Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.507.2025
IK: 1201223
Warszawa, 04 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT14219, Pana Michała Wosia, Posła
na Sejm RP z dnia 17.12.2025 r., w sprawie sytuacji środowiskowej i zdrowotnej
mieszkańców Radlina, Pszowa i Rydułtów związanej z płonącymi hałdami pogórniczymi
oraz konieczności pilnych działań nadzorczych i legislacyjnych. Odpowiedź została
przygotowana na podstawie informacji pozyskanych od Zarządu Polskiej Grupy Górniczej
S.A. (dalej: PGG S.A.) oraz Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (dalej: SRK S.A.), a także
Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Zdrowia.
Do PGG S.A. należą obiekty położone na terenie miasta Radlina oraz Rydułtowy.
Obiekt w Rydułtowach
Obiekt KWK ROW Ruch Rydułtowy istnieje od 1900 r. W związku ze zlokalizowanymi
w szczególności po stronie południowo–zachodniej (na powierzchni 11,9 ha) miejscami
występowania zjawisk termicznych w dniu 29.11.2005 r., Starosta Wodzisławski, decyzją
nr WOŚ-D-214-7624-8/2/10302/05, nałożył na Kompanię Węglową S.A. Oddział KWK
Rydułtowy - Anna w Rydułtowach obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko
i jego zagrożenia oraz przywrócenia środowiska do stanu właściwego zachodniej części
zwałowiska KWK Rydułtowy – Anna przy szybie Leon II w Rydułtowach, poprzez jego
rozbiórkę, jednoznacznie określił zakres wymaganych prac.
Tym samym celem likwidacji zjawisk termicznych wraz z równoczesnym pozyskaniem
terenu pod lokowanie odpadów w postaci kruszyw powstałych na ich bazie, podjęto
w 2016 r. decyzję o sprzedaży odpadów wydobywczych zgromadzonych na
przedmiotowym terenie. Oddział KWK ROW Ruch Rydułtowy na podstawie zawartej
w dniu 28.04.2016 r. umowy handlowej na sprzedaż odpadów wydobywczych przekazał
teren firmie Marbud Sp. z o.o. w celu realizacji umowy, gdzie dodatkowo ww. firma
posiadała wszystkie decyzje oraz pozwolenia środowiskowe umożliwiające prowadzenie
prac na obiekcie.
Tym samym na terenie aktywnego termicznie obiektu, na podstawie ww. umowy, były
prowadzone roboty dotyczące likwidacji zjawisk termicznych (poprzez rozbiórkę,
wystudzanie i wywożenie materiału poza obiekt) do dnia 26.07.2024 r., z dniem
28.07.2024 r. podjęto decyzję o wstrzymaniu prac na obiekcie, tj. nie przedłużenie umowy/
wypowiedzenie umowy. Tym samym teren został ostatecznie przejęty przez Oddział KWK
ROW Ruch Rydułtowy w dniu 29.07.2024 r. od firmy Marbud Sp. z o.o.
KWK ROW Ruch Rydułtowy zlecił wykonanie specjalistycznej ekspertyzy budowlanej
określającej m.in. ocenę stateczności obiektu, ocenę zgodności wykonanych prac z zapisami
technologii, decyzji, norm i przepisów. W tym celu została zawarta umowa pomiędzy PGG
S.A. a Politechniką Śląską, na wykonanie opracowania pn. „Ocena stanu technicznego
kopalnianej hałdy odpadów wydobywczych w rejonie zwału płaskiego nr 3 oraz dawnego stożka
nr 2 dla Polskiej Grupy Górniczej, Oddział KWK ROW Ruch Rydułtowy”. Wykonana przez
Politechnikę Śląską w styczniu 2025 r. ekspertyza budowlana stwierdziła/potwierdziła
odstępstwa dokonane przez wykonawcę od przyjętego projektu technologii pozyskania

-- 1 of 14 --

odpadów, gdzie m.in. nie stwierdzono zalecanej w technologii rozbiórki hałdy. Powyższe
było niezgodne z zatwierdzoną technologią prowadzenia robót i przyczyniało się do
zwiększenia uciążliwości prowadzonych prac dla mieszkańców zamieszkałych w sąsiedztwie
hałdy w Rydułtowach.
Po przejęciu przez kopalnię terenu zapożarowanej hałdy wykonano: inwentaryzację
geodezyjną obiektu wraz z analizą stanu termicznego, zabezpieczono najbardziej
niebezpieczne miejsca przed dostępem osób trzecich, wykonano ogrodzenie, uruchomiono
wielokamerowy ciągły monitoring wizyjny hałdy, uruchomiono stały nadzór termiczno –
aerologiczny obiektu.
Jednocześnie należy zauważyć, że z danych funkcjonującego monitoringu pyłowego wokół
hałdy wynika, że nie występuje korelacja pomiędzy przekroczeniami dopuszczalnych norm
jakości powietrza w czasie wykonywania robót doraźnych na hałdzie, ponieważ
przekroczenia (o podobnych wartościach) występują również w dni kiedy nie odbywają się
prace na hałdzie. Przykładowe dane pochodzące z punktów monitoringowych
prowadzonych przez PGG S.A. za miesiąc listopad 2025 r. stanowią – Załącznik nr 1. Wyniki
wskazują, że problemem jest niska emisja z ogrzewania domów (widoczna w sezonach
jesienno-zimowych) wpływająca w dużym stopniu na mierzone parametry.
Po rozwiązaniu umowy z dotychczasowym wykonawcą PGG S.A. przygotowała i wystąpiła
30.09.2024 r., z wnioskiem do Marszałka Województwa Śląskiego o udzielenie niezbędnej
dla dalszego prowadzenia prac, zgody na wydobywanie odpadów. W dniu 04.11.2025 r.,
Marszałek Województwa Śląskiego wydał decyzję wyrażającą zgodę na wydobywanie
odpadów. Dodatkowo w dniu 18.10.2024 r., wystąpiono z wnioskiem do Starosty
Wodzisławskiego o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku
R12 poza instalacjami i urządzeniami polegającego na selektywnej eksploatacji nasypów
w części zwałowiska przy Szybie Leon II KWK ROW Ruch Rydułtowy. Decyzja Starosty
Wodzisławskiego w powyższym zakresie została wydana w dniu 05.03.2025 r.
Celem doraźnego ograniczenia intensywności występowania zjawisk pożarowych,
w oczekiwaniu na wydanie wyżej wymienionych decyzji, prowadzone były niezbędne prace
związane z likwidacją i ograniczeniem intensywności ognisk pożarowych. Przedmiotowe
prace na obiekcie prowadzone są pod nadzorem ekspertów Politechniki Śląskiej
w szczególności w zakresie bieżącego nadzoru nad zgodnością prowadzonych prac
z dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami prawa.
W związku z rozszerzaniem się zjawisk pożarowych, w październiku 2025 r. zlecono
Politechnice Śląskiej, wykonanie aktualizacji dotychczasowo wykonanej ekspertyzy oraz
opracowanie programu profilaktycznego zabezpieczenia obiektu przed dalszym
rozprzestrzenianiem się aktywności termicznej. Aktualizacja ekspertyzy została wykonana
w grudniu 2025 r.
Podsumowując PGG S.A. w oparciu o rekomendacje wynikające z aktualizacji ekspertyzy,
w szczególności związane z zabezpieczeniem niezapożarowanych części obiektu, poprzez
wykonanie ekranów termoizolacyjnych, zamierza przystąpić do wznowienia realizacji
nałożonej decyzji naprawczej Starosty Wodzisławskiego 29.11.2005 r., zobowiązującej
PGG S.A. do doprowadzenia obiektu do stanu właściwego poprzez jego rozbiórkę.
W tym celu przewiduje się bez zbędnej zwłoki uruchomienie postępowania na wyłonienie
wykonawcy prac związanych z realizacją decyzji naprawczej, poprzez realizację wyłącznie
robót budowlanych, w oparciu o decyzje i pozwolenia adresowane na PGG S.A.
Obiekt w Radlinie
Na początku lat 90-tych XX wieku, obiekt ten był zwałowiskiem odpadów pogórniczych
o bardzo nieregularnym kształcie, dymiący miejscami z otwartego ognia. W 1995 r.
powstała docelowa koncepcja generalnego uporządkowania spraw związanych
z rekultywacją terenów poprzemysłowych, w skład których wchodziły wówczas: stare,
zapożarowane zwałowisko nadpoziomowe odpadów górniczych (hałda) o powierzchni
ok. 19,0 ha, część zwałowiska podpoziomowego o powierzchni ok. 31,0 ha. Obecna
powierzchnia całkowita bryły rekultywacyjnej wynosi ok. 56 ha.

-- 2 of 14 --

Począwszy od 1997 r. w ramach realizacji projektu budowlanego dotyczącego
kształtowania obiektu ulokowano ok. 21,8 mln ton odpadów wydobywczych. Prace
na obiekcie prowadzone są od 1995 r. na podstawie kolejno wydawanych pozwoleń
na budowę (adresowanych na inwestora, obecnie PGG S.A.), przy czym ostatnie zmieniające
pozwolenie na budowę zostało wydane w 2016 r.
Działania związane z zagospodarowywaniem odpadów pochodzących z bieżącej produkcji
prowadzone były na podstawie umowy zawartej z Barosz–Gwimet Sp. z o.o., której
przedmiotem jest odbiór odpadów pogórniczych wraz z ich wbudowaniem do bryły
rekultywacyjnej.
Z uwagi na występujące zjawiska termiczne, oprócz lokowania odpadów pochodzących
z bieżącej produkcji, na obiekcie prowadzone są prace rozbiórkowe jej aktywnej termicznie
części. Pierwotnie zapożarowanie występowało na powierzchni ok. 19 ha, którego
likwidacja nastąpiła poprzez rozbiórkę rozgrzanego materiału. Do tej pory w ramach
prowadzonej rozbiórki wydobyto ok. 6,2 mln ton kruszywa. Spółka ta realizowała prace
w oparciu o posiadane przez nią decyzje/pozwolenia środowiskowe (tj. adresowane
bezpośrednio na Barosz–Gwimet Sp. z o.o.).
Prace wykonywane są na podstawie ustawy prawo budowalne, zatwierdzonego projektu
budowlanego oraz technologii robót. Zakres prowadzonych prac jest określany na bieżąco,
poprzez jego dostosowywanie do informacji i danych pochodzących z monitoringu jakości
powietrza. W przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych prace są
wstrzymywane.
Nadzór nad sposobem realizacji przez firmę tych decyzji nie należy do PGG S.A., lecz do
organów administracyjnych. PGG S.A. nie ma formalnych kompetencji do stwierdzenia
czy sposób prowadzenia prac jest zgodny z tymi decyzjami – w sposób wiążący oceniają
to odpowiednie organy.
W dniu 16.09.2023 r., nastąpiło niekontrolowane osunięcie wewnętrznej części zbocza
obiektu, w wyniku czego doszło do wzbicia chmury pyłu. W następstwie zdarzenia Główny
Instytut Górnictwa, na zlecenie PGG S.A., wykonał ekspertyzę, w której określił przyczyny
wystąpienia osuwiska wskazując: nieodpowiednie ukształtowanie skarp/zboczy
(nieodpowiedni kąt nachylenia i wysokość skarp), obecność lokalnie intensywnych zjawisk
pożarów endogenicznych w szczególności w okresie poprzedzającym wystąpienie
osuwiska. PGG S.A. na podstawie wyników ekspertyzy wezwała wykonawcę robót
do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, gdzie kolejno PGG S.A. poleciła wykonawcy
robót firmie Barosz–Gwimet Sp. z o.o. wykonanie/wdrożenie działań zaradczych, „w celu
poprawy stateczności skarp/zboczy wymagane jest kształtowanie skarpy/ zbocza pod
katem nachylenia nie większym niż 26,6 % czyli 1:1,15 oraz likwidacja obszarów objętych
pożarami endogenicznymi wewnątrz odpadów wydobywczych budujących bryłę
rekultywacyjną „Marcel”.
Z uzyskanych informacji po zdarzeniu osuwiskowym w 2023 r. spółka Barosz- Gwimet
Sp. z o.o. jako Wykonawca robót była kontrolowana przez:
1. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniach 14.09.2023 do
27.11.2023 r., w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2022 r.,
o odpadach;
2. Marszałka Województwa Śląskiego w dniach 27.09.2023 r., oraz 19.10.2023 r.,
i 26.10.2023 r., w zakresie przestrzegania warunków decyzji Marszałka Województwa
Śląskiego nr 2310/OS/2014 z dnia 20.11.2014 r., zezwalającej na wydobywanie
odpadów ze zwałowiska w Radlinie;
3. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 19.09.2023 r., na co wskazuje
wpis do Dziennika Budowy.
Dodatkowo PGG S.A. w listopadzie 2024 r. w związku z występującymi zjawiskami
termicznymi (również na obiekcie w Rydułtowach) zleciła w ramach podjętej współpracy
z Politechniką Wrocławską dokonanie przeglądu metod walki z pożarami, gdzie ustalono
zgodnie ze statystykami prowadzonymi od 1910 przez US Department of Interior Bureau
of Mines (obecnie nie istnieje) określono, że najskuteczniejszą metodą walki z pożarami
są prace rozbiórkowe, które okazały się skuteczne w 78% przypadków (57 na 78
przypadków). Spośród wszystkich 347 prób zagaszenia pożarów, tylko 47 przedsięwzięć

-- 3 of 14 --

okazało się skutecznych. Wyłączając te, które polegały na pracach rozbiórkowych,
odnotowana skuteczność wyniosła jedynie 39%. W świetle powyższego zastosowanie
metod gaszenia poprzez rozbiórkę obiektu zarówno w Radlinie jak i w Rydułtowach na mocy
decyzji naprawczej, wydaje się być w pełni uzasadnione.
PGG S.A. prowadzi monitoring pyłowo-gazowy w oparciu o własne systemy pomiarowe
oraz obowiązujące wymagania środowiskowe. Dotychczasowa lokalizacja urządzeń
pomiarowych wynika z przyjętej metodyki i analiz oddziaływania obiektu, opracowanych
w uzgodnieniu ze stroną samorządową.
PGG S.A. dodatkowo:
 uruchomiła w wyznaczonych czterech punktach ciągły pomiar stężenia pyłów
zawieszonych PM 2,5 i PM 10 oraz gazów w rejonie obiektu,
 uruchomiła w dwóch miejscach pomiarowych ciągły pomiar kierunku i siły wiatru,
 zaangażowała jednostki naukowe w celu konsultacji stosowanych metod prewencji
przeciwpożarowej obiektu i ujętych w projekcie technologii wykonywania robót
w celu zwiększenia ich skuteczności,
 zaktualizowała technologię i organizację bezpiecznego prowadzenia robót celem
zabezpieczenia nowo formowanej bryły rekultywacyjnej wewnątrz wykonanego
wyrobiska przed rozprzestrzenianiem się zjawisk termicznych.
Występujące w trakcie prowadzonych robót związanych z likwidacją zjawisk termicznych
na obiekcie (wysokie temperatury sięgające miejscami do 6000C), powodują w niektórych
przypadkach wzbijanie się pyłu, które jest obserwowane przez mieszkańców. Podejmowane
są również dalsze działania doraźne ograniczające występowanie unosu pyłów
powstających w wyniku likwidacji zjawisk pożarowych poprzez:
 koordynację prowadzonego frontu robót w zależności od warunków pogodowych
na podstawie danych z pogodowych stacji pomiarowych,
 prowadzenie zraszania w obrębie wierzchowiny,
 prowadzenie zraszania w obrębie bezpośredniego frontu robót.
Podejmowane przez PGG S.A. działania na bieżąco są przedstawiane, omawiane, w ramach
prac powołanych zespołów koordynacyjnych, indywidualnych spotkań problemowych,
w których uczestniczą mieszkańcy miasta Radlina, Radni miejscy, Radni powiatowi,
przedstawiciele władz Miasta i Powiatu Wodzisławskiego.
W oparciu o dane z funkcjonującego monitoringu pyłowego w rejonie obiektu wynika,
że przekroczenia dopuszczalnych norm w czasie wykonywania robót na obiekcie nie
występują często i nie są tak duże, jak przekroczenia poza godzinami prac na hałdzie
zwłaszcza w sezonie zimowym, co jest prawdopodobnie skutkiem tzw. niskiej emisji
pochodzącej z tradycyjnych systemów ogrzewania budynków.
Przykładowe dane pochodzące z punktów monitoringowych prowadzonych przez PGG S.A.
za miesiąc listopad 2025 r. stanowią – Załącznik nr 2 , gdzie należy zauważyć, zgodnie
z informacją z kopalni, że w okresie pomiędzy 16.11.2025 r., a 30.11.2025 r., nie były
prowadzone prace związane z rozbiórką hałdy.
Jednocześnie w ostatnich 12 miesiącach Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska
w Katowicach przeprowadził badania opadu pyłu w Radlinie w okresie 27.09.2024 r. –
03.04.2025 r. W piśmie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska
w Katowicach do Starosty Wodzisławskiego wskazano, że prognozowane wielkości opadu
pyłu nie przekraczają wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia
26 stycznia 2010 r., w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu.
Dodatkowo w pobliżu hałdy znajdują się inne nienależące do PGG S.A. źródła emisji pyłu
i gazów mogące wpływać na jakość powietrza w mieście Radlin.
Zgodnie z wnioskami i uwagami z opracowania GIG Katowice z 2024 r. pt.: „Przeprowadzenie
niezbędnych analiz i badań w celu ustalenia okoliczności i przyczyn zdarzenia (wystąpienia
osuwiska w dniu 16.09.2023 r.) na rekultywowanym obiekcie w Oddziale KWK ROW Ruch
Marcel oraz działań zaradczych” wynika m.in., że wykonane analizy pobranych prób pyłu
z rejonu osuwiska pod kątem obecności substancji potencjalnie szkodliwych wskazują na
brak występowania właściwości kwalifikujących go jako odpad niebezpieczny.

-- 4 of 14 --

Natomiast odnosząc się bezpośrednio do kwestii prowadzonych prac na hałdzie, to PGG
S.A. jest de facto spadkobiercą decyzji gospodarczych podejmowanych na przestrzeni wielu
lat, co w tym przypadku jest szczególnie istotne, bo dotyczy zdarzeń datowanych na koniec
XX wieku. Tym samym dla PGG S.A. jako inwestora jest szczególnie istotne, aby prace
prowadzone na podstawie zawartych umów były realizowane rzetelnie z zachowaniem
należytej staranności po stronie wykonawcy.
Tym samym PGG S.A. nie pozostając obojętna na bieżącą sytuację, będącą skutkiem
występujących okresowych uciążliwości prowadzonych robót, podjęła działania na rzecz
zwiększenia bieżącego nadzoru operacyjnego na obiekcie nad prowadzonymi robotami
przez wykonawcę m.in. poprzez zabudowę wielopunktowego monitoringu wizyjnego.
Ostatnie zdarzenie związane z osuwiskiem w dniu 15.11.2025 r., również zostało
przeanalizowane zarówno pod kątem odpowiedzialności wykonawcy jak i wpływu tego
zdarzenia na dalszy sposób formowania obiektu. Celem oceny stanu obiektu w związku
z zaistniałymi zdarzeniami osuwiskowymi PGG S.A. zleciła Politechnice Śląskiej
opracowanie pn. „Wykonanie ekspertyzy budowlanej tj. szczegółowej oceny stanu technicznego
budowanej bryły rekultywacyjnej „Marcel” w Radlinie dla Polskiej Grupy Górniczej S.A.”. Termin
zakończenia prac zaplanowano na koniec marca 2026 r.
W wyniku przeprowadzanych analiz decyzją Zarządu Spółki 22.01.2026 roku umowy
z Barosz-Gwimet zostały wypowiedziane. Decyzja jest konsekwencją długotrwałych oraz
powtarzających się nieprawidłowości w realizacji robót, które naruszały przyjętą
technologię, zasady bezpieczeństwa oraz zalecenia instytucji eksperckich. Okres
wypowiedzenia wynosi trzy miesiące.
Jednocześnie zgodnie z ostatnio otrzymanymi decyzjami Starosty Wodzisławskiego,
dotyczącymi hałdy w Radlinie PGG S.A. zostało zobowiązane do prowadzenia badań jakości
powietrza, w oparciu o dodatkowe 2 punkty pomiarowe, których lokalizacje zostały
precyzyjnie wskazane. Tym samym priorytetem działania PGG S.A. na obiekcie w Radlinie
jest zapewnienie bezpieczeństwa prowadzonych prac, ograniczenie do minimum
występujących uciążliwości. W ocenie Spółki obecna liczba punktów pomiarowych jest
wystarczająca dla dokładnego określenia stanu powietrza w obszarze oddziaływania hałdy
mimo to Spółka pozostaje otwarta na dalszą weryfikację systemu monitoringu w dialogu
z instytucjami kontrolnymi i samorządem.
W przypadku zarówno miasta Radlina jak i Rydułtowy jest na bieżąco prowadzony
monitoring zapylenia. W obu lokalizacjach zostały wyznaczone 4 punkty pomiarowe,
których wyniki są ogólnodostępne, w serwisie Airly, jak również m.in. na tablicy LED
na elewacji Urzędu Miasta w Rydułtowach.
Dodatkowo warto nadmienić, że podczas spotkania z mieszkańcami, władzami miasta
Radlin, Radnymi, które miało miejsce w dniu 13.11.2025 r. w Radlinie, (na życzenie
mieszkańców) zostały omówione wyniki projektu „TERDUMP” zrealizowanego w ramach
współpracy, w badaniach zapożarowanych hałd po obu stronach wspólnej granicy,
Uniwersytetu Technicznego VSB w Ostrawie oraz GIG Katowice. Projekt był realizowany
od 1.03.2017 r. do 31.08.2019 r. Głównym zadaniem w projekcie było opracowanie
jednolitych metod pomiaru i pobierania próbek w terenie oraz dalszych procedur
analitycznych. Polskie i czeskie zespoły badawcze pracowały razem po to, aby w taki sam
sposób móc ocenić potencjalne lub powstałe już zagrożenia.
Kopalnie realizują zadania na podstawie prawa budowalnego i uzyskanego pozwolenia na
budowę. Zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem i hierarchią działania organ wydający
decyzję administracyjną jest władny podjąć działania w przypadku stwierdzenia
niewłaściwej realizacji decyzji administracyjnej. Działania różnią się w zależności
od podstawy prawnej wydanej decyzji. Nadzór Budowlany w przypadku stwierdzenia
nieprawidłowej realizacji pozwolenia na budowę może skorzystać z zapisów ustawy Prawo
Budowlane, Marszałek Województwa z ustawy o odpadach w przypadku decyzji
wyrażającej zgodę na wydobywanie odpadów lub ustawy o odpadach wydobywczych
w przypadku Programu Gospodarowania Odpadami Wydobywczymi, a Starosta w ramach
nadzoru nad realizacją zapisów decyzji na przetwarzanie może skorzystać z zapisów ustawy
o odpadach.

-- 5 of 14 --

Wysokość przychodów uzyskanych w ostatnich 10 latach z tytułu sprzedaży kruszywa
pozyskiwanego z obiektu w Radlinie stanowią tajemnicą spółki i nie mogą zostać
przedstawione.
Podsumowując prowadzone na przestrzeni lat prace na obu obiektach, ich charakter, zakres
oraz docelowy zamiar był znany i powszechnie komunikowany, zatem kwestia założonego
modelu finansowego nie może być przedmiotem, wątpliwości co do jego charakteru.
Natomiast rozbiórka obiektów, mimo okresowych uciążliwości dla mieszkańców, w dalszej
perspektywie ma jednak doprowadzić do całkowitej eliminacji obecnie występujących
zjawisk termicznych.
Informacje dotyczące zwałowiska „Wrzosy I” zlokalizowanego w Pszowie przy
ul. Kraszewskiego.
Prowadzone przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń S.A. (dalej: SRK S.A.) zadanie
pn. „Likwidacja zapożarowania oraz rekultywacja techniczna i biologiczna zwałowiska
„Wrzosy I” znajduje się aktualnie na etapie postępowania przetargowego zmierzającego do
wyłonienia wykonawcy robót. Postępowanie przetargowe zostało przygotowane w oparciu
o „Aktualizację dokumentacji projektowo-kosztorysowej likwidacji zapożarowania oraz
rekultywacji technicznej i biologicznej zwałowiska „Wrzosy I” opracowaną przez Fundację
dla Wydziału Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki
Śląskiej.
Wskazana dokumentacja podlegała precyzyjnej kontroli i weryfikacji na etapie
wnioskowania i zawierania umowy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej z siedzibą w Warszawie w zakresie finansowania przedmiotowego
przedsięwzięcia. Czynności kontrolne były prowadzone zarówno przez służby NFOŚiGW
jak również na jego zlecenie przez specjalistów Wyższego Urzędu Górniczego. Należy
dodać, że Burmistrz Miasta Pszów pozytywnie zaopiniował ww. dokumentację projektowo-
kosztorysową.
SRK S.A. informuje, że w dniu 17.12.2025 roku odbyło się spotkanie z mieszkańcami
Pszowa, w którym uczestniczył Burmistrz Miasta Pszów wraz z Radnymi Miasta,
przedstawiciele Spółki oraz dr Zenon Różański (współautor dokumentacji projektowej).
Przedstawiono koncepcję likwidacji zapożarowania zwałowiska „Wrzosy I” oraz
zapewniono, iż wszystkie informacje o postępie prac będą podawane do publicznej
wiadomości. We wcześniejszym okresie odbyły się spotkania z przedstawicielami władz
samorządowych, w trakcie których przedstawiono koncepcje oraz projekty w zakresie
usunięcia zapożarowania, a także realizacji prac zmierzających do przywrócenia terenu
zwałowiska do stanu właściwego.
Wykonawca planowanych robót zobowiązany będzie do:
– prowadzenia prac wyłącznie w porze dnia (6:00 – 22:00),
– zachowania na terenach objętych ochroną akustyczną dopuszczalnych norm hałasu
środowiskowego, określonych zgodnie z obowiązującymi przepisami,
– systematycznego zraszania wodą miejsca prowadzonych prac w celu minimalizacji
zapylenia,
– minimalizacji emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych do atmosfery,
– prowadzenia robót gaśniczych w sposób ograniczający wydzielanie odorów,
– utrzymania czystości dróg dojazdowych do terenu robót, szczególnie w okresie
intensywnych deszczy oraz suszy,
– realizacji przedsięwzięcia na wskazanym obszarze zgodnie z ustaleniami miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie gminy.
SRK S.A. informuje, że monitoring stężeń gazów na terenie zwałowiska „Wrzosy I”
w Pszowie prowadzony jest od października 2024 r. Od początku 2025 r. działania
te realizowane są z częstotliwością co najmniej raz w tygodniu. Pomiary wykonywane są
w sposób ciągły podczas obejścia całego obszaru zwałowiska co pozwala na systematyczne
wychwytywanie zmian w emisjach gazowych. W 2024 roku rozpoczęto również
prowadzenie operacji lotniczych z użyciem bezzałogowego statku powietrznego (drona).

-- 6 of 14 --

Podczas lotów rejestrowany był materiał wideo, w tym obraz termowizyjny, umożliwiający
ocenę stanu termicznego powierzchni hałdy. W 2024 roku wykonano trzy takie misje
lotnicze: w maju, listopadzie i grudniu. Natomiast od 2025 roku operacje lotnicze odbywają
się regularnie, z częstotliwością raz w miesiącu. Raporty w formie w pliku PDF udostępniane
są co tydzień na stronie internetowej Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A.
SRK S.A. informuje, że nad zadaniem będzie pełniony nadzór autorski (prowadzony przez
Fundację dla Wydziału Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej
Politechniki Śląskiej) oraz dodatkowo Spółka uruchomi w najbliższym czasie postępowanie
przetargowe na wyłonienie wykonawcy zadania pn.: „Pełnienie nadzoru inwestorskiego nad
realizacją zadania pn.: „Likwidacja zapożarowania oraz rekultywacja techniczna i biologiczna
zwałowiska „Wrzosy I” w Pszowie” – zadanie to będzie realizowane w ramach środków
z NFOŚiGW.
Dla przedmiotowego terenu Starosta Wodzisławski wydał decyzję znak WOŚ.7630-20/10
z dnia 31.12.2010 r. nakładającą na Kompanię Węglową S.A. Oddział KWK „Rydułtowy-
Anna” z siedzibą przy ul. Leona 2 w Rydułtowach, obowiązek ograniczenia oddziaływania
na środowisko i jego zagrożenia oraz przywrócenie środowiska do stanu właściwego
zwałowiska odpadów górniczych „Wrzosy I” w Pszowie, która została w późniejszych latach
zmieniona kolejnymi decyzjami. Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. jako następca prawny
weszła w prawa i obowiązki wynikające z przedmiotowej decyzji.
W opinii SRK S.A. obowiązujące przepisy prawa umożliwiają wstrzymanie prac lub zmianę
technologii rekultywacji, jeżeli działania wykonawcy powodują pogorszenie stanu
środowiska lub stwarzają zagrożenie dla zdrowia ludzi, w szczególności w przypadku
naruszenia przepisów ochrony środowiska lub warunków decyzji administracyjnych.
Wykonawca zadania na likwidację zapożarowania i rekultywacji zobowiązany jest
do opracowania i wdrożenia zasad zgłaszania roszczeń oraz udzielania odpowiedzi
na zgłoszenia roszczeń składane przez mieszkańców, podmioty gospodarcze i instytucje
miasta Pszów i miejscowości ościennych oraz przedstawienia projektu przedmiotowych
zasad do konsultacji przez SRK S.A., a następnie ich wdrożenia i upublicznienia.
Reasumując, planowane przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń S.A. prace mają charakter
prac naprawczych, poprawiających obecny stan terenu i redukujących niekorzystny wpływ
zapożarowanego zwałowiska na środowisko. Celem przedsięwzięcia jest usunięcie
zagrożenia dla środowiska oraz bezpieczeństwa i zdrowia ludzi spowodowanego
aktywnością termiczną.
Według informacji pozyskanych z Ministerstwa Klimatu i Środowiska, uciążliwości związane
z emisją pyłu z terenu hałdy, podnoszone w interwencjach mieszkańców Radlina, stanowiły
podstawę przeprowadzenia przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony
Środowiska (Śląski WIOŚ) kontroli interwencyjnej w okresie od 14.09.2023 r.
do 27.11.2023 r., a jej ustalenia udokumentowane są w protokole kontroli nr WIOS-
KATOW 906/2023.
Przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie gospodarowania
odpadami, tj. gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem posiadanym przez ww.
podmiot. Ponadto Śląski WIOŚ przeprowadził rozpoznania w pobliżu hałdy, które
potwierdziły występowanie uciążliwości odorowych charakterystycznych dla procesów
palenia się hałd pogórniczych, a także pylenie powodowane samozapłonem materiału
zgromadzonego na hałdzie, bądź prowadzonymi tam pracami rekultywacyjnymi.
W protokole przedmiotowej kontroli Śląski WIOŚ nie wykazał naruszeń związanych z emisją
zanieczyszczeń do powietrza przez podmiot.
Ponadto Centralne Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska
(GIOŚ), na zlecenie WIOŚ, zainstalowało 27.08.2025 r. 6 próbników na opad pyłu
w miejscach związanych z pobytem ludności. Czas prowadzenia badań zaplanowano na
okres 1 roku, a uzyskane wartości opadu pyłu porównane zostaną z wartością odniesienia
opadu substancji pyłowej określoną w rozporządzeniu w sprawie wartości odniesienia
dla niektórych substancji w powietrzu wynoszącą 200 g/m2/rok. Jak przekazała Spółka
wcześniejsze tego typu badania nie wskazały przekroczeń.

-- 7 of 14 --

Śląski WIOŚ uwzględniając liczne interwencje w sprawie uciążliwości powodowanych
pyleniem przedmiotowej hałdy, planuje przeprowadzenie w I kwartale 2026 r. kolejnej
kontroli w zakresie spełniania wymagań ochrony środowiska podczas prac związanych z jej
rekultywacją i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podejmie odpowiednie
działania.
Obecne zapisy ustawy o odpadach regulują kwestie dotyczące wydobywania odpadów.
Zgodnie z art. 144 ww. ustawy zgodę na wydobywanie odpadów ze zwałowiska odpadów
można uzyskać na wniosek, który składa się do marszałka województwa (a w przypadku
terenów zamkniętych do regionalnego dyrektora ochrony środowiska).
Dodatkowo należy podkreślić, że zgoda na wydobywanie odpadów jest wydawana dla
konkretnej lokalizacji, na konkretną masę wydobywanych odpadów.
Zgoda na wydobywanie odpadów określa:
1) rodzaj i masę odpadów dopuszczonych do wydobycia;
2) techniczny sposób wydobywania odpadów;
3) sposób zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu wydobywania odpadów na życie
lub zdrowie ludzi oraz na środowisko;
4) opis oddziaływania planowanego wydobywania odpadów na środowisko;
5) opis technicznego zabezpieczenia miejsca po wydobyciu odpadów, a w przypadku
zamkniętego składowiska odpadów lub jego części także opis działań
rekultywacyjnych.
W związku z powyższym zgoda na wydobywanie odpadów powinna zawierać wymagania
i obowiązki nałożone na podmiot wydobywający odpady m. in. w zakresie likwidacji
występujących pożarów. Zatem na chwilę obecną nie przewiduje się dodatkowych zmian
w tym zakresie.
Jedną z głównych zasad gospodarowania odpadami jest fakt, że ma ona być prowadzona
w sposób zapewnianiający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. Natomiast jeżeli
chodzi o nadzór nad stosowaniem przepisów z zakresu gospodarki odpadami rolę organów
kontrolnych pełnią w pierwszej kolejności wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska,
którzy w przypadku naruszenia przepisów prawa mogą podjąć stosowne działania. Zatem
na chwilę obecną nie przewiduje się dodatkowych zmian w tym zakresie.
Zgodę na wydobywanie odpadów wydaje się bezterminowo, z uwagi na charakter
i celowość przedsięwzięcia. Celem wydania zgody na wydobywanie odpadów jest
wydobycie określonej masy odpadów, gdzie ze względu na różne czynniki techniczne
i organizacyjne, w większości przypadków nie ma możliwości określenia terminu w jakim
odpady zostaną wydobyte.
Należy zaznaczyć, że zgoda na wydobywanie odpadów określa m. in. rodzaj i masę odpadów
dopuszczonych do wydobycia oraz sposób zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu
wydobywania odpadów na życie lub zdrowie ludzi oraz na środowisko.
Ustawodawca nie przewidział możliwości cofnięcia zgody na wydobycie odpadów
ze względu na aspekt środowiskowy - gdyż jeżeli zachodzą przesłanki wskazujące na
konieczność wydobycia odpadów to cofnięcie zgody na wydobywanie odpadów
i wstrzymanie wydobycia odpadów może przyczynić się w perspektywie krótkoterminowej
jak i długoterminowej do wystąpienia negatywnego oddziaływania tych odpadów na
środowisko oraz ludzi.
Równocześnie należy zaznaczyć, że cofnięcie zgody na wydobywanie odpadów wiązałoby
się z zaprzestaniem prowadzenia prac związanych z wydobywaniem odpadów, co mogłoby
przyczynić się do wystąpienia niekontrolowanego rozprzestrzenienia się zjawisk
pożarowych. W takim przypadku cofnięcie zgody na wydobywanie odpadów przy
jednoczesnym występowaniu samozapłonów uniemożliwiłoby podjęcie stosownych działań
mających na celu zapobieganie niekorzystnemu oddziaływaniu na środowisko i ludzi.
Ponadto w odniesieniu do pozostałych decyzji administracyjnych tj. zezwolenia na zbieranie
odpadów oraz zezwolenia na przetwarzanie odpadów uprzejmie informuję, że zgodnie
z art. 47 ustawy o odpadach istnieje możliwość cofnięcia tych decyzji administracyjnych

-- 8 of 14 --

w przypadku, gdy posiadacz odpadów narusza w sposób istotny wymagania dotyczące
ochrony przeciwpożarowej lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem.
Obowiązujące przepisy prawa związane z gospodarowaniem odpadami zostały
uregulowane w ustawie o odpadach wydobywczych oraz ustawie o odpadach, które na ten
moment wydają się być wystarczające oraz jednoznaczne w zakresie rekultywacji oraz
procedur postępowania z odpadami, zatem obecnie nie jest planowana ich zmiana.
Zgodnie z ustawą o odpadach wydobywczych, Główny Inspektor Ochrony Środowiska
sporządza krajowy spis zamkniętych obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych
oraz opuszczonych obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, które wywierają
negatywny wpływ na środowisko lub mogą stać się w średnio- lub krótkoterminowej
perspektywie poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia ludzi lub zagrożeniem
dla środowiska.
Ponadto zgodnie z art. 27 ww. ustawy posiadacz odpadów prowadzący obiekt
unieszkodliwiania odpadów wydobywczych jest obowiązany do monitoringu tego obiektu
w trakcie jego prowadzenia.
Natomiast w odniesieniu do składowisk, zgodnie z przepisami dotyczącymi prowadzenia
składowiska to również zarządzający składowiskiem odpadów jest zobligowany do
prowadzenia jego monitoringu zarówno w fazie przedeksploatacyjnej, eksploatacyjnej,
jak i poeksploatacyjnej, a jego wyniki przekazuje wojewódzkiemu inspektorowi ochrony
środowiska, na terenie którego znajduje się konkretne składowisko odpadów.
Ze względu na odosobnione przypadki występowania pożarów hałd w pierwszej kolejności
należy podjąć stosowne działania mające na celu eliminację występowania tych pożarów
oraz doprowadzić do tego, aby wydobywanie odpadów nie było uciążliwe dla ludzi oraz
środowiska. Obowiązek taki spoczywa na podmiocie prowadzącym wydobywanie
odpadów. Warto również pamiętać, że w wyniku realizowanych przez Państwowy Instytut
Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy zadań od 31.01.2022 r., dostępna jest
publicznie geobaza HAŁDY (https://cbdgportal.pgi.gov.pl/haldy/), która zawiera informacje
o 1382 obiektach pogórniczych i poprzemysłowych, dostępnych z poziomu przeglądarki
internetowej: ww.
Baza danych zawiera zinwentaryzowane dane o surowcach odpadowych wraz
z informacjami pozyskanymi w ramach prac terenowych i analiz laboratoryjnych.
Zinwentaryzowane nagromadzenia antropogeniczne dotyczą górnictwa i przetwórstwa
wielu rodzajów kopalin, a zgromadzony materiał na hałdach pochodzi z drążenia szybów,
sztolni, szybików, chodników. Wskazane zostały lokalizacje wykazujące podwyższone
zawartości pierwiastków ziem rzadkich.
Analiza wybranych obiektów pozwoliła na stwierdzenie stopnia ich przydatności,
jednocześnie określając rekomendacje na temat użytkowania hałd. Podjęte działania
pozwoliły na opracowanie metodyki badań i inwentaryzacji hałd.
W kolejnych etapach prac uzupełniono bazę HAŁDY o określenie rzeczywistego lub
potencjalnego oddziaływania części zinwentaryzowanych w niej obiektów na poszczególne
komponenty środowiska przyrodniczego (powietrze, wody podziemne i powierzchniowe,
gleby, organizmy). Ocena taka umożliwia klasyfikację poszczególnych składowisk
w aspekcie możliwości wykorzystania zdeponowanych na nich mineralnych surowców
odpadowych (składowiska do wykorzystania, składowiska do objęcia monitoringiem
środowiskowym, do objęcia ochroną prawną).
W ramach Planu prac państwowej służby geologicznej na 2024 r., uwzględnione zostało
zadanie pn. „Bilans złóż antropogenicznych Polski - etap I”. Celem realizacji zadania jest
rozpoczęcie bilansowania zasobów antropogenicznych zdeponowanych na hałdach
i zwałowiskach pogórniczych dla potrzeb Gospodarki Obiegu Zamkniętego, poprzez
przeprowadzenie badań pilotażowych w wybranym województwie (śląskim). Proponowane
prace przyczynią się do sporządzenia integralnego elementu Bilansu zasobów złóż kopalin
w Polsce, jakim byłby Bilans zasobów antropogenicznych Polski. Ponadto celem zadania
będzie także opracowanie zmian legislacyjnych w zakresie definiowania, dokumentowania
oraz eksploatacji złóż antropogenicznych.

-- 9 of 14 --

Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że szczegółowe działania dla obszarów szczególnie
zagrożonych, na obszarze których przekraczane są normy jakości powietrza (poziomy
dopuszczalne) powinny być zdefiniowane w Programach Ochrony Powietrza (POP),
opracowywanych przez Marszałków Województw. Emisja zanieczyszczeń do powietrza,
w tym z sektora hałd jest obliczana corocznie przez KOBIZE-IOŚ PIB. Dane są dostępne dla
każdego z wysypisk odrębnie. Dane te stanowią podstawę prowadzonego przez IOŚ-PIB
modelowania jakości powietrza, które jest wykorzystywane w ocenach jakości powietrza
opracowywanych corocznie prze GIOŚ. Sumaryczna wielkość emisji z najważniejszych
sektorów jest umieszczona w każdy rocznym raporcie.
Ocena wpływu populacji na pojedyncze źródła emisji (jak transport, hałdy, tzw. niska emisja,
energetyka czy przemysł nie jest rutynowo prowadzona ze względu na fakt, iż stężenie
zanieczyszczeń powietrza w danym miejscu jest wypadkową wszystkich źródeł emisji,
przemian zanieczyszczeń w atmosferze oraz transgranicznego transportu zanieczyszczeń
z odległych obszarów. Kompleksowe analizy dotyczące ekspozycji populacji na stężenia
wykonywane są w ocenach rocznych przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
z wykorzystaniem wyników pomiarów PMŚ oraz modelowania zanieczyszczeń
opracowanych przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy.
Radlin, Pszów i Rydułtowy są wskazywane w raportach GIOŚ jako obszary przekroczeń,
co oznacza, że powinny być uwzględnione w POP. Obecnie nie są planowane badania
epidemiologiczne dla tego obszaru. Projekt badawczy „MISTRAL” jest już finansowany
w ramach programu Unii Europejskiej „Horyzont Europa” (https://www.project-
mistral.eu/). Dofinansowanie takich projektów jest niezgodne z zasadą pomocy publicznej.
Minister Zdrowia nie przewiduje działań profilaktycznych, diagnostycznych lub osłonowych
dla mieszkańców Radlina, Pszowa i Rydułtów.
Liczba punktów pomiarowych wynika wprost z przepisów prawnych UE implementowanych
do krajowych. Obecne analizy jakości powietrza wykonywane zgodnie z wymaganiami
prawnymi wskazują, że na obszarach Radlin, Pszów i Rydułtowy przekroczenia występują
i są potwierdzone pomiarami prowadzonymi w strefie, w której się te miasta znajdują.
Prowadzenie dodatkowych pomiarów w tych miejscowościach może znacznie zwiększyć
koszty monitoringu i nie wnieść dodatkowych informacji do oceny jakości powietrza i oceny
zagrożenia.
Minister Zdrowia nie dysponuje danymi potwierdzającymi lub wykluczającymi związek
między płonącymi hałdami, a statystycznie najwyższą w Polsce liczbą dziecięcych guzów
mózgu w regionie rybnickim. Wykorzystywanie urządzeń pomiarowych nieposiadających
certyfikatów za zgodność prowadzenia pomiarów z normami lub certyfikatów
równoważności z określonymi prawie metodami referencyjnymi może prowadzić do
dezinformacji, tym bardziej, że ich lokalizacja w zdecydowanej większości, nie spełnia
warunków ich
lokalizacji w makro i mikro skali. Wyniki takie też nie mają udokumentowanego systemu
weryfikacji.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Grzegorz Wrona
Podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1201223.4556372.3616432
Załączniki:
1) Przykładowe dane pochodzące z punktów monitoringowych prowadzonych przez
PGG S.A. za miesiąc listopad 2025 r.
2) Przykładowe dane pochodzące z punktów monitoringowych prowadzonych przez
PGG S.A. za miesiąc listopad 2025 r.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 10 of 14 --

Załącznik nr 1
Dane z punktów monitoringowych prowadzonych przez PGG S.A.
KWK ROW Ruch Rydułtowy
Lokalizacja punktów monitoringowych
Punkt monitoringowy ul. Urbana 4
Punkt monitoringowy ul. Narutowicza 63

-- 11 of 14 --

Punkt monitoringowy ul. Kazimierza Przerwy-Tetmajera
Punkt monitoringowy Szyb Leona IV

-- 12 of 14 --

Załącznik nr 2
Dane z punktów monitoringowych prowadzonych przez PGG S.A.
KWK ROW Ruch Marcel
Lokalizacja punktów monitoringowych
(wyniki w kolejności lokalizacji z N na S)
Punkt monitoringowy ul. Korfantego pkt. Pom 1
Punkt monitoringowy ul. Korfantego pkt. Pom 2

-- 13 of 14 --

Punkt monitoringowy ul. Makuszyńskiego
Punkt monitoringowy ul. Letnia

-- 14 of 14 --