Interpelacja nr 14266
Interpelacja w sprawie braku środków na refundację kosztów kształcenia młodocianych pracowników
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Edukacja i Szkolnictwo (50%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku środków na refundację kosztów kształcenia młodocianych pracowników
Interpelacja nr 14266
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku środków na refundację kosztów kształcenia młodocianych pracowników
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 16-12-2025
Szanowna Pani Minister,
dotarły do mnie informacje o nagłym i powszechnym wstrzymaniu refundacji kosztów wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników z powodu wyczerpania limitu środków finansowych. Zadanie to jest realizowane za pośrednictwem Ochotniczych hufców Pracy ze środków Funduszu Pracy.
Pracodawcy z całego kraju, w tym głównie z branż rzemieślniczych - fryzjerskiej, kosmetycznej, gastronomicznej i usługowej - zwracają uwagę, że po raz pierwszy od kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu lat prowadzenia działalności otrzymali odmowy zawarcia umów refundacyjnych na młodocianych pracowników. Dotyczy to również firm, które od lat w sposób ciągły i odpowiedzialny kształcą uczniów szkół branżowych poprzez zawieranie umów o naukę zawodu w oparciu o dotychczasowe stabilne zasady.
Zgodnie z informacjami przekazywanymi przez OHP, przyczyną odmów jest wyczerpanie limitu środków Funduszu Pracy, a nowa ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia wprowadziła zasadę rozpatrywania wniosków wyłącznie według kolejności wpływu bez jakiejkolwiek gwarancji finansowania na cały okres nauki zawodu. W praktyce oznacza to, że pracodawcy, którzy z przyczyn organizacyjnych, formalnych lub niezależnych od siebie (np. terminy przygotowania umów przez cechy rzemieślnicze) złożyli wnioski po wyczerpaniu puli środków, zostali całkowicie pozbawieni refundacji.
Sytuacja ta wywołała kryzys wśród pracodawców szkolących młodocianych. Wielu z nich deklaruje, że nie jest w stanie przez trzy lata samodzielnie finansować wynagrodzeń oraz składek ZUS uczniów, co prowadzi do rezygnacji z kształcenia, a nawet zwolnień już zatrudnionych młodocianych.
Kształcenie zawodowe młodocianych pracowników stanowi jeden z fundamentów systemu edukacji zawodowej oraz zabezpieczenia przyszłych kadr w zawodach deficytowych. Przerzucenie całego ryzyka finansowego na przedsiębiorców bez okresów przejściowych, mechanizmów zabezpieczających czy rzetelnej informacji o wyczerpywaniu środków podważa zaufanie obywateli do państwa i jego instytucji, a przede wszystkim grozi załamaniem systemu nauki zawodu.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie były powody ustalenia limitu środków Funduszu Pracy na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników w 2025 r. i dlaczego okazał się on niewystarczający w stosunku do rzeczywistych potrzeb?
Czy ministerstwo analizowało skutki społeczne i gospodarcze wprowadzenia zasady „kto pierwszy, ten lepszy” bez zapewnienia stabilności finansowania na cały okres nauki zawodu?
Dlaczego pracodawcy, cechy rzemieślnicze oraz szkoły branżowe nie zostali odpowiednio wcześniej poinformowani o faktycznej likwidacji dotychczas funkcjonujących terminów składania wniosków oraz o ryzyku szybkiego wyczerpania środków?
Czy ministerstwo planuje uruchomienie dodatkowych środków na refundację młodocianych pracowników?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu gwarantującego finansowanie refundacji na cały okres nauki ucznia, jeśli pracodawca rozpoczął kształcenie w zaufaniu do obowiązującego systemu?
Jak ministerstwo zamierza przeciwdziałać wycofywaniu się pracodawców z kształcenia zawodowego młodocianych oraz groźbie zaniku niektórych zawodów rzemieślniczych?
Jakie działania systemowe zostaną podjęte, aby odbudować zaufanie przedsiębiorców do państwowego systemu wsparcia kształcenia zawodowego?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 14266
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku środków na refundację kosztów kształcenia młodocianych pracowników
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 16-12-2025
Szanowna Pani Minister,
dotarły do mnie informacje o nagłym i powszechnym wstrzymaniu refundacji kosztów wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników z powodu wyczerpania limitu środków finansowych. Zadanie to jest realizowane za pośrednictwem Ochotniczych hufców Pracy ze środków Funduszu Pracy.
Pracodawcy z całego kraju, w tym głównie z branż rzemieślniczych - fryzjerskiej, kosmetycznej, gastronomicznej i usługowej - zwracają uwagę, że po raz pierwszy od kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu lat prowadzenia działalności otrzymali odmowy zawarcia umów refundacyjnych na młodocianych pracowników. Dotyczy to również firm, które od lat w sposób ciągły i odpowiedzialny kształcą uczniów szkół branżowych poprzez zawieranie umów o naukę zawodu w oparciu o dotychczasowe stabilne zasady.
Zgodnie z informacjami przekazywanymi przez OHP, przyczyną odmów jest wyczerpanie limitu środków Funduszu Pracy, a nowa ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia wprowadziła zasadę rozpatrywania wniosków wyłącznie według kolejności wpływu bez jakiejkolwiek gwarancji finansowania na cały okres nauki zawodu. W praktyce oznacza to, że pracodawcy, którzy z przyczyn organizacyjnych, formalnych lub niezależnych od siebie (np. terminy przygotowania umów przez cechy rzemieślnicze) złożyli wnioski po wyczerpaniu puli środków, zostali całkowicie pozbawieni refundacji.
Sytuacja ta wywołała kryzys wśród pracodawców szkolących młodocianych. Wielu z nich deklaruje, że nie jest w stanie przez trzy lata samodzielnie finansować wynagrodzeń oraz składek ZUS uczniów, co prowadzi do rezygnacji z kształcenia, a nawet zwolnień już zatrudnionych młodocianych.
Kształcenie zawodowe młodocianych pracowników stanowi jeden z fundamentów systemu edukacji zawodowej oraz zabezpieczenia przyszłych kadr w zawodach deficytowych. Przerzucenie całego ryzyka finansowego na przedsiębiorców bez okresów przejściowych, mechanizmów zabezpieczających czy rzetelnej informacji o wyczerpywaniu środków podważa zaufanie obywateli do państwa i jego instytucji, a przede wszystkim grozi załamaniem systemu nauki zawodu.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie były powody ustalenia limitu środków Funduszu Pracy na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników w 2025 r. i dlaczego okazał się on niewystarczający w stosunku do rzeczywistych potrzeb?
Czy ministerstwo analizowało skutki społeczne i gospodarcze wprowadzenia zasady „kto pierwszy, ten lepszy” bez zapewnienia stabilności finansowania na cały okres nauki zawodu?
Dlaczego pracodawcy, cechy rzemieślnicze oraz szkoły branżowe nie zostali odpowiednio wcześniej poinformowani o faktycznej likwidacji dotychczas funkcjonujących terminów składania wniosków oraz o ryzyku szybkiego wyczerpania środków?
Czy ministerstwo planuje uruchomienie dodatkowych środków na refundację młodocianych pracowników?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu gwarantującego finansowanie refundacji na cały okres nauki ucznia, jeśli pracodawca rozpoczął kształcenie w zaufaniu do obowiązującego systemu?
Jak ministerstwo zamierza przeciwdziałać wycofywaniu się pracodawców z kształcenia zawodowego młodocianych oraz groźbie zaniku niektórych zawodów rzemieślniczych?
Jakie działania systemowe zostaną podjęte, aby odbudować zaufanie przedsiębiorców do państwowego systemu wsparcia kształcenia zawodowego?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
9.6 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4796 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.664.2025
Warszawa, /elektron. znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14266, Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie braku
środków na refundację kosztów kształcenia młodocianych pracowników, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Trzeba podkreślić, że środki przeznaczane na wsparcie kształcenia młodocianych
pracowników w ostatnich latach systematycznie i wyraźnie zwiększano. W ustawie
budżetowej na rok 2026 zabezpieczono na ten cel łącznie ponad 1,5 mld zł. Z tej kwoty 900
milionów złotych przeznaczono na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników,
582,5 miliona na dofinansowanie kosztów ich kształcenia, 11 milionów na dofinansowanie
praktyk absolwenckich i 50 milionów złotych na przygotowanie i przeprowadzenie
egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Jest to kwota wyższa niż w roku
minionym i niemal o 500 milionów złotych przekraczająca środki przeznaczone na ten cel
w roku 2024, co obrazuje skalę zaangażowania państwa w rozwój kształcenia zawodowego
młodych ludzi i wspieranie pracodawców, którzy się go podejmują.
Każdy pracodawca, który zawarł z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu
przygotowania ich do wykonywania zawodu po zakończeniu 3 letniego okresu takiego
kształcenia otrzyma dofinansowanie, na zasadach określonych w art. 122 ustawy Prawo
oświatowe1. Instrument ten ma charakter obligatoryjny, a wydatki na jego finansowanie
ponoszone są do wysokości potrzeb. W ostatnim czasie wprowadzono tym obszarze zmiany
wychodzące naprzeciw postulatom pracodawców - w tym rzemieślników - i zwiększono
dofinansowanie, a także uproszczono zasady ich wypłaty, rezygnując z obowiązku zdania
egzaminu jako warunku otrzymania pełnej kwoty wsparcia.
Wyjaśniając przyczyny czasowego wstrzymania przez Ochotnicze Hufce Pracy zawierania
w grudniu 2025 roku nowych umów o refundację wynagrodzeń młodocianych
pracowników, należy zaznaczyć, iż decyzja ta wynikała z ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia2. Zgodnie z jej przepisami wnioski o refundację rozpatrywane są bowiem
według kolejności wpływu, do wyczerpania limitu środków określonych w planie
finansowym Funduszu Pracy na dany rok. Na rok 2026 limit w zakresie refundacji
wynagrodzeń na tamten czas wynosił 900 milionów złotych i nie wystarczał, aby przyznać
refundację wszystkim przedsiębiorcom, którzy złożyli wniosek do wojewódzkich komend
OHP.
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W związku z tym podjęto następujące działania, mające na celu zapewnieniu
odpowiedniego wsparcia zarówno dla przedsiębiorców, ale też – co najważniejsze - dla
młodzieży uczestniczącej w systemie kształcenia zawodowego:
1. Ochotnicze Hufce Pracy wydały 19 grudnia 2025 r. komunikat dotyczący możliwości
ponownego składania wniosków o zawarcie umów o refundację;
2. decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 15 stycznia br. dokonano zmiany
w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2026, polegającej na zwiększeniu
wydatków z przeznaczeniem na refundację wynagrodzeń młodocianych poprzez
zmniejszenie wydatków przeznaczonych na inne zadania. W wyniku tej zmiany limit
środków dla OHP został zwiększony o 168,7 mln zł do kwoty 1 068,7 mln zł;
3. 23 stycznia br. Jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydowałam
o skierowaniu do Ministra Finansów i Gospodarki wniosku o zabezpieczenie
dodatkowych 64,7 mln zł ze stanu środków pieniężnych Funduszu Pracy, co ma
umożliwić pozytywne rozpatrzenie wszystkich złożonych przez pracodawców jeszcze
w 2025 roku wniosków o zawarcie umów refundacji wynagrodzeń zatrudnionych
pracowników młodocianych.
Wskazana zmiana wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, a następnie uzyskania przez dysponenta Funduszu Pracy opinii sejmowej
komisji właściwej do spraw budżetu. Pozyskanie zgody Ministra Finansów i Gospodarki jest
niezbędne, aby w pełni zabezpieczyć potrzeby zgłaszane przez Ochotnicze Hufce Pracy.
Celem, jaki stawia sobie Kierownictwo podległego mi resortu jest stworzenie
i zagwarantowanie warunków, w których system kształcenia zawodowego młodocianych
będzie mógł funkcjonować w sposób w pełni stabilny, przewidywalny i bezpieczny
finansowo.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.664.2025
Warszawa, /elektron. znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14266, Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie braku
środków na refundację kosztów kształcenia młodocianych pracowników, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Trzeba podkreślić, że środki przeznaczane na wsparcie kształcenia młodocianych
pracowników w ostatnich latach systematycznie i wyraźnie zwiększano. W ustawie
budżetowej na rok 2026 zabezpieczono na ten cel łącznie ponad 1,5 mld zł. Z tej kwoty 900
milionów złotych przeznaczono na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników,
582,5 miliona na dofinansowanie kosztów ich kształcenia, 11 milionów na dofinansowanie
praktyk absolwenckich i 50 milionów złotych na przygotowanie i przeprowadzenie
egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Jest to kwota wyższa niż w roku
minionym i niemal o 500 milionów złotych przekraczająca środki przeznaczone na ten cel
w roku 2024, co obrazuje skalę zaangażowania państwa w rozwój kształcenia zawodowego
młodych ludzi i wspieranie pracodawców, którzy się go podejmują.
Każdy pracodawca, który zawarł z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu
przygotowania ich do wykonywania zawodu po zakończeniu 3 letniego okresu takiego
kształcenia otrzyma dofinansowanie, na zasadach określonych w art. 122 ustawy Prawo
oświatowe1. Instrument ten ma charakter obligatoryjny, a wydatki na jego finansowanie
ponoszone są do wysokości potrzeb. W ostatnim czasie wprowadzono tym obszarze zmiany
wychodzące naprzeciw postulatom pracodawców - w tym rzemieślników - i zwiększono
dofinansowanie, a także uproszczono zasady ich wypłaty, rezygnując z obowiązku zdania
egzaminu jako warunku otrzymania pełnej kwoty wsparcia.
Wyjaśniając przyczyny czasowego wstrzymania przez Ochotnicze Hufce Pracy zawierania
w grudniu 2025 roku nowych umów o refundację wynagrodzeń młodocianych
pracowników, należy zaznaczyć, iż decyzja ta wynikała z ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia2. Zgodnie z jej przepisami wnioski o refundację rozpatrywane są bowiem
według kolejności wpływu, do wyczerpania limitu środków określonych w planie
finansowym Funduszu Pracy na dany rok. Na rok 2026 limit w zakresie refundacji
wynagrodzeń na tamten czas wynosił 900 milionów złotych i nie wystarczał, aby przyznać
refundację wszystkim przedsiębiorcom, którzy złożyli wniosek do wojewódzkich komend
OHP.
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W związku z tym podjęto następujące działania, mające na celu zapewnieniu
odpowiedniego wsparcia zarówno dla przedsiębiorców, ale też – co najważniejsze - dla
młodzieży uczestniczącej w systemie kształcenia zawodowego:
1. Ochotnicze Hufce Pracy wydały 19 grudnia 2025 r. komunikat dotyczący możliwości
ponownego składania wniosków o zawarcie umów o refundację;
2. decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 15 stycznia br. dokonano zmiany
w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2026, polegającej na zwiększeniu
wydatków z przeznaczeniem na refundację wynagrodzeń młodocianych poprzez
zmniejszenie wydatków przeznaczonych na inne zadania. W wyniku tej zmiany limit
środków dla OHP został zwiększony o 168,7 mln zł do kwoty 1 068,7 mln zł;
3. 23 stycznia br. Jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydowałam
o skierowaniu do Ministra Finansów i Gospodarki wniosku o zabezpieczenie
dodatkowych 64,7 mln zł ze stanu środków pieniężnych Funduszu Pracy, co ma
umożliwić pozytywne rozpatrzenie wszystkich złożonych przez pracodawców jeszcze
w 2025 roku wniosków o zawarcie umów refundacji wynagrodzeń zatrudnionych
pracowników młodocianych.
Wskazana zmiana wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, a następnie uzyskania przez dysponenta Funduszu Pracy opinii sejmowej
komisji właściwej do spraw budżetu. Pozyskanie zgody Ministra Finansów i Gospodarki jest
niezbędne, aby w pełni zabezpieczyć potrzeby zgłaszane przez Ochotnicze Hufce Pracy.
Celem, jaki stawia sobie Kierownictwo podległego mi resortu jest stworzenie
i zagwarantowanie warunków, w których system kształcenia zawodowego młodocianych
będzie mógł funkcjonować w sposób w pełni stabilny, przewidywalny i bezpieczny
finansowo.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --