Interpelacja nr 14172
Interpelacja w sprawie ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Podatki i Finanse (88%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR
Interpelacja nr 14172
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 10-12-2025
Proponowana przez Komisję Europejską reforma dyrektywy w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych (Tobacco Taxation Directive – TTD) przewiduje podwyższenie minimalnych stawek akcyzy w całej Unii Europejskiej, wprowadzenie jednolitych zasad opodatkowania nowych kategorii produktów, takich jak e-papierosy, podgrzewany tytoń i nikotynowe saszetki, a także ustanowienie mechanizmu TEDOR, w ramach którego część dochodów z akcyzy miałaby być przekazywana bezpośrednio do budżetu UE jako nowy „zasób własny“. Reforma, przedstawiana oficjalnie jako działanie na rzecz ochrony zdrowia publicznego i walki z nielegalnym rynkiem, w praktyce prowadzi do istotnego zwiększenia obciążeń fiskalnych w państwach członkowskich oraz centralizacji kompetencji podatkowych na poziomie unijnym.
Zakres proponowanej reformy może nieproporcjonalnie uderzyć w kraje o niższych dochodach, zwiększając ceny detaliczne wyrobów tytoniowych, co z kolei może sprzyjać rozwojowi szarej strefy i przemytu. Rozszerzenie akcyzy na nowe produkty i ujednolicenie minimalnych stawek na poziomie UE rodzi również ryzyko dla krajowych producentów tytoniu, zwłaszcza w Polsce, gdzie ten sektor odgrywa istotną rolę w lokalnej gospodarce i zatrudnieniu. Ponadto mechanizm TEDOR, w którym część wpływów z akcyzy trafia bezpośrednio do budżetu UE, stanowi przesunięcie kompetencji podatkowych z państw członkowskich na poziom unijny i może osłabić suwerenność fiskalną Polski.
Ze względu na potencjalne skutki ekonomiczne, społeczne i fiskalne, konieczne jest uzyskanie od rządu pełnych informacji na temat planowanej reformy, jej wpływu na budżet państwa, sektor tytoniowy oraz legalny rynek, a także stanowiska Polski w procesie legislacyjnym UE.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Proszę o przedstawienie pełnej analizy przewidywanych skutków proponowanej przez Komisję Europejską reformy dyrektywy w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych (TTD), w tym podwyższenia minimalnych stawek akcyzy, objęcia akcyzą nowych produktów oraz wprowadzenia mechanizmu TEDOR, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na dochody budżetu państwa, sytuację polskich producentów tytoniu oraz kondycję legalnego rynku wyrobów tytoniowych.
Proszę o ocenę skutków planowanej reformy dla polskiego rolnictwa, w szczególności dla producentów tytoniu, z uwzględnieniem przewidywanego wpływu na opłacalność upraw, poziom zatrudnienia oraz funkcjonowanie lokalnych gospodarek rolniczych.
Proszę o przedstawienie stanowiska rządu wobec mechanizmu TEDOR, przewidującego przekazywanie części dochodów z akcyzy do budżetu UE, w kontekście zachowania suwerenności fiskalnej Polski oraz ryzyka centralizacji kompetencji podatkowych na poziomie unijnym, a także o wskazanie działań, jakie rząd zamierza podjąć w celu ochrony interesów państwa.
Proszę o przedstawienie informacji, czy rząd planuje przeprowadzenie krajowych konsultacji z branżą tytoniową, rolnikami oraz ekspertami ekonomicznymi w celu przygotowania stanowiska negocjacyjnego Polski w sprawie prac nad dyrektywą TTD, wraz z harmonogramem i zakresem planowanych konsultacji.
Proszę o przedstawienie oceny ryzyka wzrostu szarej strefy, przemytu i nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi w Polsce w przypadku wdrożenia proponowanych zmian UE, a także o wskazanie działań, które rząd planuje podjąć, aby ograniczyć te zjawiska i chronić legalny rynek.
Proszę o przedstawienie informacji, czy minister finansów i gospodarki przewiduje przygotowanie krajowych scenariuszy działań łagodzących negatywne skutki reformy UE, w tym wsparcia dla legalnych producentów oraz programów wsparcia dla regionów rolniczych, oraz o wskazanie, w jaki sposób działania te będą powiązane z procesem implementacji dyrektywy po jej ewentualnym przyjęciu przez Unię Europejską.
Jakie działania minister finansów i gospodarki podjął dotychczas w ramach Rady ECOFIN w związku z pracami nad reformą dyrektywy TTD, w tym w zakresie zgłaszania uwag, poprawek lub stanowisk negocjacyjnych reprezentujących interes Polski?
Czy jest planowane zgłoszenie konkretnych propozycji modyfikacji projektu dyrektywy TTD na poziomie Rady ECOFIN w celu ochrony polskich interesów fiskalnych, gospodarczych i społecznych?
Czy jest planowana współpraca z innymi państwami członkowskimi w Radzie ECOFIN w kontekście negocjacji nad dyrektywą, w tym czy planowane są działania koalicyjne z państwami o podobnym stanowisku wobec podwyższenia akcyzy lub mechanizmu TEDOR?
Czy minister finansów i gospodarki przewiduje wykorzystanie procedur w Radzie ECOFIN, takich jak opiniowanie przez grupy robocze lub poszczególne komitety techniczne, do zgłaszania poprawek i wpływania na ostateczny kształt dyrektywy przed jej przyjęciem?
Interpelacja nr 14172
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 10-12-2025
Proponowana przez Komisję Europejską reforma dyrektywy w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych (Tobacco Taxation Directive – TTD) przewiduje podwyższenie minimalnych stawek akcyzy w całej Unii Europejskiej, wprowadzenie jednolitych zasad opodatkowania nowych kategorii produktów, takich jak e-papierosy, podgrzewany tytoń i nikotynowe saszetki, a także ustanowienie mechanizmu TEDOR, w ramach którego część dochodów z akcyzy miałaby być przekazywana bezpośrednio do budżetu UE jako nowy „zasób własny“. Reforma, przedstawiana oficjalnie jako działanie na rzecz ochrony zdrowia publicznego i walki z nielegalnym rynkiem, w praktyce prowadzi do istotnego zwiększenia obciążeń fiskalnych w państwach członkowskich oraz centralizacji kompetencji podatkowych na poziomie unijnym.
Zakres proponowanej reformy może nieproporcjonalnie uderzyć w kraje o niższych dochodach, zwiększając ceny detaliczne wyrobów tytoniowych, co z kolei może sprzyjać rozwojowi szarej strefy i przemytu. Rozszerzenie akcyzy na nowe produkty i ujednolicenie minimalnych stawek na poziomie UE rodzi również ryzyko dla krajowych producentów tytoniu, zwłaszcza w Polsce, gdzie ten sektor odgrywa istotną rolę w lokalnej gospodarce i zatrudnieniu. Ponadto mechanizm TEDOR, w którym część wpływów z akcyzy trafia bezpośrednio do budżetu UE, stanowi przesunięcie kompetencji podatkowych z państw członkowskich na poziom unijny i może osłabić suwerenność fiskalną Polski.
Ze względu na potencjalne skutki ekonomiczne, społeczne i fiskalne, konieczne jest uzyskanie od rządu pełnych informacji na temat planowanej reformy, jej wpływu na budżet państwa, sektor tytoniowy oraz legalny rynek, a także stanowiska Polski w procesie legislacyjnym UE.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Proszę o przedstawienie pełnej analizy przewidywanych skutków proponowanej przez Komisję Europejską reformy dyrektywy w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych (TTD), w tym podwyższenia minimalnych stawek akcyzy, objęcia akcyzą nowych produktów oraz wprowadzenia mechanizmu TEDOR, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na dochody budżetu państwa, sytuację polskich producentów tytoniu oraz kondycję legalnego rynku wyrobów tytoniowych.
Proszę o ocenę skutków planowanej reformy dla polskiego rolnictwa, w szczególności dla producentów tytoniu, z uwzględnieniem przewidywanego wpływu na opłacalność upraw, poziom zatrudnienia oraz funkcjonowanie lokalnych gospodarek rolniczych.
Proszę o przedstawienie stanowiska rządu wobec mechanizmu TEDOR, przewidującego przekazywanie części dochodów z akcyzy do budżetu UE, w kontekście zachowania suwerenności fiskalnej Polski oraz ryzyka centralizacji kompetencji podatkowych na poziomie unijnym, a także o wskazanie działań, jakie rząd zamierza podjąć w celu ochrony interesów państwa.
Proszę o przedstawienie informacji, czy rząd planuje przeprowadzenie krajowych konsultacji z branżą tytoniową, rolnikami oraz ekspertami ekonomicznymi w celu przygotowania stanowiska negocjacyjnego Polski w sprawie prac nad dyrektywą TTD, wraz z harmonogramem i zakresem planowanych konsultacji.
Proszę o przedstawienie oceny ryzyka wzrostu szarej strefy, przemytu i nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi w Polsce w przypadku wdrożenia proponowanych zmian UE, a także o wskazanie działań, które rząd planuje podjąć, aby ograniczyć te zjawiska i chronić legalny rynek.
Proszę o przedstawienie informacji, czy minister finansów i gospodarki przewiduje przygotowanie krajowych scenariuszy działań łagodzących negatywne skutki reformy UE, w tym wsparcia dla legalnych producentów oraz programów wsparcia dla regionów rolniczych, oraz o wskazanie, w jaki sposób działania te będą powiązane z procesem implementacji dyrektywy po jej ewentualnym przyjęciu przez Unię Europejską.
Jakie działania minister finansów i gospodarki podjął dotychczas w ramach Rady ECOFIN w związku z pracami nad reformą dyrektywy TTD, w tym w zakresie zgłaszania uwag, poprawek lub stanowisk negocjacyjnych reprezentujących interes Polski?
Czy jest planowane zgłoszenie konkretnych propozycji modyfikacji projektu dyrektywy TTD na poziomie Rady ECOFIN w celu ochrony polskich interesów fiskalnych, gospodarczych i społecznych?
Czy jest planowana współpraca z innymi państwami członkowskimi w Radzie ECOFIN w kontekście negocjacji nad dyrektywą, w tym czy planowane są działania koalicyjne z państwami o podobnym stanowisku wobec podwyższenia akcyzy lub mechanizmu TEDOR?
Czy minister finansów i gospodarki przewiduje wykorzystanie procedur w Radzie ECOFIN, takich jak opiniowanie przez grupy robocze lub poszczególne komitety techniczne, do zgłaszania poprawek i wpływania na ostateczny kształt dyrektywy przed jej przyjęciem?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7902 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 31 grudnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 14172
Znak sprawy: PAD1.054.24.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Janusza Kowalskiego nr 14172 w sprawie
ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy
na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR przekazuję poniższe stanowisko.
W zakresie oceny skutków planowanej reformy dyrektywy dotyczącej
opodatkowania wyrobów tytoniowych informuję, że w lipcu 2025 r. Komisja
Europejska opublikowała dokument Impact Assessment Report Accompanying the
document Proposal for a Council Directive on the structure and rates of excise duty
applied to tobacco and tobacco related products (link: https://taxation-
customs.ec.europa.eu/taxation/excise-duties/excise-duties-tobacco/revision-
tobacco-taxation-directive-proposal_en ). Dokument ten zawiera obszerną ocenę
wpływu projektu dyrektywy Rady (COM(2025) 580) w sprawie struktury oraz stawek
akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych i substytucyjnych wyrobów tytoniowych
(dalej zwanej dyrektywą TTD), w zakresie między innymi minimalnych stawek akcyzy
na wyroby tytoniowe, opodatkowanie nowych wyrobów, w tym suszu tytoniowego,
a także oddziaływania na plantatorów tytoniu.
W odniesieniu do działań podejmowanych przez Ministra Finansów i Gospodarki
w trakcie procedowania ww. dyrektywy informuję, że projekt ten jest objęty
specjalną procedurą ustawodawczą – z uwagi na jego podatkowy charakter
(art. 113 i art. 289 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Zgodnie
z tą procedurą Rada, stanowiąc jednomyślnie, po konsultacji z Parlamentem
Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, uchwala przepisy
dotyczące harmonizacji ustawodawstw odnoszących się akcyzy.
-- 1 of 4 --
2/4
Oznacza to, iż zgodę na przyjęcie dyrektywy TTD muszą wyrazić wszystkie
państwa członkowskie. Zanim jednak dyrektywa zostanie przyjęta przez Radę
ECOFIN Prezydencja Rady, wyznacza i zwołuje odpowiednią grupę roboczą
do rozpatrzenia wniosku legislacyjnego tj. projektu dyrektywy. W zakresie projektu
dyrektywy TTD prace toczą się w grupie roboczej Rady - Working Party on Tax
Questions. Grupa robocza składa się z urzędników ze wszystkich państw
członkowskich i rozpoczyna pracę od ogólnej analizy propozycji, a następnie
przeprowadza jej szczegółową analizę. Kraj sprawujący Prezydencję w Radzie Unii
Europejskiej na skutek zgłoszonych przez państwa członkowskie, w tym Polskę,
uwag, przedstawia kolejne teksty kompromisowe projektu dyrektywy. W ten
sposób grupa robocza dąży do wypracowania wspólnego stanowiska na poziomie
technicznym oraz opracowuje projekt dyrektywy, który będzie wyrażał kompromis
gotowy do przyjęcia przez wszystkie państwa członkowskie, a więc także przez
Polskę.
Do tej pory, w ramach Rady ECOFIN projekt dyrektywy TTD był omawiany tylko
raz, na posiedzeniu 10 października 2025 r. W trakcie dyskusji Przedstawiciel
Polski zaznaczył, że Polska, mając duże doświadczenie w zakresie opodatkowania
akcyzą tytoniu i produktów nikotynowych, deklaruje gotowość do dzielenia się
wiedzą w trakcie prac grupy roboczej i będzie aktywnie uczestniczyć w pracach
w Radzie.
Natomiast w zakresie oceny ewentualnych skutków wdrożenia dyrektywy TTD dla
polskiego rolnictwa zauważyć należy, że stawki akcyzy na wyroby tytoniowe nie
oddziałują bezpośrednio na krajowych plantatorów tytoniu. Wynika to z faktu, że
krajowy przemysł tytoniowy opiera się przede wszystkim na tytoniu
importowanym. Krajowy surowiec tytoniowy charakteryzuje się wysoką
zawartością cukru i relatywnie niską zawartością nikotyny, co sprawia, że jest on
ceniony przede wszystkim jako surowiec do fajek wodnych. Tłumaczy to wysoki
poziom jego eksportu - około 85% krajowej produkcji.
Ponadto, ze względu na stosunkowo niską zawartość nikotyny, polski tytoń nie jest
powszechnie wykorzystywany do pozyskiwania z niego nikotyny stosowanej w
beztytoniowych wyrobach nikotynowych, w których najczęściej używa się nikotyny
syntetycznej.
Według danych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Polsce jest 2,8 tys.
plantatorów tytoniu, których uprawy zajmują powierzchnię ok. 9 tys. ha, a roczna
produkcja tego surowca wynosi ok. 20 tys. ton. Natomiast eksport tytoniu z Polski,
z uwzględnieniem reeksportu, osiągnął w 2024 roku poziom 21 tys. ton.
Odnośnie propozycji Komisji Europejskiej dotyczącej utworzenia zasobu własnego
TEDOR Rząd RP sprzeciwia się uszczuplaniu dochodów krajowych z podatku
akcyzowego od wyrobów tytoniowych i ich substytutów. Stanowisko Rządu w
sprawie wniosku Komisji Europejskiej dotyczącego zmiany decyzji o zasobach
własnych - COM(2025)574 zostało zaprezentowane Komisji do Spraw Unii
Europejskiej Sejmu RP w dniu 8 października 2025 r.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 311 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii
Europejskiej, decyzja dotycząca utworzenia nowego zasobu własnego wymaga
jednomyślności w Radzie UE oraz powtórnego zatwierdzenia przez wszystkie
państwa członkowskie zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi
(w przypadku Polski w drodze tzw. dużej ratyfikacji).
-- 2 of 4 --
3/4
W kwestii przeprowadzenia krajowych konsultacji z branżą tytoniową, należy
podkreślić, że Polska jest stroną Ramowej Konwencji Światowej Organizacji
Zdrowia o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (WHO FCTC). Zgodnie z art. 5 ust. 3 tej
Konwencji przy określaniu i wdrażaniu swoich polityk zdrowia publicznego
w odniesieniu do ograniczenia użycia tytoniu, Strony zobowiązane są chronić te
polityki przed komercyjnymi i innymi interesami związanymi z przemysłem
tytoniowym, zgodnie z prawem krajowym. W praktyce oznacza to, że państwa -
strony Konwencji - muszą zabezpieczyć proces legislacyjny przed wpływem i
interesami przemysłu tytoniowego.
Odnosząc się do ryzyka wzrostu szarej strefy, należy zwrócić uwagę, że organem
powołanym m.in. do walki z szarą strefą jest Krajowa Administracja Skarbowa
(dalej KAS).
Podejmowane przez KAS działania ukierunkowane na zwalczanie szarej strefy w
wyrobach akcyzowych zakrojone są na szeroką skalę i niezwykle skuteczne, co
potwierdzają liczne doniesienia medialne:
https://wiadomosci.onet.pl/warszawa/przejeli-gigantyczna-ilosc-
nielegalnego-towaru-akcja-
sluzb/eywxcc9?utm_source=livebar&utm_campaign=omp_1
https://newslubuski.pl/interwencje/102149-akcja-kas-zielona-gora-
gorzow-253-kg-tytoniu.html
https://bia24.pl/kategorie/wiadomosci/nielegalne-papierosy-w-pociagu-
towarowym-z-bialorusi.html
https://wydarzenia.interia.pl/podlaskie/news-celnicy-nie-mogli-uwierzyc-
przemyt-w-natce-pietruszki,nId,22460751
https://newslubuski.pl/interwencje/101171-kas-lubuskie-nielegalny-
tyton-183-paczki.html
https://lodz.tvp.pl/90201401/nielegalna-fabryka-papierosow-lodzkie-
zgierz-kas-cbsp-tyton-bez-akcyzy-przestepczosc-gospodarcza-papierosy-
z-przemytu-grupa-przestepcza-akcja-sluzb-nielegalny-tyton-
zabezpieczony-towar
https://wiadomosci.onet.pl/warszawa/zaskakujace-odkrycie-sluzb-na-
mazowszu-przemytnik-ukryl-sie-w-
kontenerze/er73jcm?utm_source=livebar&utm_campaign=newsy_sg
Powyższe linki odnoszą się wyłącznie do najnowszych informacji dotyczących
sukcesów w zwalczaniu szarej strefy i dotyczą tylko wyrobów tytoniowych. Należy
podkreślić, że ze względów operacyjnych nie wszystkie dane dotyczące działań w
tym zakresie mogą być podawane do publicznej wiadomości na bieżąco.
Reasumując, przyszłe krajowe rozwiązania w zakresie dyrektywy TTD będą
uzależnione od kierunku prowadzonych prac oraz od przyjętych końcowych
rozwiązań na szczeblu Unii Europejskiej.
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 31 grudnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 14172
Znak sprawy: PAD1.054.24.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Janusza Kowalskiego nr 14172 w sprawie
ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy
na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR przekazuję poniższe stanowisko.
W zakresie oceny skutków planowanej reformy dyrektywy dotyczącej
opodatkowania wyrobów tytoniowych informuję, że w lipcu 2025 r. Komisja
Europejska opublikowała dokument Impact Assessment Report Accompanying the
document Proposal for a Council Directive on the structure and rates of excise duty
applied to tobacco and tobacco related products (link: https://taxation-
customs.ec.europa.eu/taxation/excise-duties/excise-duties-tobacco/revision-
tobacco-taxation-directive-proposal_en ). Dokument ten zawiera obszerną ocenę
wpływu projektu dyrektywy Rady (COM(2025) 580) w sprawie struktury oraz stawek
akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych i substytucyjnych wyrobów tytoniowych
(dalej zwanej dyrektywą TTD), w zakresie między innymi minimalnych stawek akcyzy
na wyroby tytoniowe, opodatkowanie nowych wyrobów, w tym suszu tytoniowego,
a także oddziaływania na plantatorów tytoniu.
W odniesieniu do działań podejmowanych przez Ministra Finansów i Gospodarki
w trakcie procedowania ww. dyrektywy informuję, że projekt ten jest objęty
specjalną procedurą ustawodawczą – z uwagi na jego podatkowy charakter
(art. 113 i art. 289 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Zgodnie
z tą procedurą Rada, stanowiąc jednomyślnie, po konsultacji z Parlamentem
Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, uchwala przepisy
dotyczące harmonizacji ustawodawstw odnoszących się akcyzy.
-- 1 of 4 --
2/4
Oznacza to, iż zgodę na przyjęcie dyrektywy TTD muszą wyrazić wszystkie
państwa członkowskie. Zanim jednak dyrektywa zostanie przyjęta przez Radę
ECOFIN Prezydencja Rady, wyznacza i zwołuje odpowiednią grupę roboczą
do rozpatrzenia wniosku legislacyjnego tj. projektu dyrektywy. W zakresie projektu
dyrektywy TTD prace toczą się w grupie roboczej Rady - Working Party on Tax
Questions. Grupa robocza składa się z urzędników ze wszystkich państw
członkowskich i rozpoczyna pracę od ogólnej analizy propozycji, a następnie
przeprowadza jej szczegółową analizę. Kraj sprawujący Prezydencję w Radzie Unii
Europejskiej na skutek zgłoszonych przez państwa członkowskie, w tym Polskę,
uwag, przedstawia kolejne teksty kompromisowe projektu dyrektywy. W ten
sposób grupa robocza dąży do wypracowania wspólnego stanowiska na poziomie
technicznym oraz opracowuje projekt dyrektywy, który będzie wyrażał kompromis
gotowy do przyjęcia przez wszystkie państwa członkowskie, a więc także przez
Polskę.
Do tej pory, w ramach Rady ECOFIN projekt dyrektywy TTD był omawiany tylko
raz, na posiedzeniu 10 października 2025 r. W trakcie dyskusji Przedstawiciel
Polski zaznaczył, że Polska, mając duże doświadczenie w zakresie opodatkowania
akcyzą tytoniu i produktów nikotynowych, deklaruje gotowość do dzielenia się
wiedzą w trakcie prac grupy roboczej i będzie aktywnie uczestniczyć w pracach
w Radzie.
Natomiast w zakresie oceny ewentualnych skutków wdrożenia dyrektywy TTD dla
polskiego rolnictwa zauważyć należy, że stawki akcyzy na wyroby tytoniowe nie
oddziałują bezpośrednio na krajowych plantatorów tytoniu. Wynika to z faktu, że
krajowy przemysł tytoniowy opiera się przede wszystkim na tytoniu
importowanym. Krajowy surowiec tytoniowy charakteryzuje się wysoką
zawartością cukru i relatywnie niską zawartością nikotyny, co sprawia, że jest on
ceniony przede wszystkim jako surowiec do fajek wodnych. Tłumaczy to wysoki
poziom jego eksportu - około 85% krajowej produkcji.
Ponadto, ze względu na stosunkowo niską zawartość nikotyny, polski tytoń nie jest
powszechnie wykorzystywany do pozyskiwania z niego nikotyny stosowanej w
beztytoniowych wyrobach nikotynowych, w których najczęściej używa się nikotyny
syntetycznej.
Według danych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Polsce jest 2,8 tys.
plantatorów tytoniu, których uprawy zajmują powierzchnię ok. 9 tys. ha, a roczna
produkcja tego surowca wynosi ok. 20 tys. ton. Natomiast eksport tytoniu z Polski,
z uwzględnieniem reeksportu, osiągnął w 2024 roku poziom 21 tys. ton.
Odnośnie propozycji Komisji Europejskiej dotyczącej utworzenia zasobu własnego
TEDOR Rząd RP sprzeciwia się uszczuplaniu dochodów krajowych z podatku
akcyzowego od wyrobów tytoniowych i ich substytutów. Stanowisko Rządu w
sprawie wniosku Komisji Europejskiej dotyczącego zmiany decyzji o zasobach
własnych - COM(2025)574 zostało zaprezentowane Komisji do Spraw Unii
Europejskiej Sejmu RP w dniu 8 października 2025 r.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 311 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii
Europejskiej, decyzja dotycząca utworzenia nowego zasobu własnego wymaga
jednomyślności w Radzie UE oraz powtórnego zatwierdzenia przez wszystkie
państwa członkowskie zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi
(w przypadku Polski w drodze tzw. dużej ratyfikacji).
-- 2 of 4 --
3/4
W kwestii przeprowadzenia krajowych konsultacji z branżą tytoniową, należy
podkreślić, że Polska jest stroną Ramowej Konwencji Światowej Organizacji
Zdrowia o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (WHO FCTC). Zgodnie z art. 5 ust. 3 tej
Konwencji przy określaniu i wdrażaniu swoich polityk zdrowia publicznego
w odniesieniu do ograniczenia użycia tytoniu, Strony zobowiązane są chronić te
polityki przed komercyjnymi i innymi interesami związanymi z przemysłem
tytoniowym, zgodnie z prawem krajowym. W praktyce oznacza to, że państwa -
strony Konwencji - muszą zabezpieczyć proces legislacyjny przed wpływem i
interesami przemysłu tytoniowego.
Odnosząc się do ryzyka wzrostu szarej strefy, należy zwrócić uwagę, że organem
powołanym m.in. do walki z szarą strefą jest Krajowa Administracja Skarbowa
(dalej KAS).
Podejmowane przez KAS działania ukierunkowane na zwalczanie szarej strefy w
wyrobach akcyzowych zakrojone są na szeroką skalę i niezwykle skuteczne, co
potwierdzają liczne doniesienia medialne:
https://wiadomosci.onet.pl/warszawa/przejeli-gigantyczna-ilosc-
nielegalnego-towaru-akcja-
sluzb/eywxcc9?utm_source=livebar&utm_campaign=omp_1
https://newslubuski.pl/interwencje/102149-akcja-kas-zielona-gora-
gorzow-253-kg-tytoniu.html
https://bia24.pl/kategorie/wiadomosci/nielegalne-papierosy-w-pociagu-
towarowym-z-bialorusi.html
https://wydarzenia.interia.pl/podlaskie/news-celnicy-nie-mogli-uwierzyc-
przemyt-w-natce-pietruszki,nId,22460751
https://newslubuski.pl/interwencje/101171-kas-lubuskie-nielegalny-
tyton-183-paczki.html
https://lodz.tvp.pl/90201401/nielegalna-fabryka-papierosow-lodzkie-
zgierz-kas-cbsp-tyton-bez-akcyzy-przestepczosc-gospodarcza-papierosy-
z-przemytu-grupa-przestepcza-akcja-sluzb-nielegalny-tyton-
zabezpieczony-towar
https://wiadomosci.onet.pl/warszawa/zaskakujace-odkrycie-sluzb-na-
mazowszu-przemytnik-ukryl-sie-w-
kontenerze/er73jcm?utm_source=livebar&utm_campaign=newsy_sg
Powyższe linki odnoszą się wyłącznie do najnowszych informacji dotyczących
sukcesów w zwalczaniu szarej strefy i dotyczą tylko wyrobów tytoniowych. Należy
podkreślić, że ze względów operacyjnych nie wszystkie dane dotyczące działań w
tym zakresie mogą być podawane do publicznej wiadomości na bieżąco.
Reasumując, przyszłe krajowe rozwiązania w zakresie dyrektywy TTD będą
uzależnione od kierunku prowadzonych prac oraz od przyjętych końcowych
rozwiązań na szczeblu Unii Europejskiej.
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --