Interpelacja w sprawie narastającej depopulacji Łodzi i działań koniecznych do zahamowania tego zjawiska
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14152
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie narastającej depopulacji Łodzi i działań koniecznych do zahamowania tego zjawiska
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 10-12-2025
Szanowny Panie Premierze,
dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że Łódź jest obecnie miastem o najszybszym spadku liczby mieszkańców w Polsce. W ostatnich dwudziestu latach populacja zmalała z ponad 785 tys. do około 655 tys. osób. Oznacza to ubytek przekraczający 130 tys., czyli odejście blisko jednej szóstej mieszkańców od 2002 roku.
Proces ten wpisuje się w szerszą sytuację demograficzną kraju: niską dzietność, ujemny przyrost naturalny. Specjaliści wskazują, że depopulacja Łodzi wynika zarówno z długotrwałej przewagi liczby zgonów nad liczbą urodzeń, jak i z migracji młodych ludzi do innych regionów. Wielu mieszkańców wybiera większe metropolie - zwłaszcza Warszawę i Kraków - jako miejsca z szerszymi możliwościami rozwoju zawodowego i edukacyjnego.
Sytuację pogarsza również szybkie starzenie się polskiego społeczeństwa. Liczba osób w wieku 0-17 lat na koniec 2024 r. spadła do niespełna 6,8 mln, co oznacza kolejne obniżenie o około 100 tys. w porównaniu z rokiem poprzednim. W perspektywie dłuższego czasu skala zmian jest jeszcze bardziej wyraźna - w porównaniu z rokiem 2000 populacja najmłodszych Polaków zmniejszyła się o 2,5 mln, a wobec 1990 r. aż o ponad 4,3 mln.
Analizy demograficzne pokazują również ogromne zróżnicowanie między regionami. Przykładem jest Rzeszów, który wciąż przyciąga młodych mieszkańców z Podkarpacia, co przekłada się na wyższe wskaźniki urodzeń. Z kolei w miejscowościach o wysokich cenach nieruchomości i silnej funkcji turystycznej - takich jak Sopot - proporcja seniorów jest znacznie wyższa, a napływ młodych rodzin ograniczony.
Eksperci przewidują, że w miastach dotkniętych silną transformacją gospodarczą, takich jak Łódź, proces depopulacji może się jeszcze pogłębiać, jeśli państwo nie podejmie skoordynowanych działań wzmacniających lokalne rynki pracy, ułatwiających młodym zakładanie rodzin i zatrzymujących odpływ dobrze wykształconych mieszkańców.
Na szczęście, po latach dramatycznych zaniedbań z tym zakresie poprzedniej ekipy rządzącej, rząd Pana Premiera już podjął szereg działań nakierowanych na systemowe zmniejszenie tego problemu w skali ogólnopolskiej.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy i jakie działania dodatkowe rząd przewiduje, aby zatrzymać spadek liczby ludności w Łodzi - mieście, które doświadcza tego zjawiska najsilniej w kraju?
Czy rząd planuje uruchomienie specjalnego programu wsparcia dla dużych miast przemysłowych tracących mieszkańców, obejmującego inwestycje, politykę mieszkaniową i instrumenty prorodzinne?
Czy analizowane są rozwiązania mające na celu przyciągnięcie i zatrzymanie młodych mieszkańców w Łodzi np. poprzez preferencje inwestycyjne, rozwój nowoczesnych branż czy współpracę z uczelniami?
Czy rząd prowadzi prace nad aktualizacją krajowej polityki demograficznej w kontekście rekordowo niskiej liczby urodzeń?
Czy przewidywane są działania, które mogłyby wzmocnić atrakcyjność Łodzi jako miejsca do życia dla młodych rodzin, w tym kwestie mieszkaniowe, transportowe i infrastrukturalne?
Czy rząd rozważa przygotowanie pakietu instrumentów wsparcia dla miast szczególnie dotkniętych odpływem mieszkańców, analogicznego do programów funkcjonujących w innych państwach Unii Europejskiej?
Z poważaniem Małgorzata Niemczyk
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21229 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.652.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14152 Pani Posłanki Małgorzaty Niemczyk, w sprawie
narastającej depopulacji Łodzi i działań koniecznych do zahamowania tego zjawiska, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia, przygotowane we współpracy z Ministrem Finansów
i Gospodarki oraz Ministrem Infrastruktury.
Na wstępie trzeba podkreślić, że negatywny trend demograficzny jest problemem, który
utrzymuje się od dekad i dotyczy nie tylko Polski, ale całej Europy. Zgodnie z prognozami
Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w najbliższej przyszłości nie należy spodziewać się
istotnej poprawy zapewniającej stabilny rozwój demograficzny. Co więcej, utrzymujący się
od dekad niski poziom dzietności będzie miał negatywny wpływ także na przyszłą liczbę
urodzeń ze względu na zmniejszającą się liczbę kobiet w wieku rozrodczym.
Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są prace
analityczne nad wyznaczeniem kierunków działań sprzyjających zwiększeniu dzietności.
Należy mieć przy tym na uwadze, że inicjatywy te obejmują różne sfery życia, a tym samym
dotyczą wielu obszarów, z których część należy do właściwości szefów innych resortów.
Istotna zatem jest współpraca międzyresortowa, a co za tym idzie spojrzenie na demografię
z różnych perspektyw, dostosowanie właściwych polityk oraz skoordynowanie działań
mających wpływ na kształtowanie polityki demograficznej w kraju.
W resorcie rodziny powołano też Radę do spraw Polityki Rodzinnej i Demograficznej,
złożoną z badaczy-naukowców i przedstawicieli władz samorządowych. Jej zadaniem jest
opracowanie projektów rozwiązań służących poprawie sytuacji demograficznej w kraju. Nad
koordynacją działań Rządu w obszarze demografii pracuje ponadto powołany w tym celu
międzyresortowy zespół.
Kierownictwo resortu podjęło decyzję o rozpoczęciu licznych badań, m.in. na gruncie
projektu „Wypracowanie rozwiązań służących przeciwdziałaniu migracji osób młodych
z terenów dotkniętych depopulacją”, w ramach Działania 01.02 „Rozwój publicznych służb
zatrudnienia” Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027
(FERS). Wyniki projektu mają posłużyć opracowaniu strategii dla administracji rządowej,
która pomoże ograniczyć skalę migracji młodych ludzi z regionów zmagających się z tym
zjawiskiem.
Dostrzegając wyzwania demograficzne charakterystyczne dla dużych miast przemysłowych
rząd wspiera przedsiębiorców, uwzględniając partykularne uwarunkowania terytorialne
oraz sektorowe. Przykładem jest Polska Strefa Inwestycji (PSI) wprowadzona jako narzędzie
wspierające transformację miast przemysłowych i przedsiębiorstw. Duże ośrodki tracące
funkcje społeczno-gospodarcze mogą liczyć na preferencyjne kryteria przyznawania
-- 1 of 7 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pomocy publicznej dla inwestorów tworzących m.in. wysokopłatne miejsca pracy, co ma na
celu zatrzymanie specjalistów. Intensywność wsparcia w ramach PSI uzależniona jest od
mapy pomocy regionalnej, określającej regiony państwa członkowskiego, które kwalifikują
się do krajowej regionalnej pomocy inwestycyjnej na mocy unijnych zasad pomocy państwa
oraz maksymalne poziomy pomocy dla przedsiębiorstw w kwalifikujących się regionach.
Polska Strefa Inwestycji jest instrumentem premiującym inwestycje na terenach dotychczas
przez inwestorów pomijanych. Na premie liczyć mogą np. inwestycje na terenie miast
średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze oraz w gminach z nimi sąsiadujących.
Od początku funkcjonowania PSI w miastach średnich tracących funkcje społeczno-
gospodarcze przedsiębiorcy ulokowali w sumie 784 projekty inwestycyjne o łącznej
wartości 37,7 mld zł i zadeklarowali utworzenie ponad 13 tys. nowych miejsc pracy.
W ramach PSI, zarządzanej na terenie województwa łódzkiego przez Łódzką Specjalną
Strefę Ekonomiczną (Łódzka SSE) oferowane są ulgi podatkowe dla firm, które decydują się
na współpracę z lokalnymi uczelniami (np. Politechniką Łódzką) oraz inwestują w centra
badawczo-rozwojowe, co ma bezpośrednie przełożenie na ofertę dla absolwentów. Łódzka
SSE wspiera rozwój przedsiębiorczości na terenie Łodzi oraz całego województwa
łódzkiego. Działania te mają pozytywny wpływ na rozwój gospodarczy regionu oraz
tworzenie nowych miejsc pracy.
W Ministerstwie Rozwoju i Technologii obecnie nie są prowadzone prace nad
wprowadzeniem ulg podatkowych, grantów inwestycyjnych lub preferencyjnych
instrumentów finansowych dedykowanych przedsiębiorstwom działającym na terenach
silnie wyludniających się. Dla przedsiębiorców realizujących inwestycje na terenie Polski
dostępne są wspomniane już instrumenty wsparcia nowej inwestycji m.in. w formie ulg
podatkowych (PSI) oraz grantów.
Polityka mieszkaniowa państwa, wpisana w szerszy kontekst zrównoważonego rozwoju
terytorialnego kraju, jest z kolei jednym z priorytetów opracowywanej obecnie przez rząd
strategii rozwoju Polski do 2035 roku1. Proponowane w projekcie strategii cele i kierunki
realizacji polityki mieszkaniowej państwa na najbliższe lata oraz odpowiadające im działania
zmierzają do zapewnienia gminom szerokiego zestawu narzędzi do kształtowania ich polityk
mieszkaniowych adekwatnie do lokalnych potrzeb, z uwzględnieniem zarówno potrzeb
dużych miast, jak i mniejszych miejscowości, stanowiąc przy tym odpowiedź na opisane
w interpelacji procesy demograficzne dotyczące odpływu ludności, w tym spowodowanego
spadkiem dzietności czy starzeniem się społeczeństwa.
Pierwsza grupa działań skupia się na instrumentach służących zwiększeniu dostępności
mieszkań na terenie gminy. Priorytetem jest w tym przypadku rozwój zasobu mieszkań na
wynajem dostępnych dla osób o średnich i niższych dochodach, w tym ludzi młodych na
początku ścieżki kariery lub decydujących się na założenie rodziny czy posiadanie dzieci.
Proponowane w tym obszarze interwencje obejmują znaczne zwiększenie publicznego
wsparcia dla społecznego budownictwa czynszowego, w tym komunalnego
(przewidującego środki także na remonty gminnych pustostanów). Dotyczą też
upowszechnienia działalności społecznych agencji najmu, wspierających gminy w realizacji
lokalnych polityk mieszkaniowych czy rozwiązań sprzyjających rozwojowi zasobu
1 Zrównoważony rozwój terytorialny został zaproponowany jako cel horyzontalny projektowanego dokumentu.
-- 2 of 7 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe studentów. Wsparcie tworzenia zasobu
społecznego budownictwa czynszowego, w tym komunalnego, zaproponowano również
jako priorytet w planie działań rządu na lata 2026-2029.
Drugą grupą działań realizujących cele i kierunki polityki mieszkaniowej zgodnie
z opracowywaną przez rząd średniookresową strategią rozwoju kraju do 2035 r. są działania
służące poprawie warunków mieszkaniowych w istniejących zasobach mieszkaniowych, np.
gminnych. Obejmują one finansowe wsparcie, którego celem jest poprawa efektywności
energetycznej budynków, realizację przedsięwzięć remontowych czy dostosowanie zasobu
mieszkaniowego do wymagań osób o szczególnych potrzebach mieszkaniowych, np.
seniorów. W przypadku miast o dużym udziale budynków dotkniętych wysokim poziomem
dekapitalizacji z uwagi na wiek zabudowy (np. w Łodzi, gdzie budynki mieszkalne będące
własnością miasta oraz wspólnot mieszkaniowych z udziałem miasta Łodzi czy Skarbu
Państwa wybudowane w latach 1901-1945 stanowią ponad 50% takich zasobów),
inwestycje remontowe i termomodernizacyjne mają szczególne znaczenie.
W kontekście aktualnych prac rządu, uzupełnieniem średniookresowej strategii w zakresie
rozwiązań wprowadzanych w celu poprawy efektywności energetycznej budynków
i obniżenia obciążeń budżetów gospodarstw domowych w zakresie kosztów energii są np.
prowadzone w Ministerstwie Rozwoju i Technologii prace nad krajowym planem renowacji
budynków jako dokumentem określającym mapę drogową przeprowadzania
termomodernizacji w Polsce w perspektywie krótko i długookresowej.
Instrumenty i rozwiązania polityki mieszkaniowej są i w przyszłości również będą
projektowane w formie zapewniającej elastyczność, odpowiadając na zróżnicowane
problemy mieszkaniowe i uwarunkowania sytuacji mieszkaniowej w gminach, w tym
specyficzne uwarunkowania miast dotkniętych silnym zjawiskiem depopulacji. Na takich
obszarach priorytety lokalnej polityki mieszkaniowej mogą być w większym stopniu
powiązane z działaniami rozwojowymi w innych dziedzinach, podejmowanymi na poziomie
lokalnym i regionalnym.
Z kolei jeżeli chodzi o samo mieszkalnictwo, podejmowane działania w relatywnie większym
zakresie mogą koncentrować się na efektywnym wykorzystaniu istniejącego już zasobu,
w tym na zarządzaniu nadpodażą mieszkań jaka może występować w niektórych
segmentach rynku mieszkaniowego. Biorąc pod uwagę rozwój infrastruktury
komunikacyjnej oraz rozwiązania wprowadzane w celu przyciągnięcia inwestorów
tworzących miejsca pracy, większa oferta lokali mieszkalnych i relatywnie niższe ceny
mieszkań mogą, jako zjawiska związane często z odpływem ludności, zostać przy tym
wykorzystane jako jeden z czynników spowalniających proces depopulacji. Wiąże się to ze
względnie większą dostępnością mieszkań dla gospodarstw domowych w porównaniu
z miejscowościami, w których odwrotne procesy migracyjne (napływ ludności) miały w
ostatnich latach wpływ na jej spadek.
W ocenie kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury Łódź ma aktualnie bardzo dobrą
dostępność transportową, dzięki zapewnieniu dogodnego przebiegu sieci autostrad (A1
i A2), dróg ekspresowych (S8 i S14, a w przyszłości również S12), linii kolejowych (m.in. nr
14, 15, 16, 17, 25) oraz lotniska regionalnego (Port Lotniczy Łódź im. Władysława
Reymonta). Jednocześnie kontynuowane będą prace inwestycyjne i utrzymaniowe na
istniejącej infrastrukturze, które zwiększać będą przepustowość oraz bezpieczeństwo
-- 3 of 7 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
podróży i wpłyną na jej szybkość. Stwarza to miastu wyjątkowe szanse na rozwój -
gospodarczy i rynku pracy.
Zgodnie z założeniami przyjętymi w obowiązującej od 2019 r. Strategii Zrównoważonego
Rozwoju Transportu do 2030 r. dodatkowy impuls rozwojowy zapewni budowa Portu
Polska (dawniej: Centralny Port Komunikacyjny) wraz z inwestycjami towarzyszącymi, w
tym m.in. budową linii kolejowej dużych prędkości Warszawa - lotnisko Port Polska - Łódź
- Sieradz - Wrocław/Poznań (tzw. „Y"). Realizacja tego przedsięwzięcia jest kompleksowym
projektem, który zakłada stworzenie uniwersalnego systemu transportu pasażerskiego
zapewniającego m.in. rozwój i trwałą integrację aglomeracji warszawskiej i łódzkiej. Budowa
linii na odcinku Warszawa - lotnisko Port Polska - Łódź realizowana będzie w pierwszej
kolejności. Projekt budowy Portu Polska zakłada też dynamiczny rozwój obszarów wokół
nowego lotniska, co docelowo zapewni wiele nowych miejsc pracy, a także szybki dojazd
również „z” i „do” Łodzi. Inwestycje te zagwarantują dostęp do rynków pracy z możliwością
mieszkania w Łodzi.
Należy przy tym wskazać, że transport publiczny, zwłaszcza kolej, realnie wpływa na decyzje
migracyjne. Skrócenie czasu dojazdu do metropolii oraz poprawa dostępności regionalnej
może zwiększyć atrakcyjność osiedleńczą, szczególnie dla młodych rodzin. Dodatkowo Łódź
posiada unikatowy potencjał jako węzeł transportowy (skrzyżowanie linii kolejowych, tunel
średnicowy), który może zostać wykorzystany jako czynnik rozwojowy, a nie wyłącznie
tranzytowy.
Na uwagę zasługuje tzw. Pakt kolejowy, zawarty w kwietniu 2025 r. pomiędzy
Kierownictwem Ministerstwa Infrastruktury, zarządcą infrastruktury (PLK S.A.) oraz
władzami samorządowymi województwa łódzkiego. Porozumienie państwa z samorządem
zawiera inwestycje zaplanowane przez spółki PLK S.A. i Port Polski (CPK) oraz plany
i potrzeby inwestycyjne województwa. Ponadto dotyczy ono współpracy w zakresie
identyfikowania i pozyskiwania źródeł finansowania tych projektów. Kluczowe znaczenie
mają inwestycje kolejowe prowadzone na terenie miasta i regionu, w tym budowa tunelu
średnicowego oraz modernizacja linii kolejowych, które skracają czas przejazdu i poprawiają
dostępność komunikacyjną Łodzi zarówno w relacjach regionalnych, jak
i międzyaglomeracyjnych. Rozwój oferty przewozów, w tym zwiększanie częstotliwości
połączeń oraz poprawa ich regularności, sprzyja łączeniu miejsca zamieszkania z pracą
i edukacją w innych ośrodkach.
Jedną z największych realizowanych obecnie na terenie Łodzi inwestycji w ramach
Krajowego Programu Kolejowego jest zadanie pn. „Udrożnienie Łódzkiego Węzła
Kolejowego (TEN-T), etap II, odcinek Łódź Fabryczna - Łódź Kaliska /Łódź Żabieniec".
Głównym celem projektu jest budowa tunelu średnicowego łączącego stacje Łódź
Fabryczna z linią kolejową nr 15 w kierunku stacji Łódź Żabieniec i Łódź Kaliska. Pozwoli to
na integrację stacji i przystanków na terenie aglomeracji łódzkiej, co skróci czas przejazdu
pociągów w ramach Łódzkiego Węzła Kolejowego. Projekt ma ponadto na celu podniesienie
atrakcyjności i konkurencyjności transportu kolejowego. Zakończenie realizacji tej
inwestycji niewątpliwie przyczyni się do wzmocnienia atrakcyjności Łodzi.
Dodatkowo PLK S.A. przygotowuje się do realizacji Studium Planistycznego Węzła
Kolejowego Aglomeracji Łódzkiej, obejmującego analizę poprawy przepustowości
poszczególnych linii kolejowych. Celem opracowania jest wskazanie zakresu modernizacji
-- 4 of 7 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
infrastruktury kolejowej dla Łodzi i okolic, która usprawni transport pasażerski i towarowy,
dostosowując go do rosnących potrzeb aglomeracji łódzkiej.
Aktualnie PLK S.A. realizuje też projekt pn. „Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach
kolejowo-drogowych w tym ich przebudowa na skrzyżowania dwupoziomowe". Miasto
Łódź zgłosiło do konkursu dwa przejazdy kolejowe (ul. Malownicza oraz ul. Hetmańska),
które zakwalifikowano na listę w ramach I etapu wskazanego projektu.
Realizacja tych zadań poprzez budowę skrzyżowań dwupoziomowych w miejsce
istniejących przejazdów kolejowo-drogowych, przyczyni się do zmniejszenia liczby
wypadków oraz usprawni ruch zarówno kolejowy, jak i drogowy na terenie Łodzi.
W resorcie infrastruktury analizuje się w obszarze kolejowym aktualną siatkę połączeń pod
kątem zwiększania częstotliwości i przewidywalności taktów na najważniejszych relacjach
aglomeracyjnych i regionalnych oraz poprawy połączeń komunikacyjnych tak, aby wspierać
dojazdy do pracy i szkół, a także weekendową mobilność rodzin. Kolej pasażerska jest ważną
alternatywą dla migracji młodych mieszkańców do Warszawy. Skracanie czasu przejazdu
umożliwia godzenie mieszkania w Łodzi z pracą, edukacją i korzystaniem z usług
świadczonych w stolicy. Kolej skraca zatem nie tylko dystans przestrzenny, ale ogranicza
też presję migracyjną, umożliwiając codzienne lub hybrydowe dojazdy do pracy bez
konieczności zmiany miejsca zamieszkania.
W rozkładzie jazdy 2025/2026 na trasie Warszawa-Łódź nastąpiło zwiększenie liczby
pociągów. PKP Intercity dodało jedną parę połączeń, zwiększając ich liczbę z 24 do 25 par.
W ramach projektu Port Polska i dzięki budowie nowej linii kolei dużych prędkości (KDP)
zakłada się, że w 2030 r. czas przejazdu pociągiem z Łodzi do Warszawy ma wynieść około
40 minut.
Warto też wspomnieć, że Polskie Koleje Państwowe S.A. opracowały nowy program
inwestycyjny, którego celem jest poprawa jakości obsługi pasażerów na większej liczbie
dworców kolejowych. Zakres działań obejmuje zarówno modernizację już istniejących
obiektów, jak i wznoszenie całkiem nowych budynków. Program uwzględnia 181 dworców
z różnych części Polski, w tym także z Łodzi i regionu: Łódź Widzew, Łask, Opoczno,
Opoczno Południe, Tomaszów Mazowiecki, Głowno.
Do działań, które mogłyby wpłynąć na zmniejszenie depopulacji miasta Łodzi, w ocenie
Ministra Infrastruktury zaliczyć można Fundusz rozwoju przewozów o charakterze
użyteczności publicznej (FRPA). FRPA jest państwowym funduszem celowym, który
gromadzi środki finansowe w celu dofinansowania realizacji zadań własnych organizatorów
publicznego transportu zbiorowego (samorządy) dotyczących zapewnienia funkcjonowania
publicznego transportu zbiorowego na swoim obszarze.
FRPA powołano na mocy ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej2. Wskazany akt przewiduje wsparcie
finansowe ze środków budżetowych dla organizatorów publicznego transportu zbiorowego
na uruchamianie nowych linii komunikacyjnych lub odtworzenie połączeń, które zostały
zlikwidowane, z wyłączeniem przewozów realizowanych w ramach komunikacji miejskiej.
Wsparcie przekazywane jest za pośrednictwem wojewodów jako dofinansowanie przez
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 402, z późn. zm.
-- 5 of 7 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
rząd zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w zakresie autobusowej
komunikacji publicznej. Dysponent FRPA, którym jest minister właściwy do spraw
transportu, co roku dokonuje podziału, na wszystkie województwa, środków
przewidzianych na dany rok budżetowy w planie finansowym FRPA.
Dopłata do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej wynosi nie więcej niż 3 zł do 1 wozokilometra
przewozu o charakterze użyteczności publicznej. Warunkiem uzyskania dopłaty jest
zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego oraz
sfinansowanie ze środków własnych organizatora części ceny usługi w wysokości nie
mniejszej niż 10%.
Dofinansowanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej ze środków FRPA
przyczynia się do uruchamiania przez samorządy linii komunikacyjnych oraz zwiększa
dostępność komunikacji autobusowej dla pasażerów również na obszarach, na których
komunikacja ta obecnie nie istnieje lub funkcjonuje w wymiarze niezaspokajającym
podstawowych potrzeb obywateli. Podkreślić trzeba, że to organizatorzy publicznego
transportu zbiorowego, znający potrzeby przewozowe swoich mieszkańców, decydują,
które linie autobusowe należy uruchomić lub odtworzyć przy wsparciu ze środków FRPA.
W 2025 r. województwu łódzkiemu przyznano 62 136 037,47 zł na dofinansowanie
realizacji zadań własnych organizatorów w zakresie przewozów autobusowych o
charakterze użyteczności publicznej. Z kolei w 2026 r. województwu łódzkiemu przyznano
73 599 009,60 zł.
W Ministerstwie Infrastruktury zrewidowano podstawy prawne dotyczące publicznego
transportu zbiorowego oraz funkcjonowania Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej. Rozwiązania legislacyjne nowelizujące przepisy
ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym3 oraz ustawy
o funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
zawarto w projekcie ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz
niektórych innych ustaw (UD232). W ramach planowanej reformy systemu funkcjonowania
publicznego transportu zbiorowego zakłada się m.in. wprowadzenie rozwiązań
polegających na:
— określeniu minimalnych standardów częstotliwości połączeń, które będą musiały zostać
uwzględnione w planie transportowym województwa, (trzy pary kursów dziennie, które
będą realizowane rano, w południe, wieczorem oraz w weekendy i dni wolne od pracy);
— określeniu minimalnych standardów dostępności publicznego transportu zbiorowego,
aby zapewnić co najmniej połączenia pomiędzy miastem wojewódzkim
a miejscowościami będącymi siedzibą władz powiatu wchodzących w skład danego
województwa oraz miejscowościami stanowiącymi siedziby władz gminy wchodzącymi
w skład danego powiatu a miejscowością stanowiąca siedzibę tego powiatu.
Wskazane rozwiązania przyczynią się do zwiększenia dostępności publicznego transportu
zbiorowego dla pasażerów, co może przełożyć się na zwiększenie atrakcyjności wielu
obszarów Polski, w tym aglomeracji łódzkiej.
3 Dz. U. 2025 r. poz. 285 i 1173
-- 6 of 7 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy zaznaczyć, że nie istnieje jedno działanie, które samoistnie odwróci niekorzystne
trendy demograficzne. W obszarze transportowym, koordynowane przez Ministerstwo
Infrastruktury i PLK S.A. inwestycje kolejowe, poprawa infrastruktury dworcowej oraz
środki na transport miejski znacząco podnoszą jakość dojazdów i dostępność usług
publicznych. Ponadto, środki FRPA przyczyniają się do poprawy dostępności autobusowego
publicznego transportu zbiorowego m.in. w zakresie dowozu mieszkańców do aglomeracji
miejskich. Skoordynowane działania zarówno rządowe, unijne jak i lokalne mogą w
dłuższym okresie wpłynąć na zahamowanie depopulacji Łodzi.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 7 of 7 --