Interpelacja nr 14223
Interpelacja w sprawie funkcjonowania ulgi podatkowej na leki a rzeczywistego wsparcia emerytów i osób przewlekle chorych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie funkcjonowania ulgi podatkowej na leki a rzeczywistego wsparcia emerytów i osób przewlekle chorych
Interpelacja nr 14223
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie funkcjonowania ulgi podatkowej na leki a rzeczywistego wsparcia emerytów i osób przewlekle chorych
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 15-12-2025
Ulga podatkowa na wydatki na leki, przewidziana w art. 26 ust. 7a pkt 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, od lat funkcjonuje w niezmienionej konstrukcji mimo istotnych zmian społeczno-gospodarczych oraz znaczącego wzrostu kosztów leczenia. Jako osoba konsekwentnie działająca na rzecz rozszerzania ulg podatkowych dla osób o niskich i średnich dochodach wskazuję, że obecne rozwiązania w zakresie tej ulgi nie zapewniają realnego wsparcia osobom ponoszącym stałe i rosnące wydatki na leki. W szczególności wątpliwości budzi adekwatność przyjętych progów i warunków odliczenia do aktualnych realiów ekonomicznych oraz ich skuteczność jako instrumentu faktycznie poprawiającego sytuację finansową emerytów, rencistów i osób przewlekle chorych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami podatnik może odliczyć od dochodu wydatki na leki wyłącznie w tej części, która przekracza 100 zł miesięcznie, pod warunkiem spełnienia szeregu wymogów formalnych. W praktyce oznacza to, że nawet osoby regularnie kupujące leki nie zawsze spełniają warunki odliczenia, a sam mechanizm ulgi jest skomplikowany, mało czytelny i w dużej mierze niedostępny dla osób starszych. Należy jednoznacznie wskazać, że próg 100 zł miesięcznie jest całkowicie oderwany od obecnych realiów cenowych. W ostatnich latach ceny wielu leków, w szczególności nierefundowanych, znacząco wzrosły, podobnie jak koszty leczenia chorób przewlekłych. Jednocześnie świadczenia emerytalne, mimo waloryzacji, nie nadążają za rzeczywistym wzrostem kosztów życia. W efekcie coraz większa część dochodów seniorów przeznaczana jest na ochronę zdrowia. Konstrukcja ulgi podatkowej dodatkowo dyskryminuje osoby pobierające najniższe emerytury i renty. Osoby te często nie osiągają dochodu, który pozwalałby na faktyczne skorzystanie z odliczenia podatkowego, nawet jeżeli ponoszą znaczne wydatki na leki. Oznacza to, że mechanizm ten nie wspiera tych, którzy pomocy potrzebują najbardziej, lecz jedynie tych, którzy posiadają wystarczająco wysoki dochód do opodatkowania.
Istotnym problemem pozostaje także comiesięczny charakter rozliczania wydatków oraz konieczność gromadzenia dokumentacji. Dla wielu emerytów – zwłaszcza osób starszych, samotnych lub wykluczonych cyfrowo – jest to bariera praktyczna, która skutecznie zniechęca do korzystania z ulgi. Brak automatyzacji i brak wykorzystania danych już znajdujących się w systemach publicznych obciąża obywateli dodatkowymi obowiązkami biurokratycznymi. Nie można również pominąć faktu, że ulga podatkowa na leki ma charakter wyłącznie retrospektywny i jest odczuwalna dopiero na etapie rocznego rozliczenia podatku. Dla osób, które każdego miesiąca muszą podejmować decyzję, czy stać je na zakup wszystkich przepisanych leków, taka forma wsparcia nie rozwiązuje bieżących problemów finansowych i nie zapobiega rezygnacji z leczenia. W tym kontekście zasadne jest postawienie pytania, czy rząd planuje realne zmiany w funkcjonowaniu ulgi podatkowej na leki, czy też zamierza utrzymywać rozwiązanie, które w obecnym kształcie nie spełnia swojej społecznej funkcji i nie odpowiada na potrzeby starzejącego się społeczeństwa.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło lub planuje przeprowadzić kompleksową ocenę skuteczności ulgi podatkowej na leki, w szczególności w odniesieniu do emerytów i rencistów o niskich dochodach?
Czy analizowane są dane dotyczące faktycznego wykorzystania ulgi na leki przez osoby pobierające minimalne świadczenia emerytalne i rentowe, a jeżeli tak – jakie wnioski z nich wynikają?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa zniesienie, obniżenie lub zmianę konstrukcji miesięcznego progu 100 zł, od którego uzależniona jest możliwość skorzystania z ulgi?
Czy planowane jest wprowadzenie mechanizmu waloryzacji progu wydatków na leki uwzględniającego inflację oraz wzrost cen produktów leczniczych?
Czy rozważana jest zmiana charakteru ulgi podatkowej na leki w taki sposób, aby była ona dostępna również dla osób nieosiągających dochodu podlegającego opodatkowaniu?
Czy Ministerstwo Finansów analizuje możliwość zastąpienia obecnej ulgi podatkowej inną formą wsparcia, w tym bezpośrednim zwrotem części wydatków na leki lub mechanizmem zaliczkowym wypłacanym w trakcie roku?
Czy Ministerstwo Finansów, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, rozważa wykorzystanie danych z systemu e-Recepta do automatycznego uwzględniania wydatków na leki w rozliczeniach podatkowych?
Czy prowadzone są prace nad uproszczeniem procedur dokumentowania wydatków na leki, w szczególności w odniesieniu do osób starszych i wykluczonych cyfrowo?
Czy Ministerstwo Finansów planuje działania informacyjne skierowane do emerytów i rencistów, które w sposób jasny i zrozumiały wyjaśniałyby zasady korzystania z ulgi na leki?
Interpelacja nr 14223
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie funkcjonowania ulgi podatkowej na leki a rzeczywistego wsparcia emerytów i osób przewlekle chorych
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 15-12-2025
Ulga podatkowa na wydatki na leki, przewidziana w art. 26 ust. 7a pkt 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, od lat funkcjonuje w niezmienionej konstrukcji mimo istotnych zmian społeczno-gospodarczych oraz znaczącego wzrostu kosztów leczenia. Jako osoba konsekwentnie działająca na rzecz rozszerzania ulg podatkowych dla osób o niskich i średnich dochodach wskazuję, że obecne rozwiązania w zakresie tej ulgi nie zapewniają realnego wsparcia osobom ponoszącym stałe i rosnące wydatki na leki. W szczególności wątpliwości budzi adekwatność przyjętych progów i warunków odliczenia do aktualnych realiów ekonomicznych oraz ich skuteczność jako instrumentu faktycznie poprawiającego sytuację finansową emerytów, rencistów i osób przewlekle chorych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami podatnik może odliczyć od dochodu wydatki na leki wyłącznie w tej części, która przekracza 100 zł miesięcznie, pod warunkiem spełnienia szeregu wymogów formalnych. W praktyce oznacza to, że nawet osoby regularnie kupujące leki nie zawsze spełniają warunki odliczenia, a sam mechanizm ulgi jest skomplikowany, mało czytelny i w dużej mierze niedostępny dla osób starszych. Należy jednoznacznie wskazać, że próg 100 zł miesięcznie jest całkowicie oderwany od obecnych realiów cenowych. W ostatnich latach ceny wielu leków, w szczególności nierefundowanych, znacząco wzrosły, podobnie jak koszty leczenia chorób przewlekłych. Jednocześnie świadczenia emerytalne, mimo waloryzacji, nie nadążają za rzeczywistym wzrostem kosztów życia. W efekcie coraz większa część dochodów seniorów przeznaczana jest na ochronę zdrowia. Konstrukcja ulgi podatkowej dodatkowo dyskryminuje osoby pobierające najniższe emerytury i renty. Osoby te często nie osiągają dochodu, który pozwalałby na faktyczne skorzystanie z odliczenia podatkowego, nawet jeżeli ponoszą znaczne wydatki na leki. Oznacza to, że mechanizm ten nie wspiera tych, którzy pomocy potrzebują najbardziej, lecz jedynie tych, którzy posiadają wystarczająco wysoki dochód do opodatkowania.
Istotnym problemem pozostaje także comiesięczny charakter rozliczania wydatków oraz konieczność gromadzenia dokumentacji. Dla wielu emerytów – zwłaszcza osób starszych, samotnych lub wykluczonych cyfrowo – jest to bariera praktyczna, która skutecznie zniechęca do korzystania z ulgi. Brak automatyzacji i brak wykorzystania danych już znajdujących się w systemach publicznych obciąża obywateli dodatkowymi obowiązkami biurokratycznymi. Nie można również pominąć faktu, że ulga podatkowa na leki ma charakter wyłącznie retrospektywny i jest odczuwalna dopiero na etapie rocznego rozliczenia podatku. Dla osób, które każdego miesiąca muszą podejmować decyzję, czy stać je na zakup wszystkich przepisanych leków, taka forma wsparcia nie rozwiązuje bieżących problemów finansowych i nie zapobiega rezygnacji z leczenia. W tym kontekście zasadne jest postawienie pytania, czy rząd planuje realne zmiany w funkcjonowaniu ulgi podatkowej na leki, czy też zamierza utrzymywać rozwiązanie, które w obecnym kształcie nie spełnia swojej społecznej funkcji i nie odpowiada na potrzeby starzejącego się społeczeństwa.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło lub planuje przeprowadzić kompleksową ocenę skuteczności ulgi podatkowej na leki, w szczególności w odniesieniu do emerytów i rencistów o niskich dochodach?
Czy analizowane są dane dotyczące faktycznego wykorzystania ulgi na leki przez osoby pobierające minimalne świadczenia emerytalne i rentowe, a jeżeli tak – jakie wnioski z nich wynikają?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa zniesienie, obniżenie lub zmianę konstrukcji miesięcznego progu 100 zł, od którego uzależniona jest możliwość skorzystania z ulgi?
Czy planowane jest wprowadzenie mechanizmu waloryzacji progu wydatków na leki uwzględniającego inflację oraz wzrost cen produktów leczniczych?
Czy rozważana jest zmiana charakteru ulgi podatkowej na leki w taki sposób, aby była ona dostępna również dla osób nieosiągających dochodu podlegającego opodatkowaniu?
Czy Ministerstwo Finansów analizuje możliwość zastąpienia obecnej ulgi podatkowej inną formą wsparcia, w tym bezpośrednim zwrotem części wydatków na leki lub mechanizmem zaliczkowym wypłacanym w trakcie roku?
Czy Ministerstwo Finansów, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, rozważa wykorzystanie danych z systemu e-Recepta do automatycznego uwzględniania wydatków na leki w rozliczeniach podatkowych?
Czy prowadzone są prace nad uproszczeniem procedur dokumentowania wydatków na leki, w szczególności w odniesieniu do osób starszych i wykluczonych cyfrowo?
Czy Ministerstwo Finansów planuje działania informacyjne skierowane do emerytów i rencistów, które w sposób jasny i zrozumiały wyjaśniałyby zasady korzystania z ulgi na leki?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9083 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 5 stycznia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź MFiG na interpelację nr 14223
Znak sprawy: DD3.054.48.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 14223 złożoną przez posła Janusza Kowalskiego
w sprawie funkcjonowania ulgi podatkowej na leki a rzeczywistego wsparcia
emerytów i osób przewlekle chorych, proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Ustawa PIT1, pomimo że nie należy do instrumentów polityki społecznej, zawiera
rozwiązania dedykowane osobom, które wymagają szczególnej pomocy ze strony
Państwa. Należy do nich m.in. ulga rehabilitacyjna, której zastosowanie pozwala na
zmniejszenie obciążeń podatkowych.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu tej preferencji podatkowej była pomoc
osobom z niepełnosprawnościami w rehabilitacji, usamodzielnianiu się i
pokonywaniu barier związanych z codziennym funkcjonowaniem.
Ulga rehabilitacyjna, unormowana w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy PIT, umożliwia
bowiem odliczenie od podstawy opodatkowania wydatków na cele rehabilitacyjne
oraz wydatków związanych z wykonywaniem czynności życiowych, poniesionych w
roku podatkowym przez podatnika będącego osobą z niepełnosprawnościami lub
podatnika mającego na utrzymaniu taką osobę.
Jak wynika z art. 26 ust. 7d i 7g ustawy PIT, prawo do ulgi przysługuje podatnikom,
którzy posiadają:
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, z późn.zm.), zwana dalej „ustawą PIT”.
-- 1 of 4 --
2/4
orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech
stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach,
decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do
pracy, rentę szkoleniową lub rentę socjalną,
orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia,
wydanym na podstawie odrębnych przepisów,
orzeczenie o niepełnosprawności, wydanym przez właściwy organ na
podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do dnia 31 sierpnia 1997 r.
Wobec powyższego ulga ta nie dotyczy emerytów, a wszystkich osób, które mają
orzeczoną niepełnosprawność.
Dodatkowo informuję, że omawiana preferencja przewiduje szereg tytułów
odliczeń. Są one skatalogowane w art. 26 ust. 7a ustawy PIT.
Cechą wyróżniającą ulgę rehabilitacyjną od innych odliczeń podatkowych jest to, że
co do zasady jest ona nielimitowana, w przeciwieństwie do innych ulg, które mają
ustaloną maksymalną kwotę odliczenia. W przypadku ulgi rehabilitacyjnej tylko w
przypadku czterech tytułów odliczeń ustawodawca wprowadził „górny” limit
możliwego do odliczenia wydatku wynoszący 2 280 zł, zaś w jednym przypadku,
będącym przedmiotem interpelacji, limit „dolny” wynoszący 100 zł2. Wydatki na leki
podlegają odliczeniu, jeżeli przekraczają miesięcznie 100 zł, lecz nie w całości, a w
kwocie stanowiącej nadwyżkę ponad 100 zł poniesionego kosztu.
Obowiązujące w ustawie PIT odliczenie miesięcznych wydatków ponad stuzłotowy
limit jest powiązane z innym systemowym rozwiązaniem, tj. z refundacją leków.
Dzięki niej leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby
medyczne można kupić w cenie niższej, od faktycznego kosztu produktu, a nawet nie
zapłacić za ww. środki wcale. Koszty refundacji leków pokrywa Narodowy Fundusz
Zdrowia.
W związku z pytaniami zawartymi w interpelacji należy też wyjaśnić, że podatnicy
wykazujący w zeznaniu podatkowym wydatki z tytułu ulgi rehabilitacyjnej wskazują
kwotę odliczenia w jednej zbiorczej pozycji. Wobec powyższego z zeznań
podatkowych nie wynika, jaka kwota dotyczy wydatków na leki. Pozyskanie
informacji o konkretnym wydatku odliczanym przez podatnika możliwe jest jedynie
w ramach przeprowadzonych z jego udziałem czynności sprawdzających. Zwracam
przy tym uwagę, że z danych publikowanych przez Ministerstwo Finansów wynika,
że w rozliczeniu za 2024 r. odliczenie z tytułu ulgi rehabilitacyjnej wykazano w
1 208 770 zeznaniach podatkowych3. Brak zatem możliwości, aby wobec wszystkich
tych podatników przeprowadzić czynności sprawdzające i pozyskać konkretne dane
dotyczące odliczanego wydatku.
2 Art. 26 ust. 7a pkt 12 stanowi, że odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej podlegają
wydatki na leki, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
(Dz. U. z 2024 r. poz. 686) – w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie
poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi,
że osoba niepełnosprawna powinna stosować stale lub czasowo te leki.
3 https://podatki-arch.mf.gov.pl/pit/abc-pit/statystyki/
-- 2 of 4 --
3/4
Odpowiadając na pozostałe pytania i wątpliwości sformułowane w interpelacji,
uprzejmie informuję, że każdy podatnik, który uprawdopodobni, że zaliczki
pobierane w takcie roku podatkowego byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku
do podatku należnego od dochodu za dany rok podatkowy, może wystąpić do organu
podatkowego o ograniczenie poboru zaliczek na podatek. Uprawnienie to wynika z
art. 22 § 2a ustawy – Ordynacja podatkowa4.
Ponadto zauważam, że wysokość przysługującej i możliwej do odliczenia przez
podatnika ulgi podatkowej jest ściśle związana z uzyskanym przez niego w roku
podatkowym dochodem. Zatem z ulgi rehabilitacyjnej (a także innych ulg
odliczanych od dochodu) podatnik może skorzystać do jego wysokości. Przy czym
wysokość przysługującego podatnikowi zwrotu uzależniona jest od kwot pobranych
uprzednio przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy. Jeżeli w wyniku
zastosowania przez podatnika ulg podatkowych obniży on swój dochód do
opodatkowania do wysokości 0 zł, otrzyma zwrot podatku tylko w wysokości
pobranych przez płatnika, w trakcie roku, zaliczek na podatek. W wyniku
zastosowania ulgi podatkowej podatnik nie otrzymuje bowiem „dodatkowych
pieniędzy”, a jedynie te, które zostały pobrane z jego dochodu w postaci zaliczek
podatkowych (np. z emerytury) w trakcie roku.
W przypadku podatników z najniższymi dochodami takich, których dochód nie
przekracza kwoty wolnej od podatku (30 tys. zł), zwrot podatku nie ma miejsca, gdyż
w takiej sytuacji w trakcie roku nie wystąpiła zaliczka na podatek dochodowy
(z uwagi na stosowaną przez płatnika miesięczną kwotę zmniejszającą zaliczkę na
podatek). Przy czym ci podatnicy nie są w gorszej sytuacji, bowiem na bieżąco
otrzymują wyższe dochody z uwagi na brak zaliczki podatkowej (np. z emerytury).
Odnosząc się z kolei do kwestii zniesienia, obniżenia lub zmiany konstrukcji
miesięcznego progu 100 zł, informuję, że rozważane było zastąpienie miesięcznego
limitu limitem rocznym. Jednakże w takim przypadku mogłoby dojść do sytuacji, gdy
z odliczenia nie mógłby skorzystać podatnik, który orzeczenie o niepełnosprawności
otrzymał pod koniec roku.
Z kolei odnośnie propozycji likwidacji „dolnego” limitu, jak i waloryzacji progu o
inflację bądź wzrost cen produktów leczniczych zauważam, że rozwiązanie to nie
pozostałoby obojętne na stan finansów publicznych. Zwiększone wydatki na
obronność nie umożliwiają realizacji postulatów skutkujących mniejszymi
wpływami podatkowymi.
Informuję również, że w resorcie nie rozważaliśmy wykorzystania danych z systemu
eRecept do automatycznego uwzględnienia wydatków na leki w rozliczeniach
podatkowych. W naszej ocenie wiązałoby się to z koniecznością pozyskania danych
o stanie zdrowia podatników, a więc dysponowania informacjami wrażliwymi dla
podatnika, a to nie spotkałoby się z przychylnym przyjęciem.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej informowania o preferencji, jak i komplikacjach
związanych z jej stosowaniem, zauważam, że zasady korzystania przez podatników
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z
późn.zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
z ulgi rehabilitacyjnej od wielu lat są niezmienne. Ulga ta funkcjonuje od początku
obowiązywania ustawy PIT. Zasady dokumentowania wydatków są podobne do
tych, jakie dotyczą innych odliczeń.
Ponadto na stronie www.podatki.gov.pl znajduje się specjalna zakładka
https://www.podatki.gov.pl/ulgi/ulga-rehabilitacyjna-pit/, gdzie znajdują się
wszelkie niezbędne informacje dotyczące tej preferencji podatkowej.
Ponadto Ministerstwo Finansów każdego roku wydaje również broszury
informacyjne do zeznań podatkowych i ich załączników, w których preferencja ta
jest opisywana w sposób przyjazny dla podatnika. Link do strony
https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/pit/formularze/.
Broszury do zeznań z lat poprzednich dostępne są natomiast na stronie
https://podatki-arch.mf.gov.pl/pit/formularze-do-druku-pit/ .
Końcowo pragnę podkreślić, że na przestrzeni tak wielu już lat obowiązywania tej
preferencji podatkowej do Ministerstwa Finansów nie wpływały sygnały
o problemach związanych ze stosowaniem ulgi rehabilitacyjnej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 5 stycznia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź MFiG na interpelację nr 14223
Znak sprawy: DD3.054.48.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 14223 złożoną przez posła Janusza Kowalskiego
w sprawie funkcjonowania ulgi podatkowej na leki a rzeczywistego wsparcia
emerytów i osób przewlekle chorych, proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Ustawa PIT1, pomimo że nie należy do instrumentów polityki społecznej, zawiera
rozwiązania dedykowane osobom, które wymagają szczególnej pomocy ze strony
Państwa. Należy do nich m.in. ulga rehabilitacyjna, której zastosowanie pozwala na
zmniejszenie obciążeń podatkowych.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu tej preferencji podatkowej była pomoc
osobom z niepełnosprawnościami w rehabilitacji, usamodzielnianiu się i
pokonywaniu barier związanych z codziennym funkcjonowaniem.
Ulga rehabilitacyjna, unormowana w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy PIT, umożliwia
bowiem odliczenie od podstawy opodatkowania wydatków na cele rehabilitacyjne
oraz wydatków związanych z wykonywaniem czynności życiowych, poniesionych w
roku podatkowym przez podatnika będącego osobą z niepełnosprawnościami lub
podatnika mającego na utrzymaniu taką osobę.
Jak wynika z art. 26 ust. 7d i 7g ustawy PIT, prawo do ulgi przysługuje podatnikom,
którzy posiadają:
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, z późn.zm.), zwana dalej „ustawą PIT”.
-- 1 of 4 --
2/4
orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech
stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach,
decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do
pracy, rentę szkoleniową lub rentę socjalną,
orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia,
wydanym na podstawie odrębnych przepisów,
orzeczenie o niepełnosprawności, wydanym przez właściwy organ na
podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do dnia 31 sierpnia 1997 r.
Wobec powyższego ulga ta nie dotyczy emerytów, a wszystkich osób, które mają
orzeczoną niepełnosprawność.
Dodatkowo informuję, że omawiana preferencja przewiduje szereg tytułów
odliczeń. Są one skatalogowane w art. 26 ust. 7a ustawy PIT.
Cechą wyróżniającą ulgę rehabilitacyjną od innych odliczeń podatkowych jest to, że
co do zasady jest ona nielimitowana, w przeciwieństwie do innych ulg, które mają
ustaloną maksymalną kwotę odliczenia. W przypadku ulgi rehabilitacyjnej tylko w
przypadku czterech tytułów odliczeń ustawodawca wprowadził „górny” limit
możliwego do odliczenia wydatku wynoszący 2 280 zł, zaś w jednym przypadku,
będącym przedmiotem interpelacji, limit „dolny” wynoszący 100 zł2. Wydatki na leki
podlegają odliczeniu, jeżeli przekraczają miesięcznie 100 zł, lecz nie w całości, a w
kwocie stanowiącej nadwyżkę ponad 100 zł poniesionego kosztu.
Obowiązujące w ustawie PIT odliczenie miesięcznych wydatków ponad stuzłotowy
limit jest powiązane z innym systemowym rozwiązaniem, tj. z refundacją leków.
Dzięki niej leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby
medyczne można kupić w cenie niższej, od faktycznego kosztu produktu, a nawet nie
zapłacić za ww. środki wcale. Koszty refundacji leków pokrywa Narodowy Fundusz
Zdrowia.
W związku z pytaniami zawartymi w interpelacji należy też wyjaśnić, że podatnicy
wykazujący w zeznaniu podatkowym wydatki z tytułu ulgi rehabilitacyjnej wskazują
kwotę odliczenia w jednej zbiorczej pozycji. Wobec powyższego z zeznań
podatkowych nie wynika, jaka kwota dotyczy wydatków na leki. Pozyskanie
informacji o konkretnym wydatku odliczanym przez podatnika możliwe jest jedynie
w ramach przeprowadzonych z jego udziałem czynności sprawdzających. Zwracam
przy tym uwagę, że z danych publikowanych przez Ministerstwo Finansów wynika,
że w rozliczeniu za 2024 r. odliczenie z tytułu ulgi rehabilitacyjnej wykazano w
1 208 770 zeznaniach podatkowych3. Brak zatem możliwości, aby wobec wszystkich
tych podatników przeprowadzić czynności sprawdzające i pozyskać konkretne dane
dotyczące odliczanego wydatku.
2 Art. 26 ust. 7a pkt 12 stanowi, że odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej podlegają
wydatki na leki, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
(Dz. U. z 2024 r. poz. 686) – w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie
poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi,
że osoba niepełnosprawna powinna stosować stale lub czasowo te leki.
3 https://podatki-arch.mf.gov.pl/pit/abc-pit/statystyki/
-- 2 of 4 --
3/4
Odpowiadając na pozostałe pytania i wątpliwości sformułowane w interpelacji,
uprzejmie informuję, że każdy podatnik, który uprawdopodobni, że zaliczki
pobierane w takcie roku podatkowego byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku
do podatku należnego od dochodu za dany rok podatkowy, może wystąpić do organu
podatkowego o ograniczenie poboru zaliczek na podatek. Uprawnienie to wynika z
art. 22 § 2a ustawy – Ordynacja podatkowa4.
Ponadto zauważam, że wysokość przysługującej i możliwej do odliczenia przez
podatnika ulgi podatkowej jest ściśle związana z uzyskanym przez niego w roku
podatkowym dochodem. Zatem z ulgi rehabilitacyjnej (a także innych ulg
odliczanych od dochodu) podatnik może skorzystać do jego wysokości. Przy czym
wysokość przysługującego podatnikowi zwrotu uzależniona jest od kwot pobranych
uprzednio przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy. Jeżeli w wyniku
zastosowania przez podatnika ulg podatkowych obniży on swój dochód do
opodatkowania do wysokości 0 zł, otrzyma zwrot podatku tylko w wysokości
pobranych przez płatnika, w trakcie roku, zaliczek na podatek. W wyniku
zastosowania ulgi podatkowej podatnik nie otrzymuje bowiem „dodatkowych
pieniędzy”, a jedynie te, które zostały pobrane z jego dochodu w postaci zaliczek
podatkowych (np. z emerytury) w trakcie roku.
W przypadku podatników z najniższymi dochodami takich, których dochód nie
przekracza kwoty wolnej od podatku (30 tys. zł), zwrot podatku nie ma miejsca, gdyż
w takiej sytuacji w trakcie roku nie wystąpiła zaliczka na podatek dochodowy
(z uwagi na stosowaną przez płatnika miesięczną kwotę zmniejszającą zaliczkę na
podatek). Przy czym ci podatnicy nie są w gorszej sytuacji, bowiem na bieżąco
otrzymują wyższe dochody z uwagi na brak zaliczki podatkowej (np. z emerytury).
Odnosząc się z kolei do kwestii zniesienia, obniżenia lub zmiany konstrukcji
miesięcznego progu 100 zł, informuję, że rozważane było zastąpienie miesięcznego
limitu limitem rocznym. Jednakże w takim przypadku mogłoby dojść do sytuacji, gdy
z odliczenia nie mógłby skorzystać podatnik, który orzeczenie o niepełnosprawności
otrzymał pod koniec roku.
Z kolei odnośnie propozycji likwidacji „dolnego” limitu, jak i waloryzacji progu o
inflację bądź wzrost cen produktów leczniczych zauważam, że rozwiązanie to nie
pozostałoby obojętne na stan finansów publicznych. Zwiększone wydatki na
obronność nie umożliwiają realizacji postulatów skutkujących mniejszymi
wpływami podatkowymi.
Informuję również, że w resorcie nie rozważaliśmy wykorzystania danych z systemu
eRecept do automatycznego uwzględnienia wydatków na leki w rozliczeniach
podatkowych. W naszej ocenie wiązałoby się to z koniecznością pozyskania danych
o stanie zdrowia podatników, a więc dysponowania informacjami wrażliwymi dla
podatnika, a to nie spotkałoby się z przychylnym przyjęciem.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej informowania o preferencji, jak i komplikacjach
związanych z jej stosowaniem, zauważam, że zasady korzystania przez podatników
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z
późn.zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
z ulgi rehabilitacyjnej od wielu lat są niezmienne. Ulga ta funkcjonuje od początku
obowiązywania ustawy PIT. Zasady dokumentowania wydatków są podobne do
tych, jakie dotyczą innych odliczeń.
Ponadto na stronie www.podatki.gov.pl znajduje się specjalna zakładka
https://www.podatki.gov.pl/ulgi/ulga-rehabilitacyjna-pit/, gdzie znajdują się
wszelkie niezbędne informacje dotyczące tej preferencji podatkowej.
Ponadto Ministerstwo Finansów każdego roku wydaje również broszury
informacyjne do zeznań podatkowych i ich załączników, w których preferencja ta
jest opisywana w sposób przyjazny dla podatnika. Link do strony
https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/pit/formularze/.
Broszury do zeznań z lat poprzednich dostępne są natomiast na stronie
https://podatki-arch.mf.gov.pl/pit/formularze-do-druku-pit/ .
Końcowo pragnę podkreślić, że na przestrzeni tak wielu już lat obowiązywania tej
preferencji podatkowej do Ministerstwa Finansów nie wpływały sygnały
o problemach związanych ze stosowaniem ulgi rehabilitacyjnej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --