Interpelacja w sprawie utrzymania makroregionu Polska Wschodnia w Strategii Rozwoju Polski do 2035 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14213
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie utrzymania makroregionu Polska Wschodnia w Strategii Rozwoju Polski do 2035 r.
Zgłaszający: Rafał Weber, Piotr Babinetz, Tadeusz Chrzan, Teresa Pamuła, Anna Schmidt, Krzysztof Sobolewski
Data wpływu: 12-12-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie stanowiska Sejmiku Województwa Podkarpackiego (zał. do uchwały nr XXI/332/25 z dnia 27.10.2025 r.), dotyczącego utworzenia Obszaru Strategicznej Interwencji Polska Wschodnia w Strategii Rozwoju Polski do 2035 r., zwracam się z interpelacją w sprawie konieczności uwzględnienia w krajowej polityce rozwojowej utrzymania makroregionu Polska Wschodnia.
Stanowisko sejmiku podkreśla kluczowe znaczenie tego projektu dla zrównoważonego rozwoju regionów wschodnich, w tym: województw podkarpackiego, lubelskiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego, które graniczą z zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. Specyficzne wyzwania tych obszarów, takie jak niższy poziom rozwoju gospodarczego, społecznego i infrastrukturalnego w porównaniu do reszty kraju, a także ich strategiczne położenie wobec Ukrainy, niosą możliwości (np. rozwój handlu transgranicznego, inwestycji w infrastrukturę transportową i energetyczną), jak i wyzwania (np. niestabilność geopolityczna, potrzeba wzmocnienia bezpieczeństwa granicznego).
Sejmik Województwa Podkarpackiego wskazuje na potrzebę istnienia makroregionu o charakterze systemowym, który umożliwiłby skoordynowane działania na poziomie krajowym i unijnym, w tym wykorzystanie funduszy europejskich. Istnieje także potrzeba inwestycji w kluczowe sektory, takie jak infrastruktura transportowa (drogi, kolej, lotniska), energetyka (w tym odnawialne źródła energii), rolnictwo, turystyka oraz wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw. Sejmik zwraca również uwagę na niskie wskaźniki PKB per capita w województwie podkarpackim (ok. 71,7% średniej krajowej), wysoki poziom bezrobocia (8,7%) oraz konieczność przeciwdziałania depopulacji i emigracji zarobkowej.
W kontekście powyższego sejmik apeluje o uwzględnienie w Strategii Rozwoju Polski do 2035 r. utrzymania makroregionu Polska Wschodnia o charakterze instytucjonalnym, z dedykowanymi instrumentami wsparcia oraz elementami takimi jak:
- wzmocnienie współpracy transgranicznej z Ukrainą, w tym rozwój infrastruktury granicznej i handlowej;
- zwiększenie nakładów na inwestycje w transport, energetykę i ochronę środowiska w obszarze makroregionu;
- przeciwdziałanie dysproporcjom rozwojowym przez dedykowane programy unijne i krajowe.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: rząd) planuje uwzględnić w projekcie Strategii Rozwoju Polski do 2035 r. propozycję utworzenia Obszaru Strategicznej Interwencji Polska Wschodnia, zgodnie z postulatem Sejmiku Województwa Podkarpackiego?
2. Jakie konkretne działania podejmuje rząd w celu wyrównania dysproporcji rozwojowych między województwami wschodnimi, a resztą kraju, w tym w zakresie inwestycji infrastrukturalnych, wsparcia dla przedsiębiorczości oraz wykorzystania funduszy unijnych ?
3. W jaki sposób rząd zamierza wzmocnić współpracę transgraniczną z Ukrainą, uwzględniając wyzwania geopolityczne oraz jak planuje wykorzystać potencjał gospodarczy granicy wschodniej Unii Europejskiej dla rozwoju makroregionu Polska Wschodnia?
4. Czy są przewidziane dodatkowe środki finansowe na przeciwdziałanie depopulacji i emigracji zarobkowej w regionach wschodnich, w tym programy wspierające edukację, zdrowie i kulturę?
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6705 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 7 stycznia 2026 r.
znak sprawy: DSR-XIV.054.9.2025.BJ
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 14213 Pana Posła Rafała Webera wraz
z grupą Posłów w sprawie utrzymania makroregionu Polska Wschodnia
w Strategii Rozwoju Polski do 2035 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Zdiagnozowane w toku prac nad Strategią Rozwoju Polski do 2035 r. (SRP2035)
główne linie podziałów ekonomicznych i demograficznych w ujęciu terytorialnym
przebiegają pomiędzy największymi miastami a resztą kraju. Z diagnozy tej
wynika, że dotychczasowy podział na „Polskę Wschodnią” i pozostałą część kraju
nie odpowiada na aktualne wyzwania i problemy.
W tej sytuacji zaistniały wątpliwości, czy tak szeroko wyznaczony Obszar
Strategicznej Interwencji (OSI) należycie wypełnia ustawową definicję1. Stąd też
zaprojektowane cele i priorytety strategii oraz OSI zostały określone problemowo
i na tej podstawie wyznaczono ich zasięg terytorialny.
W wyniku takiego podejścia, wschodnim regionom Polski zaproponowano
wsparcie sektorowe, obejmujące następujące obszary i tematy, skupione według:
OSI sprawiedliwej transformacji energetycznej (obszar oddziaływania
zakładów Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A.), którego zakres interwencji
obejmuje m. in.:
o tworzenie nowych podmiotów wytwarzających energię,
1 Art. 5, ust. 6b Ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
-- 1 of 4 --
2
o budowanie potrzebnej do ich funkcjonowania infrastruktury
drogowej i kolejowej,
o wsparcie programów przekwalifikowania pracowników sektora
energetyki konwencjonalnej i sektora wydobywczego,
o aktywizacja kobiet i osób młodych,
o wsparcie transformacji gospodarczej przedsiębiorstw – w tym
także prowadzenie nowych inwestycji strategicznych związanych
z przemysłem obronnym i wsparciem bezpieczeństwa
gospodarczego i energetycznego państwa.
OSI wsparcia dla policentrycznej sieci miast i ich obszarów
funkcjonalnych (w którym znalazły się m.in. Olsztyn, Ełk, Suwałki,
Białystok, Łomża, Ostrołęka, Siedlce, Biała Podlaska, Chełm, Zamość,
Puławy, Lublin, Rzeszów, Przemyśl, Krosno, Mielec, Stalowa Wola czy
Tarnobrzeg).
Celem tej interwencji jest utrzymanie i wzmocnienie funkcji pełnionych
przez miasta dla mieszkańców poszczególnych regionów i subregionów
w taki sposób, aby zapewnić dobrą jakość usług publicznych i standard
życia w całym kraju, a jej kierunkiem będzie rozwój tych funkcji miast,
które mają charakter ponadlokalny i służą nie tylko mieszkańcom samego
miasta, ale przede wszystkim społeczności będącej w zasięgu jego
oddziaływania.
OSI odporności i rozwoju obszarów przy zewnętrznej granicy UE –
obejmujący wszystkie powiaty wzdłuż wschodniej granicy: od powiatu
bieszczadzkiego po powiat braniewski.
Zakres interwencji obejmie następujące kierunki:
o przeciwdziałanie wykluczeniu transportowemu, w tym budowa,
rozbudowa, modernizacja infrastruktury transportowej,
o wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego,
o utrzymanie zatrudnienia i konkurencyjności odporności
przedsiębiorstw (w tym tworzenie miejsc pracy w obszarach
związanych z obronnością),
o wsparcie służb ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego
i służb ratowniczych oraz służb obsługi granicy,
o wsparcie infrastruktury społecznej, z uwzględnieniem funkcji
zbiorowej ochrony ludności,
o zapewnienie bezpieczeństwa telekomunikacyjnego
i cyberbezpieczeństwa,
o ochronę granicy z wykorzystaniem walorów naturalnych, w tym
w ramach przybrzeżnych wód terytorialnych,
o wsparcie działań w zakresie turystyki.
rozproszone OSI wsparcia dla obszarów wiejskich wymagających
większego włączenia w procesy rozwojowe, skupiający się na
-- 2 of 4 --
3
problemach wsi, związanych głównie z kryzysem demograficznym;
działania będą ukierunkowane m.in. na:
o tworzenie pozarolniczych miejsc pracy blisko miejsca
zamieszkania,
o formułowanie i finansowanie programów i inicjatyw na rzecz
wydłużenia aktywności zawodowej osób w średnim wieku
i seniorów, skierowanych zarówno do pracowników, jak
i pracodawców, obejmujących m.in. działania edukacyjne
w zakresie kształcenia ustawicznego, w tym kompetencji
cyfrowych;
o zapewnienie mieszkańcom gmin i powiatów dostępu do wysokiej
jakości usług: lokalnego i ponadlokalnego transportu publicznego,
ochrony zdrowia, pomocy społecznej, w tym usług opiekuńczych,
edukacji, szkolnictwa ponadpodstawowego;
o wzmocnienie ich potencjału instytucjonalnego i adaptacyjnego
jednostek samorządu terytorialnego.
W ramach wzmocnienia współpracy transgranicznej z Ukrainą, SRP 2035 zakłada
również wsparcie rozbudowy ciągów transportowych (kolejowych i drogowych)
prowadzących do granicy, a także terminali przeładunkowych z toru szerokiego
na normalny.
Pełny opis działań znajduje się w projekcie SRP 2035. Dokument w ostatecznym
brzmieniu jest planowany do przyjęcia przez Radę Ministrów w I kwartale 2026
roku.
Odpowiadając na pytania dotyczące obecnie funkcjonujących instrumentów
finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, informuję,
że w bieżącej perspektywie finansowej Unii Europejskiej wdrażane są 2 programy
operacyjne:
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej obejmujący działania
dotyczące m.in.
o przedsiębiorczości i innowacyjności MŚP,
o energii i klimatu, w szczególności przedsięwzięcia dotyczące
rozwoju dystrybucyjnych sieci energetycznych,
o rozwoju zrównoważonej mobilności miejskiej,
o zrównoważonej turystyki,
o sieci transportowej, zarówno drogowej jak i kolejowej,
a w szczególności budowy lub przebudowy dróg w celu
ustanowienia niezbędnych połączeń do sieci TEN-T, przejść
granicznych oraz innych gałęzi zrównoważonego transportu.
Interreg NEXT Polska – Ukraina 2021-2027 obejmujący działania
dotyczące m.in.
o poprawy warunków rozwoju obszarów przygranicznych,
w szczególności w zakresie ochrony środowiska, zdrowia,
dostępności komunikacyjnej, infrastruktury oraz usług publicznych
-- 3 of 4 --
4
i współpracy instytucjonalnej i społecznej pomiędzy partnerami
po obu stronach granicy.
W kontekście przyszłości współpracy transgranicznej z Ukrainą, podkreślamy
wolę jej kontynuowania w perspektywie finansowej 2028–2034. Zgodnie
z projektem rozporządzenia Interreg przedstawionym przez Komisję Europejską,
programy Interreg realizowane na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej,
w tym z Ukrainą, będą proporcjonalnie finansowane z instrumentu „Globalna
Europa” oraz wkładu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR).
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --