Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WWM.050.69.2025.MM
4148403.16819170.13693099
Warszawa, 14-01-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Artura Jarosława Łąckiego i Posłanki Anny
Sobolak (znak: K10INT14275)
Temat: nowa edycja programu "Czyste Powietrze" obowiązująca od 31 marca 2025 r.
i zagwarantowanie jej skuteczności
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT14275 Posła Artura Jarosława Łąckiego i Posłanki Anny
Sobolak przekazuję poniżej odpowiedź.
1. Jakie zmiany wprowadzono w nowej edycji programu, aby wyeliminować błędy poprzedniej?
Nowa odsłona Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze” (PPCP), wprowadzona
z końcem marca 2025 r., przyniosła szereg usprawnień mających na celu zwiększenie
efektywności i dostępności programu.
Kluczowym rozwiązaniem, wychodzącym naprzeciw potrzebom osób najuboższych, jest
wprowadzenie Ogólnopolskiego System Operatorów PPCP. Tę rolę w nowej wersji
Programu pełnią gminy i Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (WFOŚiGW). Jest to rozwiązanie wypracowane w celu wsparcia i ochrony
beneficjentów z najwyższym poziomem dofinansowania – osób o najniższych dochodach,
często zagrożonych ubóstwem energetycznym, osób starszych i/lub ubogich energetycznie,
wykluczonych cyfrowo, grupy narażonej na działania nierzetelnych wykonawców.
Ograniczy to nadużycia, które miały miejsce w poprzednich edycjach Programu, takich jak
nieuczciwe praktyki akwizytorów/wykonawców, podpisywanie niekompletnych
dokumentów, zawyżanie cen usług czy niewłaściwą realizację inwestycji. Za realizację
każdego wniosku o dofinansowanie jako operator, gmina lub WFOŚiGW, otrzymuje
1700 zł. Najwyższy poziom dofinansowania (100% kosztów netto) oraz prefinansowanie są
dostępne wyłącznie przy wsparciu operatora, co zapewnia mieszkańcom bezpłatną, pełną
opiekę na każdym etapie. Z pomocy operatora można skorzystać również przy
podwyższonym poziomie dofinansowania (70% kosztów netto). Udział operatora
w najwyższym poziomie wsparcia i prefinansowaniu jest obowiązkowy, natomiast przy
podwyższonym – opcjonalny.
Według stanu na 2 stycznia 2026 r. funkcję operatora pełni 1375 gmin, co stanowi ponad
55% wszystkich jednostek samorządu terytorialnego w kraju. Aktualnie dane pokazują, że
operatorzy gminni przejęli dużą część procesu, ponad 40% wniosków jest już składanych
przy ich udziale, co znacząco ułatwia przechodzenie przez procedury.
Wnioski przygotowywane przez operatorów są bardziej kompletne i rzetelne,
a kompleksowość ich działań zapewnia trwałe efekty.

-- 1 of 4 --

Wprowadzono również wymóg przeprowadzenia audytu energetycznego przez złożeniem
wniosku o dofinansowanie, co ubezpiecza beneficjenta przed cząstkowymi i
nieefektywnymi pracami, wskazując zakres prac koniecznych do przeprowadzenia, w celu
redukcji kosztów ogrzewania budynku. Na koniec inwestycji beneficjent wykonuje
świadectwo charakterystyki energetycznej, które pokazuje, czy w rzeczywistości efekt
ekologiczny został osiągnięty i czy termomodernizacja oraz wymiana źródła ciepła były
efektywne.
Po stronie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW),
wprowadzono usprawnienia procedur i rozpoczęto aktualizację systemów
informatycznych, co ma się przyczynić do usprawnienia pracy WFOŚiGW. Centralna Baza
Czystego Powietrza będzie pełnić rolę centralnego repozytorium danych Programu,
umożliwiając automatyzację sprawozdawczości, poprawę jakości danych i szybszy dostęp
do informacji.
W znacznej większości WFOŚiGW zwiększono liczbę pracowników zajmujących się oceną
dokumentów, uruchomiono punkty konsultacyjne oraz możliwość umawiania spotkań
online. W wybranych regionach beneficjenci mogą też sprawdzić status swojego wniosku
za pomocą wyszukiwarki internetowej. Procedury oceny wniosków i wypłat są stale
usprawniane w wyniku dialogu i monitorowania realizacji PPCP.
W celu wsparcia beneficjentów w wyborze wykonawców realizujących prace związane
z poprawą efektywności energetycznej budynków oraz wymianą nieefektywnych źródeł
ciepła w ramach Programu, trwają prace nad wprowadzeniem listy rekomendowanych
wykonawców. Wpis na listę będzie miał charakter doradczy, ułatwiający beneficjentom
wybór rzetelnych i sprawdzonych firm. Planuje się, że wykonawcy wpisani na ww. listę będą
weryfikowani pod kątem kryteriów formalnych i merytorycznych, potwierdzających m.in.
posiadanie odpowiednich uprawnień technicznych do wykonywania prac, doświadczenie
w realizacji inwestycji w ramach Programu oraz brak formalno-prawnych zastrzeżeń do
prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie trwają prace nad opracowaniem
regulaminu, który przed publikacją zostanie poddany konsultacjom branżowym.
Za wdrożenie i prowadzenie systemu zgłoszeniowego dla wykonawców odpowiedzialny
będzie Instytut Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym (IOŚ-PIB) na
podstawie umowy zawartej z NFOŚiGW.
Dodatkowo, na ścieżkę rządowych prac legislacyjnych, skierowany został opracowywany
przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) projekt ustawy o pomocy
poszkodowanym w programie Czyste Powietrze (UD346). Projekt przewiduje
wprowadzenie mechanizmów prawnych umożliwiających zawieszenie wobec
pokrzywdzonego beneficjenta, obowiązku zwrotu dotacji, stosowanie ulg w spłacie
zobowiązań, nawet do ewentualnego umorzenia należności. Ustawa ma również
wprowadzić możliwość dochodzenia roszczeń od wykonawców, którzy otrzymali zaliczki
w ramach umów zawartych z beneficjentami, a nie zrealizowali przedsięwzięć.
2. Czy nowe zasady były konsultowane z przedsiębiorcami, ekspertami branży i samorządami?
Nowa odsłona Programu „Czyste Powietrze”, uruchomiona 31.03.2025 r., została
opracowana jesienią 2024 r. w odpowiedzi na wpływające do NFOŚiGW i MKiŚ, uwagi
i postulaty zmian Programu. Wersja robocza Programu została poddana szerokim
konsultacjom, począwszy od spotkań z poszczególnymi grupami interesariuszy, w tym
z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego, organizacji pozarządowych,
przedstawicieli organizacji branżowych urządzeń grzewczych i wykonawców, po szerokie
konsultacje społecznie (09.12.-27.12.2024 r.). W trakcie zgłoszono szereg propozycji

-- 2 of 4 --

usprawniających Program, eliminujących nadużycia, obserwowane w ramach
zrealizowanych inwestycji we wcześniejszych wersjach Programu.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stale prowadzi dialog z organizacjami branżowymi oraz
przedstawicielami rynku producentów urządzeń grzewczych. Konsultacje odbywają się
zarówno w ramach konsultacji publicznych w procesie legislacyjnym projektów aktów
prawnych, jak i w toku prac nad wypracowywaniem zmian zapisów programów,
wspierających transformację energetyczną oraz poprawę jakości powietrza. Poszukiwane
są rozwiązania, które pozwolą lepiej dostosować Program do potrzeb rynku oraz oczekiwań
beneficjentów.
3. Jakie mechanizmy kontroli i monitoringu zostały wprowadzone, aby uniknąć powtórzenia
problemów z opóźnionymi wypłatami?
Na finansowanie PPCP, Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapewniło środki pochodzące
ze źródeł zagranicznych:
 13,9 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO);
 7,7 mld zł z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021-2027 (FEnIKS);
 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego.
MKiŚ nie stwierdziło przypadków braku środków na realizację Programu przez WFOŚiGW.
NFOŚiGW przekazuje środki finansowe do WFOŚiGW zgodnie z przedstawianym przez nie
zapotrzebowaniem. Decyzje dotyczące realizacji wypłat podejmowane są samodzielnie
przez poszczególne WFOŚiGW.
Wszystkie WFOŚiGW, jako dysponenci środków publicznych, są zobowiązane do
zachowania szczególnej staranności przy weryfikacji dokumentów składanych przez
beneficjentów w ramach rozliczenia wniosków o płatność. Każdy wniosek podlega
szczegółowej analizie, a projekty oceniane są indywidualnie – z uwzględnieniem ich
specyfiki, zakresu rzeczowego oraz przedstawionej dokumentacji.
Aby przyspieszyć wypłatę środków i uwzględnić zgłaszane przez beneficjentów oraz
wykonawców postulaty, MKiŚ poleciło NFOŚiGW oraz WFOŚiGW nadanie najwyższego
priorytetu rozpatrywaniu zaległych wniosków o płatność. NFOŚiGW oraz WFOŚiGW –
we współpracy z MKiŚ – wdrożyły działania usprawniające, obejmujące:
 zwiększenie zatrudnienia w zespołach obsługujących Program;
 usprawnienie procesów weryfikacji i rozliczeń;
 wdrożenie tabeli kosztów jednostkowych, która usprawnia i ujednolica zasady oceny
kosztów inwestycji;
 dla beneficjentów Programu (finansowanego z FEnIKS), w przypadku braku możliwości
częściowej lub całościowej realizacji przedsięwzięcia zgodnie z umową, wprowadzono
możliwość przedłużenia terminu realizacji inwestycji;
 w niektórych WFOŚiGW wprowadzono możliwość spotkań online oraz system
powiadomień SMS dla beneficjentów lub wyszukiwarkę statusu wniosku;
 prowadzony jest stały dialog z branżą wykonawców tzw. okrągłe stoły regionalne,
stosowane są wytyczne porządkujące współpracę WFOŚiGW z wykonawcami, aby
zwiększyć terminowość realizacji inwestycji i rozliczeń.
Ponadto NFOŚiGW przygotował szczegółowe zasady, dostępne na stronie Programu,
zgodnie z którymi:

-- 3 of 4 --

 po zatwierdzeniu wniosku do wypłaty, środki powinny zostać przekazane
beneficjentowi w terminie nie dłuższym niż 3 dni robocze;
 WFOŚiGW nie mogą oznaczać wniosku jako „zatwierdzony”, jeśli nie przeszedł pełnej
oceny formalnej, merytorycznej, księgowej i ewentualnej kontroli;
 jeśli jedyną wątpliwością przy weryfikacji jest wysokość kosztów jednostkowych,
możliwa jest szybka wypłata częściowa, zgodna ze stawkami opublikowanymi na
stronie Programu;
 po złożeniu przez beneficjenta kompletnych wyjaśnień, WFOŚiGW ma maksymalnie
60 dni na rozliczenie wniosku i wypłatę pozostałej części dotacji.
4. Czy Ministerstwo planuje comiesięczne raportowanie efektów i terminów wypłat, aby
zwiększyć przejrzystość programu?
Program „Czyste Powietrze” prowadzony jest przez NFOŚiGW we współpracy
z WFOŚiGW. NFOŚiGW posiada niezbędne informacje o realizacji Programu i publikuje je
na stronie: https://czystepowietrze.gov.pl/efekty-programu/czyste-powietrze-w-liczbach.
Usprawnienie raportowania w ramach programu jest realizowane poprzez wdrożenie
w NFOŚiGW Centralnej Bazy Czystego Powietrza, która gromadzi dane z poszczególnych
WFOŚiGW.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 4 of 4 --