Interpelacja w sprawie zasad refundacji szczepień przeciwko półpaścowi i rozszerzenia grupy uprawnionych pacjentów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14211
do ministra zdrowia
w sprawie zasad refundacji szczepień przeciwko półpaścowi i rozszerzenia grupy uprawnionych pacjentów
Zgłaszający: Jolanta Zięba-Gzik
Data wpływu: 12-12-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach choroba półpaścowa (herpes zoster), wynikająca z reaktywacji wirusa ospy wietrznej, występuje coraz częściej w populacji dorosłych, szczególnie osób starszych. Epidemiologiczne dane wskazują, że średnia zachorowalność w Polsce wynosi około 338–340 przypadków na 100 000 mieszkańców rocznie, a wśród osób po 50. roku życia przekracza 600 przypadków na 100 000 osób rocznie, co jest związane z naturalnym spadkiem odporności w miarę starzenia się organizmu. Statystyki te potwierdzają, że choroba ta jest istotnym problemem zdrowotnym w społeczeństwie, a ryzyko zachorowania wzrasta znacząco z wiekiem.
Obecnie szczepionka przeciw półpaścowi Shingrix (adjuvant recombinant zoster vaccine) jest dostępna w Polsce z refundacją 50% kosztów dla osób powyżej 18. roku życia o zwiększonym ryzyku zachorowania oraz w 100% dla osób w wieku 65 lat i starszych, które znajdują się w takiej grupie ryzyka. Jednak w praktyce pacjenci często podnoszą, że obecne granice wieku oraz kryteria grup ryzyka są zbyt wąskie, co ogranicza dostęp do szczepienia dla wielu osób, które – mimo niższego formalnego ryzyka – narażone są na ciężki przebieg choroby i jej powikłań, w tym neuralgii popółpaścowej.
Seniorzy zwracają także uwagę, iż ustalona granica wieku 65 lat wydaje się arbitralna, szczególnie w świetle faktu, że ryzyko zachorowania oraz ciężkich powikłań rośnie już u osób po 60. roku życia, co potwierdzają publikowane analizy naukowe. Wskazują także na relatywnie wysoką liczbę zachorowań nawet w grupach młodszych dorosłych, szczególnie tych z chorobami przewlekłymi czy obniżoną odpornością, które nie zawsze formalnie kwalifikują się jako grupa „o zwiększonym ryzyku”.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało lub zamierza podjąć pracę nad modyfikacją kryteriów refundacji szczepień przeciwko półpaścowi, tak aby zwiększyć dostęp do szczepienia dla osób z grup ryzyka, które nie mieszczą się w obecnych kryteriach (np. osoby po 60. roku życia)?
Czy rozważane są zmiany w wysokości lub warunkach refundacji, które mogłyby zwiększyć dostępność szczepionki Shingrix dla pacjentów powyżej określonego wieku lub z określonymi schorzeniami przewlekłymi?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje prowadzenie lub sfinansowanie badań przesiewowych lub analiz epidemiologicznych mających na celu ocenę rzeczywistej liczby zachorowań na półpasiec w Polsce oraz ich trendów w ostatnich latach?
Czy istnieje możliwość rozszerzenia katalogu chorób i stanów, które uprawniałyby pacjentów do refundowanego szczepienia, biorąc pod uwagę rosnącą liczbę przypadków oraz wiekową strukturę zachorowań?
Czy Ministerstwo Zdrowia wraz z Ministerstwem Finansów rozważa działania systemowe (np. kampanie edukacyjne, zwiększenie finansowania programów szczepień) mające na celu poprawę wyszczepialności przeciwko półpaścowi w populacji dorosłych, ze szczególnym uwzględnieniem seniorów?
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7124 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.78.2025.2.WM
Warszawa, 30 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 14211 Pani Jolanty Zięby-Gzik, Posłanki na Sejm
Rzeczypospolitej, w sprawie zasad refundacji szczepień przeciwko półpaścowi i
rozszerzenia grupy uprawnionych pacjentów, Minister Zdrowia przedstawia
stanowisko w sprawie.
Kwestie związane z refundacją reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 907, z późn. zm.), zwana dalej
„ustawą o
refundacji”. W myśl zapisów ustawy o refundacji, objęcie refundacją produktu
leczniczego jest dokonywane w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez
Ministra Zdrowia w oparciu o wniosek przedłożony przez podmiot odpowiedzialny
(producenta leku, jego przedstawiciela lub importera). Złożony do Ministerstwa
Zdrowia wniosek musi zawierać wszystkie elementy, określone w art. 25. ustawy o
refundacji. Wniosek o objęcie refundacją nowej substancji czynnej lub nowego
wskazania dla danej substancji czynnej podlega ocenie przez Agencję Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji. W kolejnym etapie postępowania całość
dokumentacji przekazywana jest Komisji Ekonomicznej, która prowadzi z
wnioskodawcą negocjacje w zakresie ustalenia ceny zbytu netto oraz wskazania, w
którym produkt ma być refundowany. Dopiero dysponując rekomendacją Prezesa
Agencji oraz stanowiskiem Komisji Ekonomicznej, uwzględniając kryteria ujęte w
art. 12 ustawy o refundacji, Minister Zdrowia podejmuje decyzję o objęciu bądź
odmowie objęcia refundacją produktu we wnioskowanym wskazaniu.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ministerstwo Zdrowia nie planuje zmian w refundacji szczepień przeciwko
półpaścowi.
Należy jednak zauważyć, że od 1 kwietnia 2025 r. obniżono kryterium wiekowe dla
pacjentów, dla których przysługuje obniżona odpłatność za szczepionkę Shingrix i
aktualnie wskazanie refundacyjne brzmi: „
Profilaktyka półpaśca i neuralgii
półpaścowej u pacjentów w wieku 18 lat i starszych o zwiększonym ryzyku
zachorowania na półpasiec tj. z: przewlekłą chorobą serca, przewlekłą chorobą
płuc, cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym
niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową, zakażeniem wirusem
HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją, białaczką, szpiczakiem
mnogim, przeszczepem narządu litego, reumatoidalnym zapaleniem stawów,
łuszczycą, łuszczycowym zapaleniem stawów, nieswoistym zapaleniem jelit,
zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa, stwardnieniem rozsianym,
toczniem układowym.”
Ponadto równocześnie umieszczono przedmiotową szczepionkę na wykazie leków
bezpłatnych dla pacjentów powyżej 65 roku życia.
Należy zauważyć, że wskazanie refundacyjne zostało ograniczone do pacjentów z
grup ryzyka wskutek negatywnej Rekomendacji Prezesa Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 106/2023 z dnia 25 września 2023 r. oraz
Stanowiska Rady Przejrzystości nr 109/2023 z dnia 18 września 2023 roku, gdzie
wskazywano na fakt, że wyniki badań przedmiotowej szczepionki wskazują przede
wszystkim na skuteczność technologii w populacji z zaburzoną odpornością oraz
szacowane wysokie koszty płatnika publicznego wynikające ze szczepienia całej
populacji powyżej 65- go roku życia.
Szczegóły oceny leku Shingrix wykonanej przez Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji można znaleźć pod adresem
https://bip.aotm.gov.pl/zlecenia-mz-2023/1005-materialy-2023/8116-64-2023-
zlc.
W odniesieniu do propozycji obniżenia odpłatności za przedmiotową szczepionkę
uprzejmie informuję, że wysokość zapłaty pacjenta za leki refundowane jest
uzależniona od:
poziomu odpłatności ustalonego w oparciu o art. 14 ustawy o refundacji,
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
ceny zbytu netto wynegocjowanej z podmiotem odpowiedzialnym,
wysokości limitu finansowania uzależnionej od ceny podstawy limitu
wyznaczonego na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o refundacji,
ewentualnego wytwarzania leku i/lub substancji czynnej wykorzystanej do
produkcji leku na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 6 ust. 2a
ustawy o refundacji.
Zgodnie z aktualnym stanem prawnym nie ma możliwości indywidualnego
ustalenia innej odpłatności niż wynika to z zapisów ustawy o refundacji.
Odnosząc się do działań systemowych, mających na celu poprawę wyszczepialności
przeciwko półpaścowi w populacji dorosłych, należy wskazać, iż Ministerstwo
Zdrowia realizuje działania ukierunkowane na promocję szczepień ochronnych,
będące jednym z zadań Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025, w
ramach Celu operacyjnego 4 „Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne”, Zadania
5 „Promocja szczepień– działania promocyjne i popularyzacyjne dotyczące
szczepień ochronnych”. Celem tego zadania jest popularyzacja szczepień
ochronnych, w tym za pośrednictwem serwisu internetowego Szczepienia.info
(https://szczepienia.pzh.gov.pl/).
Portal Szczepienia.info stanowi jedną z największych w Polsce internetowych baz
wiedzy na temat szczepień, prowadzoną przez Narodowy Instytut Zdrowia
Publicznego PZH–PIB. Jest on jedynym polskim portalem należącym do
podlegającej WHO sieci Vaccine Safety Network (VSN), zrzeszającej wiarygodne
strony internetowe poświęcone tematyce szczepień w różnych krajach. Serwis
znajduje się na międzynarodowej liście stron internetowych przekazujących
rzetelne i wiarygodne informacje o szczepieniach–obok takich instytucji, jak CDC,
Public Health England czy Robert Koch Institute. Działalność oraz rozwój portalu
finansowane są ze środków Narodowego Programu Zdrowia. Na portalu
publikowane są wiarygodne, oparte na dowodach naukowych informacje dotyczące
szczepień ochronnych. Treści udostępniane w serwisie kierowane są zarówno do
ogółu społeczeństwa, jak i do profesjonalistów medycznych.
Równocześnie, Minister Zdrowia wspiera wszelkie działania informacyjno-
edukacyjne promujące szczepienia oraz popiera wykorzystanie interdyscyplinarnej
wiedzy eksperckiej, obejmującej m.in. specjalistów w zakresie zdrowia publicznego,
komunikacji, mediów społecznościowych oraz nauk behawioralnych. Celem tych
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
działań jest zwiększenie skuteczności przeciwdziałania dezinformacji oraz
rozwijanie strategicznego, opartego na dowodach naukowych podejścia do
komunikacji.
Biorąc pod uwagę, że szczepienia są bezpieczne i stanowią obecnie
najskuteczniejszą metodę zapobiegania groźnym chorobom zakaźnym,
Ministerstwo Zdrowia kontynuuje intensywne działania edukacyjne i promocyjne
na rzecz szczepień ochronnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --