Interpelacja w sprawie luk funkcjonalnych KSeF w zakresie fakturowania na rzecz jednostek samorządu terytorialnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14259
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie luk funkcjonalnych KSeF w zakresie fakturowania na rzecz jednostek samorządu terytorialnego
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 15-12-2025
Krajowy System e-Faktur ma stanowić kluczowy element cyfryzacji rozliczeń podatkowych oraz narzędzie zapewniające jednolitość, bezpieczeństwo i przejrzystość obrotu gospodarczego. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe uregulowanie zasad fakturowania transakcji realizowanych na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, które charakteryzują się złożoną strukturą organizacyjną oraz wielością jednostek podległych.
Z dostępnych informacji wynika, że KSeF – również w wersji 2.0 – nie zawiera funkcjonalności, która w sposób systemowy wymuszałaby uzupełnienie pola Podmiot3 (odbiorca) w przypadku wystawiania faktur dokumentujących dostawy lub usługi realizowane na rzecz JST. Oznacza to, że faktury mogą być wystawiane wyłącznie z oznaczeniem JST jako nabywcy (Podmiot2), bez wskazania faktycznego odbiorcy będącego jednostką organizacyjną JST.
W podręcznikach KSeF 2.0 Ministerstwo Finansów jedynie rekomenduje, aby producenci komercyjnego oprogramowania zintegrowanego z API KSeF wprowadzali mechanizmy sugerujące konieczność uzupełnienia pola Podmiot3 w przypadku, gdy nabywcą jest JST. Rekomendacje te nie mają jednak charakteru obowiązkowego i nie są poparte rozwiązaniami systemowymi po stronie KSeF. W szczególności system nie odrzuca faktur bez wypełnionej sekcji Podmiot3 ani nie identyfikuje automatycznie, że dana transakcja dotyczy zakupu realizowanego przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Taki stan rzeczy powoduje przeniesienie ciężaru prawidłowego modelowania fakturowania na relacje umowne pomiędzy JST a dostawcami, wymuszając indywidualne uzgodnienia dotyczące sposobu wypełniania sekcji Podmiot3, w tym wyboru modelu opartego na identyfikatorach NIP jednostek podległych lub identyfikatorach wewnętrznych (ID WEW). W praktyce prowadzi to do braku jednolitości, zwiększenia ryzyk błędów oraz powstania sporów interpretacyjnych na styku systemów finansowo-księgowych JST, dostawców oraz KSeF.
Brak systemowego obowiązku uzupełniania pola Podmiot3 rodzi również istotne konsekwencje po stronie samych JST, w szczególności w zakresie prawidłowego obiegu dokumentów, kontroli wydatków, rozliczeń wewnętrznych pomiędzy jednostkami organizacyjnymi oraz audytu i kontroli finansowej. Problemy te mogą ulec eskalacji w momencie pełnego, obligatoryjnego wdrożenia KSeF.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów identyfikuje brak systemowego obowiązku uzupełniania pola Podmiot3 (odbiorca) przy fakturach wystawianych na rzecz JST jako problem funkcjonalny KSeF?
Jakie były przesłanki przyjęcia rozwiązania, w którym KSeF nie weryfikuje ani nie wymusza uzupełnienia sekcji Podmiot3 w przypadku wskazania JST jako nabywcy?
Czy Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie zmian w strukturze logicznej KSeF, które umożliwiałyby automatyczne rozpoznawanie transakcji realizowanych na rzecz JST?
Czy rozważane jest wprowadzenie systemowego obowiązku uzupełniania pola Podmiot3 w przypadku faktur dokumentujących zakupy JST, wraz z mechanizmem walidacji po stronie KSeF?
Jak Ministerstwo Finansów ocenia ryzyko występowania niejednolitych praktyk fakturowania JST wynikających z pozostawienia tej kwestii do indywidualnych uzgodnień pomiędzy JST a dostawcami?
Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ braku jednoznacznych zasad wypełniania pola Podmiot3 na procesy księgowe, kontrolne i audytowe w jednostkach samorządu terytorialnego?
Czy planowane są wytyczne lub standardy obligatoryjne dla producentów oprogramowania finansowo-księgowego w zakresie obsługi faktur dla JST w KSeF?
Czy Ministerstwo Finansów przewiduje wsparcie organizacyjne lub techniczne dla JST w zakresie wdrażania jednolitego modelu identyfikacji odbiorców faktur (NIP jednostek podległych lub ID WEW)?
Czy w ocenie Ministerstwa Finansów obecne rozwiązania KSeF zapewniają wystarczający poziom pewności prawnej dla dostawców realizujących zamówienia na rzecz JST?
Jakie działania legislacyjne lub techniczne planuje Ministerstwo Finansów przed pełnym obowiązkowym wdrożeniem KSeF, aby wyeliminować opisane wątpliwości i ograniczyć ryzyka po stronie JST oraz ich kontrahentów?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9737 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 12 stycznia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 14259 w sprawie luk funkcjonalnych KSeF w
zakresie fakturowania na rzecz jednostek samorządu terytorialnego
Znak sprawy: DAK1.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Odpowiedź na interpelację w sprawie luk funkcjonalnych KSeF
w zakresie fakturowania na rzecz jednostek samorządu
terytorialnego
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację poselska nr 14259 w sprawie luk funkcjonalnych KSeF
w zakresie fakturowania na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, informujemy
jak poniżej.
Pytanie nr 1
Czy Ministerstwo Finansów identyfikuje brak systemowego obowiązku uzupełniania
pola Podmiot3 (odbiorca) przy fakturach wystawianych na rzecz JST jako problem
funkcjonalny KSeF?
Wprowadzone w strukturze logicznej FA(3) rozwiązanie polega na konieczności
wypełnienia w elemencie Podmiot2 (tj. w danych nabywcy) znacznika JST. Każdy
podatnik, który będzie wystawiał fakturę, będzie zobligowany do wskazania w niej,
czy dotyczy ona jednostki podrzędnej JST.
Odbywać się to będzie poprzez właściwe wypełnienie znacznika jednostki
podrzędnej JST – tj. wskazanie „1” lub „2” w polu JST. W sytuacji, gdy wystawca
-- 1 of 5 --
2/5
faktury wskaże „1” – oznacza to, że faktura dotyczy jednostki podrzędnej JST.
W takim przypadku, wystawca faktury powinien wypełnić sekcję Podmiot3,
w szczególności podać NIP (lub identyfikator wewnętrzny w przypadku korzystania
z modelu uprawnień wykorzystującego IDWew) i określić rolę jako „8”. Wartość „2"
oznacza, że faktura nie dotyczy jednostki podrzędnej JST.
Podkreślić jednak należy, że od strony technicznej ani prawnej wypełnienie
elementu Podmiot3 nie jest obowiązkowe. Przyjęte przez Ministerstwo Finansów
rozwiązanie stanowi bowiem kompromis pomiędzy oczekiwaniami rynku (JST)
a ograniczeniami prawnymi w tym zakresie.
Pytanie 2
Jakie były przesłanki przyjęcia rozwiązania, w którym KSeF nie weryfikuje ani nie
wymusza uzupełnienia sekcji Podmiot3 w przypadku wskazania JST jako nabywcy?
Należy podkreślić, że struktura logiczna e-Faktury jest jedna dla wszystkich
rodzajów działalności gospodarczej i różnorodności podmiotów zobowiązanych do
wystawiania faktur. Jest również dostosowana do specyfiki JST. W przypadku
otrzymywanych przez JST faktur zakupowych w strukturze FA(3) podaje się:
dane sprzedawcy w elemencie Podmiot1,
dane nabywcy – JST, w elemencie Podmiot2 (wraz z identyfikatorem
podatkowym NIP JST nadanym na cele VAT), w tym wartość „1” w polu
znacznikowym JST,
dodatkowo - dane jednostki podrzędnej JST (np. samorządowej jednostki
budżetowej) w elemencie Podmiot3 (wraz z jej identyfikatorem podatkowym
NIP oraz wypełnionym polem Rola – „8” – JST odbiorca).
Powyższe rozwiązanie umożliwia dostęp do faktury, w której nabywcą jest JST:
JST oraz osobom fizycznym lub podmiotom uprawnionym do dostępu do faktur
w ramach identyfikatora podatkowego NIP JST,
osobom fizycznym lub podmiotom działającym w ramach danej jednostki
podrzędnej JST, której dane (w tym identyfikator podatkowy NIP) wskazano na
fakturze w Podmiot3.
Alternatywnie, JST wraz ze swoimi jednostkami podrzędnymi, może korzystać
z modelu uprawnień wykorzystującego identyfikator wewnętrzny. Wówczas
zamiast identyfikatora podatkowego NIP jednostki podrzędnej na fakturach może
być podawany tzw. IDWew jednostki podrzędnej.
Jednak wprowadzenie prawnego obowiązku wypełnienia sekcji Podmiot3 jest
niemożliwe z uwagi na ograniczenia co do zakresu wymaganych danych na fakturze
na podstawie dyrektywy unijnej VAT1, ale nie jest również konieczne dla osiągnięcia
założonego celu wymuszenia podania NIP jednostki wewnętrznej JST lub IDWew
jednostki podrzędnej.
1 art 226 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu
podatku od wartości dodanej Dz.Urz.UE.L.2006.347.1 ze zm.
-- 2 of 5 --
3/5
Pytanie 3
Czy Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie zmian w strukturze logicznej KSeF,
które umożliwiałyby automatyczne rozpoznawanie transakcji realizowanych na rzecz
JST?
Takie rozwiązanie już funkcjonuje w strukturze logicznej FA(3). W przypadku
otrzymywanych przez JST faktur zakupowych, w elemencie Podmiot2 podaje się
dane nabywcy JST, a dodatkowo w polu JST podaje się wartość „1”, jeśli nabycie
następuje na cele jednostki podrzędnej JST. Jeśli natomiast nabycie nie dotyczy
jednostki podrzędnej JST – podaje się wartość „2” w polu znacznikowym JST.
Przewidziane w strukturze logicznej FA(3) rozwiązania pozwalają zatem na
rozpoznawanie transakcji realizowanych na rzecz JST.
Pytanie 4
Czy rozważane jest wprowadzenie systemowego obowiązku uzupełniania pola
Podmiot3 w przypadku faktur dokumentujących zakupy JST, wraz z mechanizmem
walidacji po stronie KSeF?
Nie jest planowane wprowadzenie takiego rozwiązania w skali całego systemu
z uwagi na wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 2 ograniczenia prawne.
Należy jednak wskazać, że w ślad za rekomendacjami zawartymi w Podręczniku
KSeF 2.0 w zakresie wdrażania mechanizmów w programach finansowo-
księgowych, odpowiednie rozwiązania wprowadzono również w Aplikacji Podatnika
KSeF 2.0. W przypadku zaznaczenia opcji „Tak” w pytaniu „Czy faktura dotyczy
jednostki samorządu terytorialnego” aplikacja wymaga bowiem wskazania danych
jednostki podrzędnej JST w Podmiot3.
Pytanie 5
Jak Ministerstwo Finansów ocenia ryzyko występowania niejednolitych praktyk
fakturowania JST wynikających z pozostawienia tej kwestii do indywidualnych
uzgodnień pomiędzy JST a dostawcami?
Ministerstwo Finansów ze swojej strony wykonało szereg działań wspierających
proces wystawiania faktur na rzecz JST, przy jednoczesnym poszanowaniu
obowiązujących norm prawnych (w tym prawa UE). W ocenie resortu wdrożone
rozwiązania oraz wydane rekomendacje dla dostawców programów księgowych
zabezpieczają interes JST. Oczywiście właściwa komunikacja na linii JST
a dostawcami, także jest tu istotna.
Pytanie 6
Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ braku jednoznacznych zasad
wypełniania pola Podmiot3 na procesy księgowe, kontrolne i audytowe w jednostkach
samorządu terytorialnego?
Wprowadzone obecnie w strukturze logicznej rozwiązania techniczne w zakresie
wypełniania elementów Podmiot2 i Podmiot3 stanowią odpowiedź na potrzeby JST
oraz wynikają z analizy postulatów JST, zgłaszanych w trakcie konsultacji KSeF. Ich
wdrożenie ma na celu zadanie zabezpieczyć procesy księgowe, kontrolne i audytowe
w JST.
-- 3 of 5 --
4/5
Pytanie 7 i 8
Czy planowane są wytyczne lub standardy obligatoryjne dla producentów
oprogramowania finansowoksięgowego w zakresie obsługi faktur dla JST w KSeF?
Czy Ministerstwo Finansów przewiduje wsparcie organizacyjne lub techniczne dla JST
w zakresie wdrażania jednolitego modelu identyfikacji odbiorców faktur (NIP jednostek
podległych lub ID WEW)?
Ministerstwo Finansów informuje, że rekomendacje dotyczące zasad wypełniania
elementu Podmiot3 zostały już wydane w ramach Podręcznika KSeF 2.0 cz. IV.
Wprowadzenie obligatoryjnego wypełniania elementu Podmiot3 nie jest możliwe
z uwagi na ograniczenia prawne opisane w ramach odpowiedzi na pytanie nr 2.
Ministerstwo Finansów oferuje wsparcie dla JST w zakresie KSeF, w tym również
możliwych do stosowania rozwiązań (model uprawnień dedykowany JST czy
korzystanie z rozwiązania w postaci identyfikatora wewnętrznego). Ponadto
w ramach prowadzonej w ostatnim czasie akcji szkoleniowej „Środy z KSeF” jeden
z omawianych modułów, także poruszał zagadnienia poświęcone JST.
Ministerstwo Finansów zwraca również uwagę, że JST podobnie jak pozostali
podatnicy, mogą korzystać z usług infolinii KAS do spraw KSeF. Konsultanci infolinii
oferują wsparcie telefoniczne w tematach merytorycznych oraz technicznych
związanych z KSeF (https://www.podatki.gov.pl/skontaktuj-sie-z-nami/telefon-do-
konsultanta/). Możliwe jest również zadanie pytania poprzez formularz kontaktowy
(https://ksef.podatki.gov.pl/formularz/). Ministerstwo Finansów zachęca do
korzystania z usług infolinii.
Istnieje także możliwość umówienia wizyty w urzędzie skarbowym, w celu uzyskania
informacji na temat KSeF. Pracownicy urzędów skarbowych udzielą podatnikom
(w tym również JST) niezbędnych informacji w tym obszarze.
Pytanie 9 i 10
Czy w ocenie Ministerstwa Finansów obecne rozwiązania KSeF zapewniają
wystarczający poziom pewności prawnej dla dostawców realizujących zamówienia na
rzecz JST?
Jakie działania legislacyjne lub techniczne planuje Ministerstwo Finansów przed pełnym
obowiązkowym wdrożeniem KSeF, aby wyeliminować opisane wątpliwości i ograniczyć
ryzyka po stronie JST oraz ich kontrahentów?
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 2 nie jest możliwe wprowadzenie zmian
legislacyjnych w zakresie obowiązku wypełniania elementu Podmiot3. Kwestia ta
nie ulegnie zmianie.
Ministerstwo Finansów rekomenduje, aby w programach finansowo-księgowych
zintegrowanych z API KSeF 2.0 zostały wprowadzone mechanizmy sugerujące
konieczność wypełnienia sekcji Podmiot3, w przypadku gdy w sekcji Podmiot2
wskazano, że faktura dotyczy jednostki podrzędnej JST. Analogiczne rozwiązanie
dostępne jest w bezpłatnym narzędziu MF, tj. w Aplikacji Podatnika KSeF 2.0, która
aktualnie jest dostępna w wersji testowej i przedprodukcyjnej (demo).
-- 4 of 5 --
5/5
W ocenie resortu zastosowane w strukturze logicznej FA(3) rozwiązania są
optymalne, a wydane rekomendacje będą miały charakter stały.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --