Interpelacja w sprawie rządowego projektu zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14313
do ministra zdrowia
w sprawie rządowego projektu zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Zgłaszający: Edward Siarka
Data wpływu: 19-12-2025
Szanowna Pani Minister,
działając na zasadzie art. 192 ust. 1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 2022 poz. 990 z późn. zm.), podaję, co następuje.
Rządowa inicjatywa mająca na celu ograniczenie sprzedaży oraz promocji alkoholu w przestrzeni publicznej niewątpliwie zasługuje na uznanie i aprobatę – alkohol to jedna z najbardziej niebezpiecznych i najsilniej uzależniających substancji psychoaktywnych dostępnych na rynku. Działanie alkoholu jest niejednokrotnie bardziej brzemienne w skutkach niż używanie innych, nielegalnych stymulantów.
Grupą społeczną najbardziej narażoną na uzależnienie jest młodzież, bowiem spożywanie alkoholu jest rytuałem głęboko zakorzenionym w kulturze wszystkich narodów Europy, zaznaczając swą obecność przy wszystkich ważniejszych uroczystościach, zarówno rodzinnych jak zawodowych. Sytuacji nie poprawiają wszechobecne reklamy różnych rodzajów i marek alkoholi, firmowane przez znane osobistości ze świata polityki, kultury, sztuki i sportu, czyli jednostki odnoszące sukcesy zawodowe, o wysokim statusie społecznym i materialnym.
W dobie cyfrowej alienacji najmłodszych, upadku tradycyjnych autorytetów oraz gwałtownych przemian społecznych osoby reklamujące alkohol są nierzadko idolami młodych chłopców i dziewcząt, którzy wzorują się na nich i podejmują decyzje życiowe pod wpływem sugestii płynących z zewnątrz. Młodzież zauważając wszechobecność alkoholu w swoim otoczeniu (sklepy, stacje paliw, przyjęcia, telewizja, Internet), uznaje jego obecność za naturalną, a niekiedy nawet pożądaną i konieczną do osiągnięcia sukcesu w relacjach międzyludzkich.
Wszystkie wyżej wymienione względy przemawiają za słusznością ograniczenia dostępności alkoholu, niemniej jednak niektóre postanowienia projektu zmieniającego ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wydają się być zbędne, a nawet szkodliwe i nieprzydatne do osiągnięcia założonych celów.
Postanowieniem szczególnie krzywdzącym zwłaszcza dla małych przedsiębiorców jest zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw – wydaje się jakoby twórcy projektu utożsamiali problem nadużywania alkoholu z możliwością jego zakupu jedynie na stacjach paliw. Należy zaznaczyć, iż zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw nie ograniczy jego spożycia, a jedynie przekieruje klientów do dużych dyskontów, małych sklepików sieciowych i osiedlowych oraz sklepów monopolowych, które znajdują się w pobliżu stacji paliw.
W każdym dużym mieście, miasteczku oraz na wsiach znajduje się wiele różnych punktów, gdzie alkohol dostępny jest niemal przez całą dobę. Nawet w małych miejscowościach istnieje co najmniej kilka miejsc mających bogaty asortyment oferowanych trunków – mowa tu o polskich i zagranicznych dyskontach oraz małych, lokalnych sklepach.
Liczba stacji paliw, z uwagi na duże koszty jej założenia i prowadzenia, przepisy dotyczące bezpieczeństwa i planowania przestrzennego, jest o wiele mniejsza niż liczba pozostałych punktów oferujących alkohol – w historycznych centrach miast znajdują się dziesiątki lub setki sklepików z artykułami pierwszej potrzeby, które większość dochodu czerpią z obrotu wyrobami tytoniowymi i alkoholowymi, nierzadko przez całą dobę.
Projektowane przepisy naruszają regulacje dotyczące uczciwej konkurencji, w sposób nieuzasadniony dyskryminując jedną grupę podmiotów i faworyzując drugą, albowiem dotychczasowi klienci stacji benzynowych zostaną w sposób naturalny przekierowani do sklepów i dyskontów, w których dostępność alkoholu nie jest ograniczona.
Ograniczenie sprzedaży alkoholu byłoby uczciwe i jak najbardziej wskazane, jeżeli zakaz objąłby wszystkie dotychczasowe punkty sprzedaży, a dystrybucja zostałaby ograniczona jedynie do małych, wybranych sklepów otwartych jedynie w godzinach popołudniowych (wzór norweski).
Mając na uwadze wszystkie podniesione okoliczności, zwracam się do Pani z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo podczas prac nad projektem ustawy badało liczbę wszystkich punktów sprzedaży alkoholu w proporcji do liczby stacji paliw?
Czy ministerstwo podczas prac nad projektem ustawy rozważało jak wprowadzona regulacja wpłynie na sytuację franczyzobiorców, tj. małych i średnich przedsiębiorców prowadzących stacje paliw?
Jakie badania i analizy wskazują, że zakaz sprzedaży alkoholu wyłącznie na stacjach paliw zmniejszy jego spożycie?
Z wyrazami szacunku
Edward Siarka
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5185 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.2.2026.DL
Warszawa, 16 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14313 złożoną przez Pana Edwarda Siarkę, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie rządowego projektu zmiany ustawy o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Odpowiadając na pytanie pierwsze uprzejmie informuję, że najpełniejszym źródłem danych
dotyczącym rynku napojów alkoholowych jest sprawozdanie „KCPU G-1 – Działalność
samorządów lokalnych w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów uzależnień”,
realizowane corocznie, będące elementem programu badań statystycznych statystyki
publicznej, w zakresie w jakim odnosi się ono do liczby punktów sprzedaży oraz wartości
sprzedanego w danym roku alkoholu. Niemniej jednak sprawozdanie nie wyodrębnia stacji
paliw jako miejsca sprzedaży takich napojów. Zgodnie ze sprawozdaniem za 2024 r. liczba
punktów sprzedaży napojów alkoholowych wyniosła 119 598, z czego 78 967 stanowiły
punkty sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem
sprzedaży (sklepy) a 40 631 punkty sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do
spożycia w miejscu sprzedaży (lokale gastronomiczne)1. Według danych Polskiej
Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego2 szacunkowa liczba stacji paliw w
Rzeczypospolitej Polskiej w 2023 r. wyniosła 7 915. Dane te wskazują na tendencję
wzrostową liczby stacji paliw (w 2016 r. liczba ta wyniosła 6 803 i niemal rokrocznie się
1 https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2025/11/KCPU_G1_zestawienia_2024.pdf.
2 https://popihn.pl/stacje-paliw-w-latach-2016-2023-2/.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zwiększała). Sklepy prowadzone na terenie stacji paliw oferują szeroki asortyment
produktów m.in. spożywczych, wśród których nierzadko znajdują się również napoje
alkoholowe.
Odnosząc się do pytania drugiego uprzejmie informuję, że uniemożliwienie nabywania
napojów alkoholowych w miejscach koncentrujących się na obsłudze kierowców stanowi
kolejny krok w stronę redukcji powszechności alkoholu i łatwego do niego dostępu. Nie
kwestionując specyfiki funkcjonowania stacji paliw oraz uwarunkowań, z którymi mierzą się
przedsiębiorcy je prowadzący, z całą mocą podzielić należy informacje i stanowisko w
przedmiotowym zakresie wskazane w uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD 147), zwanego dalej
„projektem ustawy”, argumentujące konieczność wprowadzenia omawianego zakazu.
W projekcie ustawy zaproponowano odpowiednie przepisy intertemporalne, zgodnie z
którymi do postępowań w przedmiocie wydania zezwoleń na sprzedaż napojów
alkoholowych w punktach sprzedaży zlokalizowanych na terenie stacji paliw, wszczętych i
niezakończonych przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy, będą stosowane
przepisy dotychczasowe. Zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustaw z dnia 26
października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwanej
dalej „ustawą”, wydane przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy oraz w
postepowaniach, o których mowa w zdaniu poprzednim, zachowują ważność na okres, na
jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie
projektowanej ustawy.
Odpowiadając na pytanie trzecie wskazać należy, że wprowadzenie zakazu sprzedaży
napojów alkoholowych na stacjach paliw należy rozpatrywać w kategorii uzupełnienia już
istniejących narzędzi z zakresu polityki ograniczania negatywnych skutków spożywania
napojów alkoholowych, a nie punktowy, fragmentaryczny zakaz skupiony wokół jednej
grupy przedsiębiorców. Wskazać należy, że już obecnie przepisy ustawy wprowadzają
szereg wyłączeń od możliwości sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych przez
sprzedawców. Wprowadzenie zróżnicowania w zakresie możliwości prowadzenia
sprzedaży napojów alkoholowych pomiędzy poszczególnymi podmiotami, należy ocenić
jako rozwiązanie celowe i uzasadnione interesem publicznym. Wprowadzenie omawianych
zróżnicowań każdorazowo uwzględnia specyfikę podmiotów oraz ich potencjalny wpływ na
społeczności lokalne, ale także funkcję podmiotów w wymiarze globalnym. Zróżnicowanie
regulacyjne pozwala na bardziej precyzyjne reagowanie na zagrożenia związane z
nadmierną dostępnością alkoholu. Wprowadzane zróżnicowanie, choć formalnie może być
odczytywane jako nierówne traktowanie podmiotów, szczególnie jeśli jest rozpatrywane w
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
oderwaniu od całego systemu, służy realizacji konstytucyjnie chronionych wartości i
pozostaje zgodne z zasadą proporcjonalności.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --