Interpelacja w sprawie funkcjonowania powiatowo-gminnych związków komunikacyjnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14153
do ministra infrastruktury
w sprawie funkcjonowania powiatowo-gminnych związków komunikacyjnych
Zgłaszający: Joanna Frydrych
Data wpływu: 10-12-2025
Szanowny Panie Ministrze, zgodnie z obowiązującą ustawą o publicznym transporcie zbiorowym organizatorem przewozów o charakterze użyteczności publicznej jest m.in. powiat lub związek powiatowo-gminny, którego kompetencje ograniczone są do obszaru powiatu i gmin wchodzących w skład związku. W praktyce oznacza to, że związki komunikacyjne nie mogą obejmować swoim działaniem gmin spoza granic powiatu, nawet jeśli istnieje realna potrzeba zapewnienia transportu dla mieszkańców sąsiednich gmin. Przewozy takie kwalifikowane są jako przewozy wojewódzkie, co wymaga odrębnej organizacji i finansowania. Tymczasem doświadczenia wielu samorządów pokazują, że powiatowo-gminne związki komunikacyjne są skutecznym narzędziem zapewniania transportu zbiorowego, szczególnie w obszarach wiejskich i podmiejskich, gdzie dostępność komunikacji jest ograniczona. Obecne przepisy stanowią jednak barierę dla elastycznej współpracy i integracji transportu na poziomie lokalnym.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jakie przeszkody prawne Ministerstwo Infrastruktury dostrzega obecnie w zakresie współpracy powiatowo-gminnych związków komunikacyjnych z gminami spoza terenu powiatu lub związku?
2. Na czym miałyby polegać planowane zmiany legislacyjne, które umożliwiłyby rozszerzenie kompetencji związków komunikacyjnych na gminy spoza ich obszaru?
3. Czy w ministerstwie prowadzone są już prace legislacyjne w tym zakresie, a jeśli tak – na jakim etapie się znajdują?
4. Czy ministerstwo, przygotowując ewentualne zmiany, bierze pod uwagę rozwiązania, które nie będą skutkować ograniczeniem środków wsparcia dla związków komunikacyjnych z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej?
Uważam, że umożliwienie powiatowo-gminnym związkom komunikacyjnym współpracy z gminami spoza ich terenu przyczyni się do poprawy dostępności transportu zbiorowego, zwiększy efektywność wykorzystania środków publicznych oraz wzmocni integrację komunikacyjną regionów.
Z wyrazami szacunku Joanna Frydrych
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5138 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.28.2025
Warszawa, 10 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14153 poseł na Sejm RP Joanny Frydrych , przedstawiam
poniżej następujące informacje.
Zgodnie z art. 72a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym1, w celu
wspólnego wykonywania zadań publicznych, w tym wydawania decyzji w indywidualnych
sprawach z zakresu administracji publicznej, powiaty mogą tworzyć związki z gminami,
tworząc związek powiatowo-gminny.
Na gruncie przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie
zbiorowym2 istnieje możliwość zawierania związków jako formy współpracy samorządów
w zakresie organizowania publicznego transportu zbiorowego na obszarze objętym
porozumieniem. tj. związków międzygminnych. Wskazana ustawa przewiduje, że
organizatorem publicznego transportu zbiorowego może być m.in. związek powiatów,
związek powiatowo-gminny oraz związek metropolitalny. Warto wskazać, że możliwość
tworzenia związków gmin z powiatami w ostatnich latach zwiększyła zainteresowanie
samorządów taką formą współpracy, co przyczynia się do sukcesywnego zmniejszania
wykluczenia komunikacyjnego w Polsce.
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1684
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 285 i 1173
-- 1 of 3 --
2
Jednocześnie informuję, że w resorcie infrastruktury trwają prace legislacyjne nad
projektem ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych
innych ustaw (UD 232). W ramach planowanej reformy systemu funkcjonowania
publicznego transportu zbiorowego w Polsce, marszałkowie województw zostaną
ustanowieni integratorami przewozów w województwie. Zadaniem integratorów
przewozów będzie tworzenie i koordynowanie sieci przewozów o charakterze
użyteczności publicznej na obszarze województwa. Ponadto integratorzy przewozów
o charakterze użyteczności publicznej w województwie (marszałkowie województw) będą
zobowiązani do opracowania kompleksowego planu zrównoważonego rozwoju
publicznego transportu zbiorowego (planu transportowego) województwa, który będzie
sporządzany na podstawie przedstawionych propozycji przez pozostałe jednostki
samorządu terytorialnego z obszaru województwa.
Ponadto marszałkowie województw przejmą od wojewodów zadania z zakresu obsługi
Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
w województwie. Marszałkowie będą realizowali dotychczasowe zadania wojewodów
w zakresie obsługi Funduszu, dysponując środkami przyznanymi na województwo, a
dopłata z Funduszu będzie przyznawana wyłącznie do linii komunikacyjnych w transporcie
autobusowym, które w planie transportowym, zostały określone jako utworzone w celu
walki z wykluczeniem komunikacyjnym.
Resort infrastruktury dostrzega problem znacznego rozdrobnienia organizatorów
publicznego transportu zbiorowego, co w praktyce prowadzi do organizowania
przewozów w sposób fragmentaryczny i nieskoordynowany. Projektowane przepisy mają
na celu zwiększenie komplementarności systemu transportowego w skali całego kraju
poprzez promowanie rozwiązań umożliwiających jego integrację i lepsze planowanie.
W tym kontekście szczególnie istotną rolę odgrywają związki powiatowo-gminne, które
umożliwiają koordynację działań różnych jednostek samorządu terytorialnego w ramach
jednego, spójnego obszaru funkcjonalnego.
Z tego względu w nowych regulacjach przewidziano rozwiązania zachęcające do tworzenia
związków oraz organizowania transportu przez większe, silniejsze instytucjonalnie
podmioty. Jednym z kluczowych instrumentów jest zmiana pozycji związków powiatowo-
gminnych w kolejności przyznawania środków z Funduszu rozwoju przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Obecnie, zgodnie z ustawą z dnia 16
maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej3 pierwszeństwo w objęciu dopłatą przysługuje w pierwszej kolejności gminom,
a dopiero następnie związkom międzygminnym i związkom powiatowo-gminnym. Projekt
ustawy zakłada istotną zmianę tej hierarchii, przyznając priorytet województwom oraz
związkom powiatowo-gminnym.
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 402, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
3
Zmiana ta ma na celu wzmocnienie roli związków powiatowo-gminnych jako podmiotów
zdolnych do planowania i organizowania transportu publicznego w sposób kompleksowy,
ponadlokalny i dostosowany do rzeczywistych potrzeb mieszkańców. Uprzywilejowanie
związków w dostępie do środków finansowych Funduszu powinno przyczynić się do
rozwoju zintegrowanych systemów przewozów oraz ograniczenia problemu wykluczenia
komunikacyjnego, szczególnie na obszarach o rozproszonej strukturze osadniczej.
Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że resort infrastruktury podczas prac nad
projektem tej ustawy nie ograniczył dostępu dla związków komunikacyjnych do środków
Funduszu.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --