Interpelacja nr 14308
Interpelacja w sprawie paraliżu Funduszu Sprawiedliwości
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie paraliżu Funduszu Sprawiedliwości
Interpelacja nr 14308
do ministra sprawiedliwości
w sprawie paraliżu Funduszu Sprawiedliwości
Zgłaszający: Janusz Cieszyński, Michał Woś
Data wpływu: 18-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z przekazanymi przez Wirtualną Polskę informacjami o nierozstrzygnięciu w terminie konkursów o dofinansowanie w ramach Funduszu Sprawiedliwości, co skutkuje wstrzymaniem realizacji programów pomocowych dla osób pokrzywdzonych przestępstwem, zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji i wskazanie konkretnych działań naprawczych. Zgodnie z relacjami medialnymi, pomimo posiadania środków finansowych oraz przeprowadzenia procedury konkursowej, resort nie zdążył opublikować wyników konkursu w ustawowym terminie, co oznacza, że od 1 stycznia 2026 r. wiele ośrodków wsparcia może przestać działać, a tysiące osób będących ofiarami przestępstw straci dostęp do rehabilitacji, pomocy prawnej, psychologicznej oraz wsparcia rzeczowego. Wiceminister sprawiedliwości wskazał, że opóźnienia wynikają częściowo z obaw urzędników przed odpowiedzialnością prokuratorską oraz konieczności weryfikacji formalnej i merytorycznej wniosków, co doprowadziło do paraliżu decyzyjnego i wydłużenia procedury oceny ofert aż do 31 stycznia 2026 r.
Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości co do skuteczności działania Funduszu Sprawiedliwości jako instrumentu państwowego mającego na celu udzielanie pomocy osobom pokrzywdzonym, świadkom oraz ich najbliższym. Opóźnienia w rozstrzygnięciu konkursów wpływają negatywnie na funkcjonowanie organizacji pozarządowych świadczących pomoc oraz mogą prowadzić do trwałej utraty kompetentnych zespołów specjalistów, pogłębiając lukę wsparcia dla najbardziej potrzebujących.
Jakie są szczegółowe przyczyny niedokonania rozstrzygnięcia konkursów w terminie i które etapy procedury konkursowej spowodowały najbardziej znaczące opóźnienia?
Jak Ministerstwo Sprawiedliwości planuje zapewnić ciągłość finansowania dla organizacji pozarządowych świadczących pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwem, aby nie doszło do przerwy w udzielaniu wsparcia?
Czy ministerstwo przewiduje zmiany w regulacjach procedur konkursowych lub w sposobie ich realizacji, aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości i przyspieszyć proces oceny wniosków?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów rekompensujących organizacjom pozarządowym koszty poniesione od 1 stycznia 2026 r. do czasu podpisania umów wynikających z rozstrzygniętego konkursu?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 14308
do ministra sprawiedliwości
w sprawie paraliżu Funduszu Sprawiedliwości
Zgłaszający: Janusz Cieszyński, Michał Woś
Data wpływu: 18-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z przekazanymi przez Wirtualną Polskę informacjami o nierozstrzygnięciu w terminie konkursów o dofinansowanie w ramach Funduszu Sprawiedliwości, co skutkuje wstrzymaniem realizacji programów pomocowych dla osób pokrzywdzonych przestępstwem, zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji i wskazanie konkretnych działań naprawczych. Zgodnie z relacjami medialnymi, pomimo posiadania środków finansowych oraz przeprowadzenia procedury konkursowej, resort nie zdążył opublikować wyników konkursu w ustawowym terminie, co oznacza, że od 1 stycznia 2026 r. wiele ośrodków wsparcia może przestać działać, a tysiące osób będących ofiarami przestępstw straci dostęp do rehabilitacji, pomocy prawnej, psychologicznej oraz wsparcia rzeczowego. Wiceminister sprawiedliwości wskazał, że opóźnienia wynikają częściowo z obaw urzędników przed odpowiedzialnością prokuratorską oraz konieczności weryfikacji formalnej i merytorycznej wniosków, co doprowadziło do paraliżu decyzyjnego i wydłużenia procedury oceny ofert aż do 31 stycznia 2026 r.
Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości co do skuteczności działania Funduszu Sprawiedliwości jako instrumentu państwowego mającego na celu udzielanie pomocy osobom pokrzywdzonym, świadkom oraz ich najbliższym. Opóźnienia w rozstrzygnięciu konkursów wpływają negatywnie na funkcjonowanie organizacji pozarządowych świadczących pomoc oraz mogą prowadzić do trwałej utraty kompetentnych zespołów specjalistów, pogłębiając lukę wsparcia dla najbardziej potrzebujących.
Jakie są szczegółowe przyczyny niedokonania rozstrzygnięcia konkursów w terminie i które etapy procedury konkursowej spowodowały najbardziej znaczące opóźnienia?
Jak Ministerstwo Sprawiedliwości planuje zapewnić ciągłość finansowania dla organizacji pozarządowych świadczących pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwem, aby nie doszło do przerwy w udzielaniu wsparcia?
Czy ministerstwo przewiduje zmiany w regulacjach procedur konkursowych lub w sposobie ich realizacji, aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości i przyspieszyć proces oceny wniosków?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów rekompensujących organizacjom pozarządowym koszty poniesione od 1 stycznia 2026 r. do czasu podpisania umów wynikających z rozstrzygniętego konkursu?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sławomir Pałka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5959 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.14.2026
Warszawa, 08 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14308 Pana Posła Janusza
Cieszyńskiego i Pana Posła Michała Wosia w sprawie paraliżu Funduszu Sprawiedliwości.
Ad 1
Na początku marca 2026 roku zakończył się konkurs ofert na pomoc osobom
pokrzywdzonym przestępstwem i ich rodzinom w 2026 roku. Wyłoniono 39 wykonawców.
Łączna kwota dofinansowania przewidziana na realizację zadań w tym konkursie
wynosi 101 582 236,38 zł1.
W związku z pytaniem o opóźnienie wyjaśniam, że w ostatnich miesiącach prowadzono
intensywne prace nad uporządkowaniem procesów i odbudowaniem zaufania
do mechanizmów decyzyjnych w obszarze Funduszu Sprawiedliwości. Jednocześnie
wypracowane zostały nowe zasady przeprowadzania otwartych konkursów ofert, oparte
na przejrzystych i jasnych warunkach.
1 Więcej informacji o rozstrzygniętym konkursie:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/rozstrzygniecie-konkursu-fs-na-wsparcie-osob-
pokrzywdzonych-przestepstwem
-- 1 of 4 --
2
W tym obszarze konieczne okazało się uporządkowanie procedur: opracowanie nowych
zasad konkursowych, wzorów dokumentów oraz zasad organizacji pracy. Pokreślić należy,
że w związku z licznymi wnioskami pokontrolnymi konieczne było zaostrzenie kryteriów
przyznawania środków z Funduszu Sprawiedliwości.
Organizacja każdego otwartego konkursu ofert jest przedsięwzięciem złożonym,
angażującym duże zasoby i wymagającym czasu. Pierwotnie zakładano, że otwarty
konkurs ofert na prowadzenie ośrodków pomocy pokrzywdzonych przestępstwem
i lokalnych punktów pomocy pokrzywdzonym przestępstwem rozstrzygnięty zostanie
w ostatnim tygodniu grudnia minionego roku.
Niemożność rozstrzygnięcia konkursu w pierwotnie określonym terminie wynikała przede
wszystkim z faktu, że proces oceny formalnej ofert okazał się dużo bardziej
skomplikowany i pracochłonny niż się spodziewano. Ocena formalna prowadzona była
skrupulatnie i z najwyższą starannością. Jest to niezmiernie ważne, biorąc pod uwagę, że
w przeszłości organy kontroli często kwestionowały zasadność przyznania dotacji właśnie
wskazując błędy w ocenie formalnej. Jednocześnie – pomimo zapewnienia
zainteresowanym wykonawcom długiego czasu na przygotowanie i składanie ofert –
praktycznie wszystkie oferty wymagały uzupełnień i poprawek tak, aby były zgodne z
wymaganiami formalnymi ogłoszonego konkursu.
Ponadto dłużej niż zakładano trwało też postępowanie na wybór ekspertów do oceny
merytorycznej ofert. Procedury związane z realizacją tego zamówienia były długotrwałe.
Umowa została zawarta 15 grudnia 2025 roku.
Ad 2
Dotacje z Funduszu Sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych mają charakter
doraźny – konkursy nie są instrumentem zapewniającym stałość finansowania ich
działalności. Dotacje z Funduszu Sprawiedliwości są dotacjami celowymi na realizację
powierzonych zadań, udzielanymi na z góry wskazany czas.
-- 2 of 4 --
3
Ad 3
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad nowym – odmiennym od aktualnego
– modelem wsparcia osób pokrzywdzonych przestępstwem opartym na 3-poziomowej
strukturze, w której kluczową rolę na poziomie lokalnym pełnić mają Powiatowe Centra
Pomocy Rodzicie (PCPR)2.
Proponowany model zakłada przeniesienia ciężaru realizacji pomocy na poziom lokalny
(PCPR) oraz regionalny (wojewodowie). Planowana decentralizacja udzielanego wsparcia
oparta jest m.in. na zasadzie bliskości funkcjonujących struktur pomocowych (PCPR)
i obywateli, co pozwala na natychmiastową reakcję i włączenie osoby potrzebującej
pomocy w istniejącą sieć wsparcia, na synergii zasobów, wykorzystującej istniejące
struktury i zmniejszającej koszty, na stabilności funkcjonowania poprzez zastąpienie
konkursów stałą dotacją celową dla samorządów, co pozwoli na długofalowe planowanie
i zatrudnienie stałej i profesjonalnej kadry, na lepszej kontroli wynikającej z reżimu ustawy
o finansach publicznych, któremu podlegają samorządy.
Wprowadzenie projektowanego modelu wymaga głębokiej i zsynchronizowanej zmiany
szeregu aktów prawnych poprzedzonych m.in. uzgodnieniami międzyresortowymi.
Nowa strategia zakłada całkowitą zmianę filozofii zarządzania środkami Funduszu
Sprawiedliwości. Kluczowym elementem zmiany staje się decentralizacja – podział
środków na poszczególne województwa i nabory lokalne, które mają pozwolić na lepsze
dopasowanie pomocy do rzeczywistych potrzeb konkretnych społeczności.
Przeniesienie decyzji na poziom lokalny to naturalny bezpiecznik transparentności.
Gdy procesy dzieją się blisko mieszkańców, zyskują oni realny wgląd w podejmowane
działania, co ułatwia społeczną kontrolę. Bezpośredni kontakt z decydentami sprawia,
że łatwiej zweryfikować, czy fundusze służą wspólnemu dobru, czy partykularnym
interesom. Ta społeczna bliskość nie tylko ogranicza pole do nadużyć, ale przede
wszystkim buduje zaufanie i wymusza na władzach większą odpowiedzialność.
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/funduszu-sprawiedliwosci-od-politycznego-skarbca-
do-transparentnej-pomocy
-- 3 of 4 --
4
Najważniejszą, wprowadzaną zmianą jest definitywny koniec z uznaniowością.
Wprowadzono jednakowe kryteria dla wszystkich organizacji. O przyznaniu dotacji
decyduje jakość merytoryczna projektu oraz kompetencje personelu, a nie światopogląd
czy koneksje polityczne beneficjentów.
Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ostatecznym kształtem
Zintegrowanego Modelu Wsparcia Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem i Pomocy
Postpenitencjarnej oraz związanymi z nimi projektami aktów prawnych.
Ad 4
Dysponent Funduszu Sprawiedliwości podjął prace legislacyjne mające na celu
umożliwienie uznania za kwalifikowalne wydatków poniesionych od 1 stycznia 2026 roku.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.14.2026
Warszawa, 08 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14308 Pana Posła Janusza
Cieszyńskiego i Pana Posła Michała Wosia w sprawie paraliżu Funduszu Sprawiedliwości.
Ad 1
Na początku marca 2026 roku zakończył się konkurs ofert na pomoc osobom
pokrzywdzonym przestępstwem i ich rodzinom w 2026 roku. Wyłoniono 39 wykonawców.
Łączna kwota dofinansowania przewidziana na realizację zadań w tym konkursie
wynosi 101 582 236,38 zł1.
W związku z pytaniem o opóźnienie wyjaśniam, że w ostatnich miesiącach prowadzono
intensywne prace nad uporządkowaniem procesów i odbudowaniem zaufania
do mechanizmów decyzyjnych w obszarze Funduszu Sprawiedliwości. Jednocześnie
wypracowane zostały nowe zasady przeprowadzania otwartych konkursów ofert, oparte
na przejrzystych i jasnych warunkach.
1 Więcej informacji o rozstrzygniętym konkursie:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/rozstrzygniecie-konkursu-fs-na-wsparcie-osob-
pokrzywdzonych-przestepstwem
-- 1 of 4 --
2
W tym obszarze konieczne okazało się uporządkowanie procedur: opracowanie nowych
zasad konkursowych, wzorów dokumentów oraz zasad organizacji pracy. Pokreślić należy,
że w związku z licznymi wnioskami pokontrolnymi konieczne było zaostrzenie kryteriów
przyznawania środków z Funduszu Sprawiedliwości.
Organizacja każdego otwartego konkursu ofert jest przedsięwzięciem złożonym,
angażującym duże zasoby i wymagającym czasu. Pierwotnie zakładano, że otwarty
konkurs ofert na prowadzenie ośrodków pomocy pokrzywdzonych przestępstwem
i lokalnych punktów pomocy pokrzywdzonym przestępstwem rozstrzygnięty zostanie
w ostatnim tygodniu grudnia minionego roku.
Niemożność rozstrzygnięcia konkursu w pierwotnie określonym terminie wynikała przede
wszystkim z faktu, że proces oceny formalnej ofert okazał się dużo bardziej
skomplikowany i pracochłonny niż się spodziewano. Ocena formalna prowadzona była
skrupulatnie i z najwyższą starannością. Jest to niezmiernie ważne, biorąc pod uwagę, że
w przeszłości organy kontroli często kwestionowały zasadność przyznania dotacji właśnie
wskazując błędy w ocenie formalnej. Jednocześnie – pomimo zapewnienia
zainteresowanym wykonawcom długiego czasu na przygotowanie i składanie ofert –
praktycznie wszystkie oferty wymagały uzupełnień i poprawek tak, aby były zgodne z
wymaganiami formalnymi ogłoszonego konkursu.
Ponadto dłużej niż zakładano trwało też postępowanie na wybór ekspertów do oceny
merytorycznej ofert. Procedury związane z realizacją tego zamówienia były długotrwałe.
Umowa została zawarta 15 grudnia 2025 roku.
Ad 2
Dotacje z Funduszu Sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych mają charakter
doraźny – konkursy nie są instrumentem zapewniającym stałość finansowania ich
działalności. Dotacje z Funduszu Sprawiedliwości są dotacjami celowymi na realizację
powierzonych zadań, udzielanymi na z góry wskazany czas.
-- 2 of 4 --
3
Ad 3
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad nowym – odmiennym od aktualnego
– modelem wsparcia osób pokrzywdzonych przestępstwem opartym na 3-poziomowej
strukturze, w której kluczową rolę na poziomie lokalnym pełnić mają Powiatowe Centra
Pomocy Rodzicie (PCPR)2.
Proponowany model zakłada przeniesienia ciężaru realizacji pomocy na poziom lokalny
(PCPR) oraz regionalny (wojewodowie). Planowana decentralizacja udzielanego wsparcia
oparta jest m.in. na zasadzie bliskości funkcjonujących struktur pomocowych (PCPR)
i obywateli, co pozwala na natychmiastową reakcję i włączenie osoby potrzebującej
pomocy w istniejącą sieć wsparcia, na synergii zasobów, wykorzystującej istniejące
struktury i zmniejszającej koszty, na stabilności funkcjonowania poprzez zastąpienie
konkursów stałą dotacją celową dla samorządów, co pozwoli na długofalowe planowanie
i zatrudnienie stałej i profesjonalnej kadry, na lepszej kontroli wynikającej z reżimu ustawy
o finansach publicznych, któremu podlegają samorządy.
Wprowadzenie projektowanego modelu wymaga głębokiej i zsynchronizowanej zmiany
szeregu aktów prawnych poprzedzonych m.in. uzgodnieniami międzyresortowymi.
Nowa strategia zakłada całkowitą zmianę filozofii zarządzania środkami Funduszu
Sprawiedliwości. Kluczowym elementem zmiany staje się decentralizacja – podział
środków na poszczególne województwa i nabory lokalne, które mają pozwolić na lepsze
dopasowanie pomocy do rzeczywistych potrzeb konkretnych społeczności.
Przeniesienie decyzji na poziom lokalny to naturalny bezpiecznik transparentności.
Gdy procesy dzieją się blisko mieszkańców, zyskują oni realny wgląd w podejmowane
działania, co ułatwia społeczną kontrolę. Bezpośredni kontakt z decydentami sprawia,
że łatwiej zweryfikować, czy fundusze służą wspólnemu dobru, czy partykularnym
interesom. Ta społeczna bliskość nie tylko ogranicza pole do nadużyć, ale przede
wszystkim buduje zaufanie i wymusza na władzach większą odpowiedzialność.
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/funduszu-sprawiedliwosci-od-politycznego-skarbca-
do-transparentnej-pomocy
-- 3 of 4 --
4
Najważniejszą, wprowadzaną zmianą jest definitywny koniec z uznaniowością.
Wprowadzono jednakowe kryteria dla wszystkich organizacji. O przyznaniu dotacji
decyduje jakość merytoryczna projektu oraz kompetencje personelu, a nie światopogląd
czy koneksje polityczne beneficjentów.
Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ostatecznym kształtem
Zintegrowanego Modelu Wsparcia Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem i Pomocy
Postpenitencjarnej oraz związanymi z nimi projektami aktów prawnych.
Ad 4
Dysponent Funduszu Sprawiedliwości podjął prace legislacyjne mające na celu
umożliwienie uznania za kwalifikowalne wydatków poniesionych od 1 stycznia 2026 roku.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --