Interpelacja w sprawie wstrzymywania refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników oraz zagrożeń dla funkcjonowania szkolnictwa branżowego i kształcenia dualnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14203
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wstrzymywania refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników oraz zagrożeń dla funkcjonowania szkolnictwa branżowego i kształcenia dualnego
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Renata Rak, Katarzyna Matusik-Lipiec, Alicja Łuczak, Adam Krzemiński
Data wpływu: 11-12-2025
Szanowna Pani Minister,
z analizy dokumentów przekazanych Sejmowi RP wraz z projektem ustawy budżetowej na rok 2026 wynika, że na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników odbywających praktyczną naukę zawodu przewidziano kwotę o 100 mln zł niższą niż środki zaplanowane na ten cel w roku 2025.
Jednocześnie do przedsiębiorców prowadzących kształcenie dualne oraz do biur poselskich napływają liczne sygnały o wstrzymywaniu przez OHP podpisywania nowych umów refundacyjnych z powodu komunikowanych „braków środków Funduszu Pracy“. Z relacji pracodawców wynika, że mimo dochowania wymaganych procedur i terminów, wnioski pozostają bez rozpatrzenia, a OHP przekazuje pisemne informacje o zawieszeniu naboru do czasu „odblokowania środków“.
Sytuacja ta ma wymiar systemowy i ogólnopolski. W Polsce pracuje i uczy się ok. 100 tys. młodocianych pracowników, dla których praktyczna nauka zawodu jest warunkiem ukończenia szkoły branżowej. Wstrzymanie refundacji skutkuje m.in. wypowiadaniem umów o pracę młodocianym, brakiem możliwości odbywania praktycznej nauki zawodu, ograniczeniem liczby przedsiębiorców gotowych szkolić uczniów oraz narastaniem deficytów kadrowych w zawodach kluczowych. Refundacja wynagrodzeń młodocianych pracowników jest realizacją obowiązku państwa w zakresie zapewnienia młodzieży dostępu do edukacji zawodowej i nie może być przerzucana na przedsiębiorców.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie są przyczyny zmniejszenia o 100 mln zł środków przewidzianych w planie finansowym Funduszu Pracy na 2026 r. na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników i czy ministerstwo dysponuje analizami lub prognozami potwierdzającymi, że kwota 900 mln zł jest wystarczająca do finansowania wszystkich umów refundacyjnych w roku 2026? Jeżeli tak – proszę o ich przedstawienie.
2. Czy ministerstwo planuje uruchomienie dodatkowych środków lub dokonanie stosownych przesunięć w planie finansowym Funduszu Pracy, aby zapewnić nieprzerwaną realizację refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników w sytuacji, gdy alokacja okaże się niewystarczająca?
3. Jak ministerstwo ocenia wpływ wstrzymywania przez OHP nowych umów refundacyjnych na: dostępność nauki zawodu, możliwość ukończenia szkoły branżowej, liczbę przedsiębiorców gotowych zatrudniać młodocianych, realizację polityki państwa w obszarze kształcenia zawodowego oraz przeciwdziałanie niedoborom kadrowym?
4. Czy ministerstwo analizowało społeczne skutki ograniczenia dostępności refundacji, w tym ryzyko rezygnacji młodych ludzi z podjęcia nauki zawodu lub rozwiązania przez przedsiębiorców już zawartych umów?
5. Czy rząd planuje dostosowanie wysokości refundacji do rosnących kosztów pracy, tak aby instrument ten pozostał skutecznym narzędziem wspierającym dualny system kształcenia zawodowego?
6. Czy ministerstwo monitoruje skalę odmów i wstrzymań podpisywania umów przez OHP w roku 2025, w tym przypadki uzasadniane brakiem środków z Funduszu Pracy oraz czy planuje podjęcie działań naprawczych, mających na celu przywrócenie pełnej realizacji ustawowych zadań tej instytucji?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4895 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.651.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14203 Pani Posłanki Iwony Małgorzaty Krawczyk wraz
z grupą posłów, w sprawie wstrzymywania refundacji wynagrodzeń młodocianych
pracowników oraz zagrożeń dla funkcjonowania szkolnictwa branżowego i kształcenia
dualnego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Trzeba podkreślić, że środki przeznaczane na wsparcie kształcenia młodocianych
pracowników w ostatnich latach systematycznie i wyraźnie zwiększano. W ustawie
budżetowej na rok 2026 zabezpieczono na ten cel łącznie ponad 1,5 mld zł. Z tej kwoty 900
milionów złotych przeznaczono na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników,
582,5 miliona na dofinansowanie kosztów ich kształcenia, 11 milionów na dofinansowanie
praktyk absolwenckich i 50 milionów złotych na przygotowanie i przeprowadzenie
egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Jest to kwota wyższa niż w roku
minionym i niemal o 500 milionów złotych przekraczająca środki przeznaczone na ten cel
w roku 2024, co obrazuje skalę zaangażowania państwa w rozwój kształcenia zawodowego
młodych ludzi i wspieranie pracodawców, którzy się go podejmują.
Każdy pracodawca, który zawarł z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu
przygotowania ich do wykonywania zawodu po zakończeniu 3 letniego okresu takiego
kształcenia otrzyma dofinansowanie, na zasadach określonych w art. 122 ustawy Prawo
oświatowe1. Instrument ten ma charakter obligatoryjny, a wydatki na jego finansowanie
ponoszone są do wysokości potrzeb. W ostatnim czasie wprowadzono tym obszarze zmiany
wychodzące naprzeciw postulatom pracodawców - w tym rzemieślników - i zwiększono
dofinansowanie, a także uproszczono zasady ich wypłaty, rezygnując z obowiązku zdania
egzaminu jako warunku otrzymania pełnej kwoty wsparcia.
Wyjaśniając przyczyny czasowego wstrzymania przez Ochotnicze Hufce Pracy zawierania
w grudniu 2025 roku nowych umów o refundację wynagrodzeń młodocianych
pracowników, należy zaznaczyć, iż decyzja ta wynikała z ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia2. Zgodnie z jej przepisami wnioski o refundację rozpatrywane są bowiem
według kolejności wpływu, do wyczerpania limitu środków określonych w planie
finansowym Funduszu Pracy na dany rok. Na rok 2026 limit w zakresie refundacji
wynagrodzeń na tamten czas wynosił 900 milionów złotych i nie wystarczał, aby przyznać
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
refundację wszystkim przedsiębiorcom, którzy złożyli wniosek do wojewódzkich komend
OHP.
W związku z tym podjęto następujące działania, mające na celu zapewnieniu
odpowiedniego wsparcia zarówno dla przedsiębiorców, ale też – co najważniejsze - dla
młodzieży uczestniczącej w systemie kształcenia zawodowego:
1. Ochotnicze Hufce Pracy wydały 19 grudnia 2025 r. komunikat dotyczący możliwości
ponownego składania wniosków o zawarcie umów o refundację;
2. decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 15 stycznia br. dokonano zmiany
w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2026, polegającej na zwiększeniu
wydatków z przeznaczeniem na refundację wynagrodzeń młodocianych poprzez
zmniejszenie wydatków przeznaczonych na inne zadania. W wyniku tej zmiany limit
środków dla OHP został zwiększony o 168,7 mln zł do kwoty 1 068,7 mln zł;
3. 23 stycznia br. jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydowałam
o skierowaniu do Ministra Finansów i Gospodarki wniosku o zabezpieczenie
dodatkowych 64,7 mln zł ze stanu środków pieniężnych Funduszu Pracy, co ma
umożliwić pozytywne rozpatrzenie wszystkich złożonych przez pracodawców jeszcze
w 2025 roku wniosków o zawarcie umów refundacji wynagrodzeń zatrudnionych
pracowników młodocianych.
Wskazana zmiana wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, a następnie uzyskania przez dysponenta Funduszu Pracy opinii sejmowej
komisji właściwej do spraw budżetu. Pozyskanie zgody Ministra Finansów i Gospodarki jest
niezbędne, aby w pełni zabezpieczyć potrzeby zgłaszane przez Ochotnicze Hufce Pracy.
Celem, jaki stawia sobie Kierownictwo podległego mi resortu jest stworzenie
i zagwarantowanie warunków, w których system kształcenia zawodowego młodocianych
będzie mógł funkcjonować w sposób w pełni stabilny, przewidywalny i bezpieczny
finansowo.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --