telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.4.2026.EM
Warszawa, 21 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14340 z 2 stycznia 2026 r. Pani Katarzyny Osos, Poseł na
Sejm RP, w sprawie działań systemowych w obszarze przewlekłej obturacyjnej choroby
płuc (POChP), uprzejmie proszę o przyjęcie poniższej informacji w odpowiedzi na pytania:
1. Czy, a jeśli tak, to w jaki sposób Ministerstwo zamierza zwiększyć dostęp do diagnostyki
w obszarze POChP?
Obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1427)
przewidują rozwiązania umożliwiające realizację działań diagnostycznych
i terapeutycznych istotnych z punktu widzenia leczenia przewlekłej obturacyjnej choroby
płuc (POChP).
Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) jest uprawniony do zlecania badań
obrazowych, w tym zdjęć radiologicznych m.in. zdjęcie klatki piersiowej w projekcji AP
i bocznej, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości – do kierowania pacjentów na
tomografię komputerową płuc w celu pogłębienia diagnostyki.
W ramach świadczeń pielęgniarki POZ realizowana jest profilaktyka gruźlicy, obejmująca
m.in. przeprowadzenie wywiadu i ankiety, edukację zdrowotną oraz – w przypadku osób
z grup ryzyka – przekazanie informacji lekarzowi POZ i skierowanie pacjenta do dalszej
oceny stanu zdrowia. Działania te pośrednio wspierają wczesne wykrywanie chorób układu
oddechowego.
Istotnym elementem systemowym jest opieka koordynowana w POZ w zakresie
diagnostyki i leczenia astmy oskrzelowej oraz POChP. Świadczenie to obejmuje poradę
kompleksową, badania diagnostyczne (w tym spirometrię), konsultacje specjalistyczne,
porady edukacyjne oraz konsultacje dietetyczne, realizowane przez zespół lekarza i
pielęgniarki POZ, przy zapewnionym dostępie do specjalistów i odpowiedniego sprzętu.
W przypadkach, gdy świadczeniodawca POZ nie przystąpił do realizacji opieki
koordynowanej, a w ramach deklaracji wyboru obejmuje opieką pacjentów przewlekle
chorych z grupy dziedzinowej pulmonologia, w tym z rozpoznaniem POChP, Narodowy
Fundusz Zdrowia wypłaca obok stawki kapitacyjnej dodatek kwotowy. Dodatek ten
naliczany jest na podstawie sprawozdania odpowiedniego kodu jednostki chorobowej,
tj. ICD‑10 J44 – inna przewlekła zaporowa choroba płuc.
Ministerstwo Zdrowia zamierza zwiększać dostęp do diagnostyki POChP poprzez
wzmocnienie roli podstawowej opieki zdrowotnej, dalszy rozwój opieki koordynowanej
z finansowaniem kompleksowej diagnostyki i konsultacji specjalistycznych.
Status nikotynowy, najistotniejszy czynnik ryzyka wystąpienia chorób płuc w tym POChP
weryfikowany jest w podstawowej opiece zdrowotnej w ramach programu profilaktyki
chorób układu krążenia (ChUK).

-- 1 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Palenie tytoniu lub używanie innych wyrobów zawierających nikotynę jest jednym
z głównych czynników ryzyka ocenianym m.in. w ramach wdrożonego od 5 maja 2025 r. do
POZ programu „Moje zdrowie - bilans zdrowia osoby dorosłej”. Pacjenci
z nieprawidłowościami, są objęci indywidualnym planem opieki w zakresie stwierdzonych
czynników ryzyka i kierowani na stosowne dalsze interwencje np. do udziału w programie
profilaktyki chorób odtytoniowych, w tym edukację.
Aktualnie w ramach świadczeń gwarantowanych realizowany jest Program profilaktyki
chorób odtytoniowych (w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc – POChP) w którym
zapewnia się wczesną diagnostykę chorób odtytoniowych oraz wsparcie w zakresie
rzucenia palenia papierosów (w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych). Program
obejmuje: edukację antynikotynową, spirometrię w uzasadnionych przypadkach (u osób w
wieku 40-65 lat), która pozwala na wczesną diagnostykę przewlekłej obturacyjnej choroby
płuc (POChP) oraz terapię antynikotynową.
Aktualnie program profilaktyki chorób odtytoniowych, w tym POChP, realizowany jest w
oparciu o umowy wieloletnie zawarte przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a w przypadku
braku dostępności świadczeń na danym obszarze oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą
postępowania konkursowe. W 2025 r. w trzech postępowaniach ogłoszonych przez OW
NFZ (podkarpacki i podlaski) nie wpłynęła żadna oferta, w związku z czym konkursy zostały
unieważnione. W przypadku pojawienia się sygnałów o zwiększonym zainteresowaniu
świadczeniodawców realizacją programu, Centrala NFZ przewiduje możliwość
rekomendowania oddziałom wojewódzkim ponownej weryfikacji dostępności świadczeń i
jeśli będzie to uzasadnione – ogłoszenia nowych naborów.
Jednocześnie informuję, że zgodnie z art. 48d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1461), w latach 2026–2028
planowane jest dofinansowanie przez NFZ programów polityki zdrowotnej jednostek
samorządu terytorialnego w zakresie profilaktyki przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.
2. Czy, a jeśli tak, to kiedy Ministerstwo planuje rozpoczęcie prac nad Narodowym Planem
dla Chorób Płuc?
Obecnie nie są prowadzone prace nad opracowaniem odrębnego Planu dedykowanego
wyłącznie chorobom układu oddechowego. Czynniki ryzyka w zdrowiu publicznym tworzą
wzajemnie powiązaną „sieć przyczyn”, w której elementy społeczne, środowiskowe
i behawioralne wzmacniają się nawzajem, zwiększając ogólne obciążenie chorobami, co
potwierdza WHO oraz liczne analizy dotyczące determinant zdrowia.
Dlatego skuteczne działania zdrowia publicznego wymagają równoczesnego ograniczania
wielu czynników ryzyka, ponieważ ich współwystępowanie i wzajemne oddziaływanie
potęgują nierówności zdrowotne i zwiększają podatność populacji na choroby.
Cele operacyjne Narodowego Programu Zdrowia realizowane są w sposób powiązany,
przeciwdziałając więcej niż jednemu zagrożeniu jednocześnie, w szczególności w obszarach,
w których istnieją naukowe dowody zależności między zagrożeniami lub czynnikami ryzyka
i czynnikami chroniącymi.
Działania związane z ograniczeniem narażenia na dym tytoniowy zostały ujęte m.in. w
ramach realizacji celu operacyjnego 2. pn.: Profilaktyka uzależnień, zawartego w
rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu
Zdrowia na lata 2021–2025 (Dz. U. 642, z późn. zm.). Działania te, w zakresie zwalczania
następstw zdrowotnych używania wyrobów tytoniowych i wyrobów powiązanych,
prowadzone są przede wszystkim przez Narodowy Instytut Onkologii im. Marii
Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy (NIO).
Do zadań NIO należy prowadzenie Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym oraz realizacja
szkoleń personelu medycznego w zakresie leczenia uzależnienia od tytoniu, w tym
przeprowadzania minimalnych interwencji antytytoniowych. NIO współpracuje również
z organizacjami międzynarodowymi prowadzącymi działalność w zakresie profilaktyki

-- 2 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
antytytoniowej oraz udziela pomocy fachowej podmiotom realizującym zadania w tym
zakresie. Ponadto prowadzi działalność naukowo – badawczą w zakresie prewencji
tytoniowej.
Obecnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace analityczne mające na celu opracowanie
kolejnej edycji Narodowego Programu Zdrowia, który będzie obowiązywał w perspektywie
od roku 2027. Jego istotnym elementem będzie dalsze skuteczne ograniczanie używania
wyrobów nikotynowych, jako jednego z głównych czynników ryzyka dla zdrowia i życia
obywateli Polski, między innymi w zakresie występowania POChP.
Jednocześnie Ministerstwo monitoruje sytuację epidemiologiczną oraz potrzeby
zdrowotne społeczeństwa, a ewentualne decyzje dotyczące tworzenia nowych
dokumentów strategicznych będą podejmowane w oparciu o analizy danych, dostępne
rekomendacje ekspertów oraz możliwości organizacyjne i finansowe systemu ochrony
zdrowia.
3. Czy, a jeśli tak, to kiedy Ministerstwo planuje zapewnić dostęp do innowacyjnego
leczenia biologicznego dla pacjentów z ciężkim przebiegiem POChP, tj. zapaleniem typu 2
(eozynofilowym), dla których inne opcje leczenia są niewystarczające?
Kwestie związane z refundacją reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 907, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą o refundacji”.
W myśl zapisów ustawy o refundacji objęcie refundacją produktu leczniczego jest
dokonywane w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez Ministra Zdrowia w
oparciu o wniosek złożony przez podmiot odpowiedzialny (producenta leku, jego
przedstawiciela lub importera) zgodnie z art. 24 ustawy o refundacji.
Złożony wniosek musi zawierać wszystkie elementy określone w art. 25 ww. ustawy.
Wniosek o objęcie refundacją nowej substancji czynnej lub nowego wskazania dla danej
substancji czynnej podlega ocenie przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji. W kolejnym etapie postępowania całość dokumentacji przekazywana jest
Komisji Ekonomicznej, która prowadzi z wnioskodawcą negocjacje w zakresie ustalenia
ceny zbytu netto, instrumentów dzielenia ryzyka oraz wskazania, w którym produkt ma być
refundowany. Dopiero dysponując rekomendacją Prezesa Agencji oraz stanowiskiem
Komisji Ekonomicznej, uwzględniając kryteria ujęte w art. 12 ustawy o refundacji, Minister
Zdrowia podejmuje decyzję o objęciu bądź odmowie objęcia refundacją produktu we
wnioskowanym wskazaniu.
Na podstawie przepisów art. 37 ustawy o refundacji Minister Zdrowia ogłasza, co do zasady
raz na 3 miesiące, w drodze obwieszczenia wykaz refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych.
Zgodnie z treścią aktualnie obowiązującego obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia
18 grudnia 2025 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych obowiązującego od 1
stycznia 2026 r., w ramach kategorii aptecznej, we wskazaniu POChP, refundacją objęte są
następujące grupy substancji czynnych, umieszczone w ramach poszczególnych grup
limitowych:
• Wziewne leki beta-2-adrenergiczne o długim działaniu (LABA) – gr. lim. 198.0
 Formoterolum
 Salmeterolum
• Wziewne leki beta-2-adrenergiczne o krótkim działaniu - gr. lim. 197.1
 Salbutamol
 Fenoterol
• Wziewne leki antycholinergiczne o długim działaniu - gr. lim. 201.2
 Glycopyrronii bromidum
 Tiotropium

-- 3 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
• Wziewne leki antycholinergiczne o krótkim działaniu – gr. lim. 201.1
 Ipratropii bromidum
• Wziewne kortykosteroidy
 Budesonidum – gr. lim.: 200.1, 200.2, 200.3, 200.4
 Ciclesonidum – gr. lim.: 200.1
 Fluticasonum – gr. lim.: 200.1
• Wziewne leki antycholinergiczne o krótkim działaniu – produkty złożone z lekami
beta-2-adrenergicznymi o krótkim działaniu – gr. lim. 201.1
 Fenoterolum + Ipratropii bromidum
• Wziewne leki antycholinergiczne o długim działaniu - produkty złożone z lekami
beta-2-adrenergicznymi o długim działaniu - gr. lim. 201.3
 Indacaterolum + Glycopyrronii bromidum
 Olodaterolum + Tiotropium
 Umeclidinii bromidum + Vilanterolum
• Wziewne leki beta-2-adrenergiczne o długim działaniu - produkty złożone z
kortykosteroidami
 Fluticasonum + Salmeterolum - gr. lim.: 199.1, 199.2, 199.3
 Budesonidum + Formoterolum - gr. lim.: 199.1, 199.2, 199.3
 Beclometasonum + Formoterolum - gr. lim.: 199.2
• Wziewne leki beta-2-adrenergiczne o długim działaniu – produkty złożone z
kortykosteroidami i lekami antycholinergicznymi – gr. lim. 199.4
 Beclometasonum + Formoterolum + Glycopyrronii bromidum
 Fluticasonum + Umeclidinium + Vilanterolum
 Formoterum + Glycopyrronium + Budesonidum
• Kortykosteroidy do stosowania ogólnego - glikokortykoidy do podawania
doustnego – gr. lim.: 82.3, 82.4, 82.5
 Methylprednisolonum
 Prednisolonum
 Prednisonum
• Inne leki doustne stosowane w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych -
antagoniści receptorów leukotrienowych – gr. lim. 204.0
 Montelukastum
• Inne leki doustne stosowane w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych –
teofilina – postacie o przedłużonym uwalnianiu – gr. lim.
203.0
 Theophyllinum.
Odnosząc się natomiast do kwestii zapewnienia dostępu do innowacyjnego leczenia
biologicznego dla pacjentów z ciężkim przebiegiem POChP, należy wskazać, iż do
Ministerstwa Zdrowia wpłynęły wnioski o objęcie refundacją dla leku
Dupixent
Dupilumabum dla pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.
Wnioski znajdują się na wczesnym etapie postępowania refundacyjnego.
4. Jakie inne działania zamierza w tym obszarze podjąć Ministerstwo i kiedy?
Ograniczanie występowania POChP wiąże się m.in. ze zmniejszeniem liczby osób palących
wyroby tytoniowe. W tym celu w 2025 r. wprowadzono dwie nowelizacje ustawy z 9
listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów
tytoniowych.
Pierwsza nowelizacja, opublikowana 2 kwietnia 2025 r. (ustawa z 21 lutego 2025 r.),
wdraża przepisy dyrektywy delegowanej Komisji Europejskiej 2022/2100/UE i wprowadza
zakaz stosowania aromatów charakterystycznych w podgrzewanych wyrobach
tytoniowych.
Druga nowelizacja, ogłoszona 20 czerwca 2025 r., ustanowiła m.in. zakaz sprzedaży
woreczków nikotynowych oraz płynów beznikotynowych do e-papierosów osobom poniżej

-- 4 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
18. roku życia, zakaz ich sprzedaży w placówkach leczniczych, oświatowych,
sportowo‑rekreacyjnych, a także w automatach, oraz określiła maksymalne dopuszczalne
stężenie nikotyny w woreczkach nikotynowych.
Obecnie trwają prace nad kolejną nowelizacją, której celem jest całkowity zakaz
wprowadzania do obrotu jednorazowych papierosów elektronicznych ze względu na
zagrożenie dla zdrowia młodzieży i osób niepalących. Jednocześnie podkreśla się, że
wyroby z nikotyną nieobjęte dyrektywą 2014/40/UE powinny być dopuszczane do
sprzedaży wyłącznie w reżimie farmaceutycznym.
W praktyce istnieją już skuteczne i bezpieczne metody leczenia uzależnienia od nikotyny,
stosowane w ramach nikotynowej terapii zastępczej.
Działania podejmowane w obszarze chorób płuc, w tym chorób przewlekłych oraz
nowotworowych, realizowane są w ramach istniejących instrumentów systemowych oraz
projektów ukierunkowanych na poprawę wczesnego wykrywania i koordynacji opieki nad
pacjentami.
Jednym z przedsięwzięć w tym zakresie jest projekt nowego Programu profilaktyki raka
płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK).
Program ten ma na celu poprawę wykrywalności raka płuca we wczesnych stadiach u osób
z grup podwyższonego ryzyka, w szczególności wieloletnich palaczy tytoniu, w tym z
współistniejącymi czynnikami ryzyka tj. POCHP. Projekt wpisuje się w działania na rzecz
wzmocnienia diagnostyki chorób płuc oraz wykorzystania nowoczesnych technologii
obrazowych w profilaktyce i wczesnym rozpoznawaniu chorób nowotworowych układu
oddechowego Aktualnie trwa analiza uwag, które wpłynęły w konsultacjach publicznych,
opiniowaniu i uzgodnieniach ww. projektu. Przewiduje się wprowadzenie programu od lipca
2026 r. Ponadto prowadzone są analizy dotyczące świadczeń, które obejmują poradnictwo
antytytoniowe. Nie wykluczamy zmian w tym zakresie, aby wsparcie pacjentów w rzuceniu
nałogu było jak najbardziej skuteczne.
Równolegle Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace organizacyjne nad wdrożeniem
koncepcji Lung Cancer Units (LCU), tj. wyspecjalizowanych ośrodków kompleksowej
diagnostyki i leczenia raka płuca, opartych na modelu wielodyscyplinarnej i
skoordynowanej opieki nad pacjentem. Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekty
trzech rozporządzeń w zakresie: ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, leczenia
szpitalnego i rehabilitacji.
Rozporządzenia wprowadzają Model Kompleksowej Opieki – Lung Cancer Units (LCU),
wzorowany na Breast Cancer Units (BCU) i Colorectal Cancer Units (CCU). LCU zapewni
koordynację diagnostyki, leczenia i rehabilitacji, skrócenie ścieżki diagnostycznej oraz
poprawę jakości opieki i wyników leczenia. Model LCU uzyskał pozytywne rekomendacje:
Krajowej Rady Onkologicznej (Uchwała nr 33/2024), AOTMiT (Rekomendacja nr 57/2025)
oraz Rady Przejrzystości. Trwają końcowe uzgodnienia z klinicystami przed skierowaniem
projektu do konsultacji publicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 5 of 5 --