Interpelacja nr 14408
Interpelacja w sprawie działań mających wpływ na spływ powierzchniowy w rejonie górskiego miasta Bielsko-Biała oraz realizacji przez Lasy Państwowe ustaleń wypracowanych przez stronę społeczną w ramach procesu wyznaczania lasów społecznych i ochrony starolasów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań mających wpływ na spływ powierzchniowy w rejonie górskiego miasta Bielsko-Biała oraz realizacji przez Lasy Państwowe ustaleń wypracowanych przez stronę społeczną w ramach procesu wyznaczania lasów społecznych i ochrony starolasów
Interpelacja nr 14408
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań mających wpływ na spływ powierzchniowy w rejonie górskiego miasta Bielsko-Biała oraz realizacji przez Lasy Państwowe ustaleń wypracowanych przez stronę społeczną w ramach procesu wyznaczania lasów społecznych i ochrony starolasów
Zgłaszający: Maciej Konieczny
Data wpływu: 29-12-2025
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r., zwracam się z interpelacją poselską dotyczącą m.in. realizacji działań, o których poinformowano mnie w odpowiedzi udzielonej przez wiceministra klimatu i środowiska pana Mikołaja Dorożałę na zapytanie nr 2065 (pismo nr DLŁ-WNO.050.191.2024.BW 3548869.14415988.11641591) złożone w grudniu 2024 r. po spotkaniu w Bielsku-Białej. W wyniku ówczesnego zapytania Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ) zleciło Państwowej Radzie Ochrony Przyrody (dalej: PROP) sporządzenie opinii w sprawie wpływu gospodarki leśnej w ekosystemach lasów górskich i podgórskich na zagrożenie powodziowe (opinia nr PROP-KOE/2025-02 z dnia 12 lutego 2025 r).
W górach retencyjna rola lasów ma szczególne znaczenie ze względu na większe opady, większe prawdopodobieństwo wystąpienia opadów ekstremalnych oraz ukształtowanie terenu sprzyjające kumulacji wód opadowych w niżej położonych odcinkach dolin. Lasy wokół Bielska-Białej to w 97% lasy glebo- i wodochronne. W praktyce leśnej lasy wodochronne były traktowane dotychczas w sposób niewiele odbiegający od lasów, w których funkcja ta nie jest wiodąca. Znowelizowana „Instrukcja urządzania lasu”, która weszła w życie w 2024 roku, powinna wpłynąć na plany gospodarowania zasobami wodnymi wprowadzone w obowiązujących planach urządzania lasu w nadchodzącym 2026 roku. Teoretycznie jest to odpowiedź na potrzebę zwiększenia wodochronnych właściwości ekosystemów leśnych, jednak strona społeczna już ocenia, że zapisy instrukcji nie przełożą się na praktykę leśną.
Nie trzeba tutaj szczegółowo przywoływać najważniejszych wniosków z opinii. Jasno z niej wynika, że tylko ścisłe uzależnienie priorytetu wodochronnej funkcji lasów nad innymi może się przełożyć na realną ochronę ludności w takich lokalizacjach. Wodochronna funkcja lasów górskich powinna otrzymać wyraźny priorytet nad funkcją produkcji drewna, aż po całkowite wyłączenie lasów górskich z funkcji produkcyjnej, o ile jest to konieczne dla maksymalizacji ich funkcji wodochronnej.
Zwracam się zatem z następującymi pytaniami oraz wnioskiem o:
1. Weryfikację, czy Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń zaktualizowały o nowe wytyczne oraz opinię PROP wspomniany w opinii plan zarządzania wodami powierzchniowymi i ryzykiem powodziowym, z dostosowaną do specyfiki obszaru i zróżnicowania szczegółową mapą rozwiązań oraz ograniczeń w gospodarowaniu w poszczególnych wydzieleniach. Plan taki potencjalnie może być częścią „Planu gospodarowania wodami w nadleśnictwie”, którego sporządzanie (fakultatywne) przewiduje aktualna „Instrukcja urządzania lasu” (załącznik do zarządzenia nr 116 dyrektora generalnego lasów państwowych z dnia 14 grudnia 2023 r.). Konieczne jest jednak, by zidentyfikowane w tym planie potrzeby zostały przełożone na konkretne wskazówki gospodarcze dla poszczególnych wydzieleń leśnych, w tym na decyzje o zaniechaniu użytkowania niektórych drzewostanów, a określone sposoby gospodarowania w innych. W niektórych sytuacjach rozwiązaniem korzystnym z punktu widzenia wzmocnienia retencyjnej roli lasu może być brak ingerencji.
2. Weryfikację realizacji projektu przez Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń, o którym mowa w przywołanym piśmie MKiŚ, dotyczącego działań retencyjnych opierających się o małą retencję w lasach, ochronę gatunków, siedlisk i mokradeł oraz przeciwdziałanie erozji na terenach górskich w ramach min. programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FEnIKS 2021–2027.
Czy Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń w ramach zabezpieczenia ludności przed powodzią i osuwiskami wynikającymi ze specyficznego ukształtowania terenu lasów wystąpiły o środki FEnIKS? Jeśli tak, to w jakiej kwocie i na jakie cele?
Ile wdrożono w 2025 r. rozwiązań małej retencji zmniejszających spływ powierzchniowy w ww. nadleśnictwach? Proszę o podanie liczby i rodzaju zastosowanych rozwiązań oraz ich lokalizacje.
Jakie inne działania zabezpieczające ludność przed powodzią wprowadziły nadleśnictwa w 2025 r?
W jaki sposób nadleśnictwa zmodyfikowały swoją gospodarkę zarządzania lasami, aby nadać priorytet funkcji ochronnej?
Ostatnie powodzie w naszym regionie wykazały, że dotychczasowe rozwiązania i stosowane polityki są dalece niewystarczające, a wręcz pogarszające sytuację powodziową w regionie.
3. O ile Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń zdecydowały się zmniejszyć intensywność prac leśnych sumarycznie oraz w jakich wydzieleniach?
4. Czy Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń zdecydowały się na likwidację części dróg, szczególnie na stokach o wysokich nachyleniach? Jeśli tak, proszę o podanie wydzieleń.
5. W jaki sposób Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń zabezpieczają szlaki zrywkowe przed erozją?
Zwiększenie roli retencyjnej i przeciwpowodziowej lasów górskich jest konieczne, szczególnie w obliczu zmian klimatu, z którymi wiąże się zagrożenie dla trwałości niektórych gatunków drzew iglastych oraz prognozowany wzrost intensywności i częstotliwości opadów nawalnych. Wymaga to znaczących zmian w podejściu do lasów wodochronnych, zarówno na etapie urządzania lasu, jak i praktycznych rozwiązań stosowanych w gospodarce leśnej. Bez zaangażowania MKiŚ wyegzekwowanie nawet takich działań, jak zabezpieczenie życia ludzi, mienia i infrastruktury przed powodzią i jej skutkami, będzie trudne lub niemożliwe. Rozpraszanie intensywności spływu wód powierzchniowych jest koniecznym działaniem, którego brak będzie jednocześnie wzięciem odpowiedzialności za przyszłe, powiększone przez zaniechania skutki błyskawicznych, niczym niepohamowanych spływów powierzchniowych i straty finansowe, jakie ze sobą przyniosą. Górskie miasta nie mogą czekać na powolne zmiany sposobu myślenia o nadaniu większego priorytetu funkcji ochronnej i społecznej nad gospodarczą. Tutaj konieczne jest działanie z poziomu MKiŚ, a być może i działanie międzyresortowe wynikające np. z zaangażowania ogromnych środków finansowych w takich lokalizacjach na likwidację skutków powodzi (tylko dla powiatu bielskiego ostatnia powódź wygenerowała straty infrastrukturalne w wysokości około 100 mln zł, nie licząc odszkodowań i strat w mieniu prywatnym).
Obawy będące podstawą do napisania niniejszej interpelacji nie są bezpodstawne. Strona społeczna, w tym szerokie grono obserwatorów społecznych, dziesiątki organizacji i media zaangażowane przez wiele miesięcy w lokalny proces ochrony lasów społecznych alarmują, że lokalne Nadleśnictwo Bielsko za nic ma wytyczne i zalecenia ministerialne oraz ignoruje stronę społeczną, którą zapewniało przy wspólnym stole o wspólnym celu ochrony najcenniejszych obszarów i działaniu na rzecz lokalnej społeczności. Starolas w Beskidzie Śląskim znika. W Jaworzu Nałężu koło Bielska-Białej rozpoczęła się wycinka lasu zidentyfikowanego jako potencjalny starolas – jednego z najcenniejszych przyrodniczo typów lasów w Polsce. Obszar w Dolinie Jasionki, administrowany przez Nadleśnictwo Ustroń, miał zostać zweryfikowany pod kątem ochrony do końca 2026 roku. Tymczasem już dziś jest ogołacany z ponadstuletnich buków. To kolejny przykład „weryfikacji starolasów” prowadzonej poprzez ich niszczenie. Na północno-wschodnich zboczach Czupla w Beskidzie Śląskim trwa wycinka lasu o wysokiej wartości przyrodniczej. Chodzi o wydzielenie leśne 02-35-1-01-24-g-00. Las ten został wcześniej wskazany jako potencjalny starolas – ekosystem najbardziej zbliżony do naturalnego, kluczowy dla bioróżnorodności i stabilności środowiska.
Zgodnie z zapowiedziami MKiŚ starolasy w całej Polsce mają zostać objęte ochroną – co najmniej 1% powierzchni lasów do 2026 roku i 2% do 2027 roku – w realizacji „Strategii UE na rzecz bioróżnorodności do 2030 r.”. Problem polega na tym, że zanim zakończy się proces identyfikacji i formalnej ochrony, wiele takich lasów jest wycinanych. Polecenie pani minister Pauliny Hennig-Kloski dotyczące terenowej weryfikacji starolasów w praktyce prowadzi do sytuacji paradoksalnej: wycinka poprzedza ocenę przyrodniczą. „Weryfikacja” odbywa się poprzez usuwanie drzew, co skutkuje trwałą utratą wartościowych drzewostanów jeszcze przed zakończeniem procedur ochronnych.
6. Czy MKiŚ posiada wiedzę o opisanym powyżej procederze, który dotyczy nie tylko lasów wokół Bielska-Białej? W jaki sposób MKiŚ zamierza chronić obszary najcenniejsze przed wycinką, zanim zakończy się proces identyfikacji?
7. Czy MKiŚ posiada wiedzę o raporcie Natural Forest Foundation, przygotowywanego w ramach projektu „Monitoring procesów ochrony lasów w Polsce”? Analizy, prowadzone we współpracy z lokalnymi inicjatywami – m.in. w regionie Bielska-Białej, w tym z Inicjatywą „Las Wokół Miast” – wskazują, że mimo deklarowanych zmian ochrona lasów w Polsce ulega dalszej degradacji, a interesy gospodarcze dominują nad celami przyrodniczymi i społecznymi. Czy i jakie działania planowane są przez MKiŚ, aby uchronić najcenniejsze zasoby leśne przed intencjonalnymi praktykami mającymi wyeksploatować obszary potencjalnie wyznaczone do ochrony z różnych przyczyn?
Strona społeczna analizuje również na bieżąco planowane mapy wycinek na 2026 r. Dla Nadleśnictwa Bielsko i Nadleśnictwa Ustroń znalazło się sporo cennych przyrodniczo lokalizacji w okolicach Bielska-Białej. Szczególnie oburzający jest fakt, że Lasy Państwowe po raz kolejny ignorują polecenia MKiŚ dotyczące terenowej weryfikacji starolasów. W planach wycinek w naszym regionie pojawiły się lasy zidentyfikowane jako potencjalne starolasy, których ostateczny status miał zostać zweryfikowany do końca 2026 roku.
Poniżej wydzielenia zaliczane do starolasów wokół Bielska-Białej, które zostały przewidziane do eliminacji cech staroleśnych w ramach realizowanej w nich produkcji leśnej w 2026 roku, a które są wymienione w zestawieniu MKiŚ https://www.gov.pl/attachment/e455f26a-6f93-4840-97d6-88b09da5e1f7 oraz weryfikowane przez stronę społeczną:
Rębnie:
02-02-1-01-3-a-00,
02-02-1-03-68-f-00,
02-02-2-11-78-b-00,
02-02-2-11-85-d-00,
02-02-2-11-89-i-00,
02-02-2-11-96-m-00,
02-02-2-11-97-c-00,
02-02-2-12-111-i-00,
02-02-2-12-138-d-00,
02-02-2-13-148-o-00,
02-35-1-01-27-g,
02-35-1-02-33-a.
Trzebieże:
02-02-2-11-89-b-00,
02-02-2-11-97-f-00.
Wnioskuję zatem o weryfikację powyższych wydzieleń, które powinny zostać objęte ochroną w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji. Nadleśnictwo Bielsko próbuje uzasadnić swoje wątpliwe praktyki niespójnością w informacjach dotyczących starolasów oraz troską o odpowiedni poziom informacji przekazywanej społeczeństwu. Nadleśnictwo w trakcie procesu weryfikacji starolasów, i to na terenach wodochronnych, dokonuje wycinek, zanim ministerstwo podejmie decyzje. Jest to krzywdzące dla strony społecznej, która zaufała procesowi zainicjowanemu przez MKiŚ. Takie działania lokalnych nadleśnictw wprowadzają opinię publiczną w błąd i powodują dalszą polaryzację środowisk, zamiast dążenia do wzajemnego zrozumienia i partycypacyjnego rozwiązywania konfliktów.
8. Jakie rozwiązania legislacyjne zamierza wdrożyć MKiŚ w związku z kryzysem demokracji na styku postulatów i uchwał władz samorządowych wybranych przez społeczeństwo, które to postulaty i uchwały są ignorowane przez osobę nadleśniczego wybieranego na stanowisko poza trybem demokratycznym?
9. Czy MKiŚ przewiduje procedowanie rozwiązań zwiększających lokalną demokrację w zarządzaniu lasami publicznymi, które umożliwią opiniowanie przez rady gmin rocznych planów gospodarczo- finansowych nadleśnictw w zakresie planowanych prac gospodarczych wobec potrzeby zachowania trwałości pozaprodukcyjnych usług ekosystemowych świadczonych przez lasy dla społeczeństwa, a w dalszej perspektywie dostosowanie aktualnych i przyszłych planów urządzenia lasu do zmieniających się warunków społecznych?
Biorąc pod uwagę istotność tej kwestii dla społeczności lokalnej w kontekście min. ryzyka powodziowego i planowania działań w celu jego ograniczenia, uprzejmie proszę o priorytetowe potraktowanie tej sprawy oraz udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.
Z wyrazami szacunku
Maciej Konieczny
Poseł na Sejm RP X Kadencji
Interpelacja nr 14408
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań mających wpływ na spływ powierzchniowy w rejonie górskiego miasta Bielsko-Biała oraz realizacji przez Lasy Państwowe ustaleń wypracowanych przez stronę społeczną w ramach procesu wyznaczania lasów społecznych i ochrony starolasów
Zgłaszający: Maciej Konieczny
Data wpływu: 29-12-2025
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r., zwracam się z interpelacją poselską dotyczącą m.in. realizacji działań, o których poinformowano mnie w odpowiedzi udzielonej przez wiceministra klimatu i środowiska pana Mikołaja Dorożałę na zapytanie nr 2065 (pismo nr DLŁ-WNO.050.191.2024.BW 3548869.14415988.11641591) złożone w grudniu 2024 r. po spotkaniu w Bielsku-Białej. W wyniku ówczesnego zapytania Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ) zleciło Państwowej Radzie Ochrony Przyrody (dalej: PROP) sporządzenie opinii w sprawie wpływu gospodarki leśnej w ekosystemach lasów górskich i podgórskich na zagrożenie powodziowe (opinia nr PROP-KOE/2025-02 z dnia 12 lutego 2025 r).
W górach retencyjna rola lasów ma szczególne znaczenie ze względu na większe opady, większe prawdopodobieństwo wystąpienia opadów ekstremalnych oraz ukształtowanie terenu sprzyjające kumulacji wód opadowych w niżej położonych odcinkach dolin. Lasy wokół Bielska-Białej to w 97% lasy glebo- i wodochronne. W praktyce leśnej lasy wodochronne były traktowane dotychczas w sposób niewiele odbiegający od lasów, w których funkcja ta nie jest wiodąca. Znowelizowana „Instrukcja urządzania lasu”, która weszła w życie w 2024 roku, powinna wpłynąć na plany gospodarowania zasobami wodnymi wprowadzone w obowiązujących planach urządzania lasu w nadchodzącym 2026 roku. Teoretycznie jest to odpowiedź na potrzebę zwiększenia wodochronnych właściwości ekosystemów leśnych, jednak strona społeczna już ocenia, że zapisy instrukcji nie przełożą się na praktykę leśną.
Nie trzeba tutaj szczegółowo przywoływać najważniejszych wniosków z opinii. Jasno z niej wynika, że tylko ścisłe uzależnienie priorytetu wodochronnej funkcji lasów nad innymi może się przełożyć na realną ochronę ludności w takich lokalizacjach. Wodochronna funkcja lasów górskich powinna otrzymać wyraźny priorytet nad funkcją produkcji drewna, aż po całkowite wyłączenie lasów górskich z funkcji produkcyjnej, o ile jest to konieczne dla maksymalizacji ich funkcji wodochronnej.
Zwracam się zatem z następującymi pytaniami oraz wnioskiem o:
1. Weryfikację, czy Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń zaktualizowały o nowe wytyczne oraz opinię PROP wspomniany w opinii plan zarządzania wodami powierzchniowymi i ryzykiem powodziowym, z dostosowaną do specyfiki obszaru i zróżnicowania szczegółową mapą rozwiązań oraz ograniczeń w gospodarowaniu w poszczególnych wydzieleniach. Plan taki potencjalnie może być częścią „Planu gospodarowania wodami w nadleśnictwie”, którego sporządzanie (fakultatywne) przewiduje aktualna „Instrukcja urządzania lasu” (załącznik do zarządzenia nr 116 dyrektora generalnego lasów państwowych z dnia 14 grudnia 2023 r.). Konieczne jest jednak, by zidentyfikowane w tym planie potrzeby zostały przełożone na konkretne wskazówki gospodarcze dla poszczególnych wydzieleń leśnych, w tym na decyzje o zaniechaniu użytkowania niektórych drzewostanów, a określone sposoby gospodarowania w innych. W niektórych sytuacjach rozwiązaniem korzystnym z punktu widzenia wzmocnienia retencyjnej roli lasu może być brak ingerencji.
2. Weryfikację realizacji projektu przez Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń, o którym mowa w przywołanym piśmie MKiŚ, dotyczącego działań retencyjnych opierających się o małą retencję w lasach, ochronę gatunków, siedlisk i mokradeł oraz przeciwdziałanie erozji na terenach górskich w ramach min. programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FEnIKS 2021–2027.
Czy Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń w ramach zabezpieczenia ludności przed powodzią i osuwiskami wynikającymi ze specyficznego ukształtowania terenu lasów wystąpiły o środki FEnIKS? Jeśli tak, to w jakiej kwocie i na jakie cele?
Ile wdrożono w 2025 r. rozwiązań małej retencji zmniejszających spływ powierzchniowy w ww. nadleśnictwach? Proszę o podanie liczby i rodzaju zastosowanych rozwiązań oraz ich lokalizacje.
Jakie inne działania zabezpieczające ludność przed powodzią wprowadziły nadleśnictwa w 2025 r?
W jaki sposób nadleśnictwa zmodyfikowały swoją gospodarkę zarządzania lasami, aby nadać priorytet funkcji ochronnej?
Ostatnie powodzie w naszym regionie wykazały, że dotychczasowe rozwiązania i stosowane polityki są dalece niewystarczające, a wręcz pogarszające sytuację powodziową w regionie.
3. O ile Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń zdecydowały się zmniejszyć intensywność prac leśnych sumarycznie oraz w jakich wydzieleniach?
4. Czy Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń zdecydowały się na likwidację części dróg, szczególnie na stokach o wysokich nachyleniach? Jeśli tak, proszę o podanie wydzieleń.
5. W jaki sposób Nadleśnictwo Bielsko i Nadleśnictwo Ustroń zabezpieczają szlaki zrywkowe przed erozją?
Zwiększenie roli retencyjnej i przeciwpowodziowej lasów górskich jest konieczne, szczególnie w obliczu zmian klimatu, z którymi wiąże się zagrożenie dla trwałości niektórych gatunków drzew iglastych oraz prognozowany wzrost intensywności i częstotliwości opadów nawalnych. Wymaga to znaczących zmian w podejściu do lasów wodochronnych, zarówno na etapie urządzania lasu, jak i praktycznych rozwiązań stosowanych w gospodarce leśnej. Bez zaangażowania MKiŚ wyegzekwowanie nawet takich działań, jak zabezpieczenie życia ludzi, mienia i infrastruktury przed powodzią i jej skutkami, będzie trudne lub niemożliwe. Rozpraszanie intensywności spływu wód powierzchniowych jest koniecznym działaniem, którego brak będzie jednocześnie wzięciem odpowiedzialności za przyszłe, powiększone przez zaniechania skutki błyskawicznych, niczym niepohamowanych spływów powierzchniowych i straty finansowe, jakie ze sobą przyniosą. Górskie miasta nie mogą czekać na powolne zmiany sposobu myślenia o nadaniu większego priorytetu funkcji ochronnej i społecznej nad gospodarczą. Tutaj konieczne jest działanie z poziomu MKiŚ, a być może i działanie międzyresortowe wynikające np. z zaangażowania ogromnych środków finansowych w takich lokalizacjach na likwidację skutków powodzi (tylko dla powiatu bielskiego ostatnia powódź wygenerowała straty infrastrukturalne w wysokości około 100 mln zł, nie licząc odszkodowań i strat w mieniu prywatnym).
Obawy będące podstawą do napisania niniejszej interpelacji nie są bezpodstawne. Strona społeczna, w tym szerokie grono obserwatorów społecznych, dziesiątki organizacji i media zaangażowane przez wiele miesięcy w lokalny proces ochrony lasów społecznych alarmują, że lokalne Nadleśnictwo Bielsko za nic ma wytyczne i zalecenia ministerialne oraz ignoruje stronę społeczną, którą zapewniało przy wspólnym stole o wspólnym celu ochrony najcenniejszych obszarów i działaniu na rzecz lokalnej społeczności. Starolas w Beskidzie Śląskim znika. W Jaworzu Nałężu koło Bielska-Białej rozpoczęła się wycinka lasu zidentyfikowanego jako potencjalny starolas – jednego z najcenniejszych przyrodniczo typów lasów w Polsce. Obszar w Dolinie Jasionki, administrowany przez Nadleśnictwo Ustroń, miał zostać zweryfikowany pod kątem ochrony do końca 2026 roku. Tymczasem już dziś jest ogołacany z ponadstuletnich buków. To kolejny przykład „weryfikacji starolasów” prowadzonej poprzez ich niszczenie. Na północno-wschodnich zboczach Czupla w Beskidzie Śląskim trwa wycinka lasu o wysokiej wartości przyrodniczej. Chodzi o wydzielenie leśne 02-35-1-01-24-g-00. Las ten został wcześniej wskazany jako potencjalny starolas – ekosystem najbardziej zbliżony do naturalnego, kluczowy dla bioróżnorodności i stabilności środowiska.
Zgodnie z zapowiedziami MKiŚ starolasy w całej Polsce mają zostać objęte ochroną – co najmniej 1% powierzchni lasów do 2026 roku i 2% do 2027 roku – w realizacji „Strategii UE na rzecz bioróżnorodności do 2030 r.”. Problem polega na tym, że zanim zakończy się proces identyfikacji i formalnej ochrony, wiele takich lasów jest wycinanych. Polecenie pani minister Pauliny Hennig-Kloski dotyczące terenowej weryfikacji starolasów w praktyce prowadzi do sytuacji paradoksalnej: wycinka poprzedza ocenę przyrodniczą. „Weryfikacja” odbywa się poprzez usuwanie drzew, co skutkuje trwałą utratą wartościowych drzewostanów jeszcze przed zakończeniem procedur ochronnych.
6. Czy MKiŚ posiada wiedzę o opisanym powyżej procederze, który dotyczy nie tylko lasów wokół Bielska-Białej? W jaki sposób MKiŚ zamierza chronić obszary najcenniejsze przed wycinką, zanim zakończy się proces identyfikacji?
7. Czy MKiŚ posiada wiedzę o raporcie Natural Forest Foundation, przygotowywanego w ramach projektu „Monitoring procesów ochrony lasów w Polsce”? Analizy, prowadzone we współpracy z lokalnymi inicjatywami – m.in. w regionie Bielska-Białej, w tym z Inicjatywą „Las Wokół Miast” – wskazują, że mimo deklarowanych zmian ochrona lasów w Polsce ulega dalszej degradacji, a interesy gospodarcze dominują nad celami przyrodniczymi i społecznymi. Czy i jakie działania planowane są przez MKiŚ, aby uchronić najcenniejsze zasoby leśne przed intencjonalnymi praktykami mającymi wyeksploatować obszary potencjalnie wyznaczone do ochrony z różnych przyczyn?
Strona społeczna analizuje również na bieżąco planowane mapy wycinek na 2026 r. Dla Nadleśnictwa Bielsko i Nadleśnictwa Ustroń znalazło się sporo cennych przyrodniczo lokalizacji w okolicach Bielska-Białej. Szczególnie oburzający jest fakt, że Lasy Państwowe po raz kolejny ignorują polecenia MKiŚ dotyczące terenowej weryfikacji starolasów. W planach wycinek w naszym regionie pojawiły się lasy zidentyfikowane jako potencjalne starolasy, których ostateczny status miał zostać zweryfikowany do końca 2026 roku.
Poniżej wydzielenia zaliczane do starolasów wokół Bielska-Białej, które zostały przewidziane do eliminacji cech staroleśnych w ramach realizowanej w nich produkcji leśnej w 2026 roku, a które są wymienione w zestawieniu MKiŚ https://www.gov.pl/attachment/e455f26a-6f93-4840-97d6-88b09da5e1f7 oraz weryfikowane przez stronę społeczną:
Rębnie:
02-02-1-01-3-a-00,
02-02-1-03-68-f-00,
02-02-2-11-78-b-00,
02-02-2-11-85-d-00,
02-02-2-11-89-i-00,
02-02-2-11-96-m-00,
02-02-2-11-97-c-00,
02-02-2-12-111-i-00,
02-02-2-12-138-d-00,
02-02-2-13-148-o-00,
02-35-1-01-27-g,
02-35-1-02-33-a.
Trzebieże:
02-02-2-11-89-b-00,
02-02-2-11-97-f-00.
Wnioskuję zatem o weryfikację powyższych wydzieleń, które powinny zostać objęte ochroną w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji. Nadleśnictwo Bielsko próbuje uzasadnić swoje wątpliwe praktyki niespójnością w informacjach dotyczących starolasów oraz troską o odpowiedni poziom informacji przekazywanej społeczeństwu. Nadleśnictwo w trakcie procesu weryfikacji starolasów, i to na terenach wodochronnych, dokonuje wycinek, zanim ministerstwo podejmie decyzje. Jest to krzywdzące dla strony społecznej, która zaufała procesowi zainicjowanemu przez MKiŚ. Takie działania lokalnych nadleśnictw wprowadzają opinię publiczną w błąd i powodują dalszą polaryzację środowisk, zamiast dążenia do wzajemnego zrozumienia i partycypacyjnego rozwiązywania konfliktów.
8. Jakie rozwiązania legislacyjne zamierza wdrożyć MKiŚ w związku z kryzysem demokracji na styku postulatów i uchwał władz samorządowych wybranych przez społeczeństwo, które to postulaty i uchwały są ignorowane przez osobę nadleśniczego wybieranego na stanowisko poza trybem demokratycznym?
9. Czy MKiŚ przewiduje procedowanie rozwiązań zwiększających lokalną demokrację w zarządzaniu lasami publicznymi, które umożliwią opiniowanie przez rady gmin rocznych planów gospodarczo- finansowych nadleśnictw w zakresie planowanych prac gospodarczych wobec potrzeby zachowania trwałości pozaprodukcyjnych usług ekosystemowych świadczonych przez lasy dla społeczeństwa, a w dalszej perspektywie dostosowanie aktualnych i przyszłych planów urządzenia lasu do zmieniających się warunków społecznych?
Biorąc pod uwagę istotność tej kwestii dla społeczności lokalnej w kontekście min. ryzyka powodziowego i planowania działań w celu jego ograniczenia, uprzejmie proszę o priorytetowe potraktowanie tej sprawy oraz udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.
Z wyrazami szacunku
Maciej Konieczny
Poseł na Sejm RP X Kadencji
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 10 %
Precyzyjne daty
16
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21516 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.0500.2.2026.BW
4173163.16845846.13778284
Warszawa, 29-01-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Macieja Koniecznego (znak: K10INT14408)
Temat: działania mające wpływ na spływ powierzchniowy w rejonie górskiego miasta
Bielsko-Biała oraz realizacja przez Lasy Państwowe ustaleń wypracowanych przez
stronę społeczną w ramach procesu wyznaczania lasów społecznych i ochrony starolasów
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT14408 Posła na Sejm RP Macieja Koniecznego,
wyjaśniam, co następuje.
Zgodnie z informacją uzyskaną z Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych zarówno
Nadleśnictwo Bielsko, jak i Nadleśnictwo Ustroń nie posiadają planów gospodarowania
zasobami wodnymi. Aktualnie obowiązujące w tych nadleśnictwach plany urządzenia lasu
zostały sporządzone w latach 2016-2017 (na lata 2018-2027) na podstawie obowiązującej
wówczas Instrukcji Urządzania Lasu, która nie przewidywała wykonywania tego typu
opracowań.
Na początku 2024 roku Nadleśnictwo Ustroń podjęło działania na rzecz opracowania
„Studium hydrologicznego dla zlewni Nadleśnictwa Ustroń”. Ze względu na fakt,
że istniejąca dokumentacja opiera się w dużej mierze na operacie glebowo-siedliskowym,
który pochodzi z 1997 roku i zawiera nieaktualne informacje, zdecydowano jednak
o odroczeniu wykonania studium hydrologicznego do czasu opracowania nowej
dokumentacji glebowo-siedliskowej. Prace w tym zakresie są aktualnie w toku, równolegle
do opracowywania nowego planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Ustroń na lata 2028-
2037.
Zarówno Nadleśnictwo Bielsko, jak i Nadleśnictwo Ustroń aktywnie realizują projekty
dotyczące działań retencyjnych opierających się o małą retencję w lasach, ochronę
gatunków, siedlisk i mokradeł oraz przeciwdziałanie erozji na terenach górskich. Począwszy
od 2012 roku obie jednostki wykonały szereg zadań inwestycyjnych w ramach
następujących projektów, współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej:
„Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich.
Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nimi infrastruktury
w dobrym stanie" (MRG 2007-2013);
-- 1 of 8 --
„Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja
oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich" (MRG2 2016-2022).
Szczegółowe zestawienia zrealizowanych zadań inwestycyjnych wraz z ich opisem stanowią
załączniki nr 1 i 2.
Nadleśnictwa Bielsko i Ustroń przystąpiły również do kolejnej edycji projektów związanych
z tzw. „Małą Retencją Górską” pod nazwą „Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa
do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich
– kontynuacja (MRG3)”, współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko (FEnIKS 2021-2027). W ubiegłym roku obydwa nadleśnictwa podpisały
porozumienia w sprawie współpracy przy realizacji projektów, a same działania będą
realizowane w perspektywie do roku 2028. Działania w ramach projektów stanowią
długofalowe procesy, które obejmują wybór lokalizacji i ich weryfikację, projektowanie
wraz ze wszelkimi wymaganymi uzgodnieniami i ocenami, wyłanianie wykonawców
i ostateczną realizację poszczególnych rozwiązań.
Nadleśnictwo Bielsko wystąpiło o środki z programu na realizację 19 zbiorników wodnych
w Leśnictwach: Lipnik, Straconka, Skalite, Salmopol i Jaworze oraz 3 obiektów w postaci
bystrza, przepustu i umocnienia brzegów w Leśnictwie Wielka Łąka. Szacunkowy koszt
netto realizacji powyższych zadań wynosi 5,55 mln zł.
Nadleśnictwo Ustroń wystąpiło o środki na budowę i odbudowę 4 zbiorników wodnych:
„Stawy”, „Borgońka”, „Zawodzie”, „Leszna” oraz realizację 7 obiektów: budowę kaszyc,
przebudowę przepustu na bród, budowę 4 brodów i zabezpieczenie przeciwerozyjne szlaku
zrywkowego. Wartość wydatków kwalifikowalnych została określona na kwotę 1,9 mln zł.
Szczegółowe zestawienia planowanych zadań inwestycyjnych w ramach programu FEnIKS
zawierają załączniki nr 1 i 2.
Ponadto w roku 2025 Nadleśnictwo Ustroń wzięło udział w konsultacjach dotyczących
Programu Redukcji Ryzyka Powodziowego dla zlewni rzek Iłownicy i Białej oraz Programu
Redukcji Ryzyka Powodziowego dla zlewni rzeki Olzy. Należy podkreślić, że zgodnie
z danymi zawartymi w Programie Redukcji Ryzyka Powodziowego dla zlewni rzeki Olzy, lasy
i ekosystemy seminaturalne zajmują ok. 31% powierzchni zlewni, podczas gdy ok. 50%
stanowią tereny rolne, łąki i pastwiska. Oznacza to, że skuteczna redukcja ryzyka
powodziowego wymaga skoordynowanych działań wszystkich właścicieli i zarządców
gruntów – nie tylko Lasów Państwowych.
Założenia obecnie obowiązujących planów urządzenia lasu dla Nadleśnictw Bielsko i Ustroń
uwzględniają ochronne, w tym wodochronne funkcje lasów beskidzkich. Znajduje
to odzwierciedlenie w zaplanowanych w nich wskazówkach gospodarczych i przekłada się
na:
rodzaj zaplanowanych zabiegów – m. in. całkowite odejście od cięć zupełnych,
stosowanie rębni stopniowych oraz przerębowych zapewniających trwałe pokrycie
terenu roślinnością leśną (np. rębni stopniowej gniazdowej udoskonalonej IVd
-- 2 of 8 --
zamiast stosowanych powszechnie w Czechach czy Słowacji rębni zupełnych
smugowych);
planowaną mniejszą intensywność zabiegów, bardzo długie okresy odnawiania lasu
i preferowanie odnowienia naturalnego;
pozostawianie siedlisk o szczególnych walorach ochronnych wód (takich
jak np. łęgi) bez wskazówek gospodarczych i ingerencji;
uwzględnianie potrzeby ochrony wód w zaplanowanych wskazówkach
gospodarczych w innych miejscach.
Jednocześnie w ostatnich latach, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym,
wdrożono szereg działań i modyfikacji wzmacniających społeczne i ochronne funkcje lasów:
zwiększenie powierzchni lasów pozostawionych bez jakichkolwiek zabiegów
gospodarczych, w tym obszarów podmokłych, młak, lokalnych mokradeł;
zmniejszenie intensywności cięć rębnych i rozłożenie ich w czasie oraz ograniczenie
cięć uprzątających, czyli pozostawienie znacząco większej liczby starych drzew
na odnawianych powierzchniach;
sukcesywne zwiększanie udziału odnowień naturalnych, ograniczanie
do niezbędnego minimum zabiegów wykaszania upraw oraz intensywności
czyszczeń (pielęgnowania młodników);
zwiększanie ilości drewna martwego oraz powierzchni kęp drzew pozostawionych
do naturalnej śmierci i rozpadu w stosunku do wymagań przepisów wewnętrznych,
jak również zasad certyfikacji FSC i PEFC;
zachowanie buforów pozostawionych bez ingerencji wzdłuż naturalnych cieków.
W Nadleśnictwie Bielsko w 2024 roku ograniczono pozyskanie drewna łącznie o 15 000 m3
(tj. 31%), natomiast w 2025 roku o 26 000 m3 (tj. 54%) w stosunku do założeń planu
urządzenia lasu. Również w roku 2026 przewiduje się ograniczenie pozyskania drewna
o około 60% w stosunku do założeń planu.
Natomiast dla Nadleśnictwa Ustroń etat drewna do pozyskania w latach 2018-2027 wynosi
642 242 m3, zaś realizacja aktualnego planu urządzenia lasu (po ośmiu latach jego
obowiązywania) to 451 809,58 m3, co wskazuje na ograniczenie prac o 12% w stosunku
do założeń. Należy również podkreślić, że 22% pozyskanego drewna jest skutkiem
wymuszonych cięć przygodnych (sanitarnych).
Zestawienia poszczególnych wydzieleń objętych modyfikacjami, zawieszeniem
wykonywania lub odstąpieniem od czynności gospodarczych zawierają załączniki nr 3 i 4
do niniejszej odpowiedzi.
Nadleśnictwa Bielsko i Ustroń na bieżąco analizują możliwości stopniowej likwidacji części
szlaków zrywkowych, zwłaszcza tych, które zlokalizowane są w obszarach objętych
wyłączeniem z użytkowania. Nadleśnictwo Ustroń w najbliższym czasie planuje likwidację
i zabezpieczenie przeciwerozyjne nieużywanego szlaku zrywkowego w oddziale 99-c (02-
35-1-03-99-c), na terenie Leśnictwa Hołcyna.
Niemniej jednak, likwidacja dróg istniejących na terenie obu nadleśnictw na większą skalę
nie jest możliwa. Infrastruktura drogowa nie służy wyłącznie transportowi drewna, lecz
-- 3 of 8 --
również zabezpieczeniu przeciwpożarowemu oraz celom komunikacyjnym dla służb
ratunkowych, działających na rzecz bezpieczeństwa w górach. Ponadto wszystkie szlaki
komunikacyjne są udostępnione i wykorzystywane do celów turystycznych i rekreacyjnych
– zarówno przez ludność miejscową, jak i przez licznych przyjezdnych turystów. Istniejąca
sieć dróg leśnych i szlaków komunikacyjnych jest zgodna z obowiązującymi operatami
„Docelowa sieć drogowa” nadleśnictw, a ich lokalizacja oraz funkcjonalność podlegają stałej
analizie, konsultacjom i ocenie przez służby, takie jak Państwowa Straż Pożarna, Górskie
Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe czy Policja (również pod kątem ich wykorzystania przez
służby ratunkowe i turystów).
Przeciwdziałanie nadmiernemu spływowi powierzchniowemu wód opadowych
w Nadleśnictwach Bielsko i Ustroń jest realizowane poprzez zastosowane rozwiązania
techniczne, w tym m.in. zachowanie odpowiednich spadków, budowę i bieżące utrzymanie
wodospustów oraz dylówek (dylowanek) rozpraszających, zatrzymujących
i powstrzymujących spływ powierzchniowy, itp.
Zabezpieczenie przed erozją wodną szlaków komunikacyjnych (w tym szlaków zrywkowych)
na gruntach leśnych jest jednym z priorytetów nadleśnictw, zarówno ze względu na ochronę
wód i gleby, jak i dbałość o mienie Skarbu Państwa. Zadanie to jest wykonywane przez
zastosowanie odpowiednich środków technicznych, do których należą:
utrzymywanie właściwej geometrii (spadków podłużnych i poprzecznych)
oraz właściwych nachyleń skarp wzdłuż posiadanych ciągów komunikacyjnych;
utrzymywanie we właściwej sprawności urządzeń odprowadzających wodę
w postaci rowów, niecek odpływowych i wodospustów rozpraszających spływ
i przekierowujących wodę z obiektów drogowych na powierzchnię leśną;
budowa i utrzymanie trwałych brodów w miejscach przepływu potoków przez
drogi, zabezpieczających przed erozją wodną, a jednocześnie spowalniających
spływ wody ciekiem;
utwardzanie nawierzchni drogi i prowadzenie bieżących napraw.
Oprócz ponoszenia nakładów i kosztów na utrzymanie oraz montaż urządzeń, nadleśnictwa
uczestniczą w realizacji wspomnianych już wcześniej projektów związanych
z przeciwdziałaniem erozji wodnej. Przykładowo na terenie Nadleśnictwa Ustroń w wyniku
realizacji projektu pn. „Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach
górskich. Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nim infrastruktury
w dobrym stanie” (MRG 2007-2013) w 2012 roku zbudowano na terenie ośmiu leśnictw
218 wodospustów oraz 2750 m dylin rozpraszających i zatrzymujących wodę opadową
na powierzchni leśnej. Z kolei w ramach projektu „Budowa dylowanek w leśnictwach
Nadleśnictwa Ustroń” (MRG2 2016-2022) zbudowano w zlewni Odry i Wisły 17 odcinków
dylowanek łącznej długości 5470 metrów bieżących.
Przechodząc do kwestii starolasów, z uwagi na określony przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska (dalej także: „MKiŚ”) tryb postępowania, ich wyznaczanie odbywa się w dwóch
etapach. Etap 1 polegał na wskazaniu i zabezpieczeniu potencjalnych starolasów
oraz na przekazywaniu kolejnych wytycznych uszczegóławiających, formułowanych
pisemnie przez MKiŚ, związanych z wydanym Dyrektorowi Generalnemu Lasów
-- 4 of 8 --
Państwowych poleceniem1. Natomiast etap 2 obejmuje przeprowadzenie weryfikacji
terenowej wydzieleń leśnych, wskazanych bezpośrednio przez MKiŚ jako potencjalne
starolasy. Prace w tym zakresie prowadzone są przez pracowników Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Zgodnie z pismem z 17 marca 2025 r.2 na obszarze wstępnie zidentyfikowanych starolasów
oraz obszarów objętych poleceniem Ministra Klimatu i Środowiska z 30 września 2024 r.
(przedłużenie moratorium na wycinkę drzew) możliwe jest wykonywanie prac, o których
mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o lasach3, jak również wykonywanie niezbędnych prac
służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony życia, zdrowia i mienia,
a także prac związanych z utrzymaniem pasa drogi granicznej. Prace te powinny
być ograniczone do niezbędnego minimum i prowadzone z należytą starannością.
W przypadku wstępnie zidentyfikowanych starolasów w miarę możliwości (brak ryzyka
sanitarnego) pozyskane drewno powinno zostać pozostawione do naturalnego rozkładu.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska i Główny Konserwator Przyrody
Mikołaj Dorożała przekazał pismem z 30 kwietnia 2025 r. do Dyrekcji Generalnej Lasów
Państwowych dodatkowe wyjaśnienia dotyczące m.in. starolasów4. W piśmie
tym poinformował, że:
W drzewostanach objętych umowami na wykonanie usług leśnych w roku 2025,
które w ramach weryfikacji terenowej zostały zweryfikowane negatywnie przez
jednostki organizacyjne Lasów Państwowych, tj. nie spełniają kryterium 1 i
kryterium 2 (etap 1), stanowiące załącznik do polecenia MKiŚ z 1 stycznia 2025
roku, można prowadzić zaplanowane prace gospodarcze pod warunkiem, że
powierzchnie te nie są objęte poleceniami z 8 stycznia 2024 roku i 30 września
2024 roku, jak również 10 stycznia 2025 roku;
W drzewostanach objętych umowami na wykonanie usług leśnych w roku 2025,
które potencjalnie mogą spełniać kryterium 1 i kryterium 2 (etap 2), stanowiące
załącznik do polecenia MKiŚ z 1 stycznia 2025 roku, można również prowadzić
zaplanowane prace gospodarcze pod warunkiem, że powierzchnie te nie są objęte
poleceniami z 8 stycznia 2024 roku i 30 września 2024 roku, jak również 10 stycznia
2025 roku.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, zapraszając przyrodników do procesu wyznaczania
starolasów (LINK) opublikowało załącznik pn. „Zestawienie potencjalnych starolasów,
wraz z informacjami o weryfikacjach terenowych”. Jest to arkusz kalkulacyjny zawierający
wszystkie wydzielenia spełniające na podstawie informacji zawartych w bazach danych
kryterium wieku dla etapu 2. Wykaz ten nie stanowi jednak bazy potencjalnych starolasów,
ponieważ kryterium wieku nie jest jedynym wskaźnikiem identyfikacyjnym starolasów.
Zakończenie procesu identyfikacji starolasów na gruntach Skarbu Państwa zarządzanych
przez Lasy Państwowe planowane jest na koniec III kwartału 2026 roku.
1 Z dnia 1 stycznia 2025 r., znak DLŁ-WGL.0335.82.2024.ŁP.
2 Znak sprawy DLŁ-WGL.0335.3.2025.RD.
3 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2025 r., poz. 567).
4 Znak sprawy: DLŁ-WSAiP.055.37.2025.RD.
-- 5 of 8 --
Nadleśnictwo Bielsko przekazało, że jest w pełni świadome faktu, że wymienione
w interpelacji Pana Posła wydzielenia są obecnie weryfikowane pod kątem ich wartości
przyrodniczej, w związku z czym nie prowadzi żadnych działań gospodarczych poza takimi,
które wynikają z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa – do czasu podjęcia
ostatecznych decyzji. Z kolei w odniesieniu do drzewostanów Nadleśnictwa Ustroń
wymienionych w interpelacji (02-35-1-01-27-g oraz 02-35-1-02- 33-a) Dyrekcja Generalna
Lasów Państwowych przekazała, że są to zniekształcone drzewostany świerkowe, które
nie spełniają kryterium naturalności i które podlegały wieloletniemu użytkowaniu.
Drzewostany te nie były brane pod uwagę podczas weryfikacji starolasów ani na pierwszym,
ani na drugim etapie procesu.
Potwierdzam, że MKiŚ otrzymało i zapoznało się z treścią raportu Natural Forest
Foundation, przygotowywanego w ramach projektu „Monitoring procesów ochrony lasów
w Polsce”.
Należy podkreślić, że realizacja zobowiązań dotyczących wzmocnienia ochrony lasów jest
procesem złożonym. Niesie ze sobą konieczność uwzględnienia oczekiwań i potrzeb
różnych interesariuszy, w szczególności organizacji przyrodniczych i społecznych,
samorządów, przemysłu drzewnego i zakładów usług leśnych. Dotychczasowe
doświadczenia wskazują, że proces wyznaczania lasów cennych przyrodniczo i ważnych
dla społeczeństwa, z uwagi na swoją złożoność, musi przebiegać wieloetapowo, w szerokim
dialogu i ścisłej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Wymaga
odpowiedniego zaplanowania ścieżki wypracowania i wdrożenia docelowych rozwiązań.
Cały proces wzmocnienia ochrony lasów został rozłożony w czasie, z uwzględnieniem
przesłanek klimatycznych, gospodarczych i społecznych, w tym potrzeby utrzymania
samofinansowania Lasów Państwowych.
Rok 2024 poświęcony był na przygotowanie procesu wzmocnienia ochrony lasów
w oparciu o merytoryczną dyskusję kluczowych interesariuszy podczas Ogólnopolskiej
Narady o Lasach (dalej także: „ONoL”). Poza zabezpieczeniem cennych przyrodniczo
lasów w ramach tzw. moratorium zapoczątkowano również proces wyznaczania lasów
ważnych dla społeczeństwa oraz tworzenia nowych rezerwatów przyrody. W roku 2025
działania zostały rozszerzone o zabezpieczenie i rozpoczęcie procesu weryfikacji nowych
rezerwatów przyrody proponowanych przez stronę społeczną, naukowców i regionalne
dyrekcje Lasów Państwowych.
MKiŚ dostrzega i rozumie komunikowane w przestrzeni publicznej zniecierpliwienie strony
społecznej, wiążące się z rozłożeniem w dłuższej perspektywie czasowej wdrożenia
planowanych zmian. Należy jednak pokreślić, że kluczowe jest zaprojektowanie rozwiązań
systemowych, nie zaś jednostkowych czy indywidualnych dla konkretnych wydzieleń
leśnych. W związku z tym prace w przedmiotowym zakresie wymagają nieporównywalnie
większej skali działań analitycznych, niemożliwych do przeprowadzenia ad hoc.
Minister Klimatu i Środowiska określił cel indykatywny na rok 2027 dotyczący wyznaczenia
20% lasów o wiodącej funkcji przyrodniczej i społecznej, wliczając w to objęcie ochroną
-- 6 of 8 --
ścisłą w rozumieniu w rozumieniu Unijnej strategii ochrony bioróżnorodności 20305 11%
najcenniejszych pod względem przyrodniczym lasów Skarbu Państwa zarządzanych przez
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Obecnie trwają również prace wspólnej
grupy roboczej MKiŚ, Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, regionalnych dyrekcji
Lasów Państwowych oraz nadleśnictw, których celem jest wypracowanie celów
indykatywnych na poziomie poszczególnych nadleśnictw.
MKiŚ zobowiązało ponadto Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych do przedstawienia
w terminie do 30 czerwca 2026 roku zintegrowanej koncepcji wzmocnienia funkcji
przyrodniczych i społecznych 20% lasów Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy
Państwowe. Proces ten będzie realizowany w oparciu o wytyczne i pomocnicze zbiory
danych dotyczących wartości przyrodniczej lasów przygotowane przez Ministerstwo
Klimatu i Środowiska. Kolejnym etapem będzie usankcjonowanie koniecznych modyfikacji
sposobu prowadzenia gospodarki leśnej w oparciu o obowiązujące ramy prawne.
Ponadto zwracam uwagę na fakt, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozpoczęło
w 2025 roku prace nad Narodowym Programem Leśnym, który wyznaczy strategiczne cele
polityki leśnej na najbliższe lata. Założeniem projektowanego dokumentu jest
przygotowanie sektora leśnego do wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi i
gospodarczymi oraz zwiększenie odporności ekosystemów leśnych na te zjawiska, jak
również lepsze dostosowanie sposobu prowadzenia gospodarki leśnej do oczekiwań
społecznych.
Informuję również, że w ramach rządowego procesu legislacyjnego trwają prace
nad projektem ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz niektórych innych ustaw
(nr UD61 w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów). W projekcie
przewiduje się zwiększenie aktywnego udziału społeczeństwa na etapie projektowania
i zatwierdzania planów urządzenia lasu oraz uproszczonych planów urządzenia lasu
(dla lasów będących własnością jednostek samorządu terytorialnego). Nowelizacja
przewiduje również m.in. możliwość sądowej kontroli ww. planów, przy jednoczesnym
zapewnieniu ciągłości prowadzenia gospodarki leśnej. Rady gmin staną się natomiast forum
debaty o gospodarce leśnej, pozwalając leśnikom wyjaśnić jej zasady, a społeczeństwu
sprawować społeczny nadzór nad jej prowadzeniem.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zorganizowało i uczestniczyło 14 stycznia 2026 roku
w spotkaniu pt. „Regionalna polityka adaptacyjna w kontekście zarządzania zlewniowego”
w Bielsku-Białej, z udziałem przedstawicieli kluczowych instytucji – m.in. Lasów
Państwowych (Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach i Nadleśnictwo
Bielsko), Wód Polskich (Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach i Regionalny
Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu), Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska
w Katowicach, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Krajowego Ośrodka
Wsparcia Rolnictwa oraz samorządu miasta Bielska-Białej. Podczas obrad omówiono
najważniejsze wyzwania związane ze zmianą klimatu, rolę współpracy instytucjonalnej oraz
5 Zgodnie z założeniami przyjętymi w Unijnej strategii ochrony bioróżnorodności 2030 ścisła ochrona
niekoniecznie musi oznaczać, że dany obszar staje się niedostępny dla ludzi. Jej celem jest natomiast
pozostawienie naturalnych obszarów w stanie zasadniczo niezakłóconym z poszanowaniem
wymogów ekologicznych danego obszaru.
-- 7 of 8 --
konieczność realizacji zintegrowanych projektów adaptacyjnych opartych na modelach
zlewniowych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załączniki:
1. Zestawienie zadań inwestycyjnych - Nadleśnictwo Bielsko;
2. Zestawienie zadań inwestycyjnych - Nadleśnictwo Ustroń;
3. Zestawienie wydzieleń - Nadleśnictwo Bielsko;
4. Zestawienie wydzieleń - Nadleśnictwo Ustroń.
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 8 of 8 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.0500.2.2026.BW
4173163.16845846.13778284
Warszawa, 29-01-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Macieja Koniecznego (znak: K10INT14408)
Temat: działania mające wpływ na spływ powierzchniowy w rejonie górskiego miasta
Bielsko-Biała oraz realizacja przez Lasy Państwowe ustaleń wypracowanych przez
stronę społeczną w ramach procesu wyznaczania lasów społecznych i ochrony starolasów
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT14408 Posła na Sejm RP Macieja Koniecznego,
wyjaśniam, co następuje.
Zgodnie z informacją uzyskaną z Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych zarówno
Nadleśnictwo Bielsko, jak i Nadleśnictwo Ustroń nie posiadają planów gospodarowania
zasobami wodnymi. Aktualnie obowiązujące w tych nadleśnictwach plany urządzenia lasu
zostały sporządzone w latach 2016-2017 (na lata 2018-2027) na podstawie obowiązującej
wówczas Instrukcji Urządzania Lasu, która nie przewidywała wykonywania tego typu
opracowań.
Na początku 2024 roku Nadleśnictwo Ustroń podjęło działania na rzecz opracowania
„Studium hydrologicznego dla zlewni Nadleśnictwa Ustroń”. Ze względu na fakt,
że istniejąca dokumentacja opiera się w dużej mierze na operacie glebowo-siedliskowym,
który pochodzi z 1997 roku i zawiera nieaktualne informacje, zdecydowano jednak
o odroczeniu wykonania studium hydrologicznego do czasu opracowania nowej
dokumentacji glebowo-siedliskowej. Prace w tym zakresie są aktualnie w toku, równolegle
do opracowywania nowego planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Ustroń na lata 2028-
2037.
Zarówno Nadleśnictwo Bielsko, jak i Nadleśnictwo Ustroń aktywnie realizują projekty
dotyczące działań retencyjnych opierających się o małą retencję w lasach, ochronę
gatunków, siedlisk i mokradeł oraz przeciwdziałanie erozji na terenach górskich. Począwszy
od 2012 roku obie jednostki wykonały szereg zadań inwestycyjnych w ramach
następujących projektów, współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej:
„Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich.
Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nimi infrastruktury
w dobrym stanie" (MRG 2007-2013);
-- 1 of 8 --
„Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja
oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich" (MRG2 2016-2022).
Szczegółowe zestawienia zrealizowanych zadań inwestycyjnych wraz z ich opisem stanowią
załączniki nr 1 i 2.
Nadleśnictwa Bielsko i Ustroń przystąpiły również do kolejnej edycji projektów związanych
z tzw. „Małą Retencją Górską” pod nazwą „Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa
do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich
– kontynuacja (MRG3)”, współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko (FEnIKS 2021-2027). W ubiegłym roku obydwa nadleśnictwa podpisały
porozumienia w sprawie współpracy przy realizacji projektów, a same działania będą
realizowane w perspektywie do roku 2028. Działania w ramach projektów stanowią
długofalowe procesy, które obejmują wybór lokalizacji i ich weryfikację, projektowanie
wraz ze wszelkimi wymaganymi uzgodnieniami i ocenami, wyłanianie wykonawców
i ostateczną realizację poszczególnych rozwiązań.
Nadleśnictwo Bielsko wystąpiło o środki z programu na realizację 19 zbiorników wodnych
w Leśnictwach: Lipnik, Straconka, Skalite, Salmopol i Jaworze oraz 3 obiektów w postaci
bystrza, przepustu i umocnienia brzegów w Leśnictwie Wielka Łąka. Szacunkowy koszt
netto realizacji powyższych zadań wynosi 5,55 mln zł.
Nadleśnictwo Ustroń wystąpiło o środki na budowę i odbudowę 4 zbiorników wodnych:
„Stawy”, „Borgońka”, „Zawodzie”, „Leszna” oraz realizację 7 obiektów: budowę kaszyc,
przebudowę przepustu na bród, budowę 4 brodów i zabezpieczenie przeciwerozyjne szlaku
zrywkowego. Wartość wydatków kwalifikowalnych została określona na kwotę 1,9 mln zł.
Szczegółowe zestawienia planowanych zadań inwestycyjnych w ramach programu FEnIKS
zawierają załączniki nr 1 i 2.
Ponadto w roku 2025 Nadleśnictwo Ustroń wzięło udział w konsultacjach dotyczących
Programu Redukcji Ryzyka Powodziowego dla zlewni rzek Iłownicy i Białej oraz Programu
Redukcji Ryzyka Powodziowego dla zlewni rzeki Olzy. Należy podkreślić, że zgodnie
z danymi zawartymi w Programie Redukcji Ryzyka Powodziowego dla zlewni rzeki Olzy, lasy
i ekosystemy seminaturalne zajmują ok. 31% powierzchni zlewni, podczas gdy ok. 50%
stanowią tereny rolne, łąki i pastwiska. Oznacza to, że skuteczna redukcja ryzyka
powodziowego wymaga skoordynowanych działań wszystkich właścicieli i zarządców
gruntów – nie tylko Lasów Państwowych.
Założenia obecnie obowiązujących planów urządzenia lasu dla Nadleśnictw Bielsko i Ustroń
uwzględniają ochronne, w tym wodochronne funkcje lasów beskidzkich. Znajduje
to odzwierciedlenie w zaplanowanych w nich wskazówkach gospodarczych i przekłada się
na:
rodzaj zaplanowanych zabiegów – m. in. całkowite odejście od cięć zupełnych,
stosowanie rębni stopniowych oraz przerębowych zapewniających trwałe pokrycie
terenu roślinnością leśną (np. rębni stopniowej gniazdowej udoskonalonej IVd
-- 2 of 8 --
zamiast stosowanych powszechnie w Czechach czy Słowacji rębni zupełnych
smugowych);
planowaną mniejszą intensywność zabiegów, bardzo długie okresy odnawiania lasu
i preferowanie odnowienia naturalnego;
pozostawianie siedlisk o szczególnych walorach ochronnych wód (takich
jak np. łęgi) bez wskazówek gospodarczych i ingerencji;
uwzględnianie potrzeby ochrony wód w zaplanowanych wskazówkach
gospodarczych w innych miejscach.
Jednocześnie w ostatnich latach, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym,
wdrożono szereg działań i modyfikacji wzmacniających społeczne i ochronne funkcje lasów:
zwiększenie powierzchni lasów pozostawionych bez jakichkolwiek zabiegów
gospodarczych, w tym obszarów podmokłych, młak, lokalnych mokradeł;
zmniejszenie intensywności cięć rębnych i rozłożenie ich w czasie oraz ograniczenie
cięć uprzątających, czyli pozostawienie znacząco większej liczby starych drzew
na odnawianych powierzchniach;
sukcesywne zwiększanie udziału odnowień naturalnych, ograniczanie
do niezbędnego minimum zabiegów wykaszania upraw oraz intensywności
czyszczeń (pielęgnowania młodników);
zwiększanie ilości drewna martwego oraz powierzchni kęp drzew pozostawionych
do naturalnej śmierci i rozpadu w stosunku do wymagań przepisów wewnętrznych,
jak również zasad certyfikacji FSC i PEFC;
zachowanie buforów pozostawionych bez ingerencji wzdłuż naturalnych cieków.
W Nadleśnictwie Bielsko w 2024 roku ograniczono pozyskanie drewna łącznie o 15 000 m3
(tj. 31%), natomiast w 2025 roku o 26 000 m3 (tj. 54%) w stosunku do założeń planu
urządzenia lasu. Również w roku 2026 przewiduje się ograniczenie pozyskania drewna
o około 60% w stosunku do założeń planu.
Natomiast dla Nadleśnictwa Ustroń etat drewna do pozyskania w latach 2018-2027 wynosi
642 242 m3, zaś realizacja aktualnego planu urządzenia lasu (po ośmiu latach jego
obowiązywania) to 451 809,58 m3, co wskazuje na ograniczenie prac o 12% w stosunku
do założeń. Należy również podkreślić, że 22% pozyskanego drewna jest skutkiem
wymuszonych cięć przygodnych (sanitarnych).
Zestawienia poszczególnych wydzieleń objętych modyfikacjami, zawieszeniem
wykonywania lub odstąpieniem od czynności gospodarczych zawierają załączniki nr 3 i 4
do niniejszej odpowiedzi.
Nadleśnictwa Bielsko i Ustroń na bieżąco analizują możliwości stopniowej likwidacji części
szlaków zrywkowych, zwłaszcza tych, które zlokalizowane są w obszarach objętych
wyłączeniem z użytkowania. Nadleśnictwo Ustroń w najbliższym czasie planuje likwidację
i zabezpieczenie przeciwerozyjne nieużywanego szlaku zrywkowego w oddziale 99-c (02-
35-1-03-99-c), na terenie Leśnictwa Hołcyna.
Niemniej jednak, likwidacja dróg istniejących na terenie obu nadleśnictw na większą skalę
nie jest możliwa. Infrastruktura drogowa nie służy wyłącznie transportowi drewna, lecz
-- 3 of 8 --
również zabezpieczeniu przeciwpożarowemu oraz celom komunikacyjnym dla służb
ratunkowych, działających na rzecz bezpieczeństwa w górach. Ponadto wszystkie szlaki
komunikacyjne są udostępnione i wykorzystywane do celów turystycznych i rekreacyjnych
– zarówno przez ludność miejscową, jak i przez licznych przyjezdnych turystów. Istniejąca
sieć dróg leśnych i szlaków komunikacyjnych jest zgodna z obowiązującymi operatami
„Docelowa sieć drogowa” nadleśnictw, a ich lokalizacja oraz funkcjonalność podlegają stałej
analizie, konsultacjom i ocenie przez służby, takie jak Państwowa Straż Pożarna, Górskie
Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe czy Policja (również pod kątem ich wykorzystania przez
służby ratunkowe i turystów).
Przeciwdziałanie nadmiernemu spływowi powierzchniowemu wód opadowych
w Nadleśnictwach Bielsko i Ustroń jest realizowane poprzez zastosowane rozwiązania
techniczne, w tym m.in. zachowanie odpowiednich spadków, budowę i bieżące utrzymanie
wodospustów oraz dylówek (dylowanek) rozpraszających, zatrzymujących
i powstrzymujących spływ powierzchniowy, itp.
Zabezpieczenie przed erozją wodną szlaków komunikacyjnych (w tym szlaków zrywkowych)
na gruntach leśnych jest jednym z priorytetów nadleśnictw, zarówno ze względu na ochronę
wód i gleby, jak i dbałość o mienie Skarbu Państwa. Zadanie to jest wykonywane przez
zastosowanie odpowiednich środków technicznych, do których należą:
utrzymywanie właściwej geometrii (spadków podłużnych i poprzecznych)
oraz właściwych nachyleń skarp wzdłuż posiadanych ciągów komunikacyjnych;
utrzymywanie we właściwej sprawności urządzeń odprowadzających wodę
w postaci rowów, niecek odpływowych i wodospustów rozpraszających spływ
i przekierowujących wodę z obiektów drogowych na powierzchnię leśną;
budowa i utrzymanie trwałych brodów w miejscach przepływu potoków przez
drogi, zabezpieczających przed erozją wodną, a jednocześnie spowalniających
spływ wody ciekiem;
utwardzanie nawierzchni drogi i prowadzenie bieżących napraw.
Oprócz ponoszenia nakładów i kosztów na utrzymanie oraz montaż urządzeń, nadleśnictwa
uczestniczą w realizacji wspomnianych już wcześniej projektów związanych
z przeciwdziałaniem erozji wodnej. Przykładowo na terenie Nadleśnictwa Ustroń w wyniku
realizacji projektu pn. „Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach
górskich. Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nim infrastruktury
w dobrym stanie” (MRG 2007-2013) w 2012 roku zbudowano na terenie ośmiu leśnictw
218 wodospustów oraz 2750 m dylin rozpraszających i zatrzymujących wodę opadową
na powierzchni leśnej. Z kolei w ramach projektu „Budowa dylowanek w leśnictwach
Nadleśnictwa Ustroń” (MRG2 2016-2022) zbudowano w zlewni Odry i Wisły 17 odcinków
dylowanek łącznej długości 5470 metrów bieżących.
Przechodząc do kwestii starolasów, z uwagi na określony przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska (dalej także: „MKiŚ”) tryb postępowania, ich wyznaczanie odbywa się w dwóch
etapach. Etap 1 polegał na wskazaniu i zabezpieczeniu potencjalnych starolasów
oraz na przekazywaniu kolejnych wytycznych uszczegóławiających, formułowanych
pisemnie przez MKiŚ, związanych z wydanym Dyrektorowi Generalnemu Lasów
-- 4 of 8 --
Państwowych poleceniem1. Natomiast etap 2 obejmuje przeprowadzenie weryfikacji
terenowej wydzieleń leśnych, wskazanych bezpośrednio przez MKiŚ jako potencjalne
starolasy. Prace w tym zakresie prowadzone są przez pracowników Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Zgodnie z pismem z 17 marca 2025 r.2 na obszarze wstępnie zidentyfikowanych starolasów
oraz obszarów objętych poleceniem Ministra Klimatu i Środowiska z 30 września 2024 r.
(przedłużenie moratorium na wycinkę drzew) możliwe jest wykonywanie prac, o których
mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o lasach3, jak również wykonywanie niezbędnych prac
służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony życia, zdrowia i mienia,
a także prac związanych z utrzymaniem pasa drogi granicznej. Prace te powinny
być ograniczone do niezbędnego minimum i prowadzone z należytą starannością.
W przypadku wstępnie zidentyfikowanych starolasów w miarę możliwości (brak ryzyka
sanitarnego) pozyskane drewno powinno zostać pozostawione do naturalnego rozkładu.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska i Główny Konserwator Przyrody
Mikołaj Dorożała przekazał pismem z 30 kwietnia 2025 r. do Dyrekcji Generalnej Lasów
Państwowych dodatkowe wyjaśnienia dotyczące m.in. starolasów4. W piśmie
tym poinformował, że:
W drzewostanach objętych umowami na wykonanie usług leśnych w roku 2025,
które w ramach weryfikacji terenowej zostały zweryfikowane negatywnie przez
jednostki organizacyjne Lasów Państwowych, tj. nie spełniają kryterium 1 i
kryterium 2 (etap 1), stanowiące załącznik do polecenia MKiŚ z 1 stycznia 2025
roku, można prowadzić zaplanowane prace gospodarcze pod warunkiem, że
powierzchnie te nie są objęte poleceniami z 8 stycznia 2024 roku i 30 września
2024 roku, jak również 10 stycznia 2025 roku;
W drzewostanach objętych umowami na wykonanie usług leśnych w roku 2025,
które potencjalnie mogą spełniać kryterium 1 i kryterium 2 (etap 2), stanowiące
załącznik do polecenia MKiŚ z 1 stycznia 2025 roku, można również prowadzić
zaplanowane prace gospodarcze pod warunkiem, że powierzchnie te nie są objęte
poleceniami z 8 stycznia 2024 roku i 30 września 2024 roku, jak również 10 stycznia
2025 roku.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, zapraszając przyrodników do procesu wyznaczania
starolasów (LINK) opublikowało załącznik pn. „Zestawienie potencjalnych starolasów,
wraz z informacjami o weryfikacjach terenowych”. Jest to arkusz kalkulacyjny zawierający
wszystkie wydzielenia spełniające na podstawie informacji zawartych w bazach danych
kryterium wieku dla etapu 2. Wykaz ten nie stanowi jednak bazy potencjalnych starolasów,
ponieważ kryterium wieku nie jest jedynym wskaźnikiem identyfikacyjnym starolasów.
Zakończenie procesu identyfikacji starolasów na gruntach Skarbu Państwa zarządzanych
przez Lasy Państwowe planowane jest na koniec III kwartału 2026 roku.
1 Z dnia 1 stycznia 2025 r., znak DLŁ-WGL.0335.82.2024.ŁP.
2 Znak sprawy DLŁ-WGL.0335.3.2025.RD.
3 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2025 r., poz. 567).
4 Znak sprawy: DLŁ-WSAiP.055.37.2025.RD.
-- 5 of 8 --
Nadleśnictwo Bielsko przekazało, że jest w pełni świadome faktu, że wymienione
w interpelacji Pana Posła wydzielenia są obecnie weryfikowane pod kątem ich wartości
przyrodniczej, w związku z czym nie prowadzi żadnych działań gospodarczych poza takimi,
które wynikają z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa – do czasu podjęcia
ostatecznych decyzji. Z kolei w odniesieniu do drzewostanów Nadleśnictwa Ustroń
wymienionych w interpelacji (02-35-1-01-27-g oraz 02-35-1-02- 33-a) Dyrekcja Generalna
Lasów Państwowych przekazała, że są to zniekształcone drzewostany świerkowe, które
nie spełniają kryterium naturalności i które podlegały wieloletniemu użytkowaniu.
Drzewostany te nie były brane pod uwagę podczas weryfikacji starolasów ani na pierwszym,
ani na drugim etapie procesu.
Potwierdzam, że MKiŚ otrzymało i zapoznało się z treścią raportu Natural Forest
Foundation, przygotowywanego w ramach projektu „Monitoring procesów ochrony lasów
w Polsce”.
Należy podkreślić, że realizacja zobowiązań dotyczących wzmocnienia ochrony lasów jest
procesem złożonym. Niesie ze sobą konieczność uwzględnienia oczekiwań i potrzeb
różnych interesariuszy, w szczególności organizacji przyrodniczych i społecznych,
samorządów, przemysłu drzewnego i zakładów usług leśnych. Dotychczasowe
doświadczenia wskazują, że proces wyznaczania lasów cennych przyrodniczo i ważnych
dla społeczeństwa, z uwagi na swoją złożoność, musi przebiegać wieloetapowo, w szerokim
dialogu i ścisłej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Wymaga
odpowiedniego zaplanowania ścieżki wypracowania i wdrożenia docelowych rozwiązań.
Cały proces wzmocnienia ochrony lasów został rozłożony w czasie, z uwzględnieniem
przesłanek klimatycznych, gospodarczych i społecznych, w tym potrzeby utrzymania
samofinansowania Lasów Państwowych.
Rok 2024 poświęcony był na przygotowanie procesu wzmocnienia ochrony lasów
w oparciu o merytoryczną dyskusję kluczowych interesariuszy podczas Ogólnopolskiej
Narady o Lasach (dalej także: „ONoL”). Poza zabezpieczeniem cennych przyrodniczo
lasów w ramach tzw. moratorium zapoczątkowano również proces wyznaczania lasów
ważnych dla społeczeństwa oraz tworzenia nowych rezerwatów przyrody. W roku 2025
działania zostały rozszerzone o zabezpieczenie i rozpoczęcie procesu weryfikacji nowych
rezerwatów przyrody proponowanych przez stronę społeczną, naukowców i regionalne
dyrekcje Lasów Państwowych.
MKiŚ dostrzega i rozumie komunikowane w przestrzeni publicznej zniecierpliwienie strony
społecznej, wiążące się z rozłożeniem w dłuższej perspektywie czasowej wdrożenia
planowanych zmian. Należy jednak pokreślić, że kluczowe jest zaprojektowanie rozwiązań
systemowych, nie zaś jednostkowych czy indywidualnych dla konkretnych wydzieleń
leśnych. W związku z tym prace w przedmiotowym zakresie wymagają nieporównywalnie
większej skali działań analitycznych, niemożliwych do przeprowadzenia ad hoc.
Minister Klimatu i Środowiska określił cel indykatywny na rok 2027 dotyczący wyznaczenia
20% lasów o wiodącej funkcji przyrodniczej i społecznej, wliczając w to objęcie ochroną
-- 6 of 8 --
ścisłą w rozumieniu w rozumieniu Unijnej strategii ochrony bioróżnorodności 20305 11%
najcenniejszych pod względem przyrodniczym lasów Skarbu Państwa zarządzanych przez
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Obecnie trwają również prace wspólnej
grupy roboczej MKiŚ, Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, regionalnych dyrekcji
Lasów Państwowych oraz nadleśnictw, których celem jest wypracowanie celów
indykatywnych na poziomie poszczególnych nadleśnictw.
MKiŚ zobowiązało ponadto Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych do przedstawienia
w terminie do 30 czerwca 2026 roku zintegrowanej koncepcji wzmocnienia funkcji
przyrodniczych i społecznych 20% lasów Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy
Państwowe. Proces ten będzie realizowany w oparciu o wytyczne i pomocnicze zbiory
danych dotyczących wartości przyrodniczej lasów przygotowane przez Ministerstwo
Klimatu i Środowiska. Kolejnym etapem będzie usankcjonowanie koniecznych modyfikacji
sposobu prowadzenia gospodarki leśnej w oparciu o obowiązujące ramy prawne.
Ponadto zwracam uwagę na fakt, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozpoczęło
w 2025 roku prace nad Narodowym Programem Leśnym, który wyznaczy strategiczne cele
polityki leśnej na najbliższe lata. Założeniem projektowanego dokumentu jest
przygotowanie sektora leśnego do wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi i
gospodarczymi oraz zwiększenie odporności ekosystemów leśnych na te zjawiska, jak
również lepsze dostosowanie sposobu prowadzenia gospodarki leśnej do oczekiwań
społecznych.
Informuję również, że w ramach rządowego procesu legislacyjnego trwają prace
nad projektem ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz niektórych innych ustaw
(nr UD61 w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów). W projekcie
przewiduje się zwiększenie aktywnego udziału społeczeństwa na etapie projektowania
i zatwierdzania planów urządzenia lasu oraz uproszczonych planów urządzenia lasu
(dla lasów będących własnością jednostek samorządu terytorialnego). Nowelizacja
przewiduje również m.in. możliwość sądowej kontroli ww. planów, przy jednoczesnym
zapewnieniu ciągłości prowadzenia gospodarki leśnej. Rady gmin staną się natomiast forum
debaty o gospodarce leśnej, pozwalając leśnikom wyjaśnić jej zasady, a społeczeństwu
sprawować społeczny nadzór nad jej prowadzeniem.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zorganizowało i uczestniczyło 14 stycznia 2026 roku
w spotkaniu pt. „Regionalna polityka adaptacyjna w kontekście zarządzania zlewniowego”
w Bielsku-Białej, z udziałem przedstawicieli kluczowych instytucji – m.in. Lasów
Państwowych (Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach i Nadleśnictwo
Bielsko), Wód Polskich (Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach i Regionalny
Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu), Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska
w Katowicach, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Krajowego Ośrodka
Wsparcia Rolnictwa oraz samorządu miasta Bielska-Białej. Podczas obrad omówiono
najważniejsze wyzwania związane ze zmianą klimatu, rolę współpracy instytucjonalnej oraz
5 Zgodnie z założeniami przyjętymi w Unijnej strategii ochrony bioróżnorodności 2030 ścisła ochrona
niekoniecznie musi oznaczać, że dany obszar staje się niedostępny dla ludzi. Jej celem jest natomiast
pozostawienie naturalnych obszarów w stanie zasadniczo niezakłóconym z poszanowaniem
wymogów ekologicznych danego obszaru.
-- 7 of 8 --
konieczność realizacji zintegrowanych projektów adaptacyjnych opartych na modelach
zlewniowych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załączniki:
1. Zestawienie zadań inwestycyjnych - Nadleśnictwo Bielsko;
2. Zestawienie zadań inwestycyjnych - Nadleśnictwo Ustroń;
3. Zestawienie wydzieleń - Nadleśnictwo Bielsko;
4. Zestawienie wydzieleń - Nadleśnictwo Ustroń.
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 8 of 8 --