Interpelacja w sprawie potencjalnych utrudnień związanych z regulacjami dotyczącymi zawierania umów o refundację, ze środków Funduszu Pracy, wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14254
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potencjalnych utrudnień związanych z regulacjami dotyczącymi zawierania umów o refundację, ze środków Funduszu Pracy, wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom
Zgłaszający: Krystyna Sibińska, Urszula Koszutska, Zofia Czernow, Tomasz Kostuś, Henryk Szopiński
Data wpływu: 15-12-2025
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję do pani minister rodziny, pracy i polityki społecznej interpelację w sprawie potencjalnych utrudnień związanych z regulacjami dotyczącymi zawierania umów o refundację, ze środków Funduszu Pracy, wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom oraz składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanych wynagrodzeń.
Do posłów oraz do biura poselskiego napływają liczne sygnały od środowisk rzemieślniczych i organizacji reprezentujących sektor małych i średnich przedsiębiorców, wskazujące na poważne trudności w realizacji mechanizmu refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników, przewidzianego w art. 349 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Z przekazywanych informacji wynika, że w wielu województwach dochodzi do wstrzymywania bądź istotnego ograniczania zawierania nowych umów o refundację przez ochotnicze hufce pracy, które pełnią funkcję operatora tego instrumentu.
Zastrzeżenia te zostały szczegółowo przedstawione w pismach rzecznika małych i średnich przedsiębiorców, a także w wystąpieniach Związku Rzemiosła Polskiego, Wielkopolskiej Izby Rzemieślniczej w Poznaniu oraz Pomorskiej Izby Rzemieślniczej Małych i Średnich Przedsiębiorstw, stanowiących załączniki do niniejszej interpelacji. Autorzy tych wystąpień zgodnie wskazują, że obecna sytuacja jest konsekwencją niewystarczającej puli środków Funduszu Pracy przeznaczonych na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników oraz składek na ubezpieczenia społeczne, a także braku przejrzystości w sposobie ich dystrybucji.
Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że w ustawie budżetowej na rok 2026 zaplanowano na ten cel kwotę 900 mln zł, a więc o 100 mln zł niższą niż w roku poprzednim, mimo rosnącego zainteresowania dualnym modelem kształcenia zawodowego oraz zwiększającej się liczby młodocianych pracowników zatrudnianych na podstawie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego. W ocenie organizacji pracodawców zaplanowany poziom finansowania nie odpowiada faktycznym potrzebom rynku pracy i może prowadzić do ograniczenia dostępności kształcenia zawodowego, zwłaszcza w sektorze rzemiosła.
Podnoszone są również obawy dotyczące skutków społecznych i gospodarczych wstrzymywania zawierania umów o refundację, w tym ryzyka rezygnacji pracodawców z dalszego szkolenia młodocianych, wypowiadania zawartych umów o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz pogłębiania deficytów wykwalifikowanych kadr. Wskazuje się przy tym, że środki Funduszu Pracy pochodzą ze składek pracodawców i powinny być wykorzystywane w sposób zapewniający stabilność instrumentów wsparcia rynku pracy oraz przewidywalność warunków prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej posiada aktualne dane dotyczące skali wstrzymywania lub ograniczania zawierania umów o refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników przez Ochotnicze Hufce Pracy w poszczególnych województwach?
2. Jakie działania zostały lub zostaną podjęte w celu zapewnienia ciągłości zawierania umów o refundację w roku 2025 oraz w latach następnych, w szczególności w sytuacji wyczerpywania się limitów środków Funduszu Pracy?
3. Czy ministerstwo rozważa zwiększenie środków przeznaczonych na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników oraz składek na ubezpieczenia społeczne, w tym ewentualną korektę planu finansowego Funduszu Pracy lub zmianę ustawy budżetowej na rok 2026?
4. Czy analizowana jest możliwość wyodrębnienia środków przeznaczonych na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników jako środków celowych, tak aby zapewnić ich wykorzystanie wyłącznie na realizację tego zadania oraz zwiększyć przejrzystość systemu?
5. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę społecznych i gospodarczych skutków ograniczania finansowania mechanizmu refundacji, w szczególności w kontekście funkcjonowania szkolnictwa branżowego, dualnego modelu kształcenia oraz sytuacji młodych osób wchodzących na rynek pracy?
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4988 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.657.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14254 Pani Posłanki Krystyny Sibińskiej wraz z grupą
posłów, w sprawie potencjalnych utrudnień związanych z regulacjami dotyczącymi
zawierania umów o refundację, ze środków Funduszu Pracy, wynagrodzeń wypłacanych
młodocianym pracownikom, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Trzeba podkreślić, że środki przeznaczane na wsparcie kształcenia młodocianych
pracowników w ostatnich latach systematycznie i wyraźnie zwiększano. W ustawie
budżetowej na rok 2026 zabezpieczono na ten cel łącznie ponad 1,5 mld zł. Z tej kwoty 900
milionów złotych przeznaczono na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników,
582,5 miliona na dofinansowanie kosztów ich kształcenia, 11 milionów na dofinansowanie
praktyk absolwenckich i 50 milionów złotych na przygotowanie i przeprowadzenie
egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Jest to kwota wyższa niż w roku
minionym i niemal o 500 milionów złotych przekraczająca środki przeznaczone na ten cel
w roku 2024, co obrazuje skalę zaangażowania państwa w rozwój kształcenia zawodowego
młodych ludzi i wspieranie pracodawców, którzy się go podejmują.
Każdy pracodawca, który zawarł z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu
przygotowania ich do wykonywania zawodu po zakończeniu 3 letniego okresu takiego
kształcenia otrzyma dofinansowanie, na zasadach określonych w art. 122 ustawy Prawo
oświatowe1. Instrument ten ma charakter obligatoryjny, a wydatki na jego finansowanie
ponoszone są do wysokości potrzeb. W ostatnim czasie wprowadzono w tym obszarze
zmiany wychodzące naprzeciw postulatom pracodawców - w tym rzemieślników -
i zwiększono dofinansowanie, a także uproszczono zasady ich wypłaty, rezygnując
z obowiązku zdania egzaminu jako warunku otrzymania pełnej kwoty wsparcia.
Wyjaśniając przyczyny czasowego wstrzymania przez Ochotnicze Hufce Pracy zawierania
w grudniu 2025 roku nowych umów o refundację wynagrodzeń młodocianych
pracowników, należy zaznaczyć, iż decyzja ta wynikała z ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia2. Zgodnie z jej przepisami wnioski o refundację rozpatrywane są bowiem
według kolejności wpływu, do wyczerpania limitu środków określonych w planie
finansowym Funduszu Pracy na dany rok. Na rok 2026 limit w zakresie refundacji
wynagrodzeń na tamten czas wynosił 900 milionów złotych, co nie pozwalało – bez
dokonania zmian w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2026 – na przyznanie
refundacji wszystkim przedsiębiorcom, którzy złożyli wniosek do wojewódzkich komend
OHP.
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W związku z tym podjęto następujące działania, mające na celu zapewnienie odpowiedniego
wsparcia zarówno dla przedsiębiorców, ale też – co najważniejsze - dla młodzieży
uczestniczącej w systemie kształcenia zawodowego:
1. Ochotnicze Hufce Pracy wydały 19 grudnia 2025 r. komunikat dotyczący możliwości
ponownego składania wniosków o zawarcie umów o refundację;
2. decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 15 stycznia br. dokonano zmiany
w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2026, polegającej na zwiększeniu
wydatków z przeznaczeniem na refundację wynagrodzeń młodocianych poprzez
zmniejszenie wydatków przeznaczonych na inne zadania. W wyniku tej zmiany limit
środków dla OHP został zwiększony o 168,7 mln zł do kwoty 1 068,7 mln zł;
3. 23 stycznia br. jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydowałam
o skierowaniu do Ministra Finansów i Gospodarki wniosku o zabezpieczenie
dodatkowych 64,7 mln zł ze stanu środków pieniężnych Funduszu Pracy, co ma
umożliwić pozytywne rozpatrzenie wszystkich złożonych przez pracodawców jeszcze
w 2025 roku wniosków o zawarcie umów refundacji wynagrodzeń zatrudnionych
pracowników młodocianych.
Wskazana zmiana wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, a następnie uzyskania przez dysponenta Funduszu Pracy opinii sejmowej
komisji właściwej do spraw budżetu. Pozyskanie zgody Ministra Finansów i Gospodarki jest
niezbędne, aby w pełni zabezpieczyć potrzeby zgłaszane przez Ochotnicze Hufce Pracy.
Celem, jaki stawia sobie kierownictwo podległego mi resortu jest stworzenie
i zagwarantowanie warunków, w których system kształcenia zawodowego młodocianych
będzie mógł funkcjonować w sposób w pełni stabilny, przewidywalny i bezpieczny
finansowo.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --