Interpelacja w sprawie finansowania pomocy osobom poszkodowanym przestępstwami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14305
do ministra sprawiedliwości
w sprawie finansowania pomocy osobom poszkodowanym przestępstwami
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 18-12-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Kierowany przez Pana resort 6 grudnia miał rozstrzygnąć konkursy na środki z Funduszu Sprawiedliwości. Jednak pojawiło się jedynie oświadczenie, że termin ich rozstrzygnięcia został przesunięty na 31 stycznia 2026. To sytuacja, w której finansowane z tych środków działania zostaną z braku środków przerwane z początkiem 2026 roku. Zgodnie z doniesieniami Wirtualnej Polski od 1 stycznia 2026 wiele organizacji realizujących zadania na rzecz osób poszkodowanych przestępstwami straci finansowanie ze środków Funduszu Sprawiedliwości. Wśród nich są nie tylko instytucje o dużej tradycji i renomie jak “Niebieska Linia”, ale również mnóstwo organizacji udzielających pomocy poszkodowanym w wypadkach, dotkniętym przemocą domową, dzieciom wykorzystywanym seksualnie, zapewniające bony na żywność czy leki. Wskazać jednocześnie należy, że Fundusz Sprawiedliwości nie jest pusty - zgodnie z ustaleniami dziennikarzy do rozdysponowania jest niemal pół miliarda zł. Sytuacja, w której finansowanie realnej pomocy osobom poszkodowanym przestępstwami rozbija się o opóźnienia bez winy organizacji pomocowych jest niedopuszczalna. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie jest uzasadnienie przesunięcia terminu oceny wniosków organizacji pomocowych o dofinansowanie z Funduszu Sprawiedliwości na 31 stycznia 2026? Kiedy ministerstwo dowiedziało się, że nie będzie w stanie dotrzymać ustalonego przez siebie terminu, jakie środki podjęto, żeby do tego nie dopuścić? Kiedy poinformowano organizacje o przesunięciu terminu?
Kto będzie świadczył dotychczas oferowaną poszkodowanym w przestępstwach pomoc, gdy organizacje pomocowe do końca 2025 finansowane ze środków FS przestaną działać?
Jakie prace legislacyjne prowadzone są w Ministerstwie Sprawiedliwości zmierzające do ustanowienia nowych form wsparcia zastępujących lub uzupełniających działalność dotychczas finansowaną z Funduszu Sprawiedliwości wraz z opisem etapu, na którym są te działania resortu?
W jaki sposób ministerstwo planuje zapewnić dalszą pomoc osobom objętym wsparciem psychologicznym, wsparciem w zakresie rehabilitacji, zakupu żywności czy leków, korzystających z pomocy organizacji, które nie otrzymają środków finansowych z Funduszu Sprawiedliwości od 1 stycznia 2026? Proszę zwłaszcza o wskazanie, jak ta pomoc będzie realizowana w okresie do 31 stycznia 2026, do momentu rozstrzygnięcia konkursu i przekazania środków na realizację zadań z zakresu pomocy ofiarom przestępstw. Do jakich jednostek mają być kierowane osoby wymagające wsparcia, którego dzisiaj udzielają organizacje czekające na decyzję ministerstwa?
Ile organizacji przystąpiło do konkursów na środki z Funduszu Sprawiedliwości na rok 2026? Proszę o listę tych organizacji wraz z zakresem działalności i wnioskowanymi kwotami.
Ile spośród organizacji, które przystąpiły do konkursów na środki z Funduszu Sprawiedliwości, realizowało już zadania związane ze wsparciem dla osób poszkodowanych przestępstwami w latach ubiegłych?
Podsekretarz stanu Sławomir Pałka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7229 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.13.2026
Warszawa, 08 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14305 Pani Posłanki Marceliny
Zawiszy w sprawie finansowania pomocy osobom poszkodowanym przestępstwami.
Ad 1
Na początku marca 2026 roku zakończył się konkurs ofert na pomoc osobom
pokrzywdzonym przestępstwem i ich rodzinom. Wyłoniono 39 wykonawców. Łączna
kwota dofinansowania przewidziana na realizację zadań w tym konkursie
wynosi 101 582 236,38 zł1.
W związku z pytaniem o opóźnienie wyjaśniam, że organizacja każdego otwartego
konkursu ofert jest przedsięwzięciem złożonym, angażującym duże zasoby i wymagającym
czasu.
Niemożność rozstrzygnięcia ww. konkursu w pierwotnie określonym terminie wynikała
przede wszystkim z faktu, że proces oceny formalnej ofert okazał się dużo bardziej
skomplikowany i pracochłonny niż się spodziewano. Ocena formalna prowadzona była
1 Więcej informacji o rozstrzygniętym konkursie:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/rozstrzygniecie-konkursu-fs-na-wsparcie-osob-
pokrzywdzonych-przestepstwem
-- 1 of 5 --
2
skrupulatnie i z najwyższą starannością. Jest to niezmiernie ważne, biorąc pod uwagę, że
w przeszłości organy kontroli często kwestionowały zasadność przyznania dotacji właśnie
wskazując błędy w ocenie formalnej. Jednocześnie – pomimo zapewnienia
zainteresowanym wykonawcom długiego czasu na przygotowanie i składanie ofert –
praktycznie wszystkie złożone oferty wymagały uzupełnień i poprawek tak, aby były
zgodne z wymaganiami formalnymi ogłoszonego konkursu.
Ponadto dłużej niż zakładano trwało postępowanie związane z wyborem ekspertów
do oceny merytorycznej ofert. Procedury związane z realizacją tego zamówienia
były długotrwałe. Umowa została zawarta 15 grudnia 2025 roku. Komunikaty z 5 grudnia
2025 roku oraz z 30 stycznia 2026 roku, informujące wszystkich zainteresowanych
o przedłużeniu terminu dokonywania ocen zostały podane do wiadomości publicznej,
opublikowano je w Biuletynie Informacji Publicznej.
Ad 2 i 4
Niezależnie od wyników konkursu ofert, każda osoba poszkodowana w wyniku
przestępstwa może skorzystać z różnorodnych form wsparcia udzielanych przez państwo.
Osoby pokrzywdzone przestępstwem, które potrzebują pomocy prawnej, a nie są w stanie
ponieść jej kosztów, mogą zgłosić się do jednego z punktów Nieodpłatnej Pomocy Prawnej
zlokalizowanych w każdym powiecie (około 1500 na terenie kraju). W ramach systemu
nieodpłatnej pomocy prawnej działają również punkty specjalizujące się w pomocy
osobom doświadczającym przemocy, w których dyżurują prawnicy i specjaliści
posiadający doświadczenie w pracy z osobami pokrzywdzonymi.
Osoby pokrzywdzone przemocą domową mogą korzystać ze wsparcia Specjalistycznych
Ośrodków Wsparcia (SOW), które oferują kompleksową, specjalistyczną, bezpłatną
pomoc osobom i rodzinom doznającym przemocy domowej.
Do dyspozycji pozostają również Ośrodki Interwencji Kryzysowej (OIK). To placówki
pomocy społecznej oferujące natychmiastowe, specjalistyczne wsparcie psychologiczne,
-- 2 of 5 --
3
prawne i socjalne osobom oraz rodzinom w nagłych sytuacjach kryzysowych, takich jak
przemoc, nagłe wydarzenia losowe czy trauma, zapewniając bezpieczeństwo,
przywracając równowagę psychiczną i pomagając znaleźć rozwiązania problemu. Pomoc
udzielana w OIK jest bezpłatna i dostępna dla każdego, niezależnie od dochodu.
Do dyspozycji osób poszukujących wsparcia pozostają usługi pomocy społecznej
oraz pomoc medyczna obejmująca m.in. pomoc psychologiczną, psychiatryczną
oraz terapeutyczną finansowana ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia.
Wszystkie osoby, które skierowały do Ministerstwa Sprawiedliwości prośby o wsparcie
i pomoc, otrzymały informacje o możliwości skorzystania z różnorodnych form wsparcia
udzielanych przez państwo.
Ad 3
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad nowym – odmiennym od aktualnego
– modelem wsparcia osób pokrzywdzonych przestępstwem, opartym na 3-poziomowej
strukturze, w której kluczową rolę na poziomie lokalnym pełnić mają Powiatowe Centra
Pomocy Rodzinie (PCPR)2.
Proponowany model zakłada przeniesienia ciężaru realizacji pomocy na poziom lokalny
(PCPR) oraz regionalny (wojewodowie). Planowana decentralizacja udzielanego wsparcia
oparta jest m.in. na zasadzie bliskości funkcjonujących struktur pomocowych (PCPR)
i obywateli, co pozwala na natychmiastową reakcję i włączenie osoby poszukującej
pomocy w istniejącą sieć wsparcia, na synergii zasobów, wykorzystującej istniejące
struktury i zmniejszającej koszty, na stabilności funkcjonowania poprzez zastąpienie
konkursów stałą dotacją celową dla samorządów, co pozwoli na długofalowe planowanie
i zatrudnienie stałej i profesjonalnej kadry, na lepszej kontroli wynikającej z reżimu ustawy
o finansach publicznych, któremu podlegają samorządy.
Wprowadzenie projektowanego modelu wymaga głębokiej i zsynchronizowanej zmiany
szeregu aktów prawnych poprzedzonych m.in. uzgodnieniami międzyresortowymi.
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/funduszu-sprawiedliwosci-od-politycznego-skarbca-
do-transparentnej-pomocy
-- 3 of 5 --
4
Nowa strategia zakłada całkowitą zmianę filozofii zarządzania środkami Funduszu
Sprawiedliwości. Kluczowym elementem zmiany staje się decentralizacja – podział
środków na poszczególne województwa i nabory lokalne, które mają pozwolić na lepsze
dopasowanie pomocy do rzeczywistych potrzeb konkretnych społeczności.
Przeniesienie decyzji na poziom lokalny to naturalny bezpiecznik transparentności.
Gdy procesy dzieją się blisko mieszkańców, zyskują oni realny wgląd w podejmowane
działania, co ułatwia społeczną kontrolę. Bezpośredni kontakt z decydentami sprawia,
że łatwiej zweryfikować, czy fundusze służą wspólnemu dobru, czy partykularnym
interesom. Ta społeczna bliskość nie tylko ogranicza pole do nadużyć, ale przede
wszystkim buduje zaufanie i wymusza na władzach większą odpowiedzialność.
Najważniejszą, proponowaną zmianą jest definitywny koniec z uznaniowością.
Wprowadzono jednakowe kryteria dla wszystkich organizacji. O przyznaniu dotacji
decyduje jakość merytoryczna projektu oraz kompetencje personelu, a nie światopogląd
czy koneksje polityczne beneficjentów.
Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ostatecznym kształtem
Zintegrowanego Modelu Wsparcia Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem i Pomocy
Postpenitencjarnej oraz związanymi z nim projektami aktów prawnych.
Ad 5 i 6
W toku oceny merytorycznej ofert weryfikowano doświadczenie podmiotu składającego
ofertę w realizacji zadań związanych z pomocą osobom pokrzywdzonym przestępstwem
oraz świadkom lub ewentualnie innych działań obejmujących nieodpłatne wsparcie
dla osób w trudnej sytuacji życiowej. Informacja o wyniku konkursu nr 1/2025 wraz z listą
złożonych ofert została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej3.
3 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ogloszenie-o-otwartym-konkursie-ofert-nr-12025-na-
powierzenie-realizacji-zadan-ze-srodkow-funduszu-sprawiedliwosci
-- 4 of 5 --
5
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --