Interpelacja w sprawie braku odpowiedzi rządu na pytania dotyczące podstaw prawnych, zakresu i charakteru tzw. koordynacji dostaw ropy do rafinerii PCK Schwedt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14142
do ministra energii
w sprawie braku odpowiedzi rządu na pytania dotyczące podstaw prawnych, zakresu i charakteru tzw. koordynacji dostaw ropy do rafinerii PCK Schwedt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-12-2025
Zgodnie z art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam ponownie interpelację do Ministra Energii, w nawiązaniu do interpelacji nr 12092 z dnia 5 września 2025 r., dotyczącej działań rządu wobec rafinerii PCK Schwedt oraz ryzyka wykorzystania polskiej infrastruktury do powrotu rosyjskich wpływów na rynku ropy.
W udzielonej odpowiedzi rząd nie odniósł się w ogóle do fundamentalnych kwestii dotyczących podstaw prawnych, zakresu oraz charakteru tzw. „koordynacji“ dostaw surowca do rafinerii PCK Schwedt. Pominięto szczegółowe pytania, mimo że dotyczą one bezpieczeństwa energetycznego państwa, przepływu surowców strategicznych oraz zobowiązań międzynarodowych, a więc obszaru, w którym jawność i kontrola parlamentarna są obowiązkiem, a nie opcją.
W szczególności nie uzyskano żadnej odpowiedzi na pytania:
Na jakiej podstawie prawnej rząd RP prowadzi działania określane jako „koordynacja dostaw ropy naftowej do PCK Schwedt“?
Jakie umowy, porozumienia, uzgodnienia, listy intencyjne lub inne instrumenty prawne zostały zawarte?
Jaka jest treść tych dokumentów, ich strony, okres obowiązywania oraz przewidziane wolumeny surowca?
Czy te dokumenty zostały zawarte po konsultacjach polsko-niemieckich w lipcu 2024 r.?
Kto po stronie rządu podejmował decyzje w tej sprawie?
Czy rząd zawarł jakiekolwiek zobowiązania międzyrządowe względem Republiki Federalnej Niemiec, dotyczące stabilności zaopatrzenia PCK Schwedt?
Jakie mechanizmy kontroli państwa polskiego nad przepływem surowca zostały wdrożone?
Czy i kiedy była renegocjowana umowa PERN z PCK Schwedt?
W odpowiedzi rząd ograniczył się do stwierdzenia, że PERN – jako spółka Skarbu Państwa – świadczy usługę przesyłu ropy, co w żaden sposób nie odpowiada na pytania dotyczące roli państwa polskiego, decyzji rządu oraz podstawy prawnej podjętego zobowiązania międzynarodowego.
W związku z powyższym proszę o udzielenie konkretnych, pełnych i jednoznacznych odpowiedzi na następujące pytania:
1. Proszę wskazać wszystkie podstawy prawne, którymi kieruje się rząd RP, mówiąc o „koordynacji“ dostaw ropy naftowej do rafinerii PCK Schwedt.
Proszę wymienić:
a) ustawy,
b) rozporządzenia,
c) decyzje rządowe,
d) decyzje ministra,
e) dokumenty międzyrządowe.
2. Proszę przedstawić pełną listę umów, uzgodnień, notatek uzgodnieniowych, listów intencyjnych, memorandum, deklaracji lub innych instrumentów prawnych dotyczących współpracy z Republiką Federalną Niemiec w zakresie zapewniania dostaw ropy do PCK Schwedt – wraz z datami zawarcia, stronami dokumentów i okresem obowiązywania.
3. Czy po konsultacjach rządu Donalda Tuska z rządem Niemiec w lipcu 2024 r. podpisano jakiekolwiek nowe dokumenty dotyczące dostaw ropy naftowej do PCK Schwedt? Jeśli tak – proszę o pełne ich ujawnienie.
4. Czy Rząd RP lub którykolwiek jego przedstawiciel zobowiązał się wobec rządu Niemiec do zapewnienia określonych wolumenów tranzytu lub „stabilności dostaw“ dla rafinerii PCK Schwedt?
Jeśli takie zobowiązania istnieją, proszę o wskazanie:
a) wolumenów,
b) okresu obowiązywania,
c) podstawy prawnej,
d) osoby, która podjęła decyzję o ich podpisaniu.
5. Czy jakiekolwiek zobowiązania zostały przyjęte na poziomie międzyrządowym, czy też decyzje mają charakter wyłącznie komercyjny? Proszę o jednoznaczną odpowiedź TAK/NIE wraz z uzasadnieniem.
6. Czy umowa PERN z PCK Schwedt była renegocjowana w latach 2024–2025, w szczególności po konsultacjach polsko-niemieckich? Jeśli tak – kiedy, przez kogo oraz w jakim zakresie?
7. Jakie mechanizmy nadzoru, kontroli i weryfikacji przepływu surowca przez terytorium RP zostały wdrożone przez rząd RP?
Proszę o wykaz procedur:
a) kontroli wolumetrycznej,
b) dokumentacji tranzytowej,
c) kontroli pochodzenia surowca,
d) audytu procesów w PERN.
8. Czy rząd RP przeprowadził analizę ryzyka geopolitycznego związaną z faktem, że rafineria PCK Schwedt pozostaje kapitałowo powiązana z rosyjskim Rosnieftem, zaś Polska – przez własną infrastrukturę – zapewnia jej ciągłość działania? Jeśli tak – proszę o udostępnienie dokumentu.
Uzasadnienie
Brak jakiejkolwiek odpowiedzi rządu na pytania o podstawy prawne ingerencji państwa w strategiczny przepływ surowca energetycznego budzi poważne zastrzeżenia. Polska, zgodnie z komunikatami rządu Donalda Tuska i rządu Niemiec, faktycznie pełni funkcję „bufora logistycznego“ dla rafinerii PCK Schwedt, która pozostaje obciążona aktywami Rosnieftu, a jej działania wprost wpływają na bezpieczeństwo energetyczne Polski.
Ukrywanie przez rząd informacji dotyczących zobowiązań międzynarodowych, wolumenów dostaw oraz zakresu ingerencji państwa w sektor naftowy jest całkowicie niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa.
Podsekretarz stanu Konrad Wojnarowski
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnica przedsiębiorstwa” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5376 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.053.40.2025.KK
Warszawa, 2026-01-26
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posła Dariusza Mateckiego nr 14142 w sprawie braku
odpowiedzi rządu na pytania dotyczące podstaw prawnych, zakresu i charakteru tzw.
koordynacji dostaw ropy do rafinerii PCK Schwedt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
poniżej przedstawiam stosowne informacje.
Współpraca w obszarze bezpieczeństwa dostaw ropy naftowej pomiędzy Polską a
Niemcami rozpoczęła się w 2022 roku, kiedy pani Anna Moskwa, ówczesna Minister
Klimatu i Środowiska, podpisała wraz z panem Robertem Habeckiem, Wicekanclerzem
Niemiec, Wspólną Deklarację w sprawie strategicznego zabezpieczenia dostaw energii.
Dokument ten wskazywał m.in. na potrzebę zakończenia importu rosyjskiej ropy bez
uszczerbku dla bezpieczeństwa energetycznego obu krajów, a także wspólne działania na
rzecz zwiększenia przepustowości infrastruktury (port Gdańsk, rurociąg Pomorski po stronie
polskiej; port Rostock i rurociąg Rostock–Schwedt po stronie niemieckiej). Następnie
kontynuowano współpracę w ramach Polsko-Niemieckiego Planu Działań, uzgodnionego w
lipcu 2024 r. Należy podkreślić, że dostawy ropy naftowej mają charakter przedsięwzięcia
komercyjnego, realizowanego pomiędzy podmiotami gospodarczymi z Polski i Niemiec, w
szczególności przez operatora infrastruktury przesyłowej PERN S.A. oraz rafinerię PCK
Schwedt, a rząd RP nie zawiera umów handlowych na dostawy ropy i nie kształtuje ich
wolumenów.
Od lipca 2024 r. PERN S.A. zawierał standardowe aneksy do obowiązujących umów, m.in.
w zakresie wypełnienia rurociągu (tzw. linefill) czy okresowego regulowania dostaw
spotowych. Dokumenty zawierają informacje sklasyfikowane jako tajemnica
przedsiębiorstwa i nie mogą zostać ujawnione.
Rząd RP ani żaden jego przedstawiciel nie zobowiązał się wobec rządu RFN do zapewnienia
określonych wolumenów tranzytu lub „stabilności dostaw” dla rafinerii PCK Schwedt. W
tym kontekście należy zaznaczyć, że dostawy ropy naftowej są realizowane w ramach relacji
handlowych pomiędzy przedsiębiorstwami, a nie w formule zobowiązań międzyrządowych.
Minister Energii nie uczestniczy w negocjacjach handlowych i nie określa wolumenów
dostaw, które są ustalane wyłącznie pomiędzy podmiotami gospodarczymi. Jedynym
dokumentem określającym wzajemne zobowiązania Polski i Niemiec jest przytoczony wyżej
Polsko-Niemiecki Plan działania, podpisany w 2022 r., w którym obydwa państwa
zadeklarowały współpracę w obszarze bezpieczeństwa energetycznego.
Warto zauważyć, że PERN S.A. prowadzi cykliczne negocjacje warunków operacyjnych i
handlowych umowy z PCK Schwedt. Głównym celem negocjacji, prowadzonych po lipcu
2024 r., była aktualizacja stawek transportowych na lata 2024-2025 oraz regulacje dot.
wypełnienia rurociągu na 2025 r. Prowadzenie rozmów handlowych z przedstawicielami
rafinerii PCK wpisuje się w cykliczne negocjacje Umowy na transport ropy z dn. 17.12.1998
r., co wynika wprost z jej zapisów.
-- 1 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
W zakresie nadzoru i kontroli przepływu ropy naftowej przez terytorium RP stosowane są
standardowe procedury pomiarowe i dokumentacyjne, wynikające z obowiązujących
przepisów prawa oraz praktyki operatora infrastruktury przesyłowej PERN S.A.
Należy także podkreślić, że PERN S.A. nie posiada podpisanych umów na dostawy ropy
naftowej z działającymi w PCK Schwedt spółkami zależnymi od Rosnieft, tj. Rosnieft
Deutschland GmbH i RN Refining & Marketing GmbH. Ponadto aktywa Rosnieft w PCK
Schwedt od maja 2022 roku pozostają pod kontrolną Rządu RFN w ramach sprawowanego
zarządu powierniczego.
Rząd RP nieustannie prowadzi szeroko zakrojone analizy, w tym w obszarze polityki
międzynarodowej oraz bezpieczeństwa energetycznego oraz podejmuje wszelkie niezbędne
i adekwatne do sytuacji działania. Ryzyko ograniczenia dostaw paliw z Niemiec oceniane
jest jako bardzo niskie. Niemcy uzyskały zwolnienie z sankcji USA dzięki udowodnieniu, że
sprawowany przez rząd RFN zarząd powierniczy jest wystarczający do kontrolowania
aktywów Rosnieft w Niemczech. Po przedłużeniu zarządu powierniczego (którego termin
obowiązywania upływa 10.03.2026 r.), rząd RFN zakłada utrzymanie status quo, tj.
przedłużenie przez USA na okres trwania zarządu powierniczego wydanej przez OFAC
General License nr 129, która tymczasowo wyłącza stosowanie sankcji wobec podmiotów
realizujących transakcje z firmami Rosneft Deutschland GmbH i RN Refining & Marketing
GmbH oraz podmiotami zależnymi. Co więcej, rząd niemiecki pracuje nad ustawą
stanowiącą podstawę do bardziej długoterminowego oddzielenia niemieckich spółek
zależnych od rosyjskiej spółki macierzystej Rosnieft. W przeciwieństwie do zarządzania
powierniczego opartego na EnSiG (Ustawa o bezpieczeństwie energetycznym,
Energiesicherungsgesetz), nałożenie sankcji będzie możliwe przez cały okres
obowiązywania sankcji UE wobec rosyjskiej spółki Rosnieft. Po podpisaniu przez rząd
05.11.2025 r. ustawa trafiła do niemieckiego parlamentu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Konrad Wojnarowski
Podsekretarz stanu
2026-01-26 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --