Interpelacja w sprawie uwłaszczenia rodzinnych ogrodów działkowych
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Krzysztof Kukucki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9127 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-I.054.3.2024
Warszawa, 11 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 1441 Posła Sebastiana Kalety w sprawie uwłaszczenia
rodzinnych ogrodów działkowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z dnia 21 lutego 2024 r. nr 1441 Pana Posła Sebastiana
Kalety w sprawie uwłaszczenia rodzinnych ogrodów działkowych uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że wspomniane w interpelacji Pana Posła zmiany legislacyjne
wpisują się w koncepcję gruntownej reformy prawa użytkowania wieczystego polegającej
na dostosowaniu go do aktualnej rzeczywistości społeczno-gospodarczej. Pierwszym
etapem tej reformy była ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa
użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo
własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r. poz. 904), która doprowadziła do powszechnego
uwłaszczenia użytkowników wieczystych gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe.
Kolejnym krokiem na tej drodze była nowelizacja ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.), której założeniem
było wprowadzenie zgodnego z przepisami o pomocy publicznej, rynkowego modelu
odpłatności za grunt wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej oraz
przyznanie użytkownikom wieczystym niektórych gruntów ograniczonego w czasie
roszczenia o sprzedaż. Uprawnienie to reglamentowane jest jednak wyłącznie do gruntów
oddanych w użytkowanie wieczyste w okresie, w którym stanowiło jedyny trwały tytuł
prawny do korzystania z gruntów przekazywanych z zasobów publicznych. Ponadto
podstawową przesłanką skorzystania z tego przywileju jest zrealizowanie celu określonego
w umowie użytkowania wieczystego. Spod roszczenia wyłączone zostały natomiast grunty
niezabudowane oraz pełniące szczególne funkcje z uwagi na ich rolę w układzie
przestrzennym. Z tych względów ograniczenie to dotyczy m. in. gruntów
wykorzystywanych na prowadzenie rodzinnych ogrodów działkowych.
Zasady zakładania, funkcjonowania i likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych, prawa
i obowiązki działkowców, zasady ich zrzeszania się oraz zadania organizacji działkowców
reguluje ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U.
z 2021 r. poz. 1073), zwana dalej „ustawą o ROD”.
Intencje ustawodawcy zostały wyrażone w preambule tej ustawy, zgodnie z którą idea
rodzinnego ogrodnictwa działkowego przejawia się w zaspokajaniu socjalnych,
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa, a zwłaszcza rodzin z dziećmi,
emerytów, rencistów i niepełnosprawnych, poprzez kształtowanie warunków dla
prowadzenia aktywnego i zdrowego trybu życia oraz ochrony środowiska i przyrody.
Dodatkowo w art. 3 tej ustawy zdefiniowano podstawowe cele rodzinnych ogrodów
działkowych, do których należą:
1) zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez
umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych;
2) poprawa warunków socjalnych członków społeczności lokalnych;
3) pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie ich szans;
4) integracja wielopokoleniowej rodziny, wychowanie dzieci w zdrowych warunkach oraz
zachowanie aktywności i zdrowia emerytów i rencistów;
5) integracja społeczna osób w wieku emerytalnym oraz niepełnosprawnych;
6) przywracanie społeczności i przyrodzie terenów zdegradowanych;
7) ochrona środowiska i przyrody;
8) oddziaływanie na poprawę warunków ekologicznych w gminach;
9) kształtowanie zdrowego otoczenia człowieka;
10) tworzenie warunków do udostępniania terenów zielonych dla społeczności lokalnych.
Wymaga podkreślenia, że uchwalenie ustawy o ROD było poprzedzone długotrwałymi
konsultacjami mającymi na celu wyważenie interesów wszystkich stron, w tym
stowarzyszeń ogrodowych oraz indywidualnych użytkowników działek, a także
optymalizację zarządzania ogrodami działkowymi. Jednocześnie ustawodawca uwzględnił
liczne postulaty dotyczące pozostawienia zarządzania ogrodami w podobnej formule
organizacyjnej.
Trzeba również podkreślić, że nie tylko w założeniu ustawodawcy ustawy o ROD, ale
również wcześniejszych regulacji prawnych ogrody działkowe stanowią zorganizowaną
całość i nie mogą być postrzegane jako grupa w pełni samodzielnych, indywidualnych
nieruchomości służących realizowaniu potrzeb bytowych lub zarobkowych działkowców.
Zgodnie z powyższym założeniem w art. 2 pkt 2 ustawy o ROD działkę określono jako
podstawową jednostkę przestrzenną rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia
nie może przekraczać 500 m2, służącą zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w
zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji. Natomiast zgodnie z
art. 2 pkt 5 ustawy o ROD przez rodzinny ogród działkowy, należy rozumieć wydzielony
obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych, składające się
z działek i terenów ogólnych, służących do wspólnego korzystania przez działkowców,
wyposażone w infrastrukturę ogrodową.
Ponadto potrzeba zachowania integralności rodzinnych ogrodów działkowych przesądziła
o rodzaju przysługującego działkowcowi tytułu prawnego do działki, który powstaje co do
zasady w drodze umowy dzierżawy działkowej, jak również o koncepcji prawa do
naniesień na działce.
Indywidualni użytkownicy działek korzystają z nich na podstawie umowy dzierżawy
działkowej. Stosownie do art. 27 ust. 1. tej ustawy ustanowienie prawa do działki
następuje na podstawie umowy dzierżawy działkowej. Równolegle zgodnie z art. 28 ust. 6.
ustawy o ROD do ochrony dzierżawy działkowej stosuje się odpowiednio przepisy
o ochronie własności.
Natomiast koncepcja naniesień na działce znalazła swoje odzwierciedlenie zarówno
w poprzednio obowiązujących regulacjach odnoszących się do materii rodzinnych
ogrodów działkowych, jak i w aktualnych przepisach. Rodzinne ogrody działkowe są
bowiem postrzegane przez ustawodawcę wyłącznie jako miejsce wypoczynku i
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
okresowego pobytu przy jednoczesnym wykluczeniu możliwości zaspokajania na ich
terenach potrzeb mieszkaniowych lub usługowych. Wyrazem tej koncepcji jest
sformułowany w art. 12 ustawy o ROD zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia
działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej na terenie działek. Dodatkowo
w art. 36 ust. 3 pkt. 1 ustawy o ROD przewidziano sankcję wypowiedzenia umowy w
przypadku korzystania z działki lub altany w sposób sprzeczny z przepisami ustawy.
W ocenie resortu rozwoju i technologii podejmowanie prac legislacyjnych zmierzających
do uwłaszczenia użytkowników rodzinnych ogrodów działkowych, jak również stosowania
odrębnych mechanizmów indywidualnego uwłaszczenia użytkowników ogrodów
działkowych nie znajduje uzasadnienia z punktu widzenia idei rodzinnego ogrodnictwa
działkowego.
Reasumując i odnosząc się do zadanych przez Pana Posła pytań:
1) Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie planuje podjęcia działań, które zmierzałyby do
uwłaszczenia działkowców na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste
stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie
rodzinnych ogrodów działkowych. Przeniesienie praw do nieruchomości stanowiących
tereny rodzinnych ogrodów działkowych objęte jest zasadami i regulacjami prawnymi
dotyczącymi gospodarowania i rozporządzania mieniem publicznym, w tym
Konstytucji RP, zawierającej gwarancje ochrony własności przysługujące również
podmiotom publicznym.
2) Ustanowienie prawa do działki następuje na podstawie umowy dzierżawy działkowej.
Ustawodawca w art. 28 ust. 6 ustawy o ROD w sposób wystarczający zabezpieczył
interesy działkowców dzierżawiących działki na gruntach oddanych stowarzyszeniom
ogrodowym w użytkowanie wieczyste. Stosownie do tego przepisu do ochrony prawa
dzierżawy działkowej stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności.
3) Nie obowiązuje harmonogram działań zmierzających do uregulowania statusu
prawnomajątkowego działek użytkowanych na podstawie prawa użytkowania
wieczystego.
4) Resort nie planuje podjęcia prac legislacyjnych zmierzających do uwłaszczenia
użytkowników rodzinnych ogrodów działkowych. Idea rodzinnego ogrodnictwa
działkowego przejawia się w zaspokajaniu socjalnych, wypoczynkowych i
rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa. Zgodnie z założeniami ustawy o ROD ogrody
działkowe nie mogą być postrzegane jako grupa w pełni samodzielnych,
indywidualnych nieruchomości służących realizowaniu potrzeb bytowych lub
zarobkowych działkowców.
Przedstawiając powyższe informacje ufam, że przyczynią się one do wyjaśnienia kwestii
przedstawionych w interpelacji Pana Posła.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Krzysztof Kukucki
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 3 of 3 --