Interpelacja nr 14078
Interpelacja w sprawie wskaźnika referencyjnego POLSTR
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wskaźnika referencyjnego POLSTR
Interpelacja nr 14078
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wskaźnika referencyjnego POLSTR
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Krzysztof Ciecióra, Anna Dąbrowska-Banaszek, Maria Koc, Marzena Anna Machałek, Anna Kwiecień
Data wpływu: 08-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
niedawno pierwszy bank udzielił kredytu opartego o nowy wskaźnik referencyjny POLSTR. W przestrzeni medialnej już wcześniej pojawiały się publikacje dotyczące planowanego zastąpienia wskaźnika WIBOR nowym. Wskazane publikacje sygnalizują poważne wątpliwość co do podstawy prawnej funkcjonowania nowego wskaźnika, jak i dotyczące sposobu jego wprowadzenia (m.in. „Reforma WIBOR. Wrzutka i ryzyko na biliony złotych. Prawnicy alarmują”, money.pl, 13.11.2025 r., oraz analizy w serwisie prawo.pl dotyczące kredytów złotowych i ryzyka sporów sądowych wokół nowych stóp referencyjnych).
W świetle powyższych publikacji wynika, że szczególnie niejasna jest podstawa prawna, w oparciu o którą wskaźnik POLSTR został opracowany. W konsekwencji eksperci alarmują, że jeżeli wątpliwości związane z transparentnością oraz procesem wyznaczania POLSTR nie zostaną wyjaśnione, to możliwa jest nowa fala sporów sądowych, podobnych do sporów dotyczących kredytów frankowych. Te doprowadziły już w przeszłości do paraliżu pracy niektórych sądów. W przestrzeni publicznej brakuje ponadto informacji, kto konkretnie odpowiada za stworzenie metodologii POLSTR oraz jaki organ ponosi odpowiedzialność za jego prawidłowe funkcjonowanie. Co szczególnie niepokojące, procedura w jakiej wprowadzono wskaźnik POLSTR do polskiego porządku prawnego część ekspertów ocenia jako tzw. wrzutkę legislacyjną. Mowa o podstawowym wskaźniku referencyjnym, na którym docelowo oparte będą instrumenty finansowe warte nie miliardy, a biliony złotych, tak jak ma to miejsce w przypadku wskaźnik WIBOR, który POLSTR ma zastąpić. Oznaczałoby to, że kluczowy dla funkcjonowania całej gospodarki wskaźnik referencyjny byłby wprowadzany z pomięciem zasad przyzwoitej legislacji.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
Kto jest formalnie odpowiedzialny za opracowanie wskaźnika POLSTR? Proszę wskazać instytucję, podmiot lub grupę roboczą, która przygotowała jego metodologię i odpowiada za proces jego wyznaczania.
Na jakiej podstawie prawnej wskaźnik POLSTR został stworzony oraz funkcjonuje obecnie? Czy istniała delegacja ustawowa do jego opracowania? Czy metodologia była konsultowana publicznie, a jeśli tak, to z kim?
W jakim trybie oraz na jakiej podstawie prawnej wskaźnik POLSTR zostanie wprowadzony do polskiego porządku prawnego jako powszechnie stosowany wskaźnik referencyjny?
Czy ministerstwo nie dostrzega ryzyka, że wskaźnik POLSTR, podobnie jak wcześniej WIBOR, może stać się przedmiotem masowych pozwów sądowych dotyczących prawidłowości jego wyznaczania?
Do kogo, w ocenie ministerstwa, kierowane powinny być ewentualne pozwy dotyczące rzekomo nieprawidłowego wyznaczania wskaźnika POLSTR? Czy odpowiedzialność za prawidłowość wskaźnika spoczywa na administratorze wskaźnika, na organach nadzorczych, czy na Skarbie Państwa?
Czy ministerstwo posiada gwarancję lub potwierdzenie, że wskaźnik POLSTR został opracowany zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR (Benchmark Regulation)? Czy przeprowadzono wszystkie procedury zapewniające jego zgodność z prawem europejskim i krajowym?
Czy ministerstwo zamierza przedstawić Sejmowi RP szczegółowe informacje dotyczące procesu opracowania POLSTR, w tym pełną dokumentację metodologiczną oraz zakres odpowiedzialności poszczególnych podmiotów za jego wdrażanie?
Interpelacja nr 14078
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wskaźnika referencyjnego POLSTR
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Krzysztof Ciecióra, Anna Dąbrowska-Banaszek, Maria Koc, Marzena Anna Machałek, Anna Kwiecień
Data wpływu: 08-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
niedawno pierwszy bank udzielił kredytu opartego o nowy wskaźnik referencyjny POLSTR. W przestrzeni medialnej już wcześniej pojawiały się publikacje dotyczące planowanego zastąpienia wskaźnika WIBOR nowym. Wskazane publikacje sygnalizują poważne wątpliwość co do podstawy prawnej funkcjonowania nowego wskaźnika, jak i dotyczące sposobu jego wprowadzenia (m.in. „Reforma WIBOR. Wrzutka i ryzyko na biliony złotych. Prawnicy alarmują”, money.pl, 13.11.2025 r., oraz analizy w serwisie prawo.pl dotyczące kredytów złotowych i ryzyka sporów sądowych wokół nowych stóp referencyjnych).
W świetle powyższych publikacji wynika, że szczególnie niejasna jest podstawa prawna, w oparciu o którą wskaźnik POLSTR został opracowany. W konsekwencji eksperci alarmują, że jeżeli wątpliwości związane z transparentnością oraz procesem wyznaczania POLSTR nie zostaną wyjaśnione, to możliwa jest nowa fala sporów sądowych, podobnych do sporów dotyczących kredytów frankowych. Te doprowadziły już w przeszłości do paraliżu pracy niektórych sądów. W przestrzeni publicznej brakuje ponadto informacji, kto konkretnie odpowiada za stworzenie metodologii POLSTR oraz jaki organ ponosi odpowiedzialność za jego prawidłowe funkcjonowanie. Co szczególnie niepokojące, procedura w jakiej wprowadzono wskaźnik POLSTR do polskiego porządku prawnego część ekspertów ocenia jako tzw. wrzutkę legislacyjną. Mowa o podstawowym wskaźniku referencyjnym, na którym docelowo oparte będą instrumenty finansowe warte nie miliardy, a biliony złotych, tak jak ma to miejsce w przypadku wskaźnik WIBOR, który POLSTR ma zastąpić. Oznaczałoby to, że kluczowy dla funkcjonowania całej gospodarki wskaźnik referencyjny byłby wprowadzany z pomięciem zasad przyzwoitej legislacji.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
Kto jest formalnie odpowiedzialny za opracowanie wskaźnika POLSTR? Proszę wskazać instytucję, podmiot lub grupę roboczą, która przygotowała jego metodologię i odpowiada za proces jego wyznaczania.
Na jakiej podstawie prawnej wskaźnik POLSTR został stworzony oraz funkcjonuje obecnie? Czy istniała delegacja ustawowa do jego opracowania? Czy metodologia była konsultowana publicznie, a jeśli tak, to z kim?
W jakim trybie oraz na jakiej podstawie prawnej wskaźnik POLSTR zostanie wprowadzony do polskiego porządku prawnego jako powszechnie stosowany wskaźnik referencyjny?
Czy ministerstwo nie dostrzega ryzyka, że wskaźnik POLSTR, podobnie jak wcześniej WIBOR, może stać się przedmiotem masowych pozwów sądowych dotyczących prawidłowości jego wyznaczania?
Do kogo, w ocenie ministerstwa, kierowane powinny być ewentualne pozwy dotyczące rzekomo nieprawidłowego wyznaczania wskaźnika POLSTR? Czy odpowiedzialność za prawidłowość wskaźnika spoczywa na administratorze wskaźnika, na organach nadzorczych, czy na Skarbie Państwa?
Czy ministerstwo posiada gwarancję lub potwierdzenie, że wskaźnik POLSTR został opracowany zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR (Benchmark Regulation)? Czy przeprowadzono wszystkie procedury zapewniające jego zgodność z prawem europejskim i krajowym?
Czy ministerstwo zamierza przedstawić Sejmowi RP szczegółowe informacje dotyczące procesu opracowania POLSTR, w tym pełną dokumentację metodologiczną oraz zakres odpowiedzialności poszczególnych podmiotów za jego wdrażanie?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16300 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 2 stycznia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 14078
Znak sprawy: FN9.054.11.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Kancelaria Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14078 Posłanek i Posłów na Sejm: p. Agnieszki
Ścigaj, p. Krzysztofa Ciecióry, p. Anny Dąbrowskiej-Banaszek, p. Marii Koc,
p. Marzeny Anny Machałek i p. Anny Kwiecień w sprawie wskaźnika referencyjnego
POLSTR, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie, niezależnie od zadanych pytań, należy odnieść się do przytoczonej
w interpelacji wątpliwości dotyczącej sposobu prowadzenia procedury legislacyjnej
przez Ministerstwo Finansów: „Co szczególnie niepokojące, procedura w jakiej
wprowadzono wskaźnik POLSTR do polskiego porządku prawnego część ekspertów ocenia
jako tzw. „wrzutkę legislacyjną”. (…) Oznaczałoby to, że kluczowy dla funkcjonowania całej
gospodarki wskaźnik referencyjny byłby wprowadzany z pomięciem zasad przyzwoitej
legislacji.”
W tym kontekście warto wskazać, że możliwość ustawowego wyznaczenia
zamiennika dla kluczowego wskaźnika referencyjnego została wprowadzona do
rozporządzenia BMR1 na mocy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2021/168 z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE)
2016/1011 w odniesieniu do wyłączenia dotyczącego niektórych walutowych
wskaźników referencyjnych spot państw trzecich i wyznaczenia zamienników niektórych
wskaźników referencyjnych, których opracowywania się zaprzestaje oraz w sprawie
zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012. Była to odpowiedź unijnego prawodawcy
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów
stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników
funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014
-- 1 of 6 --
2/6
na dostrzeżone wyzwanie dla stabilności rynków finansowych w związku
z zapowiadanymi reformami na kluczowych rynkach finansowych (np. w odniesieniu
do wskaźnika LIBOR). Celem tych rozwiązań jest ochrona stabilności rynku oraz
zachowanie ciągłości zawartych umów – mechanizm jest rozwiązaniem awaryjnym
o charakterze ochronnym dla wszystkich uczestników rynku, w tym klientów
instytucji finansowych.
Polskie przepisy zostały ukształtowane tak, aby możliwie blisko odzwierciedlać
procedurę unijną, co ma zapewnić zgodność z intencją rozporządzenia BMR
i spójność wykonywania prawa UE w poszczególnych jurysdykcjach. Procedura
została ustanowiona ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościom
dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. 2022 poz. 1488),
zawierającą art. 64 i 85 służące zapewnieniu stosowania art. 23c rozporządzenia
BMR. Art. 64 ustawy o finansowaniu (…) wprowadził zmiany w ustawie o nadzorze
makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym
w systemie finansowym, wprowadzając rozdział 10a (art. 61a-61c). Z kolei w art. 85
ustawy o finansowaniu społecznościom dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy
kredytobiorcom ustanowiona jest ścieżka alternatywna, dająca możliwość
wyznaczenia zamiennika za WIBOR w oparciu o stawkę POLONIA. Należy zatem
zwrócić uwagę, że omawiane przepisy określają procedurę wyznaczenia zamiennika
za krajowy kluczowy wskaźnik referencyjny, a nie wprowadzają wskaźnik POLSTR
do polskiego porządku prawnego.
Stosowne przepisy, służące zapewnieniu stosowania art. 23c rozporządzenia BMR,
weszły w życie 29 lipca 2022 r. Jednocześnie szczegółowe rozwiązania w zakresie
konkretnego kształtu zamiennika (zamiennik/zamienniki, korekta spreadu wraz
z metodą jej ustalania, odpowiednie istotne zmiany dostosowawcze, data
rozpoczęcia stosowania zamiennika/zamienników) zgodnie z ustawową procedurą
mają być wypracowane przez Komisję Nadzoru Finansowego i/lub Komitet
Stabilności Finansowej (zrzeszający wszystkie instytucje sieci bezpieczeństwa
finansowego – Narodowy Bank Polski, Komisję Nadzoru Finansowego, Bankowy
Fundusz Gwarancyjny, a także Ministerstwo Finansów). Ze względu na wagę
tematu, znaczną ekspozycję na wskaźnik WIBOR umów i instrumentów
finansowych oraz wpływ na sektor finansowy i gospodarkę, istotne jest
zaangażowanie w proces wyznaczenia zamiennika wszystkich ww. instytucji.
Jednocześnie wszystkie ww. instytucje pozostają niezależne w zakresie
proponowanych rozwiązań. Dopiero w ostatnim etapie procedury, uwzględniając
niezbędne konsultacje, zamiennik może zostać wyznaczony rozporządzeniem
ministra właściwego ds. instytucji finansowych, będzie on wówczas stosowany
powszechnie. Ustawowa procedura wyznaczenia zamiennika była przedmiotem
analiz w ramach szerokiego procesu legislacyjnego. W wersji wniesionej do Sejmu
wyraźnie zastrzeżono, że projekt ma na celu wykonanie prawa UE, tj. ma służyć
zapewnieniu stosowania rozporządzenia BMR. W przypadku omawianego procesu
legislacyjnego od początku kwestia ta była transparentnie prezentowana. Projekt
dotyczył tematyki związanej z regulacją rynku finansowego i sytuacji
kredytobiorców, więc nie można powiedzieć, że ustawowy mechanizm wyznaczenia
zamiennika krajowego kluczowego wskaźnika referencyjnego był wprowadzany
-- 2 of 6 --
3/6
w akcie, który w żaden sposób merytorycznie nie był powiązany z tym zagadnieniem.
Przejście przez ten akt całej ścieżki procesu legislacyjnego, co można odpowiednio
prześledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji, Sejmu i Senatu, w ocenie
Ministerstwa Finansów bezwzględnie uniemożliwia nazywanie tych przepisów
„wrzutkami legislacyjnymi”.
Poniżej przedstawiam wyjaśnienia odnoszące się bezpośrednio do pytań zadanych
w interpelacji, tj.:
1. Kto jest formalnie odpowiedzialny za opracowanie wskaźnika POLSTR? Proszę
wskazać instytucję, podmiot lub grupę roboczą, która przygotowała jego metodologię
i odpowiada za proces jego wyznaczania.
2. Na jakiej podstawie prawnej wskaźnik POLSTR został stworzony oraz funkcjonuje
obecnie? Czy istniała delegacja ustawowa do jego opracowania? Czy metodologia była
konsultowana publicznie, a jeśli tak, to z kim?
Podmiotem odpowiedzialnym za wyznaczanie i publikację wskaźnika
referencyjnego stopy procentowej POLSTR, jak również za opracowanie jego
metodologii, jest GPW Benchmark S.A. z siedzibą w Warszawie, wpisana do rejestru
administratorów prowadzonego przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów
Wartościowych (ESMA). W grudniu 2020 r. GPW Benchmark S.A. uzyskała od
Komisji Nadzoru Finansowego zezwolenie na prowadzenie działalności jako
administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych
wskaźników referencyjnych. Zezwolenie oznacza, że proces opracowywania tego
rodzaju wskaźników referencyjnych podlega publicznemu nadzorowi. Zezwolenie
daje również administratorowi uprawnienie do opracowywania innych wskaźników
stóp procentowych (w tym POLSTR), których proces wyznaczania będzie odbywał
się zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR.
Opracowywanie wskaźników referencyjnych jest zatem działalnością regulowaną
przepisami rozporządzenia BMR, czyli aktu prawa Unii Europejskiej (UE), które
bezpośrednio obowiązuje w krajowym porządku prawnym, bez konieczności
uchwalenia ustawy implementującej. Rozporządzenia stanowią część prawa
wtórnego UE, przyjmowane są przez instytucje UE zgodnie z traktatami. Mają na
celu zapewnienie jednolitego stosowania prawa unijnego w całej UE.
Rozporządzenie UE musi być w pełni przestrzegane przez podmioty, do których się
odnosi, oraz ma bezpośrednie zastosowanie w państwach członkowskich.
Zgodnie z art. 12 rozporządzenia BMR administrator wskaźnika referencyjnego
określa metodę wskaźnika referencyjnego zgodnie z kryteriami wskazanymi
w rozporządzeniu.
Na swojej stronie internetowej administrator (www.gpwbenchmark.pl) publikuje
szczegółową dokumentację dotyczącą wskaźnika POLSTR, w tym uzasadnienie
przyjętej metody jego opracowywania. W przygotowaniu założeń
metodologicznych administrator uwzględnił zasady metodologiczne wskaźników
referencyjnych i indeksów, przyjęte wcześniej (m.in. dla wskaźników €STR - the euro
short-term rate, SWESTR - Swedish krona Short Term Rate, czy SONIA – Sterling
Overnight Index Average). Metoda opracowywania wskaźnika referencyjnego
-- 3 of 6 --
4/6
POLSTR była przedmiotem dyskusji prowadzonych na forum Narodowej Grupy
Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR). Prace NGR2 mają na celu
zapewnienie wiarygodności, przejrzystości i rzetelności opracowywania
i stosowania nowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej. Założenia
metodologiczne były przedmiotem konsultacji publicznych3 skierowanych do
wszystkich interesariuszy, w tym uczestników rynku finansowego, a przy określaniu
metody, administrator brał pod uwagę specyficzne cechy rynku pieniężnego
w Polsce, takie jak rozmiar i płynność, poziomy koncentracji transakcji i jego
dynamikę tak, aby zapewnić wiarygodne odzwierciedlenie rynku, którego pomiar
został przyjęty za cel POLSTR.
3. W jakim trybie oraz na jakiej podstawie prawnej wskaźnik POLSTR zostanie
wprowadzony do polskiego porządku prawnego jako powszechnie stosowany wskaźnik
referencyjny?
Stosowanie danego wskaźnika referencyjnego na rynku finansowym odbywa się na
zasadzie swobody działalności gospodarczej i swobody zawierania umów. Zgodnie
z obecnymi przepisami rozporządzenia BMR (art. 29), podmioty nadzorowane mogą
stosować te wskaźniki referencyjne, które pochodzą od administratorów wpisanych
do rejestru administratorów wskaźników referencyjnych prowadzonego przez
ESMA. Wskaźnik POLSTR spełnia ten wymóg. Ponadto, 1 września 2025 r. na
krajowym rynku finansowym miało miejsce pierwsze zastosowanie indeksu stopy
procentowej POLSTR i tym samym indeks ten zyskał status wskaźnika
referencyjnego zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR. Następnie, od
6 listopada br. Bank Pekao S.A. jako pierwszy w Polsce wprowadził kredyt oparty na
POLSTR skierowany do firm z segmentu MŚP oraz korporacji, a w dniu 21 listopada
2025 r. Ministerstwo Finansów przeprowadziło pierwszą pilotażową emisję
obligacji skarbowych opartych na wskaźniku POLSTR podczas aukcji sprzedaży.
Tym samym wskaźnik POLSTR jest już dostępny i stosowany – rozpoczął się proces
jego stopniowej popularyzacji i coraz szerszego wykorzystywania przez rynek
finansowy.
Jak wskazano we wstępie, w przypadku zaprzestania opracowywania wskaźnika
WIBOR, uruchomiona zostanie procedura ustawowa określona w art. 61a-61c
ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem
finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym, w wyniku której
zamiennik będzie mógł zostać wyznaczony rozporządzeniem ministra właściwego
ds. instytucji finansowych. Zakres zastosowania zamiennika wynika bezpośrednio
z przepisów rozporządzenia BMR (art. 23c ust. 3 i 4) – będzie miał zastosowanie do
umów i instrumentów finansowych już zawartych, które odnoszą się do wskaźnika
WIBOR i nie mają żadnych, bądź mają niewłaściwe klauzule awaryjne, a także tych,
które nie zostały pomyślnie renegocjowane.
W zależności od przebiegu procedury, jako zamiennik za wskaźnik WIBOR może
zostać wyznaczony wskaźnik POLSTR z odpowiednim spreadem korygującym, co
2 Aktualności dotyczące prac NGR publikowane są na stronie:
https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Wskazniki_referencyjne/prace_grupy
3 Komunikat KS NGR podsumowujący konsultacje:
https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Wskazniki_referencyjne?articleId=91712&p_id=18
-- 4 of 6 --
5/6
spowodowałoby powszechne i automatyczne wprowadzenie nowego wskaźnika do
portfela już zawartych umów i instrumentów finansowych.
4. Czy Ministerstwo nie dostrzega ryzyka, że wskaźnik POLSTR, podobnie jak wcześniej
WIBOR, może stać się przedmiotem masowych pozwów sądowych dotyczących
prawidłowości jego wyznaczania?
Metoda opracowywania wskaźnika referencyjnego POLSTR odpowiada
wymaganiom wynikającym z rozporządzenia BMR, a proces jego opracowywania
jest zgodny z prawem krajowym i unijnym, co potwierdził Urząd Komisji Nadzoru
Finansowego. W związku z powyższym, Ministerstwo Finansów nie dostrzega ryzyk
prawnych związanych z wyznaczaniem (opracowywaniem) tego wskaźnika.
5. Do kogo, w ocenie Ministerstwa, kierowane powinny być ewentualne pozwy
dotyczące rzekomo nieprawidłowego wyznaczania wskaźnika POLSTR? Czy
odpowiedzialność za prawidłowość wskaźnika spoczywa na administratorze wskaźnika,
na organach nadzorczych, czy na Skarbie Państwa?
6. Czy Ministerstwo posiada gwarancję lub potwierdzenie, że wskaźnik POLSTR został
opracowany zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR (Benchmark Regulation)? Czy
przeprowadzono wszystkie procedury zapewniające jego zgodność z prawem
europejskim i krajowym?
Podmiotem odpowiedzialnym za prawidłowe opracowywanie wskaźnika
referencyjnego POLSTR jest jego administrator, czyli GPW Benchmark S.A. Ocena
poprawności i zgodności z prawem opracowywania wskaźnika referencyjnego
POLSTR jest natomiast kompetencją Komisji Nadzoru Finansowego, jako organu
sprawującego nadzór nad administratorem. Ewentualne nieprawidłowości
w opracowywaniu wskaźnika referencyjnego, czy też naruszenia wymogów
rozporządzenia BMR w tym zakresie, wiązałyby się z podjęciem przez Komisję
Nadzoru Finansowego stosownych, przewidzianym prawem działań, w tym
możliwością nałożenia sankcji administracyjnych.
Na podstawie informacji uzyskanych od Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego,
uprzejmie informuję, że metoda opracowywania wskaźnika referencyjnego POLSTR
odpowiada wymaganiom wynikającym z rozporządzenia BMR, a proces jego
opracowywania jest zgodny z prawem krajowym i unijnym.
Warto również ponownie wskazać, że Minister Finansów jest członkiem Komitetu
Stabilności Finansowej, który jest organem właściwym w zakresie nadzoru
makroostrożnościowego w Polsce. Podstawowym zadaniem Komitetu jest
identyfikacja, ocena i monitorowanie ryzyka systemowego powstającego
w systemie finansowym lub jego otoczeniu, jak również inicjowanie działań
mających na celu ograniczanie zidentyfikowanych zagrożeń dla stabilności
finansowej. W ramach powyższych zadań, Komitet na bieżąco monitoruje również
przebieg reformy wskaźników referencyjnych w Polsce, a w komunikacie po
grudniowym posiedzeniu wskazał, że odnotował istotne zdarzenia dotyczące procesu
reformowania wskaźników referencyjnych jakimi były: pierwsza emisja obligacji Skarbu
Państwa, w których zastosowano wskaźnik referencyjny POLSTR, wprowadzenie tych
-- 5 of 6 --
6/6
papierów wartościowych do systemu obrotu oraz zaoferowanie kredytów dla klientów
profesjonalnych, w których również wykorzystano POLSTR. Uznał również, że proces
wyznaczenia zamiennika wskaźnika referencyjnego WIBOR w pełni odpowiada
standardom międzynarodowym, normom prawa, w tym przepisom rozporządzenia BMR,
jak też sprzyja utrzymaniu stabilności finansowej w Polsce.4
7. Czy Ministerstwo zamierza przedstawić Sejmowi RP szczegółowe informacje
dotyczące procesu opracowania POLSTR, w tym pełną dokumentację metodologiczną
oraz zakres odpowiedzialności poszczególnych podmiotów za jego wdrażanie?
Ministerstwo Finansów na zaproszenie Sejmu RP na bieżąco uczestniczy w pracach
odpowiednich komisji i podkomisji sejmowych. W ramach takich posiedzeń
odbywały się również dyskusje dotyczące wskaźnika referencyjnego WIBOR oraz
reformy wskaźników referencyjnych w Polsce. Jeśli zostanie zgłoszona potrzeba
szczegółowego omówienia wskaźnika referencyjnego POLSTR oraz związanych
z nim działań Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych5,
Ministerstwo przedstawi odpowiednie informacje.
Uzupełniająco ponownie wskazuję, że dokumentacja dotycząca opracowywania
wskaźnika referencyjnego POLSTR jest dostępna publicznie na stronie
administratora:
https://gpwbenchmark.pl/dokumentacja-indeksow-transakcyjnych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
4 Komunikat KSF z 12 grudnia 2025 r. https://nbp.pl/komunikat-komitetu-stabilnosci-finansowej-po-posiedzeniu-
dotyczacym-nadzoru-makroostroznosciowego-nad-systemem-finansowym-17/
5 https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Wskazniki_referencyjne/prace_grupy
-- 6 of 6 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 2 stycznia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 14078
Znak sprawy: FN9.054.11.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Kancelaria Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14078 Posłanek i Posłów na Sejm: p. Agnieszki
Ścigaj, p. Krzysztofa Ciecióry, p. Anny Dąbrowskiej-Banaszek, p. Marii Koc,
p. Marzeny Anny Machałek i p. Anny Kwiecień w sprawie wskaźnika referencyjnego
POLSTR, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie, niezależnie od zadanych pytań, należy odnieść się do przytoczonej
w interpelacji wątpliwości dotyczącej sposobu prowadzenia procedury legislacyjnej
przez Ministerstwo Finansów: „Co szczególnie niepokojące, procedura w jakiej
wprowadzono wskaźnik POLSTR do polskiego porządku prawnego część ekspertów ocenia
jako tzw. „wrzutkę legislacyjną”. (…) Oznaczałoby to, że kluczowy dla funkcjonowania całej
gospodarki wskaźnik referencyjny byłby wprowadzany z pomięciem zasad przyzwoitej
legislacji.”
W tym kontekście warto wskazać, że możliwość ustawowego wyznaczenia
zamiennika dla kluczowego wskaźnika referencyjnego została wprowadzona do
rozporządzenia BMR1 na mocy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2021/168 z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE)
2016/1011 w odniesieniu do wyłączenia dotyczącego niektórych walutowych
wskaźników referencyjnych spot państw trzecich i wyznaczenia zamienników niektórych
wskaźników referencyjnych, których opracowywania się zaprzestaje oraz w sprawie
zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012. Była to odpowiedź unijnego prawodawcy
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów
stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników
funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014
-- 1 of 6 --
2/6
na dostrzeżone wyzwanie dla stabilności rynków finansowych w związku
z zapowiadanymi reformami na kluczowych rynkach finansowych (np. w odniesieniu
do wskaźnika LIBOR). Celem tych rozwiązań jest ochrona stabilności rynku oraz
zachowanie ciągłości zawartych umów – mechanizm jest rozwiązaniem awaryjnym
o charakterze ochronnym dla wszystkich uczestników rynku, w tym klientów
instytucji finansowych.
Polskie przepisy zostały ukształtowane tak, aby możliwie blisko odzwierciedlać
procedurę unijną, co ma zapewnić zgodność z intencją rozporządzenia BMR
i spójność wykonywania prawa UE w poszczególnych jurysdykcjach. Procedura
została ustanowiona ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościom
dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. 2022 poz. 1488),
zawierającą art. 64 i 85 służące zapewnieniu stosowania art. 23c rozporządzenia
BMR. Art. 64 ustawy o finansowaniu (…) wprowadził zmiany w ustawie o nadzorze
makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym
w systemie finansowym, wprowadzając rozdział 10a (art. 61a-61c). Z kolei w art. 85
ustawy o finansowaniu społecznościom dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy
kredytobiorcom ustanowiona jest ścieżka alternatywna, dająca możliwość
wyznaczenia zamiennika za WIBOR w oparciu o stawkę POLONIA. Należy zatem
zwrócić uwagę, że omawiane przepisy określają procedurę wyznaczenia zamiennika
za krajowy kluczowy wskaźnik referencyjny, a nie wprowadzają wskaźnik POLSTR
do polskiego porządku prawnego.
Stosowne przepisy, służące zapewnieniu stosowania art. 23c rozporządzenia BMR,
weszły w życie 29 lipca 2022 r. Jednocześnie szczegółowe rozwiązania w zakresie
konkretnego kształtu zamiennika (zamiennik/zamienniki, korekta spreadu wraz
z metodą jej ustalania, odpowiednie istotne zmiany dostosowawcze, data
rozpoczęcia stosowania zamiennika/zamienników) zgodnie z ustawową procedurą
mają być wypracowane przez Komisję Nadzoru Finansowego i/lub Komitet
Stabilności Finansowej (zrzeszający wszystkie instytucje sieci bezpieczeństwa
finansowego – Narodowy Bank Polski, Komisję Nadzoru Finansowego, Bankowy
Fundusz Gwarancyjny, a także Ministerstwo Finansów). Ze względu na wagę
tematu, znaczną ekspozycję na wskaźnik WIBOR umów i instrumentów
finansowych oraz wpływ na sektor finansowy i gospodarkę, istotne jest
zaangażowanie w proces wyznaczenia zamiennika wszystkich ww. instytucji.
Jednocześnie wszystkie ww. instytucje pozostają niezależne w zakresie
proponowanych rozwiązań. Dopiero w ostatnim etapie procedury, uwzględniając
niezbędne konsultacje, zamiennik może zostać wyznaczony rozporządzeniem
ministra właściwego ds. instytucji finansowych, będzie on wówczas stosowany
powszechnie. Ustawowa procedura wyznaczenia zamiennika była przedmiotem
analiz w ramach szerokiego procesu legislacyjnego. W wersji wniesionej do Sejmu
wyraźnie zastrzeżono, że projekt ma na celu wykonanie prawa UE, tj. ma służyć
zapewnieniu stosowania rozporządzenia BMR. W przypadku omawianego procesu
legislacyjnego od początku kwestia ta była transparentnie prezentowana. Projekt
dotyczył tematyki związanej z regulacją rynku finansowego i sytuacji
kredytobiorców, więc nie można powiedzieć, że ustawowy mechanizm wyznaczenia
zamiennika krajowego kluczowego wskaźnika referencyjnego był wprowadzany
-- 2 of 6 --
3/6
w akcie, który w żaden sposób merytorycznie nie był powiązany z tym zagadnieniem.
Przejście przez ten akt całej ścieżki procesu legislacyjnego, co można odpowiednio
prześledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji, Sejmu i Senatu, w ocenie
Ministerstwa Finansów bezwzględnie uniemożliwia nazywanie tych przepisów
„wrzutkami legislacyjnymi”.
Poniżej przedstawiam wyjaśnienia odnoszące się bezpośrednio do pytań zadanych
w interpelacji, tj.:
1. Kto jest formalnie odpowiedzialny za opracowanie wskaźnika POLSTR? Proszę
wskazać instytucję, podmiot lub grupę roboczą, która przygotowała jego metodologię
i odpowiada za proces jego wyznaczania.
2. Na jakiej podstawie prawnej wskaźnik POLSTR został stworzony oraz funkcjonuje
obecnie? Czy istniała delegacja ustawowa do jego opracowania? Czy metodologia była
konsultowana publicznie, a jeśli tak, to z kim?
Podmiotem odpowiedzialnym za wyznaczanie i publikację wskaźnika
referencyjnego stopy procentowej POLSTR, jak również za opracowanie jego
metodologii, jest GPW Benchmark S.A. z siedzibą w Warszawie, wpisana do rejestru
administratorów prowadzonego przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów
Wartościowych (ESMA). W grudniu 2020 r. GPW Benchmark S.A. uzyskała od
Komisji Nadzoru Finansowego zezwolenie na prowadzenie działalności jako
administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych
wskaźników referencyjnych. Zezwolenie oznacza, że proces opracowywania tego
rodzaju wskaźników referencyjnych podlega publicznemu nadzorowi. Zezwolenie
daje również administratorowi uprawnienie do opracowywania innych wskaźników
stóp procentowych (w tym POLSTR), których proces wyznaczania będzie odbywał
się zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR.
Opracowywanie wskaźników referencyjnych jest zatem działalnością regulowaną
przepisami rozporządzenia BMR, czyli aktu prawa Unii Europejskiej (UE), które
bezpośrednio obowiązuje w krajowym porządku prawnym, bez konieczności
uchwalenia ustawy implementującej. Rozporządzenia stanowią część prawa
wtórnego UE, przyjmowane są przez instytucje UE zgodnie z traktatami. Mają na
celu zapewnienie jednolitego stosowania prawa unijnego w całej UE.
Rozporządzenie UE musi być w pełni przestrzegane przez podmioty, do których się
odnosi, oraz ma bezpośrednie zastosowanie w państwach członkowskich.
Zgodnie z art. 12 rozporządzenia BMR administrator wskaźnika referencyjnego
określa metodę wskaźnika referencyjnego zgodnie z kryteriami wskazanymi
w rozporządzeniu.
Na swojej stronie internetowej administrator (www.gpwbenchmark.pl) publikuje
szczegółową dokumentację dotyczącą wskaźnika POLSTR, w tym uzasadnienie
przyjętej metody jego opracowywania. W przygotowaniu założeń
metodologicznych administrator uwzględnił zasady metodologiczne wskaźników
referencyjnych i indeksów, przyjęte wcześniej (m.in. dla wskaźników €STR - the euro
short-term rate, SWESTR - Swedish krona Short Term Rate, czy SONIA – Sterling
Overnight Index Average). Metoda opracowywania wskaźnika referencyjnego
-- 3 of 6 --
4/6
POLSTR była przedmiotem dyskusji prowadzonych na forum Narodowej Grupy
Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR). Prace NGR2 mają na celu
zapewnienie wiarygodności, przejrzystości i rzetelności opracowywania
i stosowania nowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej. Założenia
metodologiczne były przedmiotem konsultacji publicznych3 skierowanych do
wszystkich interesariuszy, w tym uczestników rynku finansowego, a przy określaniu
metody, administrator brał pod uwagę specyficzne cechy rynku pieniężnego
w Polsce, takie jak rozmiar i płynność, poziomy koncentracji transakcji i jego
dynamikę tak, aby zapewnić wiarygodne odzwierciedlenie rynku, którego pomiar
został przyjęty za cel POLSTR.
3. W jakim trybie oraz na jakiej podstawie prawnej wskaźnik POLSTR zostanie
wprowadzony do polskiego porządku prawnego jako powszechnie stosowany wskaźnik
referencyjny?
Stosowanie danego wskaźnika referencyjnego na rynku finansowym odbywa się na
zasadzie swobody działalności gospodarczej i swobody zawierania umów. Zgodnie
z obecnymi przepisami rozporządzenia BMR (art. 29), podmioty nadzorowane mogą
stosować te wskaźniki referencyjne, które pochodzą od administratorów wpisanych
do rejestru administratorów wskaźników referencyjnych prowadzonego przez
ESMA. Wskaźnik POLSTR spełnia ten wymóg. Ponadto, 1 września 2025 r. na
krajowym rynku finansowym miało miejsce pierwsze zastosowanie indeksu stopy
procentowej POLSTR i tym samym indeks ten zyskał status wskaźnika
referencyjnego zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR. Następnie, od
6 listopada br. Bank Pekao S.A. jako pierwszy w Polsce wprowadził kredyt oparty na
POLSTR skierowany do firm z segmentu MŚP oraz korporacji, a w dniu 21 listopada
2025 r. Ministerstwo Finansów przeprowadziło pierwszą pilotażową emisję
obligacji skarbowych opartych na wskaźniku POLSTR podczas aukcji sprzedaży.
Tym samym wskaźnik POLSTR jest już dostępny i stosowany – rozpoczął się proces
jego stopniowej popularyzacji i coraz szerszego wykorzystywania przez rynek
finansowy.
Jak wskazano we wstępie, w przypadku zaprzestania opracowywania wskaźnika
WIBOR, uruchomiona zostanie procedura ustawowa określona w art. 61a-61c
ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem
finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym, w wyniku której
zamiennik będzie mógł zostać wyznaczony rozporządzeniem ministra właściwego
ds. instytucji finansowych. Zakres zastosowania zamiennika wynika bezpośrednio
z przepisów rozporządzenia BMR (art. 23c ust. 3 i 4) – będzie miał zastosowanie do
umów i instrumentów finansowych już zawartych, które odnoszą się do wskaźnika
WIBOR i nie mają żadnych, bądź mają niewłaściwe klauzule awaryjne, a także tych,
które nie zostały pomyślnie renegocjowane.
W zależności od przebiegu procedury, jako zamiennik za wskaźnik WIBOR może
zostać wyznaczony wskaźnik POLSTR z odpowiednim spreadem korygującym, co
2 Aktualności dotyczące prac NGR publikowane są na stronie:
https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Wskazniki_referencyjne/prace_grupy
3 Komunikat KS NGR podsumowujący konsultacje:
https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Wskazniki_referencyjne?articleId=91712&p_id=18
-- 4 of 6 --
5/6
spowodowałoby powszechne i automatyczne wprowadzenie nowego wskaźnika do
portfela już zawartych umów i instrumentów finansowych.
4. Czy Ministerstwo nie dostrzega ryzyka, że wskaźnik POLSTR, podobnie jak wcześniej
WIBOR, może stać się przedmiotem masowych pozwów sądowych dotyczących
prawidłowości jego wyznaczania?
Metoda opracowywania wskaźnika referencyjnego POLSTR odpowiada
wymaganiom wynikającym z rozporządzenia BMR, a proces jego opracowywania
jest zgodny z prawem krajowym i unijnym, co potwierdził Urząd Komisji Nadzoru
Finansowego. W związku z powyższym, Ministerstwo Finansów nie dostrzega ryzyk
prawnych związanych z wyznaczaniem (opracowywaniem) tego wskaźnika.
5. Do kogo, w ocenie Ministerstwa, kierowane powinny być ewentualne pozwy
dotyczące rzekomo nieprawidłowego wyznaczania wskaźnika POLSTR? Czy
odpowiedzialność za prawidłowość wskaźnika spoczywa na administratorze wskaźnika,
na organach nadzorczych, czy na Skarbie Państwa?
6. Czy Ministerstwo posiada gwarancję lub potwierdzenie, że wskaźnik POLSTR został
opracowany zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR (Benchmark Regulation)? Czy
przeprowadzono wszystkie procedury zapewniające jego zgodność z prawem
europejskim i krajowym?
Podmiotem odpowiedzialnym za prawidłowe opracowywanie wskaźnika
referencyjnego POLSTR jest jego administrator, czyli GPW Benchmark S.A. Ocena
poprawności i zgodności z prawem opracowywania wskaźnika referencyjnego
POLSTR jest natomiast kompetencją Komisji Nadzoru Finansowego, jako organu
sprawującego nadzór nad administratorem. Ewentualne nieprawidłowości
w opracowywaniu wskaźnika referencyjnego, czy też naruszenia wymogów
rozporządzenia BMR w tym zakresie, wiązałyby się z podjęciem przez Komisję
Nadzoru Finansowego stosownych, przewidzianym prawem działań, w tym
możliwością nałożenia sankcji administracyjnych.
Na podstawie informacji uzyskanych od Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego,
uprzejmie informuję, że metoda opracowywania wskaźnika referencyjnego POLSTR
odpowiada wymaganiom wynikającym z rozporządzenia BMR, a proces jego
opracowywania jest zgodny z prawem krajowym i unijnym.
Warto również ponownie wskazać, że Minister Finansów jest członkiem Komitetu
Stabilności Finansowej, który jest organem właściwym w zakresie nadzoru
makroostrożnościowego w Polsce. Podstawowym zadaniem Komitetu jest
identyfikacja, ocena i monitorowanie ryzyka systemowego powstającego
w systemie finansowym lub jego otoczeniu, jak również inicjowanie działań
mających na celu ograniczanie zidentyfikowanych zagrożeń dla stabilności
finansowej. W ramach powyższych zadań, Komitet na bieżąco monitoruje również
przebieg reformy wskaźników referencyjnych w Polsce, a w komunikacie po
grudniowym posiedzeniu wskazał, że odnotował istotne zdarzenia dotyczące procesu
reformowania wskaźników referencyjnych jakimi były: pierwsza emisja obligacji Skarbu
Państwa, w których zastosowano wskaźnik referencyjny POLSTR, wprowadzenie tych
-- 5 of 6 --
6/6
papierów wartościowych do systemu obrotu oraz zaoferowanie kredytów dla klientów
profesjonalnych, w których również wykorzystano POLSTR. Uznał również, że proces
wyznaczenia zamiennika wskaźnika referencyjnego WIBOR w pełni odpowiada
standardom międzynarodowym, normom prawa, w tym przepisom rozporządzenia BMR,
jak też sprzyja utrzymaniu stabilności finansowej w Polsce.4
7. Czy Ministerstwo zamierza przedstawić Sejmowi RP szczegółowe informacje
dotyczące procesu opracowania POLSTR, w tym pełną dokumentację metodologiczną
oraz zakres odpowiedzialności poszczególnych podmiotów za jego wdrażanie?
Ministerstwo Finansów na zaproszenie Sejmu RP na bieżąco uczestniczy w pracach
odpowiednich komisji i podkomisji sejmowych. W ramach takich posiedzeń
odbywały się również dyskusje dotyczące wskaźnika referencyjnego WIBOR oraz
reformy wskaźników referencyjnych w Polsce. Jeśli zostanie zgłoszona potrzeba
szczegółowego omówienia wskaźnika referencyjnego POLSTR oraz związanych
z nim działań Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych5,
Ministerstwo przedstawi odpowiednie informacje.
Uzupełniająco ponownie wskazuję, że dokumentacja dotycząca opracowywania
wskaźnika referencyjnego POLSTR jest dostępna publicznie na stronie
administratora:
https://gpwbenchmark.pl/dokumentacja-indeksow-transakcyjnych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
4 Komunikat KSF z 12 grudnia 2025 r. https://nbp.pl/komunikat-komitetu-stabilnosci-finansowej-po-posiedzeniu-
dotyczacym-nadzoru-makroostroznosciowego-nad-systemem-finansowym-17/
5 https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Wskazniki_referencyjne/prace_grupy
-- 6 of 6 --