Interpelacja w sprawie budowy Centrum Operacyjnego Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) w Gdańsku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14302
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie budowy Centrum Operacyjnego Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) w Gdańsku
Zgłaszający: Agnieszka Pomaska, Patryk Gabriel, Wioleta Tomczak, Piotr Adamowicz, Stanisław Lamczyk, Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 18-12-2025
Szanowny Panie Premierze,
Polska Agencja Kosmiczna (POLSA) z siedzibą w Gdańsku od kilku lat przygotowuje realizację projektu centrum operacyjnego, które ma pełnić kluczową rolę w zakresie przetwarzania danych satelitarnych, monitorowania zagrożeń w przestrzeni kosmicznej i wspierania systemów bezpieczeństwa państwa. Inwestycja ta ma znaczenie strategiczne zarówno dla rozwoju polskiego sektora kosmicznego, jak i dla budowy krajowych kompetencji technologicznych w dziedzinie obserwacji Ziemi i analiz satelitarnych.
Zgodnie z informacjami przekazywanymi przez Polską Agencję Kosmiczną oraz władze samorządowe teren przeznaczony pod budowę centrum operacyjnego znajduje się przy ul. Azymutalnej w Gdańsku, w sąsiedztwie Portu Lotniczego Gdańsk im. Lecha Wałęsy. W celu przygotowania inwestycji dokonano zamiany nieruchomości pomiędzy Gdańską Agencją Rozwoju Gospodarczego (GARG) a Skarbem Państwa, co umożliwiło przekazanie gruntu pod przyszłą siedzibę centrum operacyjnego POLSA.
Projekt od początku cieszył się poparciem środowisk naukowych, samorządowych i gospodarczych Pomorza, które postrzegają go jako impuls dla rozwoju nowych technologii oraz wzmocnienia pozycji regionu w krajowym ekosystemie innowacji. Mimo to w przestrzeni publicznej brak jest obecnie jednoznacznych informacji o aktualnym etapie realizacji inwestycji i planowanym harmonogramie jej dalszej realizacji.
Budowa Centrum Operacyjnego Polskiej Agencji Kosmicznej w Gdańsku to inwestycja o strategicznym znaczeniu dla całego kraju, mogąca wzmocnić pozycję Polski w europejskim sektorze kosmicznym oraz przyczynić się do rozwoju zaawansowanych technologii w regionie pomorskim.
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:
1. Na jakim etapie znajdują się obecnie przygotowania do budowy Centrum Operacyjnego Polskiej Agencji Kosmicznej w Gdańsku przy ul. Azymutalnej?
2. Czy został opracowany i zatwierdzony harmonogram inwestycji obejmujący fazę projektową, przetargową i budowlaną?
3. Jakie działania planowane są w roku 2026 w związku z realizacją inwestycji – czy przewidziano rozpoczęcie robót budowlanych lub przetargów projektowych?
4. Czy rząd przewiduje współfinansowanie przedsięwzięcia ze środków unijnych (np. w ramach KPO, programu FENG lub funduszy obronnych UE)?
5. Kiedy planowane jest uruchomienie Centrum Operacyjnego POLSA w Gdańsku?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
44302 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPO-III.054.1.2026
Warszawa, 12 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji numer 14302 w sprawie budowy Centrum Operacyjnego Polskiej
Agencji Kosmicznej (POLSA) w Gdańsku
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam
odpowiedź na interpelację z dnia 22 grudnia 2025 roku złożoną przez Państwa Posłów
Agnieszkę Pomaskę, Patryka Gabriela, Wioletę Tomczak, Piotra Adamowicza, Stanisława
Lamczyka oraz Jarosława Wałęsę dotyczącą budowy Centrum Operacyjnego Polskiej
Agencji Kosmicznej (POLSA) w Gdańsku.
Pozwalam sobie odpowiedzieć na postawione przez Państwa pytania w oparciu
o informacje przekazane przez Polską Agencję Kosmiczną.
1/ Na jakim etapie znajdują się obecnie przygotowania do budowy Centrum
Operacyjnego Polskiej Agencji Kosmicznej w Gdańsku przy ul. Azymutalnej?
Dynamicznie zmieniające się uwarunkowania geopolityczne, technologiczne
i bezpieczeństwa powodują, że dotychczasowe podejście do planowania i lokalizacji
infrastruktury instytucji publicznych, w tym infrastruktury związanej z sektorem
kosmicznym, wymaga zasadniczego przewartościowania i dostosowania do aktualnych
realiów. W warunkach rosnącej niepewności geopolitycznej, zmienności zagrożeń oraz
coraz większej zależności od systemów informacyjnych i danych, kluczowe staje się
odejście od modelu koncentracji funkcji infrastrukturalnych w jednym miejscu na rzecz
rozwiązań elastycznych, odpornych i odpowiadających rzeczywistym potrzebom
operacyjnym. Zmiana ta nie oznacza rezygnacji z obecności Agencji w Gdańsku, lecz
redefinicję form i funkcji tej obecności w sposób adekwatny do aktualnych wyzwań.
W tym kontekście należy podkreślić, że pierwotne założenia dotyczące rozwoju
infrastruktury POLSA na Pomorzu były formułowane w odmiennych realiach
strategicznych, organizacyjnych i technicznych. Obecnie Agencja nie dysponuje ani
własnymi gruntami, ani tytułem prawnym do budynków, które umożliwiałyby realizację
inwestycji budowlanej w zakładanym wcześniej kształcie. Równocześnie istotnie zmienił
się charakter i zakres potrzeb Agencji. Współczesne zadania POLSA w znacznie mniejszym
-- 1 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
stopniu wymagają rozbudowy ciężkiej infrastruktury technicznej w bezpośrednim
sąsiedztwie lotniska, a w większym stopniu opierają się na kompetencjach analitycznych,
dostępie do danych, współpracy naukowej oraz zdolności do szybkiego reagowania
i przetwarzania informacji. W konsekwencji naturalnym kierunkiem stało się zbliżenie
działalności Agencji do ośrodków akademickich, badawczych i eksperckich, a nie
koncentracja na lokalizacji stricte infrastrukturalnej.
Dodatkowym czynnikiem, który musi być uwzględniany na etapie planowania inwestycji
i rozmieszczenia funkcji Agencji, są specyficzne uwarunkowania operacyjne regionu
Pomorza, w szczególności związane z częstymi i trudnymi do przewidzenia zakłóceniami
sygnałów GNSS w rejonie Morza Bałtyckiego. Zjawiska te mają istotny wpływ na
bezpieczeństwo i stabilność funkcjonowania określonych typów infrastruktury oraz
systemów i wymagają szczególnej ostrożności w planowaniu lokalizacji funkcji
krytycznych. Współczesne podejście do odporności systemów kosmicznych i
nawigacyjnych zakłada dywersyfikację, rozproszenie oraz koncentrację na zdolnościach
analitycznych i operacyjnych, a nie wyłącznie na fizycznej infrastrukturze.
W związku z tym Agencja koncentruje swoje działania na Pomorzu na rozwoju
kompetencji, systemów analitycznych, projektów pilotażowych oraz współpracy
operacyjnej, odpowiadających realnym wyzwaniom regionu Morza Bałtyckiego.
Priorytetowe znaczenie mają obszary takie jak obserwacja Ziemi, bezpieczeństwo morskie,
odporność systemów nawigacyjnych, monitoring środowiska, infrastruktury krytycznej
oraz wsparcie działań administracji publicznej i służb odpowiedzialnych za
bezpieczeństwo. Takie podejście pozwala efektywnie wykorzystać potencjał regionu,
jednocześnie zwiększając odporność państwa i zapewniając, że działania Agencji są
dostosowane do aktualnych warunków bezpieczeństwa oraz rzeczywistych potrzeb
użytkowników końcowych.
Zaangażowanie Polskiej Agencji Kosmicznej w Gdańsku realizowane jest przede wszystkim
poprzez rozwój i operacyjne wykorzystanie danych satelitarnych na potrzeby regionu
Morza Bałtyckiego. Obejmuje to zastosowania związane z monitorowaniem środowiska
morskiego, bezpieczeństwem żeglugi, ochroną infrastruktury krytycznej, reagowaniem
kryzysowym oraz wsparciem administracji publicznej i służb. Gdańsk jako istotny ośrodek
gospodarki morskiej, portowej i logistycznej, stanowi naturalne środowisko do wdrażania
takich rozwiązań w praktyce. Równolegle istotnym elementem obecności POLSA
w Gdańsku jest współpraca z uczelniami, instytutami badawczymi oraz sektorem
prywatnym w zakresie rozwoju kompetencji, badań aplikacyjnych i projektów
pilotażowych, łączących technologie kosmiczne z potrzebami gospodarki morskiej,
cyfryzacji i bezpieczeństwa.
Koncepcja wyspecjalizowanego ośrodka POLSA zakłada synergię i integrację już
istniejących inicjatyw, zasobów i kompetencji w regionie, bez dublowania działań
i tworzenia nowych struktur. Celem Agencji nie jest mnożenie projektów, lecz ich łączenie
i harmonizacja w ramach wspólnej platformy wymiany danych, analiz i współpracy na
rzecz bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju obszaru Morza Bałtyckiego. Działania
POLSA opierać się będą na partnerstwie regionalnym, skupiającym kluczowe instytucje
Pomorza zaangażowane w rozwój infrastruktury badawczej, przetwarzanie danych
i monitorowanie środowiska morskiego.
Do tej pory podjęto szereg inicjatyw na rzecz rozwoju koncepcji wzmocnienia sektora
kosmicznego na Pomorzu poprzez stworzenie regionalnego ekosystemu biznesu, nauki,
służb i administracji oraz opracowanie koncepcji specjalistycznego ośrodka POLSA
w Gdańsku.
-- 2 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Polska Agencja Kosmiczna regularnie organizuje i współorganizuje konferencje, seminaria,
warsztaty oraz inne działania o charakterze informacyjnym i popularyzacyjnym na terenie
województwa pomorskiego. Inicjatywy te mają na celu upowszechnianie wiedzy na temat
sektora kosmicznego, możliwości wykorzystania danych satelitarnych w administracji
i gospodarce, a także zwiększanie świadomości w zakresie bezpieczeństwa i odporności
infrastruktury krytycznej. Działania te sprzyjają budowie kompetencji lokalnych
interesariuszy oraz wzmacnianiu roli Gdańska jako ośrodka debaty eksperckiej w obszarze
technologii kosmicznych.
Zidentyfikowano także potencjalnych partnerów działań POLSA na terenie Pomorza oraz
zapoczątkowano działania na rzecz współpracy. Są to m.in.:
• Politechnika Gdańska
Politechnika Gdańska wykazuje wolę udostępnienia działki na budowę ośrodka POLSA.
Obiekt ten stanie się fizycznym centrum integrującym działalność operacyjną, badawczo-
rozwojową oraz edukacyjną Agencji na terenie Pomorza. Jego projekt zostanie
dostosowany do specyficznych wymagań związanych z przetwarzaniem i analizą dużych
zbiorów danych satelitarnych oraz monitorowaniem środowiska morskiego.
• Centrum Informatyczne Trójmiejskiej Akademickiej Sieci Komputerowej (CI TASK)
Do tej pory odbyło się kilka spotkań z kierownictwem CI TASK, podczas których obie
strony zadeklarowały wolę współpracy i rozwijanie wspólnych projektów, w szczególności
w obszarach zapewnienia zasobów obliczeniowych i data center niezbędnych do
przetwarzania, analizy i archiwizacji dużych zbiorów danych satelitarnych i
multisensorycznych.
• Instytut Oceanologii PAN
W ramach dotychczasowych działań POLSA nawiązano kontakt z przedstawicielami IO
PAN w celu podjęcia współpracy nad integracją Narodowego Systemu Informacji
Satelitarnej (NSIS), prowadzonego przez Agencję z infrastrukturą i zasobami systemu
SatBałtyk.
• Instytut Budownictwa Wodnego PAN
POLSA podjęła kroki w celu nawiązania współpracy na rzecz realizacji wspólnych
projektów wykorzystujących technologie kosmiczne i satelitarne, które wzmacniałyby
bezpieczeństwo i odporność w regionie Morza Bałtyckiego.
• Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej (OBR CTM)
POLSA zidentyfikowała synergię projektu „Kosmos dla Bałtyku” z działaniami
podejmowanymi przez Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej,
wchodzący w skład PGZ. OBR CTM posiada w swoim portfolio i rozwija produkt o nazwie
„Digital Baltic", który służy jako platforma oparta o model adaptacyjnego cyklu
podejmowania decyzji OODA (Observe – Orient – Decide – Act), tj. obserwacji, orientacji
oraz pomocy przy podejmowaniu kluczowych decyzji.
Jest zaprojektowany tak, aby integrować dane pochodzące od różnych organizacji
partnerskich (prywatnych jak i państwowych) za pomocą wszelkich kanałów technicznych.
To rozwiązanie dedykowane operatorom infrastruktury krytycznej oraz instytucjom
państwowym, które pomaga w szybkim przetwarzaniu i wymianie dużych zbiorów
różnorodnych, niepowiązanych danych.
-- 3 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W 2025 roku zorganizowano szereg spotkań podczas których strony wyraziły wolę
współpracy i zapewnienia synergii projektów obu instytucji. Na początku 2026 roku
planowane jest podpisanie listu intencyjnego.
• Partnerzy technologiczni
Obecnie POLSA prowadzi rozmowy z jedną z polskich firm dostarczających rozwiązania
w zakresie zobrazowań radarowych z satelitów SAR (Synthetic Aperture Radar), dotyczące
pozyskania danych satelitarnych oraz uruchomienia pilotażowego projektu monitorowania
wybranego obszaru Morza Bałtyckiego.
Planuje się również nawiązanie współpracy z dostawcą rozwiązań w zakresie analizy
danych satelitarnych wykorzystujących technologie sztucznej inteligencji.
• PFR IDA Bootcamp
W ramach działań ukierunkowanych na rozwój technologii podwójnego zastosowania oraz
budowę ekosystemu innowacji w obszarze bezpieczeństwa morskiego, POLSA
uczestniczyła w IDA Bootcamp organizowanym przez Polski Fundusz Rozwoju (PFR).
Udział w inicjatywie umożliwił zidentyfikowanie trendów technologicznych oraz aktywne
poszukiwanie potencjalnych partnerów do realizacji projektów badawczo-rozwojowych i
wdrożeniowych, wykorzystujących dane satelitarne do monitorowania Morza Bałtyckiego.
Strategia POLSA zakłada utrzymanie elastycznego modelu organizacyjnego i zatrudnienia,
w którym liczba pracowników oraz zakres funkcji w danej lokalizacji wynikają z
rzeczywistych potrzeb zadaniowych i zmieniających się uwarunkowań bezpieczeństwa.
Oznacza to, że zarówno Gdańsk, jak i Warszawa pozostają trwałymi i istotnymi
elementami struktury Agencji, a prowadzone obecnie prace analityczne nad dalszym
rozwojem infrastruktury mają na celu wypracowanie rozwiązań najlepiej odpowiadających
długoterminowym interesom państwa, bez przesądzania na tym etapie o konkretnych
lokalizacjach inwestycyjnych.
Podział zatrudnienia Polskiej Agencji Kosmicznej pomiędzy Gdańsk i Warszawę
wynika z przyjętego modelu funkcjonowania Agencji jako instytucji wyspecjalizowanej
i działającej blisko realnych potrzeb państwa, a nie z prostego podziału administracyjnego.
Obecność kierownictwa Agencji w Gdańsku ma charakter regularny i planowy, a jej celem
jest utrzymanie bezpośredniego kontaktu z zespołami, partnerami regionalnymi oraz
interesariuszami związanymi z gospodarką morską i bezpieczeństwem.
Gdańsk odgrywa również ważną rolę w kontekście współpracy międzynarodowej
w basenie Morza Bałtyckiego. POLSA wykorzystuje potencjał miasta jako platformy
dialogu i współpracy z partnerami zagranicznymi, w tym instytucjami publicznymi
i agencjami kosmicznymi państw nadbałtyckich, szczególnie w obszarach bezpieczeństwa,
odporności oraz wspólnego wykorzystania danych satelitarnych.
Obecność w Warszawie umożliwia POLSA sprawne funkcjonowanie w bezpośrednim
otoczeniu decyzyjnym państwa, w tym w zakresie współpracy międzyresortowej,
procesów legislacyjnych i regulacyjnych, relacji międzynarodowych na poziomie rządowym
i unijnym oraz strategicznego planowania. W Warszawie skoncentrowane są również
funkcje związane z bezpieczeństwem na poziomie centralnym, w tym działalność
Departamentu Bezpieczeństwa Kosmicznego, wymagająca ścisłej współpracy
z instytucjami krajowymi i międzynarodowymi.
Oba ośrodki pełnią role komplementarne i wzajemnie się uzupełniają, realizując jeden
spójny cel – skuteczne wdrażanie polityki kosmicznej państwa i dostarczanie mierzalnej
wartości publicznej.
-- 4 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Polska Agencja Kosmiczna prowadzi aktywną działalność na terenie województwa
pomorskiego, w tym w szczególności w Gdańsku, konsekwentnie wzmacniając swoją
obecność oraz rozpoznawalność w regionie. Działania Agencji ukierunkowane są na
budowę trwałych relacji z lokalnym ekosystemem kosmicznym i okołokosmicznym,
obejmującym przedsiębiorców, jednostki naukowo-badawcze, administrację publiczną oraz
instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo i rozwój regionalny.
W odpowiedzi na rozwój sektora kosmicznego oraz rosnące znaczenie Morza Bałtyckiego,
jako akwenu odgrywającego kluczową rolę w kształtowaniu bezpieczeństwa, stabilności
i rozwoju zarówno Polski, jak i całego regionu, Agencja konsekwentnie buduje w Gdańsku
wyspecjalizowane centrum kompetencyjne, oparte na lokalnym potencjale naukowo-
technologicznym Pomorza.
Zmiany w strukturze organizacyjnej Polskiej Agencji Kosmicznej stanowią konsekwencję
wejścia w życie nowego Statutu Agencji, nadanego przez ministra właściwego do spraw
gospodarki, który zaktualizował podstawy prawne funkcjonowania POLSA w odpowiedzi
na zmieniające się uwarunkowania strategiczne, technologiczne oraz bezpieczeństwa
państwa. Nowy Statut porządkuje i wzmacnia rolę Agencji jako instytucji odpowiedzialnej
nie tylko za rozwój sektora kosmicznego, lecz także za realizację zadań o charakterze
państwowym, strategicznym i bezpieczeństwa, w tym w obszarze odporności
infrastruktury, wykorzystania danych satelitarnych oraz współpracy międzynarodowej.
W oparciu o nowe postanowienia statutowe dokonano przebudowy struktury
organizacyjnej POLSA, której celem było dostosowanie wewnętrznego modelu
funkcjonowania Agencji do rzeczywistego zakresu zadań oraz zwiększenie jej zdolności
operacyjnych i analitycznych. Zmiany te polegały w szczególności na wyraźnym
wyodrębnieniu i wzmocnieniu komórek odpowiedzialnych za bezpieczeństwo kosmiczne,
analizy strategiczne, wykorzystanie danych satelitarnych oraz koordynację współpracy
międzynarodowej. Struktura Agencji została zaprojektowana w sposób umożliwiający
bardziej przejrzysty podział kompetencji, skrócenie ścieżek decyzyjnych oraz lepsze
powiązanie zadań merytorycznych z procesami planistycznymi i zarządczymi.
Istotnym elementem zmian strukturalnych było formalne umocowanie i rozwinięcie
funkcji związanych z bezpieczeństwem, co znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie
w Statucie oraz aktach wykonawczych Agencji. W ramach nowej struktury wzmocniono
rolę komórek odpowiedzialnych za analizę zagrożeń, odporność systemów kosmicznych
i satelitarnych, ochronę infrastruktury krytycznej oraz współpracę z instytucjami
krajowymi i międzynarodowymi właściwymi w sprawach bezpieczeństwa. Zmiany te
odpowiadają na nowe obowiązki Agencji wynikające z prawa unijnego i krajowego, w tym
w obszarze cyberbezpieczeństwa, zarządzania kryzysowego oraz ochrony danych
i informacji wrażliwych.
Wprowadzone zmiany strukturalne wpisują się w długofalowy proces profesjonalizacji
i wzmocnienia Agencji jako instytucji nowoczesnej, elastycznej i zdolnej do reagowania na
dynamicznie zmieniające się wyzwania sektora kosmicznego i bezpieczeństwa. Oparcie
struktury organizacyjnej na nowym Statucie zapewnia jej stabilność prawną, spójność
kompetencyjną oraz jasne umocowanie w systemie administracji publicznej, jednocześnie
pozostawiając przestrzeń do dalszego dostosowywania organizacji Agencji do przyszłych
potrzeb i zadań państwa. Zaproponowana struktura ma na celu przełamanie podejścia
„silosowego” oraz zapewnienie lepszej synergii między departamentami merytorycznymi.
Efektem będzie sprawniejsze i bardziej elastyczne działanie oraz adekwatne reagowanie
na zmieniające się potrzeby rynku i priorytety strategiczne, w tym dotyczące
bezpieczeństwa państwa oraz działalności badawczo- rozwojowej.
-- 5 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Jedną z komórek organizacyjnych w ramach nowoutworzonego Departamentu
Monitoringu Ziemi, Nawigacji Łączności Satelitarnej, jest Wydział Monitoringu Bałtyku. Do
jego zadań należeć ma m.in. opracowanie założeń i wdrożenie wieloaspektowego systemu
monitorowania Morza Bałtyckiego oraz testowanie nawigacji, komunikacji oraz systemów
obronnych i bezpieczeństwa w rzeczywistym środowisku, wprowadzenie systemu
wdrażania nowych rozwiązań technologicznych na obszarze Pomorza, opracowanych
w ramach prac badawczych i przemysłowych, koordynacja testowania i wdrażania
pilotażowych nowych rozwiązań technologicznych kluczowych dla mitygacji zagrożeń dla
Morza Bałtyckiego oraz koordynacja prac badawczo-rozwojowych na rzecz
monitorowania regionu Morza Bałtyckiego, wraz ze ścisłą współpracą międzynarodową
w tym zakresie.
W odniesieniu do dotychczasowych koncepcji rozwoju infrastruktury Polskiej Agencji
Kosmicznej należy podkreślić, że obecnie Agencja dokonuje zmiany funkcji i sposobu
realizacji zadań, wynikającej z ewolucji potrzeb, uwarunkowań technologicznych oraz
realiów bezpieczeństwa. Analiza prowadzona w ostatnich latach pokazuje, że pierwotne
założenia infrastrukturalne, formułowane w odmiennym kontekście strategicznym, nie
odpowiadają już w pełni aktualnym wyzwaniom i priorytetom stojącym przed Agencją.
Polska Agencja Kosmiczna planuje utworzenie w Gdańsku wyspecjalizowanego
centrum kompetencyjnego, którego celem będzie wsparcie podmiotów z regionu
Pomorza w opracowywaniu, wdrażaniu i testowaniu na akwenie Morza Bałtyckiego
technologii o charakterze podwójnego zastosowania, bazujących na technologiach
kosmicznych.
Polska Agencja Kosmiczna pełnić ma rolę integratora i moderatora współpracy w regionie,
systematycznie identyfikując potrzeby użytkowników oraz luki w dostępnych usługach
i technologiach. Centrum stanowić będzie platformę współpracy administracji publicznej,
nauki, przemysłu i służb, zapewniając dostęp do wiarygodnych danych, produktów i usług,
a także umożliwiając testowanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych w
rzeczywistych warunkach. Centrum prowadzić będzie stały dialog z administracją, portami,
służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo morskie, uczelniami i sektorem prywatnym,
aby mapować kluczowe wyzwania operacyjne i technologiczne. Na tej podstawie Agencja
będzie stymulować popyt na nowe produkty, usługi i rozwiązania wykorzystujące dane
satelitarne i analizę multisensoryczną, tworząc warunki do tego, by podmioty regionu
mogły odpowiadać na realne potrzeby i rozwijać innowacyjne technologie
w ramach regionalnego ekosystemu.
Jednocześnie ośrodek będzie pełnił funkcję akceleratora rozwoju w regionie, wspierając
lokalne firmy w tworzeniu nowych usług opartych na danych, ułatwiając dostęp do
partnerstw międzynarodowych oraz pomagając w pozyskiwaniu finansowania ze środków
europejskich i krajowych. Takie podejście umożliwi transformację surowych danych
w użyteczne narzędzia biznesowe i służące bezpieczeństwu oraz wzmocni
konkurencyjność Pomorza i całego obszaru Morza Bałtyckiego.
Centrum będzie wspierać podmioty gospodarcze i naukowe w procesie certyfikacji,
komercjalizacji oraz przygotowania technologii do zastosowań cywilnych i obronnych,
tworząc tym samym pomost pomiędzy badaniami naukowymi, innowacjami
a praktycznymi wdrożeniami na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju regionu. Ośrodek będzie
wspierał zasadę rozwoju regionu Pomorza w oparciu o koncentrację na priorytetowych
dziedzinach gospodarki, poprzez ścisłą integrację z Inteligentnymi Specjalizacjami
Pomorza. Są to strategicznie wybrane obszary gospodarki województwa pomorskiego
o dużym potencjale rozwoju, które służą jako priorytety inwestycyjne w obszarze B+R
oraz innowacji. Zaprojektowane zostały po to, aby wykorzystać unikalne zasoby i mocne
-- 6 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
strony regionu w gospodarce opartej na wiedzy, zwiększając jego konkurencyjność na
arenie krajowej i międzynarodowej.
Dodatkowo, Ośrodek stanie się przestrzenią rozwoju i zastosowania:
technologii kwantowych, w szczególności w obszarze szyfrowania, komunikacji
satelitarnej i zaawansowanego modelowania procesów środowiskowych,
technologii integracji danych (data fusion), łączących dane satelitarne,
hydrometeorologiczne, biologiczne i sensoryczne w spójne modele decyzyjne,
nowego oprogramowania i platform cyfrowych, umożliwiających wizualizację
danych, prognozowanie zjawisk i podejmowanie szybkich decyzji w sektorach
morskich i przybrzeżnych, zaawansowanych systemów cyberbezpieczeństwa,
chroniących dane środowiskowe i krytyczną infrastrukturę cyfrową regionu.
POLSA podejmuje inicjatywy służące wspieraniu rozwoju lokalnego przemysłu,
w szczególności w obszarze technologii kosmicznych, wykorzystania danych satelitarnych
oraz rozwiązań o charakterze dual-use, jak również działania na rzecz zwiększania
kompetencji administracji publicznej w zakresie efektywnego korzystania z usług
i technologii kosmicznych. Istotnym elementem aktywności Agencji jest także
wzmacnianie współpracy z podmiotami działającymi na rzecz bezpieczeństwa państwa,
ochrony infrastruktury krytycznej oraz monitorowania środowiska morskiego i przestrzeni
powietrznej regionu Morza Bałtyckiego.
Prowadzone dotychczas działania, jak również inicjatywy planowane do realizacji
w najbliższych latach, wpisują się w szersze cele polityki kosmicznej państwa oraz
założenia rozwoju regionalnego województwa pomorskiego, ze szczególnym
uwzględnieniem potencjału Gdańska jako ważnego ośrodka kompetencyjnego w obszarze
gospodarki morskiej, bezpieczeństwa oraz nowych technologii. Poniżej przedstawiono
zestawienie kluczowych przedsięwzięć planowanych do wdrożenia.
Centrum POLSA w Gdańsku odpowiedzialne będzie również za stworzenie regionalnej
platformy współpracy administracji, nauki, przemysłu i służb, opartej na potencjale sektora
kosmicznego, na rzecz innowacji, rozwoju nowoczesnych technologii i zintegrowanego
zarządzania danymi, a także dla wzmacniania bezpieczeństwa i odporności regionu.
Celem Partnerstwa jest stworzenie mechanizmu wymiany wiedzy, doświadczeń i danych
pomiędzy podmiotami z regionu, tak aby zwiększyć odporność poszczególnych
podmiotów wobec nowych wyzwań, wspierać je w realizacji zadań oraz wspomagać
innowacje i rozwój, wykorzystując potencjał sektora kosmicznego i zastosowanie
technologii satelitarnych. W ramach dalszych działań POLSA prowadzi obecnie prace
analityczne i planistyczne ukierunkowane na wypracowanie optymalnego, długofalowego
rozwiązania w zakresie rozmieszczenia funkcji operacyjnych i infrastrukturalnych, z
uwzględnieniem wymogów bezpieczeństwa, odporności oraz ciągłości działania. Prace te
obejmują analizę różnych wariantów organizacyjnych i funkcjonalnych, konsultacje
międzyinstytucjonalne oraz ocenę zgodności potencjalnych rozwiązań z obowiązującymi i
projektowanymi regulacjami krajowymi i unijnymi.
POLSA intensywnie rozwija działalność w woj. pomorskim, wzmacniając lokalny
ekosystem kosmiczny i okołokosmiczny. Gdańsk ma stać się wyspecjalizowanym
ośrodkiem kompetencyjnym, szczególnie w kontekście Morza Bałtyckiego,
bezpieczeństwa i technologii dual-use. Do głównych inicjatyw w tym obszarze należą:
• Budowa Centrum Kompetencyjnego Agencji w Gdańsku, obejmującego specjalistyczne
laboratoria oraz centrum wsparcia podmiotów z sektora kosmicznego i okołokosmicznego
na rzecz rozwoju innowacyjności;
-- 7 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
• Partnerstwo Bałtyckie – regionalna platforma współpracy administracji, nauki,
przemysłu i służ, w tym stworzenie wirtualnej platformy współpracy;
• Opracowania eksperckie, raporty i „Mapa potrzeb” regionu.
2/ Czy został opracowany i zatwierdzony harmonogram inwestycji, obejmujący fazę
projektową, przetargową i budowlaną?
Opracowany Program Inwestycji zawiera harmonogram realizacji inwestycji, obejmujący
fazę projektową, przetargową i budowlaną. Niemniej jednak harmonogram ten wymaga
aktualizacji z uwzględnieniem aspektów i uwarunkowań określonych powyżej.
Polska Agencja Kosmiczna przywiązuje szczególną wagę do wyboru lokalizacji, która
zapewni: niskie tło zakłóceń radiowych, brak konfliktu z infrastrukturą lotniczą, możliwość
rozbudowy (dodatkowe anteny, zaplecze operacyjne) oraz integrację z innymi elementami
krajowej infrastruktury kosmicznej.
Z tego względu prowadzone będą kolejne, ukierunkowane kampanie pomiarów
i modelowania zakłóceń RF, w tym dla lokalizacji pozamiejskich (np. obszary z istniejącą
infrastrukturą naukowo-techniczną), co pozwoli wskazać miejsce najbardziej
perspektywiczne również dla przyszłych zastosowań operacyjnych. Polska Agencja
Kosmiczna traktuje wybór lokalizacji jako czynnik krytyczny dla sukcesu inwestycji.
Z tego powodu w 2026 r. jednym z głównych etapów prac będą:
• kolejne kampanie pomiarowe RF w różnych lokalizacjach w Polsce (mapowanie
zakłóceń, tła elektromagnetycznego, potencjalnych źródeł interferencji),
• ocena terenów pod kątem rozwoju infrastruktury w przyszłości – nie tylko dla funkcji
analitycznych, ale również dla pełnokrwistej działalności operacyjnej (gatewaye, łączność
rządowa, kontrola misji).
Celem jest wskazanie lokalizacji, która zapewni:
• minimalne ryzyko zakłóceń radiowych,
• brak konfliktu z ruchem lotniczym oraz systemami nawigacyjnymi,
• możliwość skalowania instalacji (kolejne anteny, systemy RF, zaplecze energetyczne
i bezpieczeństwa fizycznego).
Ze względu na bezpieczeństwo państwa POLSA przewiduje, że kolejne kroki w projekcie
(wybór lokalizacji, konfiguracja infrastruktury, profile pracy systemów i inne) będą objęte
projektu biznesplanu oraz wstępnego harmonogramu realizacji inwestycji Centrum
Operacji Satelitarnych klauzulą ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Wynika to
z obserwowanego wzrostu liczby wniosków o dostęp do danych infrastrukturalnych,
składanych przez osoby, których obywatelstwo i powiązania są trudne do jednoznacznego
ustalenia.
Odnotowaliśmy szczególny wzrost zainteresowania wykazywany poprzez wnioski
o dostęp do informacji publicznej w obszarze innych ostatnio prowadzonych przez POLSA
projektów.
W praktyce oznacza to, że:
• raporty techniczne i mapy RF nie będą publicznie dostępne,
• informacje o dokładnych parametrach pracy anten, częstotliwościach i topologii sieci
zostaną ograniczone do uprawnionych instytucji państwowych i partnerów
międzynarodowych.
-- 8 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
POLSA poddała wstępnej analizie wybór lokalizacji przy ul. Azymutalnej w Gdańsku
w zakresie wykorzystania dla celów operacyjnych inwestycji. Ustalono następujące
wnioski:
1. Położenie względem lotniska EPGD
− ul. Azymutalna 9 (Matarnia) leży ok. 2–3 km od Portu Lotniczego Gdańsk im. Lecha
Wałęsy (EPGD), objętego strefami CTR/RTZ i wyposażonego w pełną infrastrukturę
radionawigacyjną.
− Obecność silnych urządzeń RF lotniska (VHF 118–136 MHz, kanały koordynacyjne
~131 MHz, ATIS, radar SSR/ASR 1030/1090 MHz) powoduje, że każdy silny nadajnik
satelitarny w pobliżu staje się elementem krytycznym z punktu widzenia bezpieczeństwa
lotniczego.
2. Ryzyko interferencji i wymogi certyfikacyjne
− Planowana infrastruktura CENTRUM zakłada anteny Ka-band o wysokim EIRP (40–50
dBW), co tworzy rozległy near-field (rzędu ~200 m) i wymusza szczegółową analizę
oddziaływania pola elektromagnetycznego na statki powietrzne w podejściu do pasa.
− Zgodnie z wymogami ICAO/EASA oraz praktyką PAŻP, każdy silny emiter RFw strefie
okołolotniskowej wymaga:
➢ studium kompatybilności elektromagnetycznej (EMC),
➢ oceny zagrożeń RF dla systemów pokładowych (RF Hazard Assessment),
➢ formalnej zgody zarządzającego lotniskiem.
Dodatkowo istnieje ryzyko harmonicznych i produktów intermodulacyjnych, które mogą w
krytycznych scenariuszach wchodzić w pasma radionawigacyjne (w szczególności ILS/LOC
i SSR).
3/ Jakie działania planowane są w roku 2026 w związku z realizacją inwestycji – czy
przewidziano rozpoczęcie robót budowlanych lub przetargów projektowych?
W październiku 2024 r. Polska Agencja Kosmiczna skierowała do Szefa Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego pismo z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie planowanej
lokalizacji Centrum Operacyjnego POLSA w Gdańsku oraz o wskazanie ewentualnych
przeciwwskazań z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa.
Działanie to miało charakter prewencyjny i było elementem standardowej praktyki
Agencji, polegającej na weryfikowaniu kluczowych decyzji infrastrukturalnych pod kątem
ryzyk bezpieczeństwa jeszcze na etapie koncepcyjnym.
W odpowiedzi Szef ABW, w piśmie skierowanym do Ministra Rozwoju i Technologii,
zgłosił wątpliwości dotyczące zasadności ulokowania tego rodzaju infrastruktury
w Gdańsku, wskazując na uwarunkowania bezpieczeństwa, które powinny zostać
uwzględnione przy podejmowaniu dalszych decyzji. Stanowisko to zostało potraktowane
przez POLSA jako istotny sygnał wymagający ponownej analizy przyjętych założeń
i weryfikacji planów w świetle aktualnych zagrożeń oraz obowiązujących standardów
bezpieczeństwa.
W konsekwencji Agencja odstąpiła od dalszych prac nad koncepcją lokalizacji Centrum
Operacyjnego w Gdańsku w pierwotnie rozważanym kształcie i podjęła działania
zmierzające do dostosowania modelu organizacyjnego i infrastrukturalnego do
zgłoszonych uwag. Zmiana ta wpisuje się w szerszy proces redefinicji funkcji
realizowanych w poszczególnych lokalizacjach POLSA oraz we przyjęcie podejścia
-- 9 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zakładającego rozdzielenie funkcji operacyjnych, analitycznych i eksperckich w sposób
zwiększający odporność organizacyjną Agencji.
Jednocześnie należy podkreślić, że wątpliwości zgłoszone przez ABW nie zostały
zinterpretowane jako negatywna ocena obecności POLSA w Gdańsku jako takiej, lecz jako
wskazanie ograniczeń dotyczących lokalizowania określonego typu infrastruktury o
charakterze operacyjnym i wrażliwym. W związku z tym Agencja kontynuuje swoją
działalność w Gdańsku, koncentrując się na funkcjach merytorycznych, analitycznych,
projektowych oraz współpracy z uczelniami, instytutami badawczymi i partnerami
regionalnymi, zgodnie z przyjętym modelem funkcjonalnym.
Ul. Azymutalna znajduje się zaledwie 2-3 km od Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy
(EPGD), jednego z umiarkowanie obciążonych ruchem lotnisk w Polsce. To położenie
stanowi wykazane trudności dla budowy operacyjnego centrum satelitarnego tej klasy
z powodów regulacyjnych, technicznych i bezpieczeństwa lotniczego.
EPGD jest lotniskiem kontrolowanym z wyraźnie zdefiniowaną Controlled Traffic Region
(CTR) i radarową strefą docelową (RTZ). Lotnisko operuje aktywnymi urządzeniami
nawigacyjnymi i telekomunikacyjnymi.
Kwestią wymagającą sprawdzenia jest potencjalna niekompatybilność między operacją
satelitarną a operacją lotniczą.
Port lotniczy EPGD wymaga certyfikacji elektromagnetycznej dla każdego elementu
emitującego w promieniu 2-3 km. Polska Agencja Żeglugi Lotniczej (ULC) oraz Dyrektor
portu lotniczego muszą zatwierdzić każde urządzenie emitujące, aby upewnić się, że nie
zagrażają bezpieczeństwu operacji lotniczych. Poprzez prawo lotnicze (EASA + ICAO),
urządzenia RF mające potencjał do generowania EMI w pobliżu lotniska wymagają:
• Studium EMC (Electromagnetic Compatibility).
• Zatwierdzenia RF Hazard Assessment.
• Formalnego pisma akceptacyjnego od portu lotniczego.
W strefie (do 200 m od anteny):
• Pole elektromagnetyczne ma charakter nietypowy – nie jest jeszcze falą płaską, lecz
wykazuje silne rozproszenie energii i nierównomierny rozkład natężenia pola.
• Poziomy pola E (electric field strength) mogą znacznie przekraczać limity dla środowisk
lotniczych (ICAO/ICAO Annex 10: max ~20 V/m dla sprzętu pokładowego samolotów).
• Energia RF nie jest skupiona w wąskiej wiązce głównej, lecz rozproszona w znacznej
objętości przestrzennej (side lobes, back lobes, near-field diffraction).
Ryzyko dla samolotów w podejściu do lądowania (Final Approach) Samoloty podchodzące
do lądowania na lotnisku Gdańsk (EPGD) w fazie final approach operują na wysokości 300-
500 metrów nad poziomem terenu. Ponieważ ul. Azymutalna leży zaledwie 2-3 km od
progu pasa startowego, trajektorie podejścia przechodzą bezpośrednio nad tym obszarem.
Konsekwencje techniczne:
1. Nadmierne natężenie pola E – sprzęt pokładowy samolotu (avionika: ILS receiver, GPS,
TCAS, SSR transponder) może doświadczyć chwilowych zakłóceń lub degradacji sygnału.
2. Brak możliwości precyzyjnego modelowania – w strefie near-field standardowe modele
propagacji (ITU-R P.452) tracą dokładność; wymagane są specjalistyczne pomiary in-situ.
-- 10 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
3. Wymóg certyfikacji ICAO – każdy samolot musi wykazać odporność na lokalne pole RF
w konkretnej lokalizacji (co jest niepraktyczne dla wszystkich typów statków powietrznych
operujących na EPGD).
Potencjalne wykorzystanie w lokalizacji na ul. Azymutalnej, może wymagać:
• Ograniczenia mocy EIRP do ~30-35 dBW (utrata zasięgu do satelity O3b mPOWER),
• Wprowadzenia monitoringu pola RF 24/7 z automatycznym shutdownem przy wykryciu
samolotu,
• Uzyskania conditional ICAO approval z limitami operacyjnymi (np. brak transmisji
podczas godzin szczytu lotniczego),
• Przeprowadzenia pomiarów EMC z udziałem PAŻP i ULC (~€200-500k).
Zatem lokalizacja w strefie near-field krytycznej infrastruktury lotniczej (2-3 km od pasa)
generuje ryzyko operacyjne i regulacyjne dla operacji klasy CENTRUM.
Intermodulacja i Harmoniczne Wielkopowierzchniowe anteny satelitarne mogą generować
harmoniczne i intermodulacyjne komponenty RF, które mogą się pojawić w pasmach
lotniczych (szczególnie ILS i LOC). Tym bardziej, że w pobliżu są już SSR (1030 MHz) —
każda antena blisko lotniska potencjalnie generuje harmoniczne.
• Gateways muszą być umieszczone na terenie kontynentalnym UE – Gdańsk spełnia.
• Nie wymaga wprost separacji od lotnisk, ale wymaga akredytacji bezpieczeństwa i
zarządzania częstotliwościami.
• Brak jawnego wymogu separacji w IRIS2 nie oznacza braku konfliktu.
Regulacje ICAO (Annex 14) i CEPT (ECC Report 66) wprowadzają de facto wymogi
separacji dla każdego obiektu emitującego.
O3b mPOWER jest konstelacją MEO na orbicie 8000 km. Pokrycie Polski jest
gwarantowane do ~50°N (Gdańsk = 54.4°N). Chociaż więc Gdańsk jest zasadniczo
w dobrym położeniu, to jednak operacyjne wymagania gateway dla O3b to:
• Ka-band steerable beams — wymaga precyzyjnego tracking'u satelity
• Beam pointing accuracy — <0.1° (wymaga stabilności anteny)
• Power control — Adaptive power management (ARC system)
• ISL routing — jeśli dostępne inter-satellite links
• Redundancy — co najmniej 2 gateway.
Należy także dodać, że wszystkie te funkcje powinny być redundantne i zintegrowane
z systemami monitorowania zakłóceń sygnału GNSS – KSMZSG (prowadzonymi przez
POLSA) oraz ze względów bezpieczeństwa z serwerami czasu zainstalowanymi
w KSMZSG.
Zintegrowana całość systemów stanowić będzie element infrastruktury podlegającej
specjalnym wymaganiom bezpieczeństwa i jako taka powinna być poddana
rygorystycznym wymaganiom dotyczących dosyłowych linii zasilania energetycznego
i jego redundancji, dostępu do szkieletowej sieci światłowodowej w dwóch niezależnych
ringach i odseparowanych od innych systemów tak, ażeby w bezpieczny sposób
skomunikować główną siedzibę CENTRUM z jego backupem.
Obecnie w Oddziale Terenowym POLSA w Warszawie znajduje się centrum ds.
świadomości sytuacyjnej (SSAC PL- Space Situational Awareness Center), które w ramach
-- 11 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Partnerstwa EUSST, na mocy zawartych porozumień i umów grantowych dostarcza dane
obserwacyjne obiektów na orbitach okołoziemskich do Komisji Europejskiej oraz raportuje
potencjalne zagrożenia pochodzące od tych obiektów do resortów i instytucji krajowych
odpowiadających za bezpieczeństwo m.in. KPRM, ABW, MON, MSWiA, RCB, PAŻP.
Dane te pochodzą z ponad 30 krajowych sensorów optycznych, zarówno państwowych
należących do POLSA i uczelni, jak i sensorów komercyjnych rozmieszczonych na całym
świecie, na niemal wszystkich kontynentach.
Ze względu na rolę jaką odgrywa SSAC PL w analizie danych obserwacyjnych, koordynacji
ich przekazywania do wybranych podmiotów oraz dostarczania serwisów zewnętrznych,
infrastruktura DBK powinna podlegać szczególnej ochronie i zabezpieczeniu
technicznemu.
Umiejscowienie takich zasobów w bliskim sąsiedztwie obwodu królewieckiego
wchodzącego w skład Federacji Rosyjskiej spowoduje niepotrzebny wzrost ryzyka
kierunkowego oddziaływania przez środki walki elektronicznej oraz bezpośredniego
rażenia kinetycznego.
Zapewnienie ciągłości działania systemu oraz niezbędnych wymagań technicznych
dotyczących bezpieczeństwa fizycznego, osobowego oraz teleinformatycznego wiązałoby
się z bardzo wysokimi kosztami, nie dając przy tym pełnej gwarancji spełnienia wszystkich
wymogów i standardów.
Wybór lokalizacji ośrodka poprzedzony będzie ustaleniem parametrów, na podstawie
których potencjalne miejsca zostaną wytypowane a następnie poddane ocenie w celu
wybrania optymalnego położenia, tj.:
• Identyfikacja potencjalnych zagrożeń naturalnych i antropogenicznych (fizyczne, cyber,
związane z aktualną sytuacją geopolityczną czy katastrofy naturalne);
• Sprawdzenie bliskości infrastruktury wspomagającej (drogi, sieć energetyczna i
zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, łączność, ewentualne zaplecze
obliczeniowe i infrastrukturalne itd.);
• Wybór lokalizacji zgodnej z przepisami dotyczącymi infrastruktury krytycznej (np. strefy
bezpieczeństwa) - zapewnienia zgodności z Narodowym Programem Ochrony
Infrastruktury Krytycznej;
W rozmowach dotyczących wyboru optymalnej lokalizacji Ośrodka uczestniczą
przedstawiciele POLSY, Politechniki Gdańskiej, InvestGDA, Agencji Rozwoju Pomorza i
Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Ponadto, w ramach prowadzonych rozmów
ustalane są warunki współpracy, w ramach której spółka InvestGDA, jako partner
techniczny przedsięwzięcia, wesprze opracowanie studium wykonalności Ośrodka,
obejmującego analizę potencjału technologicznego, modeli organizacyjnych i możliwych
źródeł finansowania oraz wytyczne funkcjonalno- użytkowe.
Agencja zakłada, że dalsze decyzje w tym zakresie będą podejmowane etapowo, w sposób
transparentny i odpowiedzialny, po zakończeniu prac analitycznych oraz w porozumieniu
z właściwymi organami państwa. Celem tych działań jest zapewnienie, aby przyszła
infrastruktura operacyjna POLSA była nie tylko funkcjonalna i efektywna, lecz przede
wszystkim zgodna z wymogami bezpieczeństwa państwa i odporna na zmieniające się
zagrożenia, przy jednoczesnym racjonalnym gospodarowaniu środkami publicznymi.
-- 12 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
4/ Czy Rząd przewiduje współfinansowanie przedsięwzięcia ze środków unijnych (np.
w ramach KPO, programu FENG lub funduszy obronnych UE)?
Dotychczas realizację inwestycji Centrum Operacyjnego Polskiej Agencji Kosmicznej
planowano z wykorzystaniem środków przewidzianych w ramach Krajowego Programu
Kosmicznego – działań Ministra Rozwoju i Technologii na lata 2023–2027 (mKPK).
W związku ze zmianą koncepcji funkcjonalnej Centrum oraz koniecznością dostosowania
planów inwestycyjnych do aktualnych uwarunkowań organizacyjnych, bezpieczeństwa i
finansowych, Agencja dokonuje obecnie przeglądu dotychczasowych założeń dotyczących
źródeł finansowania.
Równolegle prowadzone są analizy dotyczące możliwości pozyskania alternatywnych
i komplementarnych źródeł finansowania, które pozwoliłyby na elastyczne dostosowanie
zakresu i formy przyszłych działań inwestycyjnych do nowej koncepcji rozwoju Agencji.
Jednocześnie Agencja bierze pod uwagę możliwość etapowania działań oraz łączenia
różnych źródeł finansowania w sposób zapewniający racjonalne i efektywne
wykorzystanie środków publicznych, przy zachowaniu zgodności z obowiązującymi
przepisami oraz priorytetami polityki państwa w obszarze kosmicznym i bezpieczeństwa.
Do czasu zakończenia tych analiz oraz uzgodnień międzyresortowych nie jest możliwe
przesądzenie o ostatecznym montażu finansowym przedsięwzięcia.
Przyjęte podejście ma na celu zapewnienie, że ewentualna realizacja inwestycji będzie
oparta na stabilnych, realistycznych i zrównoważonych źródłach finansowania,
odpowiadających zarówno aktualnym potrzebom Agencji, jak i długoterminowym
interesom państwa.
5/ Kiedy planowane jest uruchomienie Centrum Operacyjnego POLSA w Gdańsku?
Doszło do istotnej zmiany koncepcji budowy i funkcjonowania Agencji, co w sposób
obiektywny wymaga opracowania nowego harmonogramu inwestycji, dostosowanego do
aktualnych uwarunkowań prawnych, organizacyjnych, bezpieczeństwa oraz realnych
potrzeb państwa.
Pierwotne założenia dotyczące Centrum Operacyjnego powstawały w odmiennym
kontekście strategicznym i technologicznym, w którym zakładano koncentrację
określonych funkcji infrastrukturalnych w jednym miejscu. Od tego czasu nastąpiła
zasadnicza zmiana zarówno w charakterze zadań realizowanych przez Polską Agencję
Kosmiczną, jak i w sposobie ich wykonywania. Współczesny model funkcjonowania
Agencji w coraz większym stopniu opiera się na analizie i operacyjnym wykorzystaniu
danych satelitarnych, kompetencjach eksperckich, projektach aplikacyjnych oraz
współpracy z użytkownikami końcowymi, a w mniejszym stopniu na budowie
dedykowanej infrastruktury technicznej w rozumieniu pierwotnych koncepcji.
Dodatkowym, kluczowym czynnikiem wpływającym na konieczność wstrzymania realizacji
pierwotnego harmonogramu były kwestie bezpieczeństwa. W październiku 2024 r. Polska
Agencja Kosmiczna wystąpiła do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z prośbą
o wyrażenie opinii w sprawie planowanej lokalizacji Centrum Operacyjnego w Gdańsku.
W odpowiedzi Szef ABW, w piśmie skierowanym do Ministra Rozwoju i Technologii,
zgłosił wątpliwości dotyczące zasadności ulokowania tego rodzaju infrastruktury w
Gdańsku z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa. Stanowisko to zostało przez
Agencję potraktowane jako istotna przesłanka do wstrzymania dalszych prac
inwestycyjnych w pierwotnym kształcie i ponownej analizy całej koncepcji Centrum
Operacyjnego.
-- 13 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Prowadzone działania potwierdzają, że zmiana koncepcji inwestycyjnej nie oznacza
wycofania się POLSA z regionu Pomorza, lecz przeciwnie – stanowi dostosowanie form
obecności Agencji do aktualnych potrzeb, uwarunkowań bezpieczeństwa oraz
długoterminowych interesów państwa. Dzięki temu rozwój regionu realizowany jest
w sposób bardziej elastyczny, odporny i adekwatny do dynamicznie zmieniających się
realiów geopolitycznych i technologicznych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 14 of 14 --