Interpelacja w sprawie planowanych zmian legislacyjnych i systemowych dotyczących finansowania świadczeń zdrowotnych dla nielegalnych migrantów oraz dochodzenia należności z tego tytułu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14178
do ministra zdrowia
w sprawie planowanych zmian legislacyjnych i systemowych dotyczących finansowania świadczeń zdrowotnych dla nielegalnych migrantów oraz dochodzenia należności z tego tytułu
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 10-12-2025
Szanowna Pani Minister,
w interpelacji nr 11105 zapytałem wprost, czy Ministerstwo Zdrowia planuje zmiany legislacyjne lub systemowe, które:
ograniczyłyby finansowanie leczenia nielegalnych migrantów z budżetu państwa lub NFZ,
zapewniłyby skuteczne egzekwowanie należności za świadczenia udzielone cudzoziemcom nieposiadającym tytułu do świadczeń zdrowotnych.
W odpowiedzi Ministerstwo Zdrowia w ogóle nie odniosło się do tej kwestii, stwierdzając jedynie, że minister właściwy do spraw zdrowia „nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji”.
Oznacza to, że opinia publiczna nie otrzymała żadnej informacji, czy rząd Donalda Tuska zamierza w jakikolwiek sposób uporządkować obszar finansowania świadczeń zdrowotnych dla nielegalnych migrantów i dochodzenia należności za takie świadczenia – mimo że jest to temat bezpośrednio związany z kondycją polskiego systemu ochrony zdrowia i poczuciem sprawiedliwości społecznej.
Brak odpowiedzi jest rażącym naruszeniem standardów demokratycznych i obowiązku rzetelnego informowania Sejmu RP, a także dowodem na lekceważenie obywateli, którzy mają prawo wiedzieć, jakie są plany rządu w kwestii obciążania ich dodatkowymi kosztami wynikającymi z cudzej polityki migracyjnej.
Dlatego ponownie, już w formie odrębnej interpelacji, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace analityczne lub legislacyjne nad zmianami przepisów, które:
a) ograniczałyby możliwość finansowania świadczeń zdrowotnych udzielanych nielegalnym migrantom ze środków NFZ lub budżetu państwa,
b) wprowadzałyby bardziej skuteczne mechanizmy dochodzenia należności od cudzoziemców nieposiadających tytułu do świadczeń zdrowotnych (np. obowiązkowe zabezpieczenia finansowe, porozumienia międzynarodowe, uproszczone procedury egzekucyjne)?
Jeżeli takie prace są prowadzone – na jakim są etapie i kiedy rząd zamierza przedstawić Sejmowi RP konkretne projekty ustaw lub zmian systemowych?
Jeżeli takich prac nie prowadzi się, proszę o wyjaśnienie, czy rząd uważa obecne rozwiązania za wystarczające – mimo braku danych o skali kosztów i skuteczności egzekwowania należności – oraz jak to się ma do deklaracji o konieczności oszczędnego i racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.
Czy Pani Minister dostrzega konflikt między deklaracjami o trudnej sytuacji finansowej NFZ, zadłużeniu szpitali i konieczności oszczędzania, a faktem, że rząd nie podejmuje żadnych działań legislacyjnych mających na celu uszczelnienie systemu finansowania leczenia nielegalnych migrantów?
Czy brak odpowiedzi na to pytanie w ramach interpelacji nr 11105 był celową decyzją polityczną, mającą ukryć przed opinią publiczną brak jakichkolwiek działań rządu w tym obszarze?
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie gromadzi danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5880 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.87.2025.DP
Warszawa, 28 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na następujące interpelacje z dnia 17 grudnia 2025 r. złożone przez Pana Posła
Dariusza Mateckiego:
- Interpelacja nr 14174 w sprawie liczby cudzoziemców nieposiadających tytułu do
świadczeń zdrowotnych, którym udzielono świadczeń zdrowotnych w Polsce,
- Interpelacja nr 14175 w sprawie kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych
cudzoziemcom nieposiadającym tytułu do świadczeń zdrowotnych w Polsce,
- Interpelacja nr 14176 w sprawie skuteczności dochodzenia należności za świadczenia
zdrowotne udzielone cudzoziemcom nieposiadającym tytułu doświadczeń,
- Interpelacja nr 14177 w sprawie udziału państw trzecich oraz instytucji
międzynarodowych w pokrywaniu kosztów leczenia cudzoziemców nieposiadających tytułu
do świadczeń zdrowotnych w Polsce,
- Interpelacja nr 14178 w sprawie planowanych zmian legislacyjnych i systemowych
dotyczących finansowania świadczeń zdrowotnych dla nielegalnych migrantów oraz
dochodzenia należności z tego tytułu,
- Interpelacja nr 14179 w sprawie działań rządu na forum Unii Europejskiej w celu uzyskania
zwrotu kosztów leczenia nielegalnych migrantów przerzucanych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej,
uprzejmie informuję, że zgodnie z dotychczas przedstawionymi wyjaśnieniami, kwestie
poruszone w treści interpelacji nr 11105 jak również w interpelacjach nr 14174-14179
pozostają poza właściwością Ministra Zdrowia. Niezależnie od powyższego, mając na
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
względzie ponowne skierowanie pytań do Ministra Zdrowia, informuję, że Ministerstwo
Zdrowia wystąpiło o przekazanie informacji umożliwiających udzielenie odpowiedzi
na niniejsze interpelacje do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).
Zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi przez MSWiA, cudzoziemcy, którym opiekę
medyczną zapewnia Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (UdSC) posiadają tytuł do
świadczeń zdrowotnych, uzyskany poprzez złożenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej w Polsce lub poprzez otrzymanie zaświadczenia Szefa UdSC
potwierdzającego korzystanie z ochrony czasowej i przebywają w Polsce legalnie.
Ponadto MSWiA podkreśliło, że Straż Graniczna (SG) należy do organów administracji
niezespolonej, w związku z powyższym obszar działania poszczególnych oddziałów SG nie
pokrywa się podziałem administracyjnym kraju na województwa.
Jednocześnie MSWiA poinformowało, że SG nie gromadzi danych dotyczących liczby
cudzoziemców, którym udzielono świadczeń zdrowotnych, w szczególności w sposób
pozwalający na ich przedstawienie zgodnie z pytaniami ujętymi w treści ww. interpelacji.
Przedstawiając powyższe należy wyjaśnić, że koszty świadczeń medycznych udzielanych
cudzoziemcom pozostającym w dyspozycji SG (w szczególności zatrzymanym,
umieszczonym w ośrodkach strzeżonych, czy będących w trakcie przymusowego wykonania
decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu) są pokrywane z budżetu państwa – z części
pozostającej w dyspozycji Komendanta Głównego SG – i częściowo refinansowane ze
środków Unii Europejskiej (w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, dalej: FAMI).
W okresie od 13 grudnia 2023 r. do 8 stycznia 2026 r. podmioty medyczne wystawiły SG
1 518 faktur za świadczenia zdrowotne udzielone cudzoziemcom będącym w dyspozycji SG.
Straż Graniczna nie ma możliwości ustalenia rozliczenia konkretnych przypadków, ponieważ
faktury wystawiane przez podmioty medyczne nierzadko dotyczą więcej niż jednego
cudzoziemca, a niekiedy jednemu cudzoziemcowi są udzielane świadczenia przez pewien
czas, za co jest wystawianych kilka faktur.
Koszty z tytułu świadczeń zdrowotnych udzielonych ww. cudzoziemcom, w okresie od
13 grudnia 2023 r. do 9 stycznia 2026 r., wyniosły 10 906 461,28 zł, z czego z części budżetu
państwa pozostającej w dyspozycji Komendanta Głównego SG wydatkowano
6 035 975,18 zł, a z FAMI – 4 870 486,10 zł.
W stosunku do cudzoziemców, którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu
wydaje się bez określenia terminu jej wykonania (o ile nie udziela mu się pomocy
w dobrowolnym powrocie), ustala się koszty związane z wydaniem i wykonaniem decyzji,
do których zalicza się m.in. koszty badania lekarskiego cudzoziemca oraz zapewnienia
cudzoziemcowi opieki medycznej i psychologicznej podczas pobytu w strzeżonym ośrodku
lub areszcie dla cudzoziemców.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Przedmiotowe koszty ponosi cudzoziemiec lub inne wskazane w ustawie z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079, z późn. zm) podmioty, jak np.
zapraszający czy podmiot powierzający cudzoziemcowi pracę. Ustalenie kosztów może
zatem stanowić podstawę do egzekwowania od cudzoziemca ich pokrycia (o ile nie jest do
tego zobowiązany inny podmiot). Powyższa egzekucja jest jednak skuteczna jedynie
wówczas, gdy cudzoziemiec posiada środki pieniężne, które można zająć.
W ocenie MSWiA obowiązujące przepisy prawa w omawianym zakresie, odnoszące się do
zadań realizowanych przez SG należy uznać za adekwatne. W związku z powyższym MSWiA
poinformowało, że w resorcie obecnie nie są prowadzone prace analityczne bądź legislacyjne
w zakresie stanowiącym przedmiot ww. interpelacji.
Ponadto MSWiA poinformowało, że nie podejmowało na forum Unii Europejskiej działań
mających na celu uzyskanie systemowego mechanizmu rekompensaty dla Państw
Członkowskich, które ponoszą koszty leczenia cudzoziemców.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --