Interpelacja w sprawie refundacji testów wielogenowych w onkologii
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14298
do ministra zdrowia
w sprawie refundacji testów wielogenowych w onkologii
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 18-12-2025
Szanowna Pani Minister,
działając w trosce o poprawę standardów opieki onkologicznej w Polsce oraz dążąc do zwiększenia efektywności leczenia nowotworów, zwracam się z prośbą o podjęcie interwencji w sprawie rozszerzenia dostępu do refundowanych testów wielogenowych (np. testów profilowania genomowego NGS).
W dobie medycyny personalizowanej diagnostyka genetyczna przestaje być opcją, a staje się koniecznością. Pozwala ona na precyzyjne dopasowanie terapii do konkretnego profilu genetycznego guza, co ma kluczowe znaczenie w leczeniu m.in.: raka piersi, raka płuca, raka jajnika czy nowotworów układu pokarmowego.
Kluczowe argumenty przemawiające za zmianami:
• Skuteczność leczenia: Testy wielogenowe pozwalają uniknąć podawania nieskutecznej chemioterapii, co oszczędza pacjentom zbędnego cierpienia i toksycznych skutków ubocznych.
• Efektywność kosztowa: Choć koszt jednostkowy testu jest wysoki, w skali systemu generuje on oszczędności. NFZ przestaje finansować drogie terapie celowane, które u danego pacjenta – ze względu na brak konkretnej mutacji – i tak by nie zadziałały.
• Zgodność ze standardami ESMO i ASCO: Europejskie i amerykańskie towarzystwa onkologiczne jednoznacznie zalecają stosowanie szerokich paneli genetycznych jako standardu diagnostycznego.
• Skrócenie czasu diagnostyki: Zamiast wykonywania kilku pojedynczych testów (co trwa tygodniami), jeden test wielogenowy daje pełny obraz w znacznie krótszym czasie, co w onkologii decyduje o życiu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie rozszerzenie wykazu świadczeń gwarantowanych o kompleksowe profilowanie genomowe (CGP) dla pacjentów z nowotworami zaawansowanymi?
2. Na jakim etapie są prace nad wdrożeniem standardów diagnostyki molekularnej w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej?
3. Czy jest planowane zwiększenie finansowania dla ośrodków patomorfologii i genetyki onkologicznej, aby mogły one powszechnie stosować technologię NGS?
4. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia, aby zapewnić polskim pacjentom równy dostęp do diagnostyki genetycznej względem pacjentów z innych krajów UE?
Z poważaniem
Katarzyna Czochara
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6733 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.40.2026.MK
Warszawa, 23 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 14298) z 9 lutego 2026 r., Pani Poseł Katarzyny Czochary
w sprawie refundacji testów wielogenowych w onkologii, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie rozszerzenie wykazu świadczeń
gwarantowanych o kompleksowe profilowanie genomowe (CGP) dla pacjentów z
nowotworami zaawansowanymi?
Aktualnie trwają prace nad omawianym świadczeniem. Ze względu na różne sygnały
płynące ze środowiska medycznego dotyczące tego czy zasadnym jest oznaczenie samego
deficytu rekombinacji homologiczne czy też raczej bardziej zasadnym jest wykonania
badania kompleksowego profilowania genomowego - obecnie trwają pracę nad kształtem
projektu. Planuje się, że do badania będą kwalifikowani pacjenci z histologicznym
rozpoznaniem raka jajnika, jajowodu i otrzewnej, którzy mają zapewnione opcje
terapeutyczne, finansowane ze środków publicznych, ukierunkowane molekularnie, u
których wykonano uprzednio badanie NGS genów BRCA1, BRCA2 (z tkanki) i nie wykryto
wariantów patogennych bądź prawdopodobnie patogennych w tych genach.
Na jakim etapie są prace nad wdrożeniem standardów diagnostyki molekularnej w ramach
Narodowej Strategii Onkologicznej?
W ramach wdrażania Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO), która została wprowadzona
ustawą z 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. 2024 r. poz. 1208)
wprowadzono standaryzację opieki onkologicznej, tzw. „ścieżki pacjenta” dla
najważniejszych nowotworów, wydane w formie obwieszczenia jako kluczowe zalecenia. Na
chwile obecną wydano obwieszczenia obejmujące 19 ścieżek pacjenta w tym m.in. dla
nowotworu piersi, jajnika, płuca czy nowotworów neuroendokrynnych. Standardy te
obligują wszystkie podmioty zakwalifikowane do Krajowej Sieci Onkologicznej do
zapewnienia pacjentom takiego samego procesu opieki medycznej, zgodnego z aktualnymi i
najlepszymi standardami europejskimi.
Standardy molekularne są wpisane dla raka płuca i piersi (obwieszczenia MZ z 6.09.2024 r.
w sprawie kluczowych zaleceń w zakresie opieki onkologicznej dotyczących organizacji i
postępowania klinicznego w nowotworach klatki piersiowej oraz dla nowotworu piersi
(kluczowe zalecenia dla raka płuca wskazują na obowiązek „oceny genetycznej
molekularnej” oraz oznaczeń EGFR, ALK, ROS1, natomiast dla raka piersi - biomarkery IHC:
ER/PR, HER2, Ki‑67, PD‑L1).
Opracowanie standardów, w tym elementów diagnostyki molekularnej obejmuje
opracowanie/adaptację standardów do warunków polskiego systemu, w oparciu m.in. o
współpracę z NCCN, pod nadzorem Krajowego Ośrodka Monitorującego, którego funkcję
pełni Narodowy Instytut Onkologii PIB w Warszawie. Celem jest zapewnienie jednolitej
ścieżki opieki onkologicznej w skali kraju, zgodnej z aktualną wiedzą medyczną.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Czy planowane jest zwiększenie finansowania dla ośrodków patomorfologii i genetyki
onkologicznej, aby mogły one powszechnie stosować technologię NGS?
W ramach Narodowej Strategii Onkologicznej w 2024 i 2025 r. dofinansowano zakup
sprzętu do diagnostyki patomorfologicznej (w 2024 r. dla 28 podmiotów na łączną kwotę
42,7 mln zł, a w 2025 r. dla 52 podmiotów leczniczych na łączna kwotę 69 mln zł).
W ramach konkursu realizatorzy mogli zakupić m. in. procesor tkankowy, mikrotom, skaner.
Celem zadania było zapewnienie wysokiego poziomu jakości diagnostyki
patomorfologicznej, aby zwiększyć precyzję wykrywania i skuteczność leczenia
nowotworów złośliwych. Ponadto w 2025r. realizowano zadanie „Zakup sprzętu do
diagnostyki genetycznej”, w ramach którego wsparcie otrzymały 22 podmioty lecznicze na
łączna kwotę 38 mln zł. W ramach konkursu możliwy był zakup m. in. aparatu NGS –
sekwenatora następnej generacji. Celem zadania było zwiększeniu dostępu do najnowszych
osiągnięć technicznych i technologicznych w zakresie personalizowanej opieki medycznej
nad chorymi na nowotwory poprzez modernizację infrastruktury i doposażenie podmiotów
leczniczych w zakresie zakupu sprzętu do badań genetycznych.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia oczekuję na analizę Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji w zakresie przeglądu oraz przeprowadzenia analiz obszaru badań
genetycznych wraz z propozycją ustanowienia szczegółowych procedur medycznych dla
badań – obejmującego opracowanie propozycji szczegółowych procedur medycznych oraz
nowego modelu i poziomu finansowania tych świadczeń (obecnie termin przygotowania
analizy został przesunięty na 14 kwietnia 2026 r.).
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia, aby zapewnić polskim pacjentom równy
dostęp do diagnostyki genetycznej względem pacjentów z innych krajów UE?
Od 1 lipca 2025r. badanie genetyczne materiału świeżego, wykonane w trybie
ambulatoryjnym zostały zapewnione dla pacjentów z nowotworami BRCA zależnymi –
zgodnie z rekomendacją przekazaną przez ekspertów klinicznych w przypadku tych
pacjentów istnieje konieczność wykonania badania molekularnego z krwi, w celu dobrania
odpowiedniego schematu leczenia. Dotychczas pacjenci musieli być hospitalizowani, aby
wykonać powyższe badania.
Dodatkowo katalog rozpoznań, w których możliwe jest wykonanie badań genetycznych, w
tym z materiału archiwalnego, został poszerzony o rozpoznania: nowotwór złośliwy
otrzewnej, jajowodu, pęcherzyka żółciowego i przewodów żółciowych, miedniczki
nerkowej, moczowodu i innych części układu moczowego. We wskazanych rozpoznaniach
w dostępne są bowiem innowacyjne opcje terapeutyczne, które wymagają wykonania ww.
badań.
Poza zadaniami wskazanymi w odpowiedziach na poprzednie pytania dodatkowo w
zakresie finansowania tzw. testów wielogenowych uprzejmie informuję, że w ramach
świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego, NFZ finansuje badanie „profil ekspresji genów
(GEP)” – różne zestawy diagnostyczne dedykowane poszczególnym nowotworom (w
ramach produktu rozliczeniowego „zaawansowane badanie genetyczne”). Świadczenie
może zostać rozliczone u chorych na wybrane nowotwory złośliwe.
Natomiast odniesieniu do finansowania testu Oncotype XD przekazano do Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji z prośbą o wydanie rekomendacji w odniesieniu do
jedynie tego testu (mającego zastosowanie w celu określenia schematu leczenia u pacjentek
z rakiem piersi – konkretnie przy kwalifikacji do hormono- lub chemioterapii
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --