Interpelacja w sprawie zagrożenia kształcenia zawodowego w Ochotniczych Hufcach Pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14300
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zagrożenia kształcenia zawodowego w Ochotniczych Hufcach Pracy
Zgłaszający: Michał Jach, Marek Gróbarczyk, Marek Subocz
Data wpływu: 18-12-2025
Zasadniczym celem działalności edukacyjnej Ochotniczych Hufców Pracy jest stworzenie warunków umożliwiających młodzieży, zagrożonej wykluczeniem społecznym, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie posiadanego wykształcenia. Misja ta realizowana jest za pośrednictwem wojewódzkich komend OHP, realizujących unormowania zawarte w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz środków z Funduszy Pracy, których dysponentem jest minister właściwy do spraw pracy.
Środki z Funduszu Pracy przeznacza się m.in. na kształcenie młodocianych pracowników w zakresie i na zasadach określonych przez ustawę Prawo oświatowe, stanowiącą, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia ze środków Funduszu Pracy. W planie finansowym przedmiotowego funduszu na rok 2026 na refundację wynagrodzeń pracowników młodocianych przewidziano 900 mln złotych.
Obserwując realne zainteresowanie taką formą kształcenia młodocianych pracowników, chcących zdobyć zawód bądź podnieść swoje kwalifikacje, kwota przeznaczona na 2026 rok okazuje się zdecydowanie za mała, co budzi poważne zaniepokojenie społeczne – nie tylko wśród przedsiębiorców, ale też rodziców uczniów, którzy mogą zostać pozbawieni możliwości zdobycia solidnego wykształcenia, umożliwiającego im sprawne funkcjonowanie w dorosłym życiu.
Należy też nadmienić, że skutkiem takich działań może być w niedalekiej przyszłości brak wykwalifikowanych kadr pracowniczych, na co wskazują Związek Rzemiosła Polskiego oraz przedsiębiorcy, a to z kolei może negatywnie wpłynąć na stan polskiej gospodarki. Pragnę w tym miejscu zauważyć, że o jej sile stanowią też pracownicy wykwalifikowani, wykonujący dość często tzw. zawody wymierające, na które jednak istnieje w Polsce zapotrzebowanie ze strony usługobiorców. Pomimo rosnącego postępu technicznego nie wszystko da się wykonać zdalnie bądź na odległość.
Równocześnie pamiętać trzeba, że w roku bieżącym przeznaczono na Fundusz Pracy o 100 milionów złotych więcej niż przewidziano na rok 2026. Tegoroczna praktyka pokazała, że środki zaplanowane na 2025 rok okazały się niewystarczające. Od listopada br. do mojego biura poselskiego wpłynęło kilkanaście skarg oraz próśb o interwencje, pochodzących od przedsiębiorców, którzy nie mogą skorzystać z refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników przez OHP, pomimo spełniania wszystkich warunków. Sytuacja taka nigdy nie powinna mieć miejsca. Zasadniczym pytaniem jest, co wobec powyższego stanu rzeczy mają zrobić uczniowie decydujący się na formę dualnego kształcenia oraz chcący im pomóc przedsiębiorcy. Wstrzymanie refundacji może w konsekwencji doprowadzić do sytuacji, w której pracodawcy, wobec braku finansowego wsparcia ze strony państwa, mogą nie być skłonni do przyjęcia takich uczniów na naukę zawodu, a ci, którzy się na to zdecydowali wcześniej, mogą wypowiedzieć uczniom umowy, nie chcąc ponosić kosztów, które winny być ponoszone przez państwo za pośrednictwem Funduszu Pracy.
Z informacji medialnych wynika, że tylko w tym roku OHP negatywnie rozpatrzyło 600 wniosków złożonych w terminie.
Jak to możliwe, że należało je złożyć do 15 listopada, a już w październiku OHP informowało o braku środków?
Co jest przyczyną takiego stanu rzeczy?
Zaistniały stan faktyczny może doprowadzić do pozbawienia młodych ludzi możliwości kształcenia oraz dalszego rozwoju, a także prowadzić do ich wykluczenia społecznego.
Kto weźmie za to odpowiedzialność?
Mając na względzie przytoczone argumenty, zwracam się z apelem o niezwłoczne podjęcie działań mających na celu zwiększenie środków z Funduszu Pracy na refundacje wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, zarówno na rok 2025, jak i 2026, do poziomu pozwalającego na zaspokojenie faktycznych potrzeb wszystkich beneficjentów tego instrumentu finansowego.
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4799 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.661.2025
Warszawa, /elektron. znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14300 Pana Posła Michała Jacha wraz z grupą posłów,
w sprawie zagrożenia kształcenia zawodowego w Ochotniczych Hufcach Pracy, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Trzeba podkreślić, że środki przeznaczane na wsparcie kształcenia młodocianych
pracowników w ostatnich latach systematycznie i wyraźnie zwiększano. W ustawie
budżetowej na rok 2026 zabezpieczono na ten cel łącznie ponad 1,5 mld zł. Z tej kwoty 900
milionów złotych przeznaczono na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników,
582,5 miliona na dofinansowanie kosztów ich kształcenia, 11 milionów na dofinansowanie
praktyk absolwenckich i 50 milionów złotych na przygotowanie i przeprowadzenie
egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Jest to kwota wyższa niż w roku
minionym i niemal o 500 milionów złotych przekraczająca środki przeznaczone na ten cel
w roku 2024, co obrazuje skalę zaangażowania państwa w rozwój kształcenia zawodowego
młodych ludzi i wspieranie pracodawców, którzy się go podejmują.
Każdy pracodawca, który zawarł z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu
przygotowania ich do wykonywania zawodu po zakończeniu 3 letniego okresu takiego
kształcenia otrzyma dofinansowanie, na zasadach określonych w art. 122 ustawy Prawo
oświatowe1. Instrument ten ma charakter obligatoryjny, a wydatki na jego finansowanie
ponoszone są do wysokości potrzeb. W ostatnim czasie wprowadzono tym obszarze zmiany
wychodzące naprzeciw postulatom pracodawców - w tym rzemieślników - i zwiększono
dofinansowanie, a także uproszczono zasady ich wypłaty, rezygnując z obowiązku zdania
egzaminu jako warunku otrzymania pełnej kwoty wsparcia.
Wyjaśniając przyczyny czasowego wstrzymania przez Ochotnicze Hufce Pracy zawierania
w grudniu 2025 roku nowych umów o refundację wynagrodzeń młodocianych
pracowników, należy zaznaczyć, iż decyzja ta wynikała z ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia2. Zgodnie z jej przepisami wnioski o refundację rozpatrywane są bowiem
według kolejności wpływu, do wyczerpania limitu środków określonych w planie
finansowym Funduszu Pracy na dany rok. Na rok 2026 limit w zakresie refundacji
wynagrodzeń na tamten czas wynosił 900 milionów złotych i nie wystarczał, aby przyznać
refundację wszystkim przedsiębiorcom, którzy złożyli wniosek do wojewódzkich komend
OHP.
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W związku z tym podjęto następujące działania, mające na celu zapewnieniu
odpowiedniego wsparcia zarówno dla przedsiębiorców, ale też – co najważniejsze - dla
młodzieży uczestniczącej w systemie kształcenia zawodowego:
1. Ochotnicze Hufce Pracy wydały 19 grudnia 2025 r. komunikat dotyczący możliwości
ponownego składania wniosków o zawarcie umów o refundację;
2. decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 15 stycznia br. dokonano zmiany
w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2026, polegającej na zwiększeniu
wydatków z przeznaczeniem na refundację wynagrodzeń młodocianych poprzez
zmniejszenie wydatków przeznaczonych na inne zadania. W wyniku tej zmiany limit
środków dla OHP został zwiększony o 168,7 mln zł do kwoty 1 068,7 mln zł;
3. 23 stycznia br. jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydowałam
o skierowaniu do Ministra Finansów i Gospodarki wniosku o zabezpieczenie
dodatkowych 64,7 mln zł ze stanu środków pieniężnych Funduszu Pracy, co ma
umożliwić pozytywne rozpatrzenie wszystkich złożonych przez pracodawców jeszcze
w 2025 roku wniosków o zawarcie umów refundacji wynagrodzeń zatrudnionych
pracowników młodocianych.
Wskazana zmiana wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, a następnie uzyskania przez dysponenta Funduszu Pracy opinii sejmowej
komisji właściwej do spraw budżetu. Pozyskanie zgody Ministra Finansów i Gospodarki jest
niezbędne, aby w pełni zabezpieczyć potrzeby zgłaszane przez Ochotnicze Hufce Pracy.
Celem, jaki stawia sobie Kierownictwo podległego mi resortu jest stworzenie
i zagwarantowanie warunków, w których system kształcenia zawodowego młodocianych
będzie mógł funkcjonować w sposób w pełni stabilny, przewidywalny i bezpieczny
finansowo.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --