Interpelacja w sprawie braku reakcji rządu Donalda Tuska na odrzucenie przez stronę niemiecką uwag Polski dotyczących zwiększonych emisji dwutlenku siarki z rafinerii PCK Schwedt oraz zaniechania działań dyplomatycznych, prawnych i środowiskowych

Interpelacja nr 14147

do ministra klimatu i środowiska

w sprawie braku reakcji rządu Donalda Tuska na odrzucenie przez stronę niemiecką uwag Polski dotyczących zwiększonych emisji dwutlenku siarki z rafinerii PCK Schwedt oraz zaniechania działań dyplomatycznych, prawnych i środowiskowych

Zgłaszający: Dariusz Matecki

Data wpływu: 09-12-2025

W związku z odpowiedzią na interpelację nr 12092 dotyczącą derogacji emisji SO2 dla rafinerii PCK Schwedt oraz działań (a raczej braku działań) strony polskiej.

W odpowiedzi przesłanej przez ministra energii rząd sam przyznaje, że:

Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz polskie samorządy (powiat gryfiński, gmina Widuchowa) zgłosiły uwagi do decyzji niemieckiego landu Brandenburgia,

uwagi te nie zostały uwzględnione,

mimo to Niemcy wydały decyzję derogacyjną dopuszczającą emisje do 1000 mg/m3,

strona niemiecka uznała, że nie ma potrzeby uruchamiania procedury transgranicznej OOŚ,

a rząd RP – zamiast stanowczo interweniować – przyjął te wyjaśnienia bez zastrzeżeń.

Co najbardziej niepokojące:
Polska nie podjęła żadnych działań, które w takiej sytuacji są standardem w relacjach międzynarodowych, gdy chodzi o instalację przemysłową zlokalizowaną kilka kilometrów od granicy.

Polska NIE:

❌ uruchomiła procedury z Konwencji z Espoo dotyczącej transgranicznego oddziaływania na środowisko,
❌ wystąpiła do Komisji Europejskiej o przegląd decyzji derogacyjnej,
❌ przedstawiła oficjalnego protestu dyplomatycznego wobec odrzucenia polskich uwag,
❌ zażądała wstrzymania derogacji,
❌ skierowała sprawy do instytucji UE odpowiedzialnych za monitoring jakości powietrza,
❌ nie zwróciła się o formalną ocenę wpływu na zdrowie mieszkańców Polski.

W praktyce oznacza to, że rząd Donalda Tuska:

➡️ de facto zaakceptował zwiększone emisje SO2 tuż przy polskiej granicy,
➡️ przyjął niemieckie wyjaśnienia jako „ostateczne”, mimo ich jednostronnego charakteru,
➡️ zrezygnował z instrumentów prawa międzynarodowego, którymi Polska dysponuje,
➡️ nie podjął żadnych działań dyplomatycznych, choć sytuacja tego wymagała.

W związku z tym kieruję następujące pytania do MSZ, MKiŚ oraz ME:

Pytania do ministra klimatu i środowiska:

1. Dlaczego MKiŚ nie uruchomiło procedury transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) zgodnie z Konwencją z Espoo, mimo że derogacja dotyczy instalacji oddziałującej na terytorium RP?

2. Dlaczego MKiŚ nie skierowało sprawy do Komisji Europejskiej, aby ta oceniła zgodność niemieckiej derogacji z prawem UE (dyrektywy IED, dyrektywy powietrzne)?

3. Dlaczego MKiŚ zaakceptowało niemieckie decyzje pomimo przyznania, że polskie uwagi nie zostały uwzględnione? Kto podjął decyzję o niewnoszeniu sprzeciwu?

4. Czy MKiŚ planuje ponowne wystąpienie o rewizję derogacji? Jeśli tak – kiedy? Jeśli nie – dlaczego rząd pozostawia Polaków bez ochrony?