Interpelacja nr 14056
Interpelacja w sprawie planowanego uchylenia programu "Mieszkanie, praca, społeczność" oraz jego konsekwencji dla rozwoju najmu społecznego w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanego uchylenia programu "Mieszkanie, praca, społeczność" oraz jego konsekwencji dla rozwoju najmu społecznego w Polsce
Interpelacja nr 14056
do ministra infrastruktury
w sprawie planowanego uchylenia programu "Mieszkanie, praca, społeczność" oraz jego konsekwencji dla rozwoju najmu społecznego w Polsce
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Krzysztof Ciecióra, Maria Koc, Marzena Anna Machałek, Grzegorz Puda
Data wpływu: 08-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą informacji o uchyleniu programu „Mieszkanie, praca, społeczność” na lata 2024-2030. Program ten jeszcze niedawno stanowił jeden z kluczowych elementów rządowych działań w obszarze mieszkalnictwa społecznego i wspomaganego, a obecnie - po jego uchyleniu - powstaje luka, która może być niezwykle szkodliwa dla osób, które w sposób szczególny potrzebują wsparcia i opieki państwa.
Polityka najmu społecznego w Polsce rozwija się w sposób dynamiczny, lecz wciąż nieadekwatny do skali potrzeb. Już od lat samorządy, eksperci oraz instytucje zajmujące się mieszkalnictwem wskazywały na istnienie tzw. luki czynszowej – zjawiska dotyczącego grupy osób, które nie kwalifikują się do otrzymania mieszkań komunalnych, ale jednocześnie nie stać ich na komercyjny najem lub zakup własnego lokalu. W odpowiedzi na te potrzeby powstały liczne inicjatywy, takie jak wspierane przez BGK społeczne inicjatywy mieszkaniowe czy wdrażana od 2021 r. koncepcja społecznych agencji najmu, mające zapewniać stabilne i przystępne cenowo mieszkania dla osób o niższych dochodach.
Program „Mieszkanie, praca, społeczność”, przyjęty na lata 2024-2030, był pierwszą w Polsce próbą całościowego, zintegrowanego podejścia do mieszkalnictwa – łączącego kwestie mieszkaniowe, społeczne, zawodowe i integracyjne. Zakładał rozbudowę zasobu najmu społecznego, rozwój usług wspierających, kompleksowe działania w ramach aktywizacji zawodowej i integracji społecznej, a także wzmacnianie lokalnych społeczności. Szczególnie ważne były tu rozwiązania dotyczące społecznych agencji najmu, które miały stać się jednym z filarów polityki mieszkaniowej państwa. Program powstał również w reakcji na wyzwania związane z napływem uchodźców z Ukrainy po 2022 roku.
W tym kontekście uchylenie programu rodzi liczne pytania. Rezygnacja z dokumentu, który miał obowiązywać do 2030 roku, może spowodować powstanie luki strategicznej w polityce mieszkaniowej państwa. Brakuje jasnych informacji, czy program zostanie zastąpiony nową strategią, czy też państwo rezygnuje z całościowego podejścia do problemów mieszkaniowych najemców o ograniczonych możliwościach finansowych. Z informacji podawanych przez rząd wynika, że powodem planowanego uchylenia programu jest nieaktualność części jego zapisów. W przestrzeni publicznej nie przedstawiono jednak, które konkretnie elementy programu uznano za nieadekwatne oraz dlaczego. Brakuje również dowodów na to, że działania zaprojektowane w dokumencie zostały skutecznie włączone do innych programów rządowych lub że są realizowane w sposób zapewniający podobne efekty. Uchylenie programu doprowadzi do zahamowania rozwoju społecznych agencji najmu oraz systemów dopłat do czynszów, które mają istotne znaczenie dla stabilności najemców o niskich lub średnich dochodach. Może to również pogorszyć sytuację gmin, które już teraz mierzą się z narastającym zapotrzebowaniem na dostępne cenowo mieszkania.
Brak jasnej koncepcji zastępującej program „Mieszkanie, praca, społeczność” może przyczynić się do wzrostu ryzyka wykluczenia mieszkaniowego w Polsce. Utrata mechanizmów wspierających najemców, takich jak dopłaty do czynszów czy stabilne formy najmu społecznego, może doprowadzić do zwiększenia obciążeń finansowych gospodarstw domowych, które już teraz borykają się z wysokimi kosztami utrzymania. Dodatkowo rezygnacja z komponentów społecznych i integracyjnych przewidzianych w programie może utrudnić procesy integracyjne i aktywizujące, szczególnie wśród osób zagrożonych wykluczeniem lub mających trudności w dostępie do rynku pracy. Eskalacja tych problemów może nie tylko spowodować trudności indywidualne, ale także doprowadzić do narastania napięć społecznych oraz zwiększenia rozwarstwienia ekonomicznego.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie były przesłanki oraz analizy, które doprowadziły do podjęcia decyzji o uchyleniu programu „Mieszkanie, praca, społeczność”?
Które konkretnie elementy programu uznano za nieaktualne i z jakich powodów? Czy przeprowadzono ewaluację, z której wynikałoby, że program należy uchylić, a nie zaktualizować?
Czy rząd pracuje nad nową strategią w obszarze najmu społecznego, która zastąpiłaby uchylony program? Jeśli tak, proszę wskazać zakres tej strategii oraz harmonogram jej wdrażania.
W jaki sposób rząd zamierza zagwarantować dalszy rozwój społecznych agencji najmu, dopłat do czynszów oraz zintegrowanego wsparcia mieszkańców, skoro dotychczasowe narzędzia miały być powiązane z programem „Mieszkanie, praca, społeczność”?
Jakie działania rząd podejmie, aby uchylenie programu nie doprowadziło do pogorszenia sytuacji mieszkaniowej osób i rodzin, które miały być objęte jego działaniami?
Kiedy opinia publiczna i parlament mogą spodziewać się przedstawienia ostatecznych decyzji dotyczących polityki mieszkaniowej państwa w latach 2024-2030, w tym szczególnie w obszarze najmu społecznego?
Interpelacja nr 14056
do ministra infrastruktury
w sprawie planowanego uchylenia programu "Mieszkanie, praca, społeczność" oraz jego konsekwencji dla rozwoju najmu społecznego w Polsce
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Krzysztof Ciecióra, Maria Koc, Marzena Anna Machałek, Grzegorz Puda
Data wpływu: 08-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą informacji o uchyleniu programu „Mieszkanie, praca, społeczność” na lata 2024-2030. Program ten jeszcze niedawno stanowił jeden z kluczowych elementów rządowych działań w obszarze mieszkalnictwa społecznego i wspomaganego, a obecnie - po jego uchyleniu - powstaje luka, która może być niezwykle szkodliwa dla osób, które w sposób szczególny potrzebują wsparcia i opieki państwa.
Polityka najmu społecznego w Polsce rozwija się w sposób dynamiczny, lecz wciąż nieadekwatny do skali potrzeb. Już od lat samorządy, eksperci oraz instytucje zajmujące się mieszkalnictwem wskazywały na istnienie tzw. luki czynszowej – zjawiska dotyczącego grupy osób, które nie kwalifikują się do otrzymania mieszkań komunalnych, ale jednocześnie nie stać ich na komercyjny najem lub zakup własnego lokalu. W odpowiedzi na te potrzeby powstały liczne inicjatywy, takie jak wspierane przez BGK społeczne inicjatywy mieszkaniowe czy wdrażana od 2021 r. koncepcja społecznych agencji najmu, mające zapewniać stabilne i przystępne cenowo mieszkania dla osób o niższych dochodach.
Program „Mieszkanie, praca, społeczność”, przyjęty na lata 2024-2030, był pierwszą w Polsce próbą całościowego, zintegrowanego podejścia do mieszkalnictwa – łączącego kwestie mieszkaniowe, społeczne, zawodowe i integracyjne. Zakładał rozbudowę zasobu najmu społecznego, rozwój usług wspierających, kompleksowe działania w ramach aktywizacji zawodowej i integracji społecznej, a także wzmacnianie lokalnych społeczności. Szczególnie ważne były tu rozwiązania dotyczące społecznych agencji najmu, które miały stać się jednym z filarów polityki mieszkaniowej państwa. Program powstał również w reakcji na wyzwania związane z napływem uchodźców z Ukrainy po 2022 roku.
W tym kontekście uchylenie programu rodzi liczne pytania. Rezygnacja z dokumentu, który miał obowiązywać do 2030 roku, może spowodować powstanie luki strategicznej w polityce mieszkaniowej państwa. Brakuje jasnych informacji, czy program zostanie zastąpiony nową strategią, czy też państwo rezygnuje z całościowego podejścia do problemów mieszkaniowych najemców o ograniczonych możliwościach finansowych. Z informacji podawanych przez rząd wynika, że powodem planowanego uchylenia programu jest nieaktualność części jego zapisów. W przestrzeni publicznej nie przedstawiono jednak, które konkretnie elementy programu uznano za nieadekwatne oraz dlaczego. Brakuje również dowodów na to, że działania zaprojektowane w dokumencie zostały skutecznie włączone do innych programów rządowych lub że są realizowane w sposób zapewniający podobne efekty. Uchylenie programu doprowadzi do zahamowania rozwoju społecznych agencji najmu oraz systemów dopłat do czynszów, które mają istotne znaczenie dla stabilności najemców o niskich lub średnich dochodach. Może to również pogorszyć sytuację gmin, które już teraz mierzą się z narastającym zapotrzebowaniem na dostępne cenowo mieszkania.
Brak jasnej koncepcji zastępującej program „Mieszkanie, praca, społeczność” może przyczynić się do wzrostu ryzyka wykluczenia mieszkaniowego w Polsce. Utrata mechanizmów wspierających najemców, takich jak dopłaty do czynszów czy stabilne formy najmu społecznego, może doprowadzić do zwiększenia obciążeń finansowych gospodarstw domowych, które już teraz borykają się z wysokimi kosztami utrzymania. Dodatkowo rezygnacja z komponentów społecznych i integracyjnych przewidzianych w programie może utrudnić procesy integracyjne i aktywizujące, szczególnie wśród osób zagrożonych wykluczeniem lub mających trudności w dostępie do rynku pracy. Eskalacja tych problemów może nie tylko spowodować trudności indywidualne, ale także doprowadzić do narastania napięć społecznych oraz zwiększenia rozwarstwienia ekonomicznego.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie były przesłanki oraz analizy, które doprowadziły do podjęcia decyzji o uchyleniu programu „Mieszkanie, praca, społeczność”?
Które konkretnie elementy programu uznano za nieaktualne i z jakich powodów? Czy przeprowadzono ewaluację, z której wynikałoby, że program należy uchylić, a nie zaktualizować?
Czy rząd pracuje nad nową strategią w obszarze najmu społecznego, która zastąpiłaby uchylony program? Jeśli tak, proszę wskazać zakres tej strategii oraz harmonogram jej wdrażania.
W jaki sposób rząd zamierza zagwarantować dalszy rozwój społecznych agencji najmu, dopłat do czynszów oraz zintegrowanego wsparcia mieszkańców, skoro dotychczasowe narzędzia miały być powiązane z programem „Mieszkanie, praca, społeczność”?
Jakie działania rząd podejmie, aby uchylenie programu nie doprowadziło do pogorszenia sytuacji mieszkaniowej osób i rodzin, które miały być objęte jego działaniami?
Kiedy opinia publiczna i parlament mogą spodziewać się przedstawienia ostatecznych decyzji dotyczących polityki mieszkaniowej państwa w latach 2024-2030, w tym szczególnie w obszarze najmu społecznego?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
6%
Konkretność
94%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11685 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-V.054.14.2025
Warszawa, 22 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 14056 w sprawie planowanego uchylenia
programu „Mieszkanie, praca, społeczność” oraz jego konsekwencji dla rozwoju najmu
społecznego w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14056 Poseł na Sejm RP Pani Agnieszki Ścigaj i grupy
Posłów w sprawie planowanego uchylenia programu „Mieszkanie, praca, społeczność”
oraz jego konsekwencji dla rozwoju najmu społecznego w Polsce, przekazuję poniższe
wyjaśnienia.
1. Jakie były przesłanki oraz analizy, które doprowadziły do podjęcia decyzji o uchyleniu
programu „Mieszkanie, praca, społeczność”?
2. Które konkretnie elementy programu uznano za nieaktualne i z jakich powodów? Czy
przeprowadzono ewaluację, z której wynikałoby, że program należy uchylić, a nie
zaktualizować?
Na wstępie należy poinformować, że program „Mieszkanie, praca, społeczność” był
opracowany i prowadzony w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W toku uzgodnień
prowadzonych nad projektem przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów uzyskano
stanowiska właściwych organów, w tym Ministra Finansów i Gospodarki, Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Funduszy
i Polityki Regionalnej. Dostrzegając istotność zagadnień zawartych w Programie,
Ministrowie wskazali, że nie widzą potrzeby ani zasadności jego dalszego funkcjonowania.
Istotne znaczenie miała ocena efektywności realizacji Programu. Wskazywano również,
że w obliczu zmian zarówno w obszarze społecznym, jak i w środowisku prawnym,
postanowienia Programu stały się po części nieaktualne. Ministrowie podkreślali również,
że liczne elementy Programu są już na bieżąco realizowane w ramach odrębnych inicjatyw.
3. Czy rząd pracuje nad nową strategią w obszarze najmu społecznego, która zastąpiłaby
uchylony program? Jeśli tak, proszę wskazać zakres tej strategii oraz harmonogram jej
wdrażania.
Ramy polityki mieszkaniowej państwa w perspektywie do 2035 r. określi średniookresowa
strategia rozwoju kraju. Nad przygotowaniem tego dokumentu w części mieszkaniowej
nadzór sprawuje Minister Finansów i Gospodarki. Proces legislacyjny dokumentu, w tym
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
harmonogram prac, koordynuje natomiast Minister Funduszy i Polityki Regionalnej.
Proponowane w projekcie przedmiotowej strategii cele i kierunki realizacji polityki
mieszkaniowej państwa na najbliższe lata oraz planowane w sferze mieszkaniowej
działania zmierzają do zapewnienia gminom szerokiego instrumentarium do kształtowania
lokalnych polityk mieszkaniowych adekwatnie do lokalnych potrzeb, uwzględniającego
zarówno potrzeby dużych miast, jak i mniejszych miejscowości. Działania te obejmują
instrumenty służące zwiększeniu dostępności mieszkań, w szczególności rozwojowi
zasobu mieszkań na wynajem dostępnych dla osób o średnich i niższych dochodach,
a także poprawie warunków mieszkaniowych, w tym stanu technicznego istniejących
budynków. Uwzględniona w nim została także rola społecznych agencji najmu, których
działalność wspiera gminy w realizacji lokalnych polityk mieszkaniowych. Wsparcie
rozwoju zasobu społecznego budownictwa czynszowego, w tym komunalnego, zostało
również zaproponowane jako priorytet w planie działań rządu na lata 2026-2029.
4. W jaki sposób rząd zamierza zagwarantować dalszy rozwój Społecznych Agencji Najmu,
dopłat do czynszów oraz zintegrowanego wsparcia mieszkańców, skoro dotychczasowe
narzędzia miały być powiązane z programem „Mieszkanie, praca, społeczność”?
Należy poinformować, że na etapie prac nad Programem „Mieszkanie, praca, społeczność”
resort rozwoju i technologii, zgodnie z właściwością zgłaszał uwagi uznając, że projekt nie
odpowiada postulowanym zamierzeniom Programu. Odnosząc się do informacji mających
obecnie walor historyczny wyjaśniam, że celem Programu miało być m.in.
„wieloaspektowe i włączające podejście do zaspokajania potrzeb w obszarze
mieszkalnictwa” poprzez poszukiwanie łączności pomiędzy zaspokajaniem potrzeb
mieszkaniowych sensu stricte (zapewnieniem każdej rodzinie dachu nad głową) a usługami
społecznymi. W aspekcie mieszkaniowym Program skoncentrowano natomiast tylko
na kwestiach dotyczących społecznych agencji najmu (dalej: SAN), tj. jednym
z instrumentów lokalnej polityki mieszkaniowej, z założenia uzupełniającym inne bardziej
powszechnie wykorzystywane instrumenty. Wykluczono tym samym z zakresu
oddziaływania Programu głównie obszary wiejskie i małomiasteczkowe, gdzie nie
występuje rynek prywatnych mieszkań na wynajem i gdzie nie będzie możliwe utworzenie
SAN oraz zgromadzenie przez SAN odpowiedniego zasobu mieszkaniowego. Kierując
uwagę w stronę rozwoju SAN nie zagwarantowano dodatkowego finansowania działań
dotyczących SAN, co oznaczało, że realizacja uchwały odbywałaby się kosztem obecnie
realizowanych instrumentów wsparcia mieszkalnictwa, w tym kosztem wsparcia budowy
oraz remontów mieszkań komunalnych i społecznych ze środków ulokowanego w Banku
Gospodarstwa Krajowego Funduszu Dopłat. Na nowe działania nie skierowano
dodatkowych środków finansowych.
Zadania Ministra Finansów i Gospodarki dotyczą całokształtu zagadnień szeroko pojętej
polityki mieszkaniowej wpisujących się w zakres działania ministra kierującego działem
administracji rządowej budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz
mieszkalnictwo. Zadania te koncentrują się na wspieraniu mieszkalnictwa, również
z uwzględnieniem realizowanych w nich usług społecznych. Program wsparcia
budownictwa socjalnego i komunalnego nie jest dedykowany rozwojowi mieszkalnictwa
zapewniającego rozwój usług społecznych, lecz wspieraniu realizacji zadań samorządów
w tym zakresie. Zakres zainteresowania ministra właściwego do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa koncentruje się
zatem na tworzeniu zabezpieczania mieszkaniowego społeczności lokalnych, zgodnie
ze zgłaszanym zapotrzebowaniem, a nie rozwoju jednego wybiórczego instrumentu.
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Jednocześnie należy zaznaczyć, że wsparcie SAN jest zapewnione na poziomie rozwiązań
ustawowych i programowych, i jest prowadzone niezależnie od uchylonego programu
„Mieszkanie, praca, społeczność”. Rozwój SAN będzie nadal jednym z priorytetów rządu
w zakresie instrumentów wsparcia mieszkalnictwa, co znalazło swoje odpowiednie
umocowanie strategiczne w projekcie Średniookresowej Strategii Rozwoju Polski 2035.
Podstawę prawną funkcjonowania SAN stanowi rozdział 3a ustawy z dnia 26 października
1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1273). SAN
jest podmiotem współpracującym z gminą (np. spółką gminną lub organizacją
pozarządową), który dzierżawi lokale mieszkalne od właścicieli, w tym z rynku prywatnego,
a następnie wynajmuje je osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej
lub finansowej. Dzięki zapewnieniu terminowych płatności czynszu, stabilnego
użytkowania lokali oraz ich utrzymania w należytym stanie technicznym, SAN może
pozyskiwać mieszkania po stawkach niższych od rynkowych. Działalność SAN może być
uzupełniana o usługi społeczne świadczone na rzecz najemców, w szczególności
w zakresie wsparcia rodzin, przeciwdziałania bezrobociu oraz pomocy osobom
z niepełnosprawnościami. W ramach SAN przewidziano instrumenty wsparcia dla
wszystkich stron:
najemcy mogą ubiegać się o dopłaty do czynszu w ramach programu „Mieszkanie
na Start”1,
właściciele mieszkań, którzy dzierżawią swoje mieszkania SAN, mogą korzystać
ze zwolnień podatkowych (PIT, CIT, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
oraz VAT),
Społeczne Agencje Najmu mogą ponadto ubiegać się o wsparcie finansowe ze
środków Unii Europejskiej oraz budżetu państwa w ramach konkursów
realizowanych z V Priorytetu programu FERS. W I edycji konkursu, zakończonej
w kwietniu 2024 roku, dofinansowanie otrzymało 7 podmiotów na łączną kwotę
35 386 058,96 zł, natomiast w II edycji, zakończonej we wrześniu 2025 roku,
wsparcie przyznano 6 podmiotom na kwotę 33 471 977,66 zł.
Dotychczas 14 gmin poinformowało Ministra Rozwoju i Technologii o zawarciu umów
o współpracy z podmiotami prowadzącymi działalność SAN: Będzino, Bielawa, Dąbrowa
Górnicza, Goniądz, Jasionówka, Jaświły, Kraków, Mońki, Poznań, Puck, Świebodzin,
Tarnów, Wrocław oraz Żyrardów. Według stanu na dzień 31 grudnia 2024 r. z zasobów
SAN wynajmowanych było 186 lokali mieszkalnych, zamieszkiwanych przez 395 osób.
Najnowsze dane za 2025 r. będą dostępne w I kwartale 2026 r., jednak można założyć,
że liczba mieszkań w dyspozycji oraz osób z nich korzystających będzie wzrastać.
5. Jakie działania rząd podejmie, aby uchylenie programu nie doprowadziło do pogorszenia
sytuacji mieszkaniowej osób i rodzin, które miały być objęte jego działaniami?
1 Instrument Mieszkanie na Start realizowany jest w oparciu o ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa
w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (dalej: uMnS). Instrument
skierowany jest do gospodarstw domowych, których dochody są za niskie na najem lub zakup mieszkania na
rynku, a równocześnie zbyt wysokie do ubiegania się o mieszkanie komunalne. MnS oferuje udzielanie
bezzwrotnego finansowego wsparcia ze środków budżetu państwa w ponoszeniu przez obywateli wydatków
mieszkaniowych w pierwszych latach najmu/podnajmu. Dopłaty przysługujące danemu najemcy mieszkania
stosowane są przez okres 15 lat, licząc od miesiąca dokonania pierwszej wpłaty dopłaty na rachunek
wynajmującego. Program jest realizowany od 2019 r., a w ustawie budżetowej na 2026 r. zabezpieczono środki
na wypłaty dopłat.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Uchylenie programu „Mieszkanie, praca, społeczność” nie doprowadzi do pogorszenia
sytuacji mieszkaniowej dotychczasowych mieszkańców SAN. Wsparcie dla społecznych
agencji najmu będzie kontynuowane, a nawet wzmacniane, o czym świadczy nabór
wniosków na wsparcie SAN w ramach FERS w latach 2024 r. i 2025 r.
Ponadto ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1077) w zakresie
wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego w 2025 r. podniesiono limit wydatków
budżetu państwa z 2 000 mln zł do 4 943,3 mln zł i umożliwiono jego zwiększenie
w kolejnych latach, tak aby w 2030 r. osiągnąć kwotę 10 mld zł.
6. Kiedy opinia publiczna i parlament mogą spodziewać się przedstawienia ostatecznych
decyzji dotyczących polityki mieszkaniowej państwa w latach 2024–2030, w tym
szczególnie w obszarze najmu społecznego?
Proces legislacyjny projektu średniookresowej strategii rozwoju kraju do 2035 r. jest
koordynowany przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej. Projekt strategii był
przedmiotem konsultacji publicznych do 31 października 2025 r. Na stronie
https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/strategia-rozwoju-polski-do-2035-r- został
już opublikowany raport z konsultacji. Kolejne prace legislacyjne będą prowadzone
zgodnie z zasadami przyjętymi dla strategii rozwoju.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-V.054.14.2025
Warszawa, 22 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 14056 w sprawie planowanego uchylenia
programu „Mieszkanie, praca, społeczność” oraz jego konsekwencji dla rozwoju najmu
społecznego w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14056 Poseł na Sejm RP Pani Agnieszki Ścigaj i grupy
Posłów w sprawie planowanego uchylenia programu „Mieszkanie, praca, społeczność”
oraz jego konsekwencji dla rozwoju najmu społecznego w Polsce, przekazuję poniższe
wyjaśnienia.
1. Jakie były przesłanki oraz analizy, które doprowadziły do podjęcia decyzji o uchyleniu
programu „Mieszkanie, praca, społeczność”?
2. Które konkretnie elementy programu uznano za nieaktualne i z jakich powodów? Czy
przeprowadzono ewaluację, z której wynikałoby, że program należy uchylić, a nie
zaktualizować?
Na wstępie należy poinformować, że program „Mieszkanie, praca, społeczność” był
opracowany i prowadzony w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W toku uzgodnień
prowadzonych nad projektem przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów uzyskano
stanowiska właściwych organów, w tym Ministra Finansów i Gospodarki, Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Funduszy
i Polityki Regionalnej. Dostrzegając istotność zagadnień zawartych w Programie,
Ministrowie wskazali, że nie widzą potrzeby ani zasadności jego dalszego funkcjonowania.
Istotne znaczenie miała ocena efektywności realizacji Programu. Wskazywano również,
że w obliczu zmian zarówno w obszarze społecznym, jak i w środowisku prawnym,
postanowienia Programu stały się po części nieaktualne. Ministrowie podkreślali również,
że liczne elementy Programu są już na bieżąco realizowane w ramach odrębnych inicjatyw.
3. Czy rząd pracuje nad nową strategią w obszarze najmu społecznego, która zastąpiłaby
uchylony program? Jeśli tak, proszę wskazać zakres tej strategii oraz harmonogram jej
wdrażania.
Ramy polityki mieszkaniowej państwa w perspektywie do 2035 r. określi średniookresowa
strategia rozwoju kraju. Nad przygotowaniem tego dokumentu w części mieszkaniowej
nadzór sprawuje Minister Finansów i Gospodarki. Proces legislacyjny dokumentu, w tym
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
harmonogram prac, koordynuje natomiast Minister Funduszy i Polityki Regionalnej.
Proponowane w projekcie przedmiotowej strategii cele i kierunki realizacji polityki
mieszkaniowej państwa na najbliższe lata oraz planowane w sferze mieszkaniowej
działania zmierzają do zapewnienia gminom szerokiego instrumentarium do kształtowania
lokalnych polityk mieszkaniowych adekwatnie do lokalnych potrzeb, uwzględniającego
zarówno potrzeby dużych miast, jak i mniejszych miejscowości. Działania te obejmują
instrumenty służące zwiększeniu dostępności mieszkań, w szczególności rozwojowi
zasobu mieszkań na wynajem dostępnych dla osób o średnich i niższych dochodach,
a także poprawie warunków mieszkaniowych, w tym stanu technicznego istniejących
budynków. Uwzględniona w nim została także rola społecznych agencji najmu, których
działalność wspiera gminy w realizacji lokalnych polityk mieszkaniowych. Wsparcie
rozwoju zasobu społecznego budownictwa czynszowego, w tym komunalnego, zostało
również zaproponowane jako priorytet w planie działań rządu na lata 2026-2029.
4. W jaki sposób rząd zamierza zagwarantować dalszy rozwój Społecznych Agencji Najmu,
dopłat do czynszów oraz zintegrowanego wsparcia mieszkańców, skoro dotychczasowe
narzędzia miały być powiązane z programem „Mieszkanie, praca, społeczność”?
Należy poinformować, że na etapie prac nad Programem „Mieszkanie, praca, społeczność”
resort rozwoju i technologii, zgodnie z właściwością zgłaszał uwagi uznając, że projekt nie
odpowiada postulowanym zamierzeniom Programu. Odnosząc się do informacji mających
obecnie walor historyczny wyjaśniam, że celem Programu miało być m.in.
„wieloaspektowe i włączające podejście do zaspokajania potrzeb w obszarze
mieszkalnictwa” poprzez poszukiwanie łączności pomiędzy zaspokajaniem potrzeb
mieszkaniowych sensu stricte (zapewnieniem każdej rodzinie dachu nad głową) a usługami
społecznymi. W aspekcie mieszkaniowym Program skoncentrowano natomiast tylko
na kwestiach dotyczących społecznych agencji najmu (dalej: SAN), tj. jednym
z instrumentów lokalnej polityki mieszkaniowej, z założenia uzupełniającym inne bardziej
powszechnie wykorzystywane instrumenty. Wykluczono tym samym z zakresu
oddziaływania Programu głównie obszary wiejskie i małomiasteczkowe, gdzie nie
występuje rynek prywatnych mieszkań na wynajem i gdzie nie będzie możliwe utworzenie
SAN oraz zgromadzenie przez SAN odpowiedniego zasobu mieszkaniowego. Kierując
uwagę w stronę rozwoju SAN nie zagwarantowano dodatkowego finansowania działań
dotyczących SAN, co oznaczało, że realizacja uchwały odbywałaby się kosztem obecnie
realizowanych instrumentów wsparcia mieszkalnictwa, w tym kosztem wsparcia budowy
oraz remontów mieszkań komunalnych i społecznych ze środków ulokowanego w Banku
Gospodarstwa Krajowego Funduszu Dopłat. Na nowe działania nie skierowano
dodatkowych środków finansowych.
Zadania Ministra Finansów i Gospodarki dotyczą całokształtu zagadnień szeroko pojętej
polityki mieszkaniowej wpisujących się w zakres działania ministra kierującego działem
administracji rządowej budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz
mieszkalnictwo. Zadania te koncentrują się na wspieraniu mieszkalnictwa, również
z uwzględnieniem realizowanych w nich usług społecznych. Program wsparcia
budownictwa socjalnego i komunalnego nie jest dedykowany rozwojowi mieszkalnictwa
zapewniającego rozwój usług społecznych, lecz wspieraniu realizacji zadań samorządów
w tym zakresie. Zakres zainteresowania ministra właściwego do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa koncentruje się
zatem na tworzeniu zabezpieczania mieszkaniowego społeczności lokalnych, zgodnie
ze zgłaszanym zapotrzebowaniem, a nie rozwoju jednego wybiórczego instrumentu.
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Jednocześnie należy zaznaczyć, że wsparcie SAN jest zapewnione na poziomie rozwiązań
ustawowych i programowych, i jest prowadzone niezależnie od uchylonego programu
„Mieszkanie, praca, społeczność”. Rozwój SAN będzie nadal jednym z priorytetów rządu
w zakresie instrumentów wsparcia mieszkalnictwa, co znalazło swoje odpowiednie
umocowanie strategiczne w projekcie Średniookresowej Strategii Rozwoju Polski 2035.
Podstawę prawną funkcjonowania SAN stanowi rozdział 3a ustawy z dnia 26 października
1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1273). SAN
jest podmiotem współpracującym z gminą (np. spółką gminną lub organizacją
pozarządową), który dzierżawi lokale mieszkalne od właścicieli, w tym z rynku prywatnego,
a następnie wynajmuje je osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej
lub finansowej. Dzięki zapewnieniu terminowych płatności czynszu, stabilnego
użytkowania lokali oraz ich utrzymania w należytym stanie technicznym, SAN może
pozyskiwać mieszkania po stawkach niższych od rynkowych. Działalność SAN może być
uzupełniana o usługi społeczne świadczone na rzecz najemców, w szczególności
w zakresie wsparcia rodzin, przeciwdziałania bezrobociu oraz pomocy osobom
z niepełnosprawnościami. W ramach SAN przewidziano instrumenty wsparcia dla
wszystkich stron:
najemcy mogą ubiegać się o dopłaty do czynszu w ramach programu „Mieszkanie
na Start”1,
właściciele mieszkań, którzy dzierżawią swoje mieszkania SAN, mogą korzystać
ze zwolnień podatkowych (PIT, CIT, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
oraz VAT),
Społeczne Agencje Najmu mogą ponadto ubiegać się o wsparcie finansowe ze
środków Unii Europejskiej oraz budżetu państwa w ramach konkursów
realizowanych z V Priorytetu programu FERS. W I edycji konkursu, zakończonej
w kwietniu 2024 roku, dofinansowanie otrzymało 7 podmiotów na łączną kwotę
35 386 058,96 zł, natomiast w II edycji, zakończonej we wrześniu 2025 roku,
wsparcie przyznano 6 podmiotom na kwotę 33 471 977,66 zł.
Dotychczas 14 gmin poinformowało Ministra Rozwoju i Technologii o zawarciu umów
o współpracy z podmiotami prowadzącymi działalność SAN: Będzino, Bielawa, Dąbrowa
Górnicza, Goniądz, Jasionówka, Jaświły, Kraków, Mońki, Poznań, Puck, Świebodzin,
Tarnów, Wrocław oraz Żyrardów. Według stanu na dzień 31 grudnia 2024 r. z zasobów
SAN wynajmowanych było 186 lokali mieszkalnych, zamieszkiwanych przez 395 osób.
Najnowsze dane za 2025 r. będą dostępne w I kwartale 2026 r., jednak można założyć,
że liczba mieszkań w dyspozycji oraz osób z nich korzystających będzie wzrastać.
5. Jakie działania rząd podejmie, aby uchylenie programu nie doprowadziło do pogorszenia
sytuacji mieszkaniowej osób i rodzin, które miały być objęte jego działaniami?
1 Instrument Mieszkanie na Start realizowany jest w oparciu o ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa
w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (dalej: uMnS). Instrument
skierowany jest do gospodarstw domowych, których dochody są za niskie na najem lub zakup mieszkania na
rynku, a równocześnie zbyt wysokie do ubiegania się o mieszkanie komunalne. MnS oferuje udzielanie
bezzwrotnego finansowego wsparcia ze środków budżetu państwa w ponoszeniu przez obywateli wydatków
mieszkaniowych w pierwszych latach najmu/podnajmu. Dopłaty przysługujące danemu najemcy mieszkania
stosowane są przez okres 15 lat, licząc od miesiąca dokonania pierwszej wpłaty dopłaty na rachunek
wynajmującego. Program jest realizowany od 2019 r., a w ustawie budżetowej na 2026 r. zabezpieczono środki
na wypłaty dopłat.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Uchylenie programu „Mieszkanie, praca, społeczność” nie doprowadzi do pogorszenia
sytuacji mieszkaniowej dotychczasowych mieszkańców SAN. Wsparcie dla społecznych
agencji najmu będzie kontynuowane, a nawet wzmacniane, o czym świadczy nabór
wniosków na wsparcie SAN w ramach FERS w latach 2024 r. i 2025 r.
Ponadto ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1077) w zakresie
wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego w 2025 r. podniesiono limit wydatków
budżetu państwa z 2 000 mln zł do 4 943,3 mln zł i umożliwiono jego zwiększenie
w kolejnych latach, tak aby w 2030 r. osiągnąć kwotę 10 mld zł.
6. Kiedy opinia publiczna i parlament mogą spodziewać się przedstawienia ostatecznych
decyzji dotyczących polityki mieszkaniowej państwa w latach 2024–2030, w tym
szczególnie w obszarze najmu społecznego?
Proces legislacyjny projektu średniookresowej strategii rozwoju kraju do 2035 r. jest
koordynowany przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej. Projekt strategii był
przedmiotem konsultacji publicznych do 31 października 2025 r. Na stronie
https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/strategia-rozwoju-polski-do-2035-r- został
już opublikowany raport z konsultacji. Kolejne prace legislacyjne będą prowadzone
zgodnie z zasadami przyjętymi dla strategii rozwoju.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --