Interpelacja w sprawie rzeczywistych beneficjentów programu SAFE oraz ryzyka wykorzystania Polski wyłącznie jako pośrednika finansowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14068
do ministra finansów i gospodarki, ministra obrony narodowej
w sprawie rzeczywistych beneficjentów programu SAFE oraz ryzyka wykorzystania Polski wyłącznie jako pośrednika finansowego
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 08-12-2025
Szanowni Panowie Ministrowie,
w przestrzeni publicznej pojawiają się informacje, z których wynika, że w ramach unijnego programu SAFE – Security Action for Europe, którego łączna pula wynosi 150 mld euro, Polska ma pełnić jedynie rolę pośrednika finansowego, natomiast środki nie trafią bezpośrednio do polskich przedsiębiorstw, a w szczególności do krajowego przemysłu obronnego, produkcyjnego i infrastrukturalnego.
Jednocześnie pojawiają się doniesienia, że faktycznymi beneficjentami tych środków mają być podmioty działające na rzecz Ukrainy, przy jednoczesnym obciążeniu Polski kosztami obsługi wieloletnich pożyczek zaciąganych w ramach programu SAFE.
Oznaczałoby to sytuację, w której:
Polska zaciąga wielomiliardowe zobowiązania finansowe,
nie uzyskuje realnych korzyści rozwojowych dla własnego przemysłu,
nie wzmacnia bezpośrednio własnych zdolności produkcyjnych i obronnych,
a jednocześnie ponosi pełne ryzyko fiskalne i zadłużeniowe.
Taki sposób realizacji programu byłby sprzeczny z interesem gospodarczym oraz bezpieczeństwem państwa polskiego, a także z deklarowanymi przez instytucje unijne celami wzmacniania europejskiego przemysłu obronnego.
W związku z powyższym wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej potwierdza, że polskie przedsiębiorstwa nie będą bezpośrednimi beneficjentami finansowymi programu SAFE?
Czy środki pozyskane przez Polskę w ramach programu SAFE mają być w całości lub w części:
przekazywane podmiotom zagranicznym,
kierowane do podmiotów działających na rzecz Ukrainy?
Na jakiej podstawie prawnej Polsce przypisana została rola pośrednika finansowego, a nie bezpośredniego beneficjenta inwestycyjnego programu SAFE?
Czy polski przemysł obronny, w tym spółki Skarbu Państwa oraz podmioty prywatne, uzyska:
bezpośredni dostęp do finansowania,
dostęp do zamówień realizowanych w ramach programu SAFE,
gwarancje kontraktowe i produkcyjne?
Czy rząd przewidział mechanizmy ochrony polskiego rynku, tak aby środki z programu SAFE nie zostały w całości przejęte przez zagraniczne koncerny?
Jaki będzie wpływ uczestnictwa Polski w programie SAFE na poziom długu publicznego, deficyt budżetowy oraz obowiązujące limity ostrożnościowe finansów publicznych?
Czy prawdą jest, że Polska ponosić będzie pełne ryzyko spłaty pożyczek, mimo że środki nie będą pracowały na rzecz polskiej gospodarki?
Czy rząd zamierza przedstawić Sejmowi:
pełną strukturę przepływu środków finansowych,
listę potencjalnych beneficjentów końcowych,
szczegółowe skutki finansowe dla budżetu państwa w perspektywie lat 2025–2045?
Z wyrazami szacunku
Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8594 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 26 stycznia 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na Interpelację nr 14068
Znak sprawy: WM5.9004.197.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14068 poseł Olgi Semeniuk-
Patkowskiej w zakresie kompetencji Ministra Finansów i Gospodarki.
Pyt. 3. Na jakiej podstawie prawnej Polsce przypisana została rola pośrednika
finansowego, a nie bezpośredniego beneficjenta inwestycyjnego programu SAFE?
Beneficjentami instrumentu SAFE są państwa członkowskie Unii Europejskiej, które
mogą ubiegać się o pomoc finansową w formie pożyczek na realizację zamówień
w dziedzinie obronności. Warunki wnioskowania o pożyczkę zostały określone
w rozporządzeniu Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiającym
Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy („instrument SAFE”)
poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego.
Pyt. 6. Jaki będzie wpływ uczestnictwa Polski w programie SAFE na poziom długu
publicznego, deficyt budżetowy oraz obowiązujące limity ostrożnościowe finansów
publicznych?
Zgodnie z założeniem pożyczki z instrumentu SAFE będą zaciągane przez Bank
Gospodarstwa Krajowego na rzecz osobnego instrumentu finansowego
dedykowanego do obsługi SAFE lub Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Związany
z pożyczką dług będzie wliczany do długu sektora instytucji rządowych
i samorządowych (wg definicji UE), nie będzie miał natomiast wpływu na państwowy
dług publiczny (wg definicji krajowej).
Instrument SAFE zapewni długoterminowe pożyczki o maksymalnym okresie
trwania 45 lat i 10-letnim okresie karencji na spłatę kapitału. Będą finansowane
poprzez emisję obligacji UE. Komisja Europejska zaciąga pożyczki na rynkach
-- 1 of 3 --
2/3
finansowych, pożyczki dla państw członkowskich są wyznaczane w oparciu
o warunki, jakie Komisja uzyska na rynku.
Co do zasady koszty zaciągania zobowiązań przez KE na finansowanie SAFE
powinny być dla Polski istotnie niższe niż rynkowe koszty samodzielnej emisji długu
na rynkach finansowych. Oszczędność dla Polski można szacować na ok. 4 mln EUR
rocznie od każdego 1 mld EUR pożyczki. Jeśli średnia zapadalność pożyczki wyniesie
25 lat (okres trwania maks. 45 lat z 10-letnią karencją), łączna oszczędność w całym
okresie życia pożyczki wyniosłaby ok. 100 mln EUR od każdego 1 mld EUR.
W lipcu 2025 r. Rada UE przyznała Polsce krajową klauzulę wyjścia na lata 2025-
2028 (dalej NEC), która ma umożliwić przejście do wyższych wydatków na
obronność przy zapewnieniu stabilności zadłużenia. Aktywowanie tej klauzuli
umożliwia odejście od rekomendowanej przez Radę UE ścieżki wydatków netto do
wysokości przyrostu wydatków na obronność w stosunku do sytuacji przed wojną w
Ukrainie (czyli w 2021 r.), jednak nie więcej niż 1,5% PKB rocznie. W przypadku
Polski wydatki na obronność w 2021 r. (według unijnej definicji COFOG,
tj. klasyfikacji wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych według
funkcji) wyniosły 1,6% PKB. Oznacza to, że wydatki na obronność wg COFOG
przekraczające próg 3,1% PKB są traktowane zgodnie z zasadami unijnego nadzoru
budżetowego, tj. tak jak inne wydatki mieszczące się w definicji wydatków netto.
Stabilizująca reguła wydatkowa, poprzez zawarty w niej mechanizm korygujący,
uwzględniający zalecenia Rady Unii Europejskiej ma na celu zapewnienie spójności
tempa wzrostu wydatków stabilizującej reguły wydatkowej netto (bez kosztów
obsługi długu i działań dyskrecjonalnych z tytułu podatków lub składek)
z rekomendowanym przez Radę Ecofin maksymalnym tempem wzrostu wydatków
netto z uwzględnieniem ww. elastyczności wynikającej z NEC. Zatem kwota
wydatków przewidziana w ustawie budżetowej musi być zgodna z tymi zaleceniami.
Mając na uwadze mechanizm korygujący stabilizującej reguły wydatkowej oraz fakt,
że pomimo uruchomienia NEC, unijny nadzór budżetowy nie został zawieszony,
a wynikające z jego zasad implikacje dla państw członkowskich pozostają w mocy,
należy podkreślić, że instrument SAFE nie generuje dodatkowej przestrzeni
fiskalnej, gdyż wydatki ponoszone w ramach tego instrumentu są uwzględniane
w limicie dozwolonego odchylenia w NEC.
Pyt. 7. Czy prawdą jest, że Polska ponosić będzie pełne ryzyko spłaty pożyczek, mimo że
środki nie będą pracowały na rzecz polskiej gospodarki?
Polska, podpisując umowę pożyczki w ramach instrumentu SAFE, weźmie na siebie
zobowiązanie jej terminowej spłaty. Według szacunków przekazanych przez
Pełnomocnik Rządu ds. instrumentu SAFE, około 90 proc środków przeznaczonych
na projekty wojskowe może zostać zainwestowane w polski przemysł obronny.
Pyt. 8. Czy rząd zamierza przedstawić Sejmowi:
8.3. szczegółowe skutki finansowe dla budżetu państwa w perspektywie lat 2025-2045
Szczegółowe skutki finansowe dla finansów publicznych związane z kosztami
obsługi pożyczek oraz spłatą rat kapitałowych będą wynikały z przyjętego przez KE
mechanizmu określającego oprocentowanie pożyczek oraz harmonogramu ich
-- 2 of 3 --
3/3
spłat, przedstawionego w odpowiedzi na pyt. 6. Zgodnie z warunkami pożyczki,
ostatnia transza pożyczki musi zostać wypłacona przed końcem grudnia 2030 r.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.1065.2025/In-446-25/SL
Warszawa, 05.01.2026 r.
Pan Włodzimierz CZARZASTY
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej nr 14068 w sprawie rzeczywistych
beneficjentów programu SAFE
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pani Poseł Olgi Semeniuk-
Patkowskiej nr 14068 w sprawie rzeczywistych beneficjentów programu SAFE oraz ryzyka wykorzystania
Polski wyłącznie jako pośrednika finansowego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W trakcie implementacji instrumentu SAFE Ministerstwo Obrony Narodowej dokonało szczegółowej
analizy w zakresie priorytetowych potrzeb Sił Zbrojnych RP, jak również osiągnięcia założeń
rozporządzenia Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiającego Instrument na rzecz
Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy ("instrument SAFE") poprzez Wzmocnienie Europejskiego
Przemysłu Obronnego (Dz. Urz. UE L z 2025 r., poz. 1106), m.in. w zakresie rozwoju przemysłu. W
konsekwencji podjętych przez resort obrony narodowej działań, we wniosku złożonym do Komisji
Europejskiej znalazły się projekty spełniające ww. kryteria.
Rozporządzenie w sprawie SAFE przewiduje przeznaczenie środków z niniejszego instrumentu na zakup
produktów związanych z obronnością i innych produktów do celów obronnych - m.in. takich, jak:
amunicja i pociski rakietowe; systemy artyleryjskie; wyposażenie żołnierzy i broń piechoty; drony i
powiązane systemy antydronowe; systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej. Celem
przywołanego rozporządzenia Rady (UE) jest pilne wsparcie zwiększenia zdolności produkcyjnej
europejskiego przemysłu obronnego, zabezpieczenie łańcuchów dostaw, usprawnienie procedur
zamówień, zaradzenie niedoborom mocy produkcyjnych i wsparcie inwestycji obronnych.
Odnosząc się do pytania o ewentualne przekazywanie środków do podmiotów zagranicznych informuję,
że 100% środków pozyskanych w ramach instrumentu SAFE Polska planuje przeznaczyć na zakup
produktów oraz inwestycje ujęte w przesłanym do Komisji Europejskiej wniosku o pomoc finansową.
Wniosek złożony przez Polskę nie przewiduje przekazywania pozyskanych środków podmiotom
zagranicznym czy Ukrainie.
Na podstawie przesłanego przez Polskę do Komisji Europejskiej wniosku szacuje się, iż ok. 89%
pozyskanych środków może zostać zainwestowane w polski przemysł obronny. Jednocześnie, zawarty w
ww. wniosku szczegółowy wykaz zadań planowanych do realizacji stanowi informację niejawną i podlega
ochronie na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji
niejawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1209).
Wyjaśniam również, iż spłata pożyczek środków udzielonych w ramach instrumentu SAFE będzie
dokonywana przez poszczególne państwa członkowskie zgodnie z podpisanymi umowami
pożyczkowymi oraz porozumieniami operacyjnymi.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --