Interpelacja nr 14158
Interpelacja w sprawie zmiany w przepisach dotyczących przejmowania spadków przez gminy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmiany w przepisach dotyczących przejmowania spadków przez gminy
Interpelacja nr 14158
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zmiany w przepisach dotyczących przejmowania spadków przez gminy
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 10-12-2025
W świetle art. 935 k.c. w przypadku braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy powołanych do dziedziczenia z ustawy spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Z kolei zgodnie z art. 1023 k.c. spadkobiercy konieczni nie mogą odrzucić spadku, który przypadł im z mocy ustawy. Gmina nie składa zatem oświadczenia o przyjęciu spadku, a ten uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.
Gmina jako spadkobierca ustawowy ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Co ważne, gmina ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe z całego majątku już od chwili powołania do spadku. Oznacza to, że długi zmarłej osoby fizycznej bardzo często zostają zaspokojone ze środków publicznych.
Zdaniem samorządowców komornicy często wykorzystują tę okoliczność. W ostatnim czasie w gminie Barciany doszło nawet do zajęcia konta gminy przez komornika w związku ze spadkiem po zmarłym mieszkańcu, jaki przypadł tej miejscowości. Także w Bytomiu władze tego miasta musiały pilnie reagować, aby uniknąć zajęcia komorniczego w związku ze spadkiem, który obciążony był długiem w wysokości około 70 000 złotych. Stąd też coraz częściej samorządowcy podnoszą konieczność wprowadzenia zmian w tym zakresie.
Biorąc powyższe informacje pod uwagę, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy znane są Panu problemy dotyczące spadków podnoszone przez samorządy?
Czy w najbliższym czasie planowane są jakieś zmiany dotyczące powyższych regulacji, a jeśli tak, to jakie?
Z poważaniem
Wojciech Szarama
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 14158
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zmiany w przepisach dotyczących przejmowania spadków przez gminy
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 10-12-2025
W świetle art. 935 k.c. w przypadku braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy powołanych do dziedziczenia z ustawy spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Z kolei zgodnie z art. 1023 k.c. spadkobiercy konieczni nie mogą odrzucić spadku, który przypadł im z mocy ustawy. Gmina nie składa zatem oświadczenia o przyjęciu spadku, a ten uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.
Gmina jako spadkobierca ustawowy ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Co ważne, gmina ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe z całego majątku już od chwili powołania do spadku. Oznacza to, że długi zmarłej osoby fizycznej bardzo często zostają zaspokojone ze środków publicznych.
Zdaniem samorządowców komornicy często wykorzystują tę okoliczność. W ostatnim czasie w gminie Barciany doszło nawet do zajęcia konta gminy przez komornika w związku ze spadkiem po zmarłym mieszkańcu, jaki przypadł tej miejscowości. Także w Bytomiu władze tego miasta musiały pilnie reagować, aby uniknąć zajęcia komorniczego w związku ze spadkiem, który obciążony był długiem w wysokości około 70 000 złotych. Stąd też coraz częściej samorządowcy podnoszą konieczność wprowadzenia zmian w tym zakresie.
Biorąc powyższe informacje pod uwagę, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy znane są Panu problemy dotyczące spadków podnoszone przez samorządy?
Czy w najbliższym czasie planowane są jakieś zmiany dotyczące powyższych regulacji, a jeśli tak, to jakie?
Z poważaniem
Wojciech Szarama
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2690 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.549.2025
Warszawa, 28 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14158 Pana Posła Wojciecha Szaramy
w sprawie zmiany w przepisach dotyczących przejmowania spadków przez gminy.
Odpowiedź została przygotowana w porozumieniu z Ministrem Finansów i Gospodarki.
Ad 1
Ministerstwu Sprawiedliwości znany jest problem odpowiedzialności gmin za długi
spadkowe, który dotyczy zwłaszcza sytuacji, gdy pasywa spadku przewyższają wartość
aktywów spadkowych. Na zgłoszony problem należy spojrzeć jednak szerzej –
w kontekście odpowiedzialności spadkobierców dziedziczących spadek
z dobrodziejstwem inwentarza. Ewentualne opracowanie przepisów jedynie w zakresie
dotyczącym spadkobrania gmin i ich odpowiedzialności za długi spadkowe byłoby
szczątkową regulacją, co nie znajduje uzasadnienia.
Ministerstwo Finansów przekazało, że ze sprawozdań budżetowych składanych przez
gminy nie jest możliwe określenie skali problemu, o którym mowa w interpelacji.
-- 1 of 2 --
2
Ad 2
W Ministerstwie Sprawiedliwości były prowadzone prace analityczno-koncepcyjne
dotyczące odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe (w tym gminy i Skarbu
Państwa). Mając na względzie wagę problemu, jego złożonego charakteru i skutków
społeczno-gospodarczych, problematyka dziedziczenia gmin i ich odpowiedzialności
za długi spadkowe została przedstawiona Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego
i działającemu w jej ramach Zespołowi problemowemu do spraw prawa spadkowego.
Zespół problemowy opracował projekt przepisów dotyczących testamentów
szczególnych, który stanowi trzon projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz
niektórych innych ustaw (UD30), znajdującego się obecnie na etapie uzgodnień
międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania1.
Dodatkowo w Zespole trwają prace nad tzw. małą nowelizacją prawa spadkowego, mającą
objąć drobne, ale pilne zmiany przepisów. W dalszej kolejności Zespół ma zająć się
tematyką odpowiedzialności za długi spadkowe. Tematyka ta jest jednak wielowątkowa
i skomplikowana i na ustalenie kierunku zmian oraz stosowne propozycje rozwiązań
trzeba jeszcze poczekać.
Aktualnie Ministerstwo Sprawiedliwości oczekuje zatem na stanowisko Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. W tej sytuacji prowadzenie równoległych prac w tym
samym przedmiocie byłoby niecelowe.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
1 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12385851
-- 2 of 2 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.549.2025
Warszawa, 28 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14158 Pana Posła Wojciecha Szaramy
w sprawie zmiany w przepisach dotyczących przejmowania spadków przez gminy.
Odpowiedź została przygotowana w porozumieniu z Ministrem Finansów i Gospodarki.
Ad 1
Ministerstwu Sprawiedliwości znany jest problem odpowiedzialności gmin za długi
spadkowe, który dotyczy zwłaszcza sytuacji, gdy pasywa spadku przewyższają wartość
aktywów spadkowych. Na zgłoszony problem należy spojrzeć jednak szerzej –
w kontekście odpowiedzialności spadkobierców dziedziczących spadek
z dobrodziejstwem inwentarza. Ewentualne opracowanie przepisów jedynie w zakresie
dotyczącym spadkobrania gmin i ich odpowiedzialności za długi spadkowe byłoby
szczątkową regulacją, co nie znajduje uzasadnienia.
Ministerstwo Finansów przekazało, że ze sprawozdań budżetowych składanych przez
gminy nie jest możliwe określenie skali problemu, o którym mowa w interpelacji.
-- 1 of 2 --
2
Ad 2
W Ministerstwie Sprawiedliwości były prowadzone prace analityczno-koncepcyjne
dotyczące odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe (w tym gminy i Skarbu
Państwa). Mając na względzie wagę problemu, jego złożonego charakteru i skutków
społeczno-gospodarczych, problematyka dziedziczenia gmin i ich odpowiedzialności
za długi spadkowe została przedstawiona Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego
i działającemu w jej ramach Zespołowi problemowemu do spraw prawa spadkowego.
Zespół problemowy opracował projekt przepisów dotyczących testamentów
szczególnych, który stanowi trzon projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz
niektórych innych ustaw (UD30), znajdującego się obecnie na etapie uzgodnień
międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania1.
Dodatkowo w Zespole trwają prace nad tzw. małą nowelizacją prawa spadkowego, mającą
objąć drobne, ale pilne zmiany przepisów. W dalszej kolejności Zespół ma zająć się
tematyką odpowiedzialności za długi spadkowe. Tematyka ta jest jednak wielowątkowa
i skomplikowana i na ustalenie kierunku zmian oraz stosowne propozycje rozwiązań
trzeba jeszcze poczekać.
Aktualnie Ministerstwo Sprawiedliwości oczekuje zatem na stanowisko Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. W tej sytuacji prowadzenie równoległych prac w tym
samym przedmiocie byłoby niecelowe.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
1 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12385851
-- 2 of 2 --