Interpelacja w sprawie braku dotacji dla powiatu łomżyńskiego na rok 2026
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14255
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie braku dotacji dla powiatu łomżyńskiego na rok 2026
Zgłaszający: Bogumiła Olbryś, Robert Warwas, Wioletta Maria Kulpa, Dominika Chorosińska
Data wpływu: 15-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z licznymi sygnałami, a także informacjami uzyskanymi od władz powiatu łomżyńskiego, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w przedmiocie wyjaśnienia okoliczności, które leżały u podstaw udzielenia powiatowi łomżyńskiemu subwencji ogólnej na rok 2026 w wysokości 0 zł, co w praktyce oznacza nieudzielenie jej w ogóle.
Przedmiotowa decyzja w bezpośredni sposób wpłynie na przyszłoroczny budżet powiatu łomżyńskiego. Mniej pieniędzy oznaczać będzie mniej inwestycji i realizację zadań własnych na poziomie, na który pozwala projektowany plan budżetowy uwzględniający wysokość subwencji ogólnej we wskazanej wyżej wysokości. Będzie to z pewnością rzutować na rozwój samorządu reprezentującego 50 000 mieszkańców i równoczesny jego regres.
W ramach subwencji ogólnej w roku 2023 powiat łomżyński otrzymał ponad 17 mln zł. Rok później była to już kwota blisko 21 mln zł. Pomimo rosnącego zakresu zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, a także inflacji, która wpływa na koszty zadań realizacji zadań, ta kwota ulega zmniejszeniu, by w roku 2026 ostatecznie wynieść 0 zł.
1. W jaki sposób została wyliczona subwencja ogólna dla powiatu łomżyńskiego?
2. Co miało bezpośredni wpływ na fakt, iż subwencja ogólna została udzielona w ww. wysokości?
3. Czy ministerstwo planuje zmianę przepisów regulujących ustalanie wysokości subwencji ogólnej w sposób bardziej czytelny dla samorządów oraz w uwzględniający ich realne potrzeby?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Bogumiła Olbryś
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (41)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9259 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 2 stycznia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 14255 w sprawie braku subwencji
ogólnej dla powiatu łomżyńskiego na rok 2026
Znak sprawy: ST4.054.9.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Kancelaria Sejmu RP
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 22 grudnia 2025 r. nr 14255 Posłów Bogumiły
Olbryś, Roberta Warwasa, Wioletty Marii Kulpy, Dominiki Chorosińskiej, w sprawie
braku subwencji ogólnej dla Powiatu Łomżyńskiego na rok 2026, informuję.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) na rok 2026 zostały wyliczone
przez Ministerstwo Finansów zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października
2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego1 oraz ustawy z dnia
5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego2. Dla wszystkich powiatów, w tym dla Powiatu Łomżyńskiego,
dochody zostały naliczone według tych samych zasad.
Przepisy poprzednio obowiązującej, jak i nowej ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego, nie zawierają regulacji, które gwarantują każdej
jednostce samorządu terytorialnego bezwarunkowy i automatyczny ponad
inflacyjny wzrost ich dochodów w każdym następnym roku, w oderwaniu od
wyników zastosowania algorytmów. Nowy system finansowania jednostek
samorządu terytorialnego powstał, aby zobiektywizować obliczanie środków
finansowych dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego. Finansowanie
samorządów opiera się na zastosowaniu algorytmów wykorzystujących
obiektywne, mierzalne za pomocą danych statystycznych parametry, co zapewnia
1 Dz.U. poz. 1572 i 1717
2 Dz.U. poz. 1659
-- 1 of 3 --
2/3
przejrzystość, obiektywność i adekwatność kryteriów podziału środków.
Racjonalne i algorytmiczne naliczanie środków finansowych dla każdej JST
powoduje, że kwota finansowania jest uzależniona od użytych parametrów, których
zmiana w efekcie wpływa na kwotę naliczonych środków.
Dochody samorządów z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych
(PIT) oraz udziału w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) zostały
obliczone, jako określony ustawowo procent dochodów podatników z terenu danej
jednostki samorządu terytorialnego. Jeśli dochody z tytułu udziałów w podatkach
PIT i CIT są niewystarczające na pokrycie potrzeb finansowych, to jednostki
samorządu terytorialnego otrzymują subwencję ogólną z budżetu państwa.
Subwencja ma więc charakter uzupełniający wobec podstawowych dochodów JST,
opierających się głównie na udziałach w PIT i CIT.
Podstawą naliczenia subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na
rok 2026 jest subwencja z 2025 roku, powiększona lub pomniejszona o różnicę
przyrostów potrzeb finansowych oraz kwoty kalkulacyjnej, zachodzących między
rokiem 2026 a rokiem 20253.
Należne dochody Powiatu Łomżyńskiego na 2026 r. (z PIT i CIT) wyniosły łącznie
38 291 641 zł. Natomiast potrzeby finansowe na 2026 r. wyniosły 14 796 659 zł
i są niższe w porównaniu do roku 2025 (15 822 833 zł), co daje ujemny wynik
przyrostów potrzeb finansowych (-1 026 174 zł). Z kolei przyrost kwoty
kalkulacyjnej jest dodatni i wyniósł 3 486 997 zł. Subwencja ogólna dla Powiatu
Łomżyńskiego w 2025 r., według zaktualizowanych danych, wynosi 3 470 722 zł.
Przedstawione dane posłużyły do wyliczenia subwencji ogólnej na 2026 r, zgodnie
z art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ponieważ
przyrost subwencji na rok 2026 jest ujemny i wynosi -4 513 171 zł (-1 026 174 zł -
3 486 997 zł), to subwencja ogólna dla Powiatu na 2026 r. wynosi 0 zł.
Wzrost dochodów Powiatu Łomżyńskiego z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT
oraz niższa (o 112 osób według danych podanych przez GUS) liczba ludności
na 2024 r., miały wpływ na niższe w 2026 r. potrzeby wyrównawcze
(4 551 085 zł) w porównaniu do 2025 r. po aktualizacji (8 540 856 zł), co skutkowało
ujemną różnicą dla potrzeb finansowych między 2026 r. a 2025 r.
Zestawienie zawierające dane wykorzystane do obliczenia dochodów Powiatu
Łomżyńskiego na rok 2026 zawiera załącznik do niniejszej odpowiedzi.
Ponadto uprzejmie informuję, że szczegółowe dane w zakresie kalkulacji kwot
dochodów jednostek samorządu terytorialnego wraz z objaśnieniami dotyczącymi
ustalania dochodów jednostek samorządu terytorialnego na 2026 r., znajdują się na
stronie internetowej Ministerstwa Finansów, pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/finanse/kwoty-dochodow-jednostek-samorzadu-
terytorialnego-na-rok-2026-potrzeby-finansowe-podlegajace-sfinansowaniu-
oraz-szczegolowe-dane-wykorzystane-do-ich-obliczenia
Wykorzystując zamieszczone dane i objaśnienia, każda jednostka samorządu
terytorialnego może samodzielnie zweryfikować obliczenie dochodów na rok 2026.
Wyliczenia dochodów jednostek samorządu terytorialnego, w tym Powiatu
Łomżyńskiego zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października
2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz uchwalonej w dniu
3 Art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego
-- 2 of 3 --
3/3
5 listopada 2025 r. ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego. Zgodnie z tymi wyliczeniami, Powiat Łomżyński nie spełnia
warunków do otrzymania subwencji ogólnej na 2026 r.
Zwiększenie dochodów w 2026 r. dla poszczególnych jednostek samorządu
terytorialnego może ewentualnie nastąpić z rezerwy na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego4. Podział tej rezerwy odbywa się we
współpracy ze stroną samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego. Dana jednostka samorządu terytorialnego może uzyskać w 2026 r.
dodatkowe środki z ww. rezerwy, po spełnieniu przyjętych kryteriów.
Należy też podnieść, że Ministerstwo Finansów monitoruje skutki wdrożenia nowej
ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, a ocena funkcjonowania
tej ustawy zostanie dokonana do końca czerwca 2026 r. Zgodnie bowiem z art. 119
ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, minister właściwy do spraw finansów publicznych został
zobowiązany do przedłożenia reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego,
w terminie do dnia 30 czerwca 2026 r., informacji o skutkach obowiązywania ustawy
wraz z ewentualnymi propozycjami zmian.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
4 Art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego
-- 3 of 3 --
Załącznik do odpowiedzi na interpelację nr 14255
Zestawienie danych dla Powiatu Łomżyńskiego 2025‐2026
łomżyński kod GUS 200700
RÓŻNICA % RÓŻNICA %
ludność GUS 49 608,00 49 608,00 49 496,00 ‐112,00 ‐0,2% ‐112,00 ‐0,2%
ludność przeliczeniowa 39 942,27 39 942,27 38 655,00 ‐1 287,27 ‐3,2% ‐1 287,27 ‐3,2%
Dochody podatników PIT przed waloryzacją 1 106 636 013,83 1 106 636 013,82 1 545 836 993,94 439 200 980,11 39,7% 439 200 980,12 39,7%
Dochód PIT naliczony 30 343 959,50 30 343 959,50 35 523 334,00 5 179 374,50 17,1% 5 179 374,50 17,1%
Dochody podatników CIT przed waloryzacją 98 777 928,00 108 809 575,78 142 468 579,84 43 690 651,84 44,2% 33 659 004,06 30,9%
Dochód CIT naliczony 2 174 596,09 2 395 442,81 2 768 307,00 593 710,91 27,3% 372 864,19 15,6%
KWOTA KALKULACYJNA
‐ łączna kwota zwiększenia PIT i CIT 20 339 775,59 20 561 468,31 24 048 465,00 3 708 689,41 18,2% 3 486 996,69 17,0%
Dochody podatkowe lokalne 0,00 0,00 0,00 0,00 0,0% 0,00 0,0%
WSK.ZAMOŻNOŚCI 814,14 819,67 990,60
Potrzeby finansowe, z tego: 15 212 640,29 15 822 833,29 14 796 659,00 ‐415 981,29 ‐2,7% ‐1 026 174,29 ‐6,5%
potrzeby wyrównawcze 7 628 175,00 8 540 856,00 4 551 085,00 ‐3 077 090,00 ‐40,3% ‐3 989 771,00 ‐46,7%
potrzeby ekologiczne 453 040,53 453 040,53 473 427,00 20 386,48 4,5% 20 386,48 4,5%
potrzeby rozwojowe 1 702 045,76 1 702 045,76 2 296 399,00 594 353,24 34,9% 594 353,24 34,9%
potrzeby oświatowe 1 667 076,00 1 656 169,00 1 759 798,00 92 722,00 5,6% 103 629,00 6,3%
potrzeby uzupełniające 3 762 303,00 3 470 722,00 5 715 950,00 1 953 647,00 51,9% 2 245 228,00 64,7%
Subwencja naliczona 3 470 722,00 3 470 722,00 0,00 ‐3 470 722,00 ‐100,0% ‐3 470 722,00 ‐100,0%
WSK.KOREKTY ZAMOŻNOŚCI 729,79 735,59 885,67
Korekta z tytułu zamożnosci 0,00 0,00 0,00 0,00 0,0% 0,00 0,0%
Obcięcie na poziomie 112% 0,00 0,00 x x x x x
Rezerwa na gwarantowane kwoty minimalne 2 093 126,46 2 089 045,39 x x x x x
należny PIT 30 343 959,50 30 343 959,50 35 523 334,00 5 179 374,50 17,1% 5 179 374,50 17,1%
należny CIT 2 174 596,09 2 395 442,81 2 768 307,00 593 710,91 27,3% 372 864,19 15,6%
należna subwencja (lącznie z kw. gwarantowanymi) 5 855 429,46 5 559 767,39 0,00 ‐5 855 429,46 ‐100,0% ‐5 559 767,39 ‐100,0%
RAZEM 38 373 985,05 36 210 124,31 38 291 641,00 ‐82 344,05 ‐0,2% 2 081 516,69 5,7%
2026 ‐ 2025‐dec. 2026‐2025‐aktual
2025‐dec. 2025‐aktualiz. 2026
-- 1 of 2 --
2/2
-- 2 of 2 --