Interpelacja nr 14252
Interpelacja w sprawie wydłużenia maksymalnego czasu przebywania w ośrodkach interwencji kryzysowej (OIK)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wydłużenia maksymalnego czasu przebywania w ośrodkach interwencji kryzysowej (OIK)
Interpelacja nr 14252
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wydłużenia maksymalnego czasu przebywania w ośrodkach interwencji kryzysowej (OIK)
Zgłaszający: Krystyna Sibińska, Zofia Czernow, Piotr Głowski
Data wpływu: 15-12-2025
W związku z rosnącą skalą przemocy wobec kobiet w Polsce i koniecznością zapewnienia skuteczniejszej ochrony oraz wsparcia dla ofiar przemocy domowej, pragnę zwrócić uwagę na pilną potrzebę merytorycznej i legislacyjnej dyskusji na temat wydłużenia okresu pobytu w ośrodkach interwencji kryzysowej (OIK).
W Polsce nadal brakuje kompleksowego systemu statystyk dotyczących relacji ofiara–sprawca, co utrudnia analizę skali przemocy i opracowywanie efektywnych działań prewencyjnych i pomocowych. Dane z badań i analiz kryminologicznych wskazują, że znaczna większość kobiet ginie z rąk partnerów lub byłych partnerów - jest to zjawisko kwalifikowane jako kobietobójstwo, związane często z chroniczną przemocą i utrwalonymi rolami społeczno-kulturowymi. Aktualne przepisy zakładają krytycznie krótki maksymalny okres pobytu w OIK - 3 miesiące, po którym ofiara często wraca do sytuacji zagrożenia bez zapewnienia trwałego bezpieczeństwa.
Argumenty za wydłużeniem okresu pobytu w OIK:
a) Bezpieczeństwo i stabilizacja ofiary
- Trzymiesięczny pobyt w OIK często nie pozwala na wypracowanie długofalowego planu bezpieczeństwa, terapii, usamodzielnienia się ani zwiększenia poczucia własnej wartości u ofiar przemocy.
- Ofiary przemocy często nie są w stanie podjąć szybkich i trwałych decyzji życiowych w tak krótkim czasie - potrzebują co najmniej 6-9 miesięcy wsparcia.
b) Zapobieganie recydywie przemocy
- Dłuższy pobyt w OIK przyczynia się do realnej redukcji ryzyka powrotu do sprawcy przemocy, szczególnie w sytuacjach, gdy sprawca pozostaje w tym samym środowisku rodzinnym.
c) Koszty społeczne i ekonomiczne
- Wydłużenie pobytu w OIK może przyczynić się do znaczących oszczędności w systemie pomocy społecznej, służbie zdrowia i wymiarze sprawiedliwości, wynikających z ograniczenia interwencji kryzysowych, hospitalizacji, pomocy posttraumatycznej i reintegracji.
d) Ochrona szczególnie wrażliwych grup cudzoziemców – w tym uchodźców z Ukrainy
- Wielu uchodźców z Ukrainy, zwłaszcza kobiet, które doświadczyły przemocy albo znalazły się w sytuacji kryzysowej, wymaga skoordynowanej pomocy psychospołecznej, prawnej i mieszkaniowej.
- Wydłużenie pobytu w OIK powinno również uwzględniać specyficzne potrzeby tej grupy – szczególnie gdy mają pod opieką dzieci lub wychodzą z traumatycznych doświadczeń.
e) Zgodność z dobrymi praktykami pomocowymi
- Wsparcie systemowe w innych krajach UE przyjmuje dłuższe interwencyjne formy pomocy, które pozwalają ofiarom na pełniejsze odzyskanie bezpieczeństwa, stabilizacji i samodzielności.
W związku z powyższym zwracamy się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy rozważana jest nowelizacja przepisów dotyczących funkcjonowania OIK, polegająca na wydłużeniu maksymalnego okresu pobytu z obecnych 3 miesięcy do co najmniej 6-9 miesięcy, tak by umożliwić realne przeciwdziałanie przemocy i zwiększenie bezpieczeństwa ofiar?
2. Czy w projektach zmian ustawowych, przygotowywanych przez resort, uwzględniane są szczególne potrzeby cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową, którzy doświadczyli przemocy?
3. Jakie działania legislacyjne i organizacyjne prowadzi ministerstwo, które mają prowadzić do lepszej integracji świadczeń z zakresu pomocy społecznej, psychologicznej i prawnej dla ofiar przemocy domowej?
Interpelacja nr 14252
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wydłużenia maksymalnego czasu przebywania w ośrodkach interwencji kryzysowej (OIK)
Zgłaszający: Krystyna Sibińska, Zofia Czernow, Piotr Głowski
Data wpływu: 15-12-2025
W związku z rosnącą skalą przemocy wobec kobiet w Polsce i koniecznością zapewnienia skuteczniejszej ochrony oraz wsparcia dla ofiar przemocy domowej, pragnę zwrócić uwagę na pilną potrzebę merytorycznej i legislacyjnej dyskusji na temat wydłużenia okresu pobytu w ośrodkach interwencji kryzysowej (OIK).
W Polsce nadal brakuje kompleksowego systemu statystyk dotyczących relacji ofiara–sprawca, co utrudnia analizę skali przemocy i opracowywanie efektywnych działań prewencyjnych i pomocowych. Dane z badań i analiz kryminologicznych wskazują, że znaczna większość kobiet ginie z rąk partnerów lub byłych partnerów - jest to zjawisko kwalifikowane jako kobietobójstwo, związane często z chroniczną przemocą i utrwalonymi rolami społeczno-kulturowymi. Aktualne przepisy zakładają krytycznie krótki maksymalny okres pobytu w OIK - 3 miesiące, po którym ofiara często wraca do sytuacji zagrożenia bez zapewnienia trwałego bezpieczeństwa.
Argumenty za wydłużeniem okresu pobytu w OIK:
a) Bezpieczeństwo i stabilizacja ofiary
- Trzymiesięczny pobyt w OIK często nie pozwala na wypracowanie długofalowego planu bezpieczeństwa, terapii, usamodzielnienia się ani zwiększenia poczucia własnej wartości u ofiar przemocy.
- Ofiary przemocy często nie są w stanie podjąć szybkich i trwałych decyzji życiowych w tak krótkim czasie - potrzebują co najmniej 6-9 miesięcy wsparcia.
b) Zapobieganie recydywie przemocy
- Dłuższy pobyt w OIK przyczynia się do realnej redukcji ryzyka powrotu do sprawcy przemocy, szczególnie w sytuacjach, gdy sprawca pozostaje w tym samym środowisku rodzinnym.
c) Koszty społeczne i ekonomiczne
- Wydłużenie pobytu w OIK może przyczynić się do znaczących oszczędności w systemie pomocy społecznej, służbie zdrowia i wymiarze sprawiedliwości, wynikających z ograniczenia interwencji kryzysowych, hospitalizacji, pomocy posttraumatycznej i reintegracji.
d) Ochrona szczególnie wrażliwych grup cudzoziemców – w tym uchodźców z Ukrainy
- Wielu uchodźców z Ukrainy, zwłaszcza kobiet, które doświadczyły przemocy albo znalazły się w sytuacji kryzysowej, wymaga skoordynowanej pomocy psychospołecznej, prawnej i mieszkaniowej.
- Wydłużenie pobytu w OIK powinno również uwzględniać specyficzne potrzeby tej grupy – szczególnie gdy mają pod opieką dzieci lub wychodzą z traumatycznych doświadczeń.
e) Zgodność z dobrymi praktykami pomocowymi
- Wsparcie systemowe w innych krajach UE przyjmuje dłuższe interwencyjne formy pomocy, które pozwalają ofiarom na pełniejsze odzyskanie bezpieczeństwa, stabilizacji i samodzielności.
W związku z powyższym zwracamy się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy rozważana jest nowelizacja przepisów dotyczących funkcjonowania OIK, polegająca na wydłużeniu maksymalnego okresu pobytu z obecnych 3 miesięcy do co najmniej 6-9 miesięcy, tak by umożliwić realne przeciwdziałanie przemocy i zwiększenie bezpieczeństwa ofiar?
2. Czy w projektach zmian ustawowych, przygotowywanych przez resort, uwzględniane są szczególne potrzeby cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową, którzy doświadczyli przemocy?
3. Jakie działania legislacyjne i organizacyjne prowadzi ministerstwo, które mają prowadzić do lepszej integracji świadczeń z zakresu pomocy społecznej, psychologicznej i prawnej dla ofiar przemocy domowej?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Małgorzata Baranowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5806 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.663.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację 14252 Pani Posłanki Krystyny Sibińskiej wraz z grupą posłów,
w sprawie funkcjonowania ośrodków interwencji kryzysowej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że ośrodki interwencji kryzysowej wspierają osoby w różnego
typu kryzysach, a przemoc w rodzinie jest tylko jedną z sytuacji kryzysowych, której
zaistnienie może wymagać przeprowadzenia interwencji kryzowej.
Osoby doświadczające przemocy domowej mogą korzystać z szerokiego pakietu wsparcia
udzielanego poza systemem pomocy społecznej, a wynikającego z realizacji zadań
określonych ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1673). Akt ten określa m.in. uprawnienie do zapewnienia osobie, która jest
ofiarą przemocy domowej bezpiecznego schronienia w specjalistycznym ośrodku wsparcia
dla osób doznających przemocy domowej.
Ośrodki interwencji kryzysowej są tylko jednym z elementów systemu wsparcia osób
doświadczających przemocy domowej. Placówki te świadczą usługi związane z potrzebą
podjęcia działań w trybie interwencji kryzysowej, a nie długofalowej pomocy.
Odnosząc się wprost do pytań Państwa posłów wyjaśniam, że interwencja kryzysowa to
zespół interdyscyplinarnych działań podejmowanych w celu szybkiego przywrócenia osobie
potrzebującej równowagi psychicznej i umiejętności samodzielnego funkcjonowania
w społeczeństwie, co pozwala zapobiec przejściu przez nią od stanu reakcji kryzysowej do
chronicznej niewydolności psychospołecznej. Wsparcie udzielane jest w sytuacjach,
w których zachodzi nagła konieczność zapewnienia osobie natychmiastowej
i specjalistycznej pomocy. Wskazany charakter opisywanych działań wspierających
uzasadnia zatem funkcjonujące w przepisach prawa ograniczenie czasu udzielania
schronienia w ramach interwencji kryzysowej, zakładającej podejmowanie czynności
o doraźnym charakterze, przyczyniających się do odzyskania przez będącą ich
beneficjentem osobę zdolności samodzielnego radzenia sobie lub korzystania ze wsparcia
innych placówek lub form wsparcia niemających charakteru stricte interwencyjnego. W
opinii Kierownictwa MRPiPS zasadne jest zatem zachowanie omawianych przepisów prawa
w ich aktualnym brzmieniu.
Nie bez znaczenia pozostaje, że system pomocy społecznej oferuje szereg innym form
wsparcia, które mogą być świadczone w dłuższej perspektywie czasowej. Jedną z form
świadczeń niepieniężnych w ramach systemu pomocy społecznej jest poradnictwo
specjalistyczne. Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 2025 r, poz. 1214, z późn. zm.) prowadzenie specjalistycznego poradnictwa jest
zdaniem własnym powiatu. W myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej poradnictwo
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
specjalistyczne świadczone jest osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują
potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu problemów życiowych i jest świadczone bez względu
na posiadany dochód. Poradnictwem specjalistycznym jest w szczególności poradnictwo
prawne, psychologiczne czy rodzinne.
Odnośnie do kwestii wsparcia w zapewnieniu miejsca schronienia wyjaśniam, że w ramach
systemu pomocy społecznej funkcjonują również domy dla matek z małoletnimi dziećmi
i kobiet w ciąży, w których osoby doznające przemocy domowej lub znajdujące się w innej
sytuacji kryzysowej mogą, w ramach interwencji kryzysowej, znaleźć schronienie
i skorzystać ze specjalistycznego wsparcia. Pobyt w domach dla matek z małoletnimi
dziećmi i kobiet w ciąży może wynosić do 12 miesięcy, z możliwością jego przedłużenia w
sytuacjach szczególnych o kolejne 6 miesięcy. Istotne w tym kontekście jest również
wsparcie oferowane pod postacią mieszkań wspomaganych i treningowych.
Wsparcie ośrodków interwencji kryzysowej różni się tym od innych form pomocy, że
koncentruje się na krótkoterminowym i intensywnym procesie pomagania, który prowadzi
do rozwiązania bieżącego problemu związanego z traumatycznym wydarzeniem lub
kryzysem.
Odnosząc się do pytania drugiego wyjaśniam, że w chwili obecnej wszystkie osoby będące
obywatelami Ukrainy, które wjechały legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 24
lutego 2022 r., uprawnione są do świadczeń, o jakich mowa w ustawie z dnia 12 marca
2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa. Zgodnie z art. 29 tego aktu obywatelom Ukrainy mogą być przyznawane
świadczenia zarówno pieniężne, jak i niepieniężne, na zasadach i w trybie ustawy z dnia 12
marca 2004 r. o pomocy społecznej, a zatem również wsparcie w formie interwencji
kryzysowej. Do udzielania świadczeń właściwa jest gmina miejsca pobytu osoby o nie się
ubiegającej.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega potrzebę
określenia minimalnych standardów w zakresie interwencji kryzysowej. Projekt ustawy
o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, wpisany do Wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD315, przewiduje
dodanie upoważnienia dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do
wydania aktu wykonawczego, określającego minimalne standardy obowiązujących
podstawowych usług świadczonych w ośrodkach interwencji kryzysowej, a także
kompetencje i zakres obowiązków pracowników realizujących te zadania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Małgorzata Baranowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.663.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację 14252 Pani Posłanki Krystyny Sibińskiej wraz z grupą posłów,
w sprawie funkcjonowania ośrodków interwencji kryzysowej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że ośrodki interwencji kryzysowej wspierają osoby w różnego
typu kryzysach, a przemoc w rodzinie jest tylko jedną z sytuacji kryzysowych, której
zaistnienie może wymagać przeprowadzenia interwencji kryzowej.
Osoby doświadczające przemocy domowej mogą korzystać z szerokiego pakietu wsparcia
udzielanego poza systemem pomocy społecznej, a wynikającego z realizacji zadań
określonych ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1673). Akt ten określa m.in. uprawnienie do zapewnienia osobie, która jest
ofiarą przemocy domowej bezpiecznego schronienia w specjalistycznym ośrodku wsparcia
dla osób doznających przemocy domowej.
Ośrodki interwencji kryzysowej są tylko jednym z elementów systemu wsparcia osób
doświadczających przemocy domowej. Placówki te świadczą usługi związane z potrzebą
podjęcia działań w trybie interwencji kryzysowej, a nie długofalowej pomocy.
Odnosząc się wprost do pytań Państwa posłów wyjaśniam, że interwencja kryzysowa to
zespół interdyscyplinarnych działań podejmowanych w celu szybkiego przywrócenia osobie
potrzebującej równowagi psychicznej i umiejętności samodzielnego funkcjonowania
w społeczeństwie, co pozwala zapobiec przejściu przez nią od stanu reakcji kryzysowej do
chronicznej niewydolności psychospołecznej. Wsparcie udzielane jest w sytuacjach,
w których zachodzi nagła konieczność zapewnienia osobie natychmiastowej
i specjalistycznej pomocy. Wskazany charakter opisywanych działań wspierających
uzasadnia zatem funkcjonujące w przepisach prawa ograniczenie czasu udzielania
schronienia w ramach interwencji kryzysowej, zakładającej podejmowanie czynności
o doraźnym charakterze, przyczyniających się do odzyskania przez będącą ich
beneficjentem osobę zdolności samodzielnego radzenia sobie lub korzystania ze wsparcia
innych placówek lub form wsparcia niemających charakteru stricte interwencyjnego. W
opinii Kierownictwa MRPiPS zasadne jest zatem zachowanie omawianych przepisów prawa
w ich aktualnym brzmieniu.
Nie bez znaczenia pozostaje, że system pomocy społecznej oferuje szereg innym form
wsparcia, które mogą być świadczone w dłuższej perspektywie czasowej. Jedną z form
świadczeń niepieniężnych w ramach systemu pomocy społecznej jest poradnictwo
specjalistyczne. Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 2025 r, poz. 1214, z późn. zm.) prowadzenie specjalistycznego poradnictwa jest
zdaniem własnym powiatu. W myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej poradnictwo
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
specjalistyczne świadczone jest osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują
potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu problemów życiowych i jest świadczone bez względu
na posiadany dochód. Poradnictwem specjalistycznym jest w szczególności poradnictwo
prawne, psychologiczne czy rodzinne.
Odnośnie do kwestii wsparcia w zapewnieniu miejsca schronienia wyjaśniam, że w ramach
systemu pomocy społecznej funkcjonują również domy dla matek z małoletnimi dziećmi
i kobiet w ciąży, w których osoby doznające przemocy domowej lub znajdujące się w innej
sytuacji kryzysowej mogą, w ramach interwencji kryzysowej, znaleźć schronienie
i skorzystać ze specjalistycznego wsparcia. Pobyt w domach dla matek z małoletnimi
dziećmi i kobiet w ciąży może wynosić do 12 miesięcy, z możliwością jego przedłużenia w
sytuacjach szczególnych o kolejne 6 miesięcy. Istotne w tym kontekście jest również
wsparcie oferowane pod postacią mieszkań wspomaganych i treningowych.
Wsparcie ośrodków interwencji kryzysowej różni się tym od innych form pomocy, że
koncentruje się na krótkoterminowym i intensywnym procesie pomagania, który prowadzi
do rozwiązania bieżącego problemu związanego z traumatycznym wydarzeniem lub
kryzysem.
Odnosząc się do pytania drugiego wyjaśniam, że w chwili obecnej wszystkie osoby będące
obywatelami Ukrainy, które wjechały legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 24
lutego 2022 r., uprawnione są do świadczeń, o jakich mowa w ustawie z dnia 12 marca
2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa. Zgodnie z art. 29 tego aktu obywatelom Ukrainy mogą być przyznawane
świadczenia zarówno pieniężne, jak i niepieniężne, na zasadach i w trybie ustawy z dnia 12
marca 2004 r. o pomocy społecznej, a zatem również wsparcie w formie interwencji
kryzysowej. Do udzielania świadczeń właściwa jest gmina miejsca pobytu osoby o nie się
ubiegającej.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega potrzebę
określenia minimalnych standardów w zakresie interwencji kryzysowej. Projekt ustawy
o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, wpisany do Wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD315, przewiduje
dodanie upoważnienia dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do
wydania aktu wykonawczego, określającego minimalne standardy obowiązujących
podstawowych usług świadczonych w ośrodkach interwencji kryzysowej, a także
kompetencje i zakres obowiązków pracowników realizujących te zadania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Małgorzata Baranowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --