Interpelacja nr 14256
Interpelacja w sprawie stopniowego zmniejszania się liczby aptek oraz dostępności leków dla pacjentów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stopniowego zmniejszania się liczby aptek oraz dostępności leków dla pacjentów
Interpelacja nr 14256
do ministra zdrowia
w sprawie stopniowego zmniejszania się liczby aptek oraz dostępności leków dla pacjentów
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 15-12-2025
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni publicznej, a także w licznych sygnałach kierowanych przez pacjentów oraz środowiska farmaceutyczne, coraz częściej pojawia się temat stopniowego zmniejszania się liczby aptek ogólnodostępnych w Polsce. Zjawisko to widoczne jest przede wszystkim w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich, gdzie dostęp do podstawowych usług farmaceutycznych bywa dla wielu mieszkańców coraz bardziej utrudniony.
Szczególną uwagę zwraca również kwestia ograniczania funkcjonowania aptek całodobowych i dyżurowych. Dla części pacjentów, zwłaszcza osób starszych, przewlekle chorych, rodziców małych dzieci czy opiekunów osób z niepełnosprawnościami, konieczność dojazdu do odległej miejscowości w celu wykupienia pilnych leków stanowi istotne obciążenie organizacyjne i zdrowotne. Jednocześnie farmaceuci zwracają uwagę na rosnące koszty prowadzenia działalności, trudności kadrowe oraz brak stabilnych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyżurów.
W debacie publicznej pojawiają się także analizy wskazujące na możliwy wpływ obowiązujących regulacji rynku aptecznego, w tym przepisów określanych jako "Apteka dla aptekarza", na tempo powstawania nowych aptek oraz na strukturę rynku. Wskazuje się, że te ograniczenia – niezależnie od ich pierwotnych założeń – mogą mieć przełożenie na dostępność usług farmaceutycznych w niektórych regionach kraju.
Mając na uwadze wagę bezpieczeństwa lekowego państwa oraz konieczność zapewnienia pacjentom realnego dostępu do leków, zasadne wydaje się prowadzenie stałego monitoringu sytuacji oraz rozważanie rozwiązań, które w sposób zrównoważony będą odpowiadać zarówno na potrzeby pacjentów, jak i na uwarunkowania funkcjonowania aptek.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak kształtowała się liczba aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych w Polsce w latach 2017-2025 w podziale na województwa i powiaty?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizę obszarów o szczególnie ograniczonej dostępności do aptek, tzw. pustyń aptecznych, a jeśli tak – jakie wnioski z niej wynikają?
Czy była lub jest prowadzona ocena wpływu obowiązujących regulacji, w tym przepisów "Apteka dla aptekarza", na dostępność leków dla pacjentów? Jakie są jej główne wnioski?
Czy ministerstwo planuje działania legislacyjne lub organizacyjne, które mogłyby przyczynić się do poprawy dostępności aptek, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich?
W jaki sposób obecnie jest rozwiązywana kwestia funkcjonowania aptek dyżurowych i całodobowych oraz czy są rozważane zmiany w tym zakresie?
Czy są rozpatrywane instrumenty wsparcia dla aptek działających w obszarach o niskiej dostępności usług farmaceutycznych?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 14256
do ministra zdrowia
w sprawie stopniowego zmniejszania się liczby aptek oraz dostępności leków dla pacjentów
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 15-12-2025
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni publicznej, a także w licznych sygnałach kierowanych przez pacjentów oraz środowiska farmaceutyczne, coraz częściej pojawia się temat stopniowego zmniejszania się liczby aptek ogólnodostępnych w Polsce. Zjawisko to widoczne jest przede wszystkim w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich, gdzie dostęp do podstawowych usług farmaceutycznych bywa dla wielu mieszkańców coraz bardziej utrudniony.
Szczególną uwagę zwraca również kwestia ograniczania funkcjonowania aptek całodobowych i dyżurowych. Dla części pacjentów, zwłaszcza osób starszych, przewlekle chorych, rodziców małych dzieci czy opiekunów osób z niepełnosprawnościami, konieczność dojazdu do odległej miejscowości w celu wykupienia pilnych leków stanowi istotne obciążenie organizacyjne i zdrowotne. Jednocześnie farmaceuci zwracają uwagę na rosnące koszty prowadzenia działalności, trudności kadrowe oraz brak stabilnych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyżurów.
W debacie publicznej pojawiają się także analizy wskazujące na możliwy wpływ obowiązujących regulacji rynku aptecznego, w tym przepisów określanych jako "Apteka dla aptekarza", na tempo powstawania nowych aptek oraz na strukturę rynku. Wskazuje się, że te ograniczenia – niezależnie od ich pierwotnych założeń – mogą mieć przełożenie na dostępność usług farmaceutycznych w niektórych regionach kraju.
Mając na uwadze wagę bezpieczeństwa lekowego państwa oraz konieczność zapewnienia pacjentom realnego dostępu do leków, zasadne wydaje się prowadzenie stałego monitoringu sytuacji oraz rozważanie rozwiązań, które w sposób zrównoważony będą odpowiadać zarówno na potrzeby pacjentów, jak i na uwarunkowania funkcjonowania aptek.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak kształtowała się liczba aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych w Polsce w latach 2017-2025 w podziale na województwa i powiaty?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizę obszarów o szczególnie ograniczonej dostępności do aptek, tzw. pustyń aptecznych, a jeśli tak – jakie wnioski z niej wynikają?
Czy była lub jest prowadzona ocena wpływu obowiązujących regulacji, w tym przepisów "Apteka dla aptekarza", na dostępność leków dla pacjentów? Jakie są jej główne wnioski?
Czy ministerstwo planuje działania legislacyjne lub organizacyjne, które mogłyby przyczynić się do poprawy dostępności aptek, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich?
W jaki sposób obecnie jest rozwiązywana kwestia funkcjonowania aptek dyżurowych i całodobowych oraz czy są rozważane zmiany w tym zakresie?
Czy są rozpatrywane instrumenty wsparcia dla aptek działających w obszarach o niskiej dostępności usług farmaceutycznych?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
75%
Konkretność
25%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada kompetencji”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10683 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.85.2025.WK
Warszawa, 05 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14256 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie
stopniowego zmniejszania się liczby aptek oraz dostępności leków dla pacjentów, Minister
Zdrowia przekazuje poniższe informacje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Minister Zdrowia nie prowadzi zestawień
danych statystycznych dotyczących liczby aptek w poszczególnych latach oraz na terenach
poszczególnych jednostek podziału terytorialnego. Dane statystyczne dotyczące liczby
aptek i punktów aptecznych publikowane są corocznie w raportach Głównego Urzędu
Statystycznego z uwzględnieniem podziału na województwa.
Ponadto szczegółowe informacje dotyczące aptek zarejestrowanych na terenie
Rzeczpospolitej Polskiej można znaleźć w Rejestrze Aptek prowadzonym przez
wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych publicznie dostępnym pod adresem:
https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/ra/search/public. W rejestrze tym szczegółowo określono
lokalizację aptek w poszczególnych powiatach. Minister Zdrowia nie jest w posiadaniu
szczegółowych zestawień liczby aptek w poszczególnych jednostkach samorządu
terytorialnego (np. w powiatach), a poniżej przygotowane zestawienie przygotowane
zostało w oparciu o publicznie dostępne informacje.tj, o dane Głównego Urzędu
Statystycznego za lata 2017-2024 oraz aktualne dane z Rejestru Aptek.
Liczba aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych ogółem
2025
(stan na
30.12.)
2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017
Polska łącznie 12 267 12 296 12 564 12 800 13 037 13 232 13 500 14 166 14 647
dolnośląskie 900 901 938 961 984 1005 1056 1105 1 142
kujawsko-pomorskie 640 643 651 663 678 683 693 714 735
lubelskie 749 752 769 780 788 795 810 869 892
lubuskie 305 311 320 326 335 341 349 355 379
łódzkie 856 844 853 879 900 903 908 1 001 1 043
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
małopolskie 1 097 1 105 1 116 1 138 1 144 1 169 1 187 1 247 1 294
mazowieckie 1 661 1 672 1 698 1 718 1 754 1 774 1 821 1 884 1 942
opolskie 302 301 310 325 327 329 348 360 379
podkarpackie 697 702 714 740 754 765 788 812 843
podlaskie 403 401 403 412 420 419 434 453 474
pomorskie 681 673 689 702 703 707 710 771 791
śląskie 1 322 1 352 1 394 1 431 1 465 1 503 1 520 1 588 1 637
świętokrzyskie 391 392 411 415 428 436 450 467 492
warmińsko-
mazurskie
398 397 413 421 431 445 455 475 483
wielkopolskie 1 294 1 294 1 313 1 310 1 343 1 368 1 376 1 442 1 488
zachodniopomorskie 571 556 572 579 583 590 595 623 633
Liczba aptek ogólnodostępnych
2025
(stan na
30.12.)
2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017
Polska łącznie 11 120 11 229 11 473 11 681 11 890 12 080 12 310 12 923 13 363
dolnośląskie 844 850 885 904 927 949 994 1 039 1 079
kujawsko-pomorskie 560 564 567 576 590 596 606 630 650
lubelskie 687 699 716 727 737 742 756 815 834
lubuskie 268 272 278 283 292 298 306 314 330
łódzkie 776 774 777 803 821 824 830 907 946
małopolskie 976 989 999 1 018 1 026 1 048 1 064 1 119 1 159
mazowieckie 1 524 1 548 1 573 1 590 1 619 1 640 1 685 1 741 1 799
opolskie 273 273 282 295 292 292 305 320 336
podkarpackie 568 579 593 618 633 644 666 688 715
podlaskie 361 363 362 367 370 370 383 399 414
pomorskie 638 635 652 662 663 667 669 726 747
śląskie 1 240 1 268 1 311 1 345 1 373 1 411 1 421 1 486 1 527
świętokrzyskie 348 350 367 372 382 390 396 412 432
warmińsko-
mazurskie
369 370 384 390 397 408 415 434 441
wielkopolskie 1 171 1 177 1 196 1 197 1 226 1 251 1 261 1 317 1 365
zachodniopomorskie 517 518 531 534 542 550 553 576 589
Liczba punktów aptecznych
2025
(stan na
30.12.)
2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017
Polska łącznie 1 147 1 067 1 091 1 119 1 147 1 152 1 190 1 243 1 284
dolnośląskie 56 51 53 57 57 56 62 66 63
kujawsko-pomorskie 80 79 84 87 88 87 87 84 85
lubelskie 62 53 53 53 51 53 54 54 58
lubuskie 37 39 42 43 43 43 43 41 49
łódzkie 80 70 76 76 79 79 78 94 97
małopolskie 121 116 117 120 118 121 123 128 135
mazowieckie 137 124 125 128 135 134 136 143 143
opolskie 29 28 28 30 35 37 43 40 43
podkarpackie 129 123 121 122 121 121 122 124 128
podlaskie 42 38 41 45 50 49 51 54 60
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
pomorskie 43 38 37 40 40 40 41 45 44
śląskie 82 84 83 86 92 92 99 102 110
świętokrzyskie 43 42 44 43 46 46 54 55 60
warmińsko-
mazurskie
29 27 29 31 34 37 40 41 42
wielkopolskie 123 117 117 113 117 117 115 125 123
zachodniopomorskie 54 38 41 45 41 40 42 47 44
Minister Zdrowia nie posiada kompetencji w zakresie określania lokalizacji aptek,
natomiast rola wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych w tym obszarze sprowadza
się do weryfikacji spełnienia ustawowych przesłanek uzyskania zezwolenia na prowadzenie
apteki, bez możliwości dowolnego kształtowania decyzji przedsiębiorców w zakresie
szczegółowej lokalizacji apteki.
Choć apteki pełnią istotną funkcję w systemie ochrony zdrowia, prowadzenie apteki
ogólnodostępnej stanowi działalność gospodarczą opartą na zasadzie swobody jej
wykonywania. Pomimo reglamentacji tej działalności, polegającej na konieczności
uzyskania zezwolenia, decyzja dotycząca wyboru konkretnej lokalizacji apteki pozostaje po
stronie przedsiębiorcy, przy zachowaniu obowiązujących wymogów ustawowych. Organy
administracji publicznej nie posiadają kompetencji, aby jednostkowo narzucać
przedsiębiorcom wykonywanie działalności gospodarczej dotyczącej prowadzenia apteki
ogólnodostępnej na określonym obszarze.
Nadmienić przy tym wypada, że obecnie obowiązujące przepisy nie zawierają ograniczeń
dotyczących otwierania aptek w mniejszych miejscowościach oraz na terenach wiejskich.
Regulacje prawne w tym zakresie pozostają jednolite niezależnie od lokalizacji, co oznacza,
że zasady otwierania i prowadzenia aptek na obszarach wiejskich i w mniejszych
miejscowościach są tożsame z tymi obowiązującymi w miastach.
W tym miejscu należy nadmienić, że obowiązujące przepisy regulują wymogi
demograficzno-geograficzne zostały wprowadzone w celu przeciwdziałania nadmiernej
koncentracji aptek w większych aglomeracjach miejskich oraz sprzyjaniu bardziej
zrównoważonej strukturze rynku aptecznego, z uwzględnieniem potrzeb zdrowotnych
ludności.
Odnosząc się do tzw. ustawy „Apteka dla Aptekarza” („AdA”), należy podkreślić, że jej
przepisy określają warunki prowadzenia aptek ogólnodostępnych. Przepisy te nie
ograniczają otwierania aptek w mniejszych miejscowościach. Decyzja o prowadzeniu apteki
w danej lokalizacji należy do przedsiębiorcy i w dużej mierze zależy od czynników
ekonomicznych, takich jak opłacalność działalności na danym obszarze. O zmianie w liczbie
aptek na przestrzeni lat nie decydują jedynie powszechnie obowiązujące przepisy prawa,
lecz również takie czynniki, jak: aspekty ekonomiczne, kwestie organizacyjne czy ogólny
rozwój społeczno-gospodarczy.
W miejscowościach, w których nie funkcjonują apteki ogólnodostępne, przepisy przewidują
możliwość tworzenia punktów aptecznych, które zapewniają mieszkańcom podstawowy
dostęp do leków i wyrobów medycznych. Instytucja punktu aptecznego została
wprowadzona właśnie w celu umożliwienia realizacji potrzeb zdrowotnych mieszkańców
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
mniejszych miejscowości, w których prowadzenie apteki ogólnodostępnej może być
ekonomicznie nieuzasadnione.
Następnie należy wskazać, że Minister Zdrowia nie przewiduje rozstrzygnięć dotyczących
wprowadzenia szczególnych mechanizmów finansowego wsparcia dla aptek w określonych,
wybranych lokalizacjach.
Niezależnie od powyższego, Minister Zdrowia oraz Główny Inspektor Farmaceutyczny
analizują tematykę dostępności do aptek, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa
lekowego, pod kątem przygotowania ewentualnych rozwiązań prawnych.
W zakresie funkcjonowania aptek dyżurowych i całodobowych należy najpierw rozróżnić te
dwie instytucje. Apteki dyżurujące pełnią dyżury w określonych godzinach nocnych oraz w
dni wolne od pracy na podstawie uchwały zarządu powiatu. Natomiast prowadzenie apteki
w trybie całodobowym jest samodzielną decyzją biznesową podmiotu prowadzącego
aptekę.
Następnie należy wyjaśnić, że uchwalone brzmienie art. 94 u.p.f. jest przyjętym
kompromisem pomiędzy zapewnieniem dostępu do produktów leczniczych pacjentom,
a wieloletnimi postulatami środowiska farmaceutów o nierentowności dyżurów aptek i
władz powiatowych o kłopotach z egzekwowaniem uchwał traktujących o tychże dyżurach.
Podkreślenia wymaga, że założeniem zmian przedmiotowego przepisu było odejście od
zasady przymusowego wyznaczania aptek ogólnodostępnych dopełnienia dyżurów na rzecz
dobrowolności. Poprzednio obowiązujące przepisy bazujące na przymusowości nie spełniły
swojej roli, nie sprawdziły się w praktyce.
Należy podkreślić, że zmiana brzmienia art. 94 u.p.f. została poprzedzona pracami Komisji
Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, a obowiązująca treść przepisów jest wynikiem
współpracy z władzami samorządowymi. Zaś określenie zakresu godzinowego dyżurów
finansowanych ze środków publicznych pokrywanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia
dostosowano do potrzeb pacjentów. Co istotne, przed zmianą przepisów dokonano analizy
danych o realizacji recept w godzinach nocnych oraz w dni wolne od pracy, z której
wynikało, że po 23:00 ich skala jest znikoma. Oparto się o dane dotyczące realizacji recept,
gdyż leki o podstawowym znaczeniu dla ochrony zdrowia są lekami wydawanymi z przepisu
lekarza i powinny dotyczyć sytuacji, gdy pacjent bezpośrednio po wizycie lekarskiej
realizuje receptę i wykupuje leki. Pełnienie dyżurów nie powinno służyć co do zasady
udostępnieniu usług aptecznych osobom, które nie chcą korzystać w ciągu godzin
dziennych z otwartych aptek. Jednocześnie, jeżeli władze powiatu uznają, że chcą zapewnić
mieszkańcom dyżury aptek poza ww. godzinami pokrywanymi przez NFZ, mogą podjąć
stosowaną uchwałę i pokryć koszty dyżurów w tym zakresie.
W przyszłości nie wyklucza się rozważenia ewentualnych zmian w obowiązujących
rozwiązaniach dotyczących dyżurów aptek, jeżeli okoliczności w zakresie dostępności usług
farmaceutycznych oraz bezpieczeństwa lekowego pacjentów będą to uzasadniały.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.85.2025.WK
Warszawa, 05 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14256 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie
stopniowego zmniejszania się liczby aptek oraz dostępności leków dla pacjentów, Minister
Zdrowia przekazuje poniższe informacje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Minister Zdrowia nie prowadzi zestawień
danych statystycznych dotyczących liczby aptek w poszczególnych latach oraz na terenach
poszczególnych jednostek podziału terytorialnego. Dane statystyczne dotyczące liczby
aptek i punktów aptecznych publikowane są corocznie w raportach Głównego Urzędu
Statystycznego z uwzględnieniem podziału na województwa.
Ponadto szczegółowe informacje dotyczące aptek zarejestrowanych na terenie
Rzeczpospolitej Polskiej można znaleźć w Rejestrze Aptek prowadzonym przez
wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych publicznie dostępnym pod adresem:
https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/ra/search/public. W rejestrze tym szczegółowo określono
lokalizację aptek w poszczególnych powiatach. Minister Zdrowia nie jest w posiadaniu
szczegółowych zestawień liczby aptek w poszczególnych jednostkach samorządu
terytorialnego (np. w powiatach), a poniżej przygotowane zestawienie przygotowane
zostało w oparciu o publicznie dostępne informacje.tj, o dane Głównego Urzędu
Statystycznego za lata 2017-2024 oraz aktualne dane z Rejestru Aptek.
Liczba aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych ogółem
2025
(stan na
30.12.)
2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017
Polska łącznie 12 267 12 296 12 564 12 800 13 037 13 232 13 500 14 166 14 647
dolnośląskie 900 901 938 961 984 1005 1056 1105 1 142
kujawsko-pomorskie 640 643 651 663 678 683 693 714 735
lubelskie 749 752 769 780 788 795 810 869 892
lubuskie 305 311 320 326 335 341 349 355 379
łódzkie 856 844 853 879 900 903 908 1 001 1 043
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
małopolskie 1 097 1 105 1 116 1 138 1 144 1 169 1 187 1 247 1 294
mazowieckie 1 661 1 672 1 698 1 718 1 754 1 774 1 821 1 884 1 942
opolskie 302 301 310 325 327 329 348 360 379
podkarpackie 697 702 714 740 754 765 788 812 843
podlaskie 403 401 403 412 420 419 434 453 474
pomorskie 681 673 689 702 703 707 710 771 791
śląskie 1 322 1 352 1 394 1 431 1 465 1 503 1 520 1 588 1 637
świętokrzyskie 391 392 411 415 428 436 450 467 492
warmińsko-
mazurskie
398 397 413 421 431 445 455 475 483
wielkopolskie 1 294 1 294 1 313 1 310 1 343 1 368 1 376 1 442 1 488
zachodniopomorskie 571 556 572 579 583 590 595 623 633
Liczba aptek ogólnodostępnych
2025
(stan na
30.12.)
2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017
Polska łącznie 11 120 11 229 11 473 11 681 11 890 12 080 12 310 12 923 13 363
dolnośląskie 844 850 885 904 927 949 994 1 039 1 079
kujawsko-pomorskie 560 564 567 576 590 596 606 630 650
lubelskie 687 699 716 727 737 742 756 815 834
lubuskie 268 272 278 283 292 298 306 314 330
łódzkie 776 774 777 803 821 824 830 907 946
małopolskie 976 989 999 1 018 1 026 1 048 1 064 1 119 1 159
mazowieckie 1 524 1 548 1 573 1 590 1 619 1 640 1 685 1 741 1 799
opolskie 273 273 282 295 292 292 305 320 336
podkarpackie 568 579 593 618 633 644 666 688 715
podlaskie 361 363 362 367 370 370 383 399 414
pomorskie 638 635 652 662 663 667 669 726 747
śląskie 1 240 1 268 1 311 1 345 1 373 1 411 1 421 1 486 1 527
świętokrzyskie 348 350 367 372 382 390 396 412 432
warmińsko-
mazurskie
369 370 384 390 397 408 415 434 441
wielkopolskie 1 171 1 177 1 196 1 197 1 226 1 251 1 261 1 317 1 365
zachodniopomorskie 517 518 531 534 542 550 553 576 589
Liczba punktów aptecznych
2025
(stan na
30.12.)
2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017
Polska łącznie 1 147 1 067 1 091 1 119 1 147 1 152 1 190 1 243 1 284
dolnośląskie 56 51 53 57 57 56 62 66 63
kujawsko-pomorskie 80 79 84 87 88 87 87 84 85
lubelskie 62 53 53 53 51 53 54 54 58
lubuskie 37 39 42 43 43 43 43 41 49
łódzkie 80 70 76 76 79 79 78 94 97
małopolskie 121 116 117 120 118 121 123 128 135
mazowieckie 137 124 125 128 135 134 136 143 143
opolskie 29 28 28 30 35 37 43 40 43
podkarpackie 129 123 121 122 121 121 122 124 128
podlaskie 42 38 41 45 50 49 51 54 60
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
pomorskie 43 38 37 40 40 40 41 45 44
śląskie 82 84 83 86 92 92 99 102 110
świętokrzyskie 43 42 44 43 46 46 54 55 60
warmińsko-
mazurskie
29 27 29 31 34 37 40 41 42
wielkopolskie 123 117 117 113 117 117 115 125 123
zachodniopomorskie 54 38 41 45 41 40 42 47 44
Minister Zdrowia nie posiada kompetencji w zakresie określania lokalizacji aptek,
natomiast rola wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych w tym obszarze sprowadza
się do weryfikacji spełnienia ustawowych przesłanek uzyskania zezwolenia na prowadzenie
apteki, bez możliwości dowolnego kształtowania decyzji przedsiębiorców w zakresie
szczegółowej lokalizacji apteki.
Choć apteki pełnią istotną funkcję w systemie ochrony zdrowia, prowadzenie apteki
ogólnodostępnej stanowi działalność gospodarczą opartą na zasadzie swobody jej
wykonywania. Pomimo reglamentacji tej działalności, polegającej na konieczności
uzyskania zezwolenia, decyzja dotycząca wyboru konkretnej lokalizacji apteki pozostaje po
stronie przedsiębiorcy, przy zachowaniu obowiązujących wymogów ustawowych. Organy
administracji publicznej nie posiadają kompetencji, aby jednostkowo narzucać
przedsiębiorcom wykonywanie działalności gospodarczej dotyczącej prowadzenia apteki
ogólnodostępnej na określonym obszarze.
Nadmienić przy tym wypada, że obecnie obowiązujące przepisy nie zawierają ograniczeń
dotyczących otwierania aptek w mniejszych miejscowościach oraz na terenach wiejskich.
Regulacje prawne w tym zakresie pozostają jednolite niezależnie od lokalizacji, co oznacza,
że zasady otwierania i prowadzenia aptek na obszarach wiejskich i w mniejszych
miejscowościach są tożsame z tymi obowiązującymi w miastach.
W tym miejscu należy nadmienić, że obowiązujące przepisy regulują wymogi
demograficzno-geograficzne zostały wprowadzone w celu przeciwdziałania nadmiernej
koncentracji aptek w większych aglomeracjach miejskich oraz sprzyjaniu bardziej
zrównoważonej strukturze rynku aptecznego, z uwzględnieniem potrzeb zdrowotnych
ludności.
Odnosząc się do tzw. ustawy „Apteka dla Aptekarza” („AdA”), należy podkreślić, że jej
przepisy określają warunki prowadzenia aptek ogólnodostępnych. Przepisy te nie
ograniczają otwierania aptek w mniejszych miejscowościach. Decyzja o prowadzeniu apteki
w danej lokalizacji należy do przedsiębiorcy i w dużej mierze zależy od czynników
ekonomicznych, takich jak opłacalność działalności na danym obszarze. O zmianie w liczbie
aptek na przestrzeni lat nie decydują jedynie powszechnie obowiązujące przepisy prawa,
lecz również takie czynniki, jak: aspekty ekonomiczne, kwestie organizacyjne czy ogólny
rozwój społeczno-gospodarczy.
W miejscowościach, w których nie funkcjonują apteki ogólnodostępne, przepisy przewidują
możliwość tworzenia punktów aptecznych, które zapewniają mieszkańcom podstawowy
dostęp do leków i wyrobów medycznych. Instytucja punktu aptecznego została
wprowadzona właśnie w celu umożliwienia realizacji potrzeb zdrowotnych mieszkańców
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
mniejszych miejscowości, w których prowadzenie apteki ogólnodostępnej może być
ekonomicznie nieuzasadnione.
Następnie należy wskazać, że Minister Zdrowia nie przewiduje rozstrzygnięć dotyczących
wprowadzenia szczególnych mechanizmów finansowego wsparcia dla aptek w określonych,
wybranych lokalizacjach.
Niezależnie od powyższego, Minister Zdrowia oraz Główny Inspektor Farmaceutyczny
analizują tematykę dostępności do aptek, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa
lekowego, pod kątem przygotowania ewentualnych rozwiązań prawnych.
W zakresie funkcjonowania aptek dyżurowych i całodobowych należy najpierw rozróżnić te
dwie instytucje. Apteki dyżurujące pełnią dyżury w określonych godzinach nocnych oraz w
dni wolne od pracy na podstawie uchwały zarządu powiatu. Natomiast prowadzenie apteki
w trybie całodobowym jest samodzielną decyzją biznesową podmiotu prowadzącego
aptekę.
Następnie należy wyjaśnić, że uchwalone brzmienie art. 94 u.p.f. jest przyjętym
kompromisem pomiędzy zapewnieniem dostępu do produktów leczniczych pacjentom,
a wieloletnimi postulatami środowiska farmaceutów o nierentowności dyżurów aptek i
władz powiatowych o kłopotach z egzekwowaniem uchwał traktujących o tychże dyżurach.
Podkreślenia wymaga, że założeniem zmian przedmiotowego przepisu było odejście od
zasady przymusowego wyznaczania aptek ogólnodostępnych dopełnienia dyżurów na rzecz
dobrowolności. Poprzednio obowiązujące przepisy bazujące na przymusowości nie spełniły
swojej roli, nie sprawdziły się w praktyce.
Należy podkreślić, że zmiana brzmienia art. 94 u.p.f. została poprzedzona pracami Komisji
Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, a obowiązująca treść przepisów jest wynikiem
współpracy z władzami samorządowymi. Zaś określenie zakresu godzinowego dyżurów
finansowanych ze środków publicznych pokrywanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia
dostosowano do potrzeb pacjentów. Co istotne, przed zmianą przepisów dokonano analizy
danych o realizacji recept w godzinach nocnych oraz w dni wolne od pracy, z której
wynikało, że po 23:00 ich skala jest znikoma. Oparto się o dane dotyczące realizacji recept,
gdyż leki o podstawowym znaczeniu dla ochrony zdrowia są lekami wydawanymi z przepisu
lekarza i powinny dotyczyć sytuacji, gdy pacjent bezpośrednio po wizycie lekarskiej
realizuje receptę i wykupuje leki. Pełnienie dyżurów nie powinno służyć co do zasady
udostępnieniu usług aptecznych osobom, które nie chcą korzystać w ciągu godzin
dziennych z otwartych aptek. Jednocześnie, jeżeli władze powiatu uznają, że chcą zapewnić
mieszkańcom dyżury aptek poza ww. godzinami pokrywanymi przez NFZ, mogą podjąć
stosowaną uchwałę i pokryć koszty dyżurów w tym zakresie.
W przyszłości nie wyklucza się rozważenia ewentualnych zmian w obowiązujących
rozwiązaniach dotyczących dyżurów aptek, jeżeli okoliczności w zakresie dostępności usług
farmaceutycznych oraz bezpieczeństwa lekowego pacjentów będą to uzasadniały.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --