Interpelacja w sprawie sytuacji kształcenia zawodowego w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14272
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji kształcenia zawodowego w Polsce
Zgłaszający: Jacek Tomczak
Data wpływu: 16-12-2025
Szanowna Pani Minister,
do posłów docierają informacje od organizacji rzemieślniczych dotyczące wstrzymywania lub istotnego ograniczania przez Ochotnicze Hufce Pracy zawierania nowych umów z pracodawcami w zakresie refundacji – ze środków Funduszu Pracy – wynagrodzeń pracowników młodocianych oraz składek na ubezpieczenia społeczne naliczanych od tych wynagrodzeń.
Wstrzymywanie zawierania nowych umów o refundację bezpośrednio uderza zarówno w pracodawców planujących zatrudnienie i szkolenie pracowników młodocianych, jak i w samych uczniów, którzy decydują się na naukę zawodu w systemie dualnym. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do osłabienia zdolności systemu edukacji zawodowej, do odpowiadania na realne potrzeby rynku pracy, który już dziś zmaga się z niedoborem wykwalifikowanych pracowników w wielu branżach.
Należy podkreślić, że mechanizm refundacji wynagrodzeń pracowników młodocianych ze środków Funduszu Pracy stanowi kluczowe narzędzie wsparcia zarówno dla młodych ludzi zdobywających kwalifikacje zawodowe, jak i dla pracodawców, którzy bez tego instrumentu często nie byliby w stanie ponosić kosztów kształcenia nowych kadr.
W sprawie wypowiedział się również Związek Rzemiosła Polskiego.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej posiada informacje o skali wstrzymywania lub ograniczania zawierania nowych umów o refundację wynagrodzeń pracowników młodocianych w 2025 roku?
Jakie są przyczyny ograniczenia dostępności środków Funduszu Pracy przeznaczonych na ten cel?
Czy planowane jest zwiększenie środków finansowych Funduszu Pracy na refundację wynagrodzeń pracowników młodocianych jeszcze w bieżącym roku budżetowym?
Czy planując budżet na 2026 rok ministerstwo zagwarantowało odpowiednie środki na umowy refundacyjne dla kształcenia dualnego?
Czy ministerstwo rozważa rezygnację z innych mniej priorytetowych wydatków jak np. pilotaż 4-dniowego tygodnia pracy, w celu finansowania kształcenia dualnego?
Czy ministerstwo przewiduje podjęcie działań systemowych mających na celu zapewnienie stabilnego i przewidywalnego finansowania dualnego systemu kształcenia zawodowego w kolejnych latach?
Jakie działania zostaną podjęte, aby zapobiec ograniczaniu dostępu młodzieży do kształcenia zawodowego w systemie dualnym oraz zabezpieczyć interesy pracodawców zaangażowanych w szkolenie młodocianych pracowników?
Jak ministerstwo odnośni się do apelu Związku Rzemiosła Polskiego?
Ile razy Pani Minister lub inni członkowie kierownictwa spotkali się z przedstawicielami Związku Rzemiosła Polskiego w 2025 r., aby porozmawiać o sprawach związanych z rozwojem kształcenia dualnego w Polsce?
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4764 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.658.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14272 Pana Posła Jacka Tomczaka, w sprawie sytuacji
kształcenia zawodowego w Polsce, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Trzeba podkreślić, że środki przeznaczane na wsparcie kształcenia młodocianych
pracowników w ostatnich latach systematycznie i wyraźnie zwiększano. W ustawie
budżetowej na rok 2026 zabezpieczono na ten cel łącznie ponad 1,5 mld zł. Z tej kwoty 900
milionów złotych przeznaczono na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników,
582,5 miliona na dofinansowanie kosztów ich kształcenia, 11 milionów na dofinansowanie
praktyk absolwenckich i 50 milionów złotych na przygotowanie i przeprowadzenie
egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Jest to kwota wyższa niż w roku
minionym i niemal o 500 milionów złotych przekraczająca środki przeznaczone na ten cel
w roku 2024, co obrazuje skalę zaangażowania państwa w rozwój kształcenia zawodowego
młodych ludzi i wspieranie pracodawców, którzy się go podejmują.
Każdy pracodawca, który zawarł z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu
przygotowania ich do wykonywania zawodu po zakończeniu 3 letniego okresu takiego
kształcenia otrzyma dofinansowanie, na zasadach określonych w art. 122 ustawy Prawo
oświatowe1. Instrument ten ma charakter obligatoryjny, a wydatki na jego finansowanie
ponoszone są do wysokości potrzeb. W ostatnim czasie wprowadzono w tym obszarze
zmiany wychodzące naprzeciw postulatom pracodawców - w tym rzemieślników - i
zwiększono dofinansowanie, a także uproszczono zasady ich wypłaty, rezygnując z
obowiązku zdania egzaminu jako warunku otrzymania pełnej kwoty wsparcia.
Wyjaśniając przyczyny czasowego wstrzymania przez Ochotnicze Hufce Pracy zawierania
w grudniu 2025 roku nowych umów o refundację wynagrodzeń młodocianych
pracowników, należy zaznaczyć, iż decyzja ta wynikała z ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia2. Zgodnie z jej przepisami wnioski o refundację rozpatrywane są bowiem
według kolejności wpływu, do wyczerpania limitu środków określonych w planie
finansowym Funduszu Pracy na dany rok. Na rok 2026 limit w zakresie refundacji
wynagrodzeń na tamten czas wynosił 900 milionów złotych i nie wystarczał, aby przyznać
refundację wszystkim przedsiębiorcom, którzy złożyli wniosek do wojewódzkich komend
OHP.
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W związku z tym podjęto następujące działania, mające na celu zapewnieniu
odpowiedniego wsparcia zarówno dla przedsiębiorców, ale też – co najważniejsze - dla
młodzieży uczestniczącej w systemie kształcenia zawodowego:
1. Ochotnicze Hufce Pracy wydały 19 grudnia 2025 r. komunikat dotyczący możliwości
ponownego składania wniosków o zawarcie umów o refundację;
2. decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 15 stycznia br. dokonano zmiany
w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2026, polegającej na zwiększeniu
wydatków z przeznaczeniem na refundację wynagrodzeń młodocianych poprzez
zmniejszenie wydatków przeznaczonych na inne zadania. W wyniku tej zmiany limit
środków dla OHP został zwiększony o 168,7 mln zł do kwoty 1 068,7 mln zł;
3. 23 stycznia br. jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydowałam
o skierowaniu do Ministra Finansów i Gospodarki wniosku o zabezpieczenie
dodatkowych 64,7 mln zł ze stanu środków pieniężnych Funduszu Pracy, co ma
umożliwić pozytywne rozpatrzenie wszystkich złożonych przez pracodawców jeszcze
w 2025 roku wniosków o zawarcie umów refundacji wynagrodzeń zatrudnionych
pracowników młodocianych.
Wskazana zmiana wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, a następnie uzyskania przez dysponenta Funduszu Pracy opinii sejmowej
komisji właściwej do spraw budżetu. Pozyskanie zgody Ministra Finansów i Gospodarki jest
niezbędne, aby w pełni zabezpieczyć potrzeby zgłaszane przez Ochotnicze Hufce Pracy.
Celem, jaki stawia sobie Kierownictwo podległego mi resortu jest stworzenie
i zagwarantowanie warunków, w których system kształcenia zawodowego młodocianych
będzie mógł funkcjonować w sposób w pełni stabilny, przewidywalny i bezpieczny
finansowo.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --