Interpelacja nr 14054
Interpelacja w sprawie zaostrzenia polityki państwa w zakresie walki z alkoholizmem
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (64%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zaostrzenia polityki państwa w zakresie walki z alkoholizmem
Interpelacja nr 14054
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie zaostrzenia polityki państwa w zakresie walki z alkoholizmem
Zgłaszający: Patryk Wicher, Dariusz Stefaniuk, Sylwester Tułajew, Zbigniew Hoffmann, Grzegorz Gaża, Agnieszka Górska, Paweł Jabłoński, Anna Kwiecień, Agata Wojtyszek, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Władysław Kurowski, Mariusz Krystian, Fryderyk Sylwester Kapinos, Józefa Szczurek-Żelazko, Andrzej Adamczyk
Data wpływu: 08-12-2025
Szanowny Panie Premierze,
alkoholizm oraz nadmierne spożycie alkoholu pozostają jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych, społecznych i bezpieczeństwa publicznego w Polsce. Zjawisku temu towarzyszą: przemoc domowa, wypadki komunikacyjne, interwencje Policji i straży miejskiej, obciążenie systemu ochrony zdrowia, rozpad więzi rodzinnych i degradacja życia społecznego.
Na skalę problemu wpływają m.in.:
wysoka dostępność alkoholu – zarówno terytorialna (duża liczba punktów sprzedaży), jak i czasowa (sprzedaż całodobowa lub prawie całodobowa),
agresywna, wielokanałowa promocja piwa, w tym piwa bezalkoholowego i 0%, które de facto reklamuje te same marki i styl życia związany z konsumpcją alkoholu,
sprzedaż wysokoprocentowego alkoholu w małych, tanich opakowaniach („małpki” i podobne formy), sprzyjająca impulsywnym zakupom i częstemu sięganiu po alkohol „przy okazji”: przed pracą, po pracy, w drodze do domu, w godzinach wieczornych i nocnych.
W wielu samorządach – w tym w Nowym Sączu – wprowadzono nocną prohibicję, czyli zakaz sprzedaży alkoholu w określonych godzinach nocnych. Doświadczenia tych miast pokazują, że takie rozwiązanie realnie ogranicza liczbę nocnych interwencji służb, awantur, zakłóceń porządku publicznego oraz incydentów związanych z nadużywaniem alkoholu. Choć prohibicja nie eliminuje alkoholu całkowicie, to w oczywisty sposób zmniejsza skalę szkód i przesuwa punkt ciężkości polityki państwa z biernego reagowania na aktywną profilaktykę.
Rozwiązania te, skuteczne na poziomie lokalnym, wskazują na potrzebę spójnej, ogólnopolskiej polityki w trzech kluczowych obszarach:
1) zakaz reklamy piwa i piwa 0% – co ograniczyłoby wpływ marketingu na dzieci, młodzież i osoby uzależnione, a także przerwało wykorzystywanie piwa bezalkoholowego jako narzędzia budowy marki alkoholowej;
2) zakaz sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach (tzw. małpki i inne małe formaty) – co utrudniłoby impulsywne i częste sięganie po alkohol wysokoprocentowy;
3) ogólnopolska nocna prohibicja w godzinach 22.00–6.00 – wzorowana na rozwiązaniach przyjętych już w wielu miastach, takich jak Nowy Sącz, gdzie wprowadzenie zakazu nocnej sprzedaży alkoholu przyniosło wyraźne, pozytywne efekty w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W tym kontekście zasadne jest pytanie o wolę rządu, by – w oparciu o lokalne dobre praktyki – podjąć odważne decyzje legislacyjne na poziomie ogólnokrajowym.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej rozważa wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy piwa, w tym piwa bezalkoholowego i 0%, w mediach tradycyjnych, internecie, przestrzeni publicznej oraz w sponsoringu wydarzeń kulturalnych i sportowych?
Czy prowadzone były analizy dotyczące wpływu reklamy piwa (w tym piwa 0%) na poziom spożycia alkoholu w Polsce, zwłaszcza wśród młodzieży i młodych dorosłych, oraz jakie są ich wnioski?
Czy rząd planuje przygotowanie projektu ustawy zakazującej sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach, w szczególności tzw. małpek oraz innych niewielkich formatów wysokoprocentowych napojów alkoholowych? Jeżeli nie – z jakich powodów?
Czy rząd rozważa wprowadzenie ogólnopolskiej nocnej prohibicji w godzinach 22.00–6.00 w oparciu o doświadczenia miast, w których takie rozwiązania już funkcjonują (jak np. Nowy Sącz) i przyniosły zmniejszenie liczby interwencji Policji, straży miejskiej oraz służb ratunkowych?
Czy na poziomie Rady Ministrów prowadzone są lub były prowadzone prace analityczne dotyczące ogólnokrajowych skutków ekonomicznych, społecznych i zdrowotnych wprowadzenia nocnej prohibicji i zakazu sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach? Jeśli tak – czy rząd jest gotów przedstawić je opinii publicznej i Sejmowi RP?
Czy rząd dostrzega potrzebę opracowania zintegrowanej strategii walki z alkoholizmem obejmującej równocześnie: ograniczenie dostępności, zakaz reklamy piwa i piwa 0%, zakaz małych opakowań alkoholu oraz wzmocnienie profilaktyki i leczenia uzależnień, zamiast ograniczania się do pojedynczych, rozproszonych działań?
Czy Pan Premier przewiduje powołanie międzyresortowego zespołu (z udziałem m.in. ministra zdrowia, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz ministra finansów i gospodarki) w celu wypracowania całościowych rozwiązań legislacyjnych i wykonawczych w obszarze ograniczania szkód związanych z alkoholem?
Interpelacja nr 14054
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie zaostrzenia polityki państwa w zakresie walki z alkoholizmem
Zgłaszający: Patryk Wicher, Dariusz Stefaniuk, Sylwester Tułajew, Zbigniew Hoffmann, Grzegorz Gaża, Agnieszka Górska, Paweł Jabłoński, Anna Kwiecień, Agata Wojtyszek, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Władysław Kurowski, Mariusz Krystian, Fryderyk Sylwester Kapinos, Józefa Szczurek-Żelazko, Andrzej Adamczyk
Data wpływu: 08-12-2025
Szanowny Panie Premierze,
alkoholizm oraz nadmierne spożycie alkoholu pozostają jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych, społecznych i bezpieczeństwa publicznego w Polsce. Zjawisku temu towarzyszą: przemoc domowa, wypadki komunikacyjne, interwencje Policji i straży miejskiej, obciążenie systemu ochrony zdrowia, rozpad więzi rodzinnych i degradacja życia społecznego.
Na skalę problemu wpływają m.in.:
wysoka dostępność alkoholu – zarówno terytorialna (duża liczba punktów sprzedaży), jak i czasowa (sprzedaż całodobowa lub prawie całodobowa),
agresywna, wielokanałowa promocja piwa, w tym piwa bezalkoholowego i 0%, które de facto reklamuje te same marki i styl życia związany z konsumpcją alkoholu,
sprzedaż wysokoprocentowego alkoholu w małych, tanich opakowaniach („małpki” i podobne formy), sprzyjająca impulsywnym zakupom i częstemu sięganiu po alkohol „przy okazji”: przed pracą, po pracy, w drodze do domu, w godzinach wieczornych i nocnych.
W wielu samorządach – w tym w Nowym Sączu – wprowadzono nocną prohibicję, czyli zakaz sprzedaży alkoholu w określonych godzinach nocnych. Doświadczenia tych miast pokazują, że takie rozwiązanie realnie ogranicza liczbę nocnych interwencji służb, awantur, zakłóceń porządku publicznego oraz incydentów związanych z nadużywaniem alkoholu. Choć prohibicja nie eliminuje alkoholu całkowicie, to w oczywisty sposób zmniejsza skalę szkód i przesuwa punkt ciężkości polityki państwa z biernego reagowania na aktywną profilaktykę.
Rozwiązania te, skuteczne na poziomie lokalnym, wskazują na potrzebę spójnej, ogólnopolskiej polityki w trzech kluczowych obszarach:
1) zakaz reklamy piwa i piwa 0% – co ograniczyłoby wpływ marketingu na dzieci, młodzież i osoby uzależnione, a także przerwało wykorzystywanie piwa bezalkoholowego jako narzędzia budowy marki alkoholowej;
2) zakaz sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach (tzw. małpki i inne małe formaty) – co utrudniłoby impulsywne i częste sięganie po alkohol wysokoprocentowy;
3) ogólnopolska nocna prohibicja w godzinach 22.00–6.00 – wzorowana na rozwiązaniach przyjętych już w wielu miastach, takich jak Nowy Sącz, gdzie wprowadzenie zakazu nocnej sprzedaży alkoholu przyniosło wyraźne, pozytywne efekty w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W tym kontekście zasadne jest pytanie o wolę rządu, by – w oparciu o lokalne dobre praktyki – podjąć odważne decyzje legislacyjne na poziomie ogólnokrajowym.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej rozważa wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy piwa, w tym piwa bezalkoholowego i 0%, w mediach tradycyjnych, internecie, przestrzeni publicznej oraz w sponsoringu wydarzeń kulturalnych i sportowych?
Czy prowadzone były analizy dotyczące wpływu reklamy piwa (w tym piwa 0%) na poziom spożycia alkoholu w Polsce, zwłaszcza wśród młodzieży i młodych dorosłych, oraz jakie są ich wnioski?
Czy rząd planuje przygotowanie projektu ustawy zakazującej sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach, w szczególności tzw. małpek oraz innych niewielkich formatów wysokoprocentowych napojów alkoholowych? Jeżeli nie – z jakich powodów?
Czy rząd rozważa wprowadzenie ogólnopolskiej nocnej prohibicji w godzinach 22.00–6.00 w oparciu o doświadczenia miast, w których takie rozwiązania już funkcjonują (jak np. Nowy Sącz) i przyniosły zmniejszenie liczby interwencji Policji, straży miejskiej oraz służb ratunkowych?
Czy na poziomie Rady Ministrów prowadzone są lub były prowadzone prace analityczne dotyczące ogólnokrajowych skutków ekonomicznych, społecznych i zdrowotnych wprowadzenia nocnej prohibicji i zakazu sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach? Jeśli tak – czy rząd jest gotów przedstawić je opinii publicznej i Sejmowi RP?
Czy rząd dostrzega potrzebę opracowania zintegrowanej strategii walki z alkoholizmem obejmującej równocześnie: ograniczenie dostępności, zakaz reklamy piwa i piwa 0%, zakaz małych opakowań alkoholu oraz wzmocnienie profilaktyki i leczenia uzależnień, zamiast ograniczania się do pojedynczych, rozproszonych działań?
Czy Pan Premier przewiduje powołanie międzyresortowego zespołu (z udziałem m.in. ministra zdrowia, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz ministra finansów i gospodarki) w celu wypracowania całościowych rozwiązań legislacyjnych i wykonawczych w obszarze ograniczania szkód związanych z alkoholem?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9099 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.1.2026.DL
Warszawa, 14 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14054 złożoną przez Pana Patryka Wichra, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, i grupę Posłów w sprawie zaostrzenia polityki państwa w
zakresie walki z alkoholizmem, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Odpowiadając na pytanie pierwsze, uprzejmie informuję, że zgodnie z obecnym brzmieniem
ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi, zwanej dalej „ustawą”, zabrania się reklamy, promocji produktów i usług,
których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje
podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem
obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego. Ponadto, zabrania się reklamy i
promocji przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w swoim wizerunku reklamowym
wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie związane z napojem
alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem. W obecnym stanie prawnym istnieje
luka polegająca na braku sankcji za naruszenie ww. zakazów. Oznacza to, że reklamowane
są np. piwa bezalkoholowe, które są tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego. Krajowe
Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, składając zawiadomienia związane z reklamą
piwa bezalkoholowego do prokuratury, otrzymywało odmowy wszczęcia dochodzenia z
uwagi, że piwo bezalkoholowe nie jest napojem alkoholowym oraz że przepis karny nie
przewiduje sankcji za taką reklamę. Nie ulega wątpliwości, że reklama piwa
bezalkoholowego stanowi dalszą reklamę napoju alkoholowego tj. piwa. Mając powyższe na
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uwadze w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (UD 147) zaproponowano nowe brzmienie art. 452
ust. 1 ustawy, stanowiącego przepis karny penalizujący prowadzenie nielegalnej reklamy
lub promocji napojów alkoholowych:
„1. Kto wbrew art. 131:
1) prowadzi reklamę lub promocję napojów alkoholowych lub,
2) prowadzi reklamę lub promocję produktów i usług, których nazwa, znak towarowy,
kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z
oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym
się do napoju alkoholowego lub,
3) prowadzi reklamę lub promocję przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w
swoim wizerunku reklamowym wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt
graficzny lub opakowanie związane z napojem alkoholowym, jego producentem lub
dystrybutorem lub,
4) informuje o sponsorowaniu imprezy masowej, z zastrzeżeniem art. 131 ust. 5 i 6,
podlega grzywnie od 20 000 do 750 000 złotych albo karze ograniczenia wolności,
albo obu tym karom łącznie.”.
Odpowiadając na pytanie drugie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie zlecało
przeprowadzenia analiz w tym zakresie. Niemniej jednak w ostatnim czasie Fundacja
GrowSpace opublikowała raport „Zero procent prawdy. Inicjacja alkoholowa młodych
Polaków w kontekście szkodliwości reklam alkoholu”. Raport dostępny jest na stronie
internetowej fundacji pod adresem https://growspace.pl/prezentacja-raportu-zero-
procent-prawdy/.
Odnosząc się do pytania trzeciego uprzejmie informuję, że z uwagi na obowiązujące
przepisy ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2255)
wdrażającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą zasady dotyczące
nominalnych ilości produktów w opakowaniach jednostkowych, która w załączniku nr 1
określa dopuszczalne nominalne ilości napojów alkoholowych, nie zidentyfikowano
możliwości wprowadzenia zakazu sprzedaży tzw. „małpek”.
Niemniej jednak w 2021 r. z inicjatywy Ministra Zdrowia do kategorii opłat za zezwolenie
na obrót hurtowy, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy, dodana została opłata
dotycząca zaopatrywania w napoje alkoholowe o ilości nominalnej napoju
nieprzekraczającej 300 ml przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż
detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Opłata wynosi 25 zł za każdy litr 100% alkoholu w ww. opakowaniach, w które zaopatrzono
sprzedawcę detalicznego.
Wpływy z opłaty stanowią w 50% dochód własny gmin. Pozostałe 50% stanowi przychód
Narodowego Funduszu Zdrowia. Wpływy z opłat stanowiące dochód gminy przeznaczają
na działania mające na celu realizację lokalnej międzysektorowej polityki przeciwdziałania
negatywnym skutkom spożywania alkoholu (zatem zadania własne samorządu gminy
związane przykładowo z polityką społeczną, zdrowotną lub inne działania związane z
profilaktyką lub rozwiązywaniem problemów związanych ze spożyciem alkoholu), z kolei
przychody Narodowego Funduszu Zdrowia są przeznaczane na działania profilaktyczne i
świadczenia opieki zdrowotnej związane z opieką psychiatryczną, leczeniem uzależnień
oraz innych następstw zdrowotnych spożycia alkoholu.
Odpowiadając na pytanie czwarte uprzejmie informuję, że obecnie w Ministerstwie
Zdrowia prace w tym zakresie nie są prowadzone. Niemniej jednak propozycja
wprowadzenia ogólnopolskiego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych
do spożycia poza miejscem sprzedaży między godziną 22.00 a 6.00 znalazła się w poselskim
projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (druk nr 2007).
Odpowiadając na pytanie piąte uprzejmie informuję, że takie prace analityczne nie były
prowadzone w Ministerstwie Zdrowia.
Odnosząc się do pytania szóstego, uprzejmie informuję, że skuteczna polityka
przeciwalkoholowa charakteryzuje się wykorzystaniem narzędzi w różnych zakresach
oddziaływania. Rozwiązania proponowane w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych realizują założenia skutecznej
polityki wobec alkoholu rekomendowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO),
która zwraca uwagę na konieczność stosowania spójnej, konsekwentnej i kompleksowej
polityki ograniczania szkód powodowanych piciem alkoholu.
W tym zakresie WHO proponuje pakiet rozwiązań, które wprowadzone całościowo
pozwolą na osiągnięcie najlepszych efektów (SAFER)1. Te działania to:
S - Wzmocnienie ograniczeń dotyczących dostępności alkoholu;
A - Opracowanie i egzekwowanie rozwiązań dla kierowców pod wpływem alkoholu;
F - Ułatwienie dostępu do badań przesiewowych, krótkich interwencji i leczenia;
1 https://www.who.int/initiatives/SAFER.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
E - Egzekwowanie zakazów lub ograniczeń dotyczące reklamy, sponsorowania i promocji
alkoholu;
R - Podniesienie ceny alkoholu poprzez akcyzę i politykę cenową.
Odpowiadając na pytanie siódme, uprzejmie informuję, że obecnie nie jest planowane
powołanie międzyresortowego zespołu, którego celem byłoby wypracowanie całościowych
rozwiązań legislacyjnych i wykonawczych w obszarze ograniczania szkód związanych z
alkoholem.
Rada Ministrów, ze szczególnym uwzględnieniem Ministra Zdrowia, jest właściwa w
zakresie kreowania polityki ograniczania szkód powodowanych przez spożywanie alkoholu,
w tym prowadzenia prac legislacyjnych w tym obszarze. Powyższe prace legislacyjne
prowadzone są z poszanowaniem zasad rządowego procesu legislacyjnego, z
uwzględnieniem szerokiego katalogu interesariuszy zaproszonych do udziału w
konsultacjach publicznych. Wskazać należy, że proces legislacyjny - począwszy od ujęcia
projektu ustawy w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, poprzez
uzgodnienia międzyresortowe i przedłożenie do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady
Ministrów, a skończywszy na przyjęciu projektu ustawy przez Radę Ministrów, wymaga
uzgodnienia jego treści przez wszystkich członków Rady Ministrów.
Współpraca ministrów właściwych, reprezentujących różne działy administracji rządowej,
daje gwarancję przygotowania adekwatnych rozwiązań, uwzględniających zróżnicowane
potrzeby i perspektywy poszczególnych sektorów, a także zapewnia spójność działań w
ramach realizacji polityki rządu.
W związku z tym na obecnym etapie nie ma uzasadnienia do powoływania
międzyresortowego zespołu w omawianym obszarze, ponieważ obowiązujące kompetencje
pozwalają na prowadzenie prac legislacyjnych w ramach istniejących struktur administracji
rządowej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.1.2026.DL
Warszawa, 14 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14054 złożoną przez Pana Patryka Wichra, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, i grupę Posłów w sprawie zaostrzenia polityki państwa w
zakresie walki z alkoholizmem, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Odpowiadając na pytanie pierwsze, uprzejmie informuję, że zgodnie z obecnym brzmieniem
ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi, zwanej dalej „ustawą”, zabrania się reklamy, promocji produktów i usług,
których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje
podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem
obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego. Ponadto, zabrania się reklamy i
promocji przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w swoim wizerunku reklamowym
wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie związane z napojem
alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem. W obecnym stanie prawnym istnieje
luka polegająca na braku sankcji za naruszenie ww. zakazów. Oznacza to, że reklamowane
są np. piwa bezalkoholowe, które są tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego. Krajowe
Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, składając zawiadomienia związane z reklamą
piwa bezalkoholowego do prokuratury, otrzymywało odmowy wszczęcia dochodzenia z
uwagi, że piwo bezalkoholowe nie jest napojem alkoholowym oraz że przepis karny nie
przewiduje sankcji za taką reklamę. Nie ulega wątpliwości, że reklama piwa
bezalkoholowego stanowi dalszą reklamę napoju alkoholowego tj. piwa. Mając powyższe na
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uwadze w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (UD 147) zaproponowano nowe brzmienie art. 452
ust. 1 ustawy, stanowiącego przepis karny penalizujący prowadzenie nielegalnej reklamy
lub promocji napojów alkoholowych:
„1. Kto wbrew art. 131:
1) prowadzi reklamę lub promocję napojów alkoholowych lub,
2) prowadzi reklamę lub promocję produktów i usług, których nazwa, znak towarowy,
kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z
oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym
się do napoju alkoholowego lub,
3) prowadzi reklamę lub promocję przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w
swoim wizerunku reklamowym wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt
graficzny lub opakowanie związane z napojem alkoholowym, jego producentem lub
dystrybutorem lub,
4) informuje o sponsorowaniu imprezy masowej, z zastrzeżeniem art. 131 ust. 5 i 6,
podlega grzywnie od 20 000 do 750 000 złotych albo karze ograniczenia wolności,
albo obu tym karom łącznie.”.
Odpowiadając na pytanie drugie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie zlecało
przeprowadzenia analiz w tym zakresie. Niemniej jednak w ostatnim czasie Fundacja
GrowSpace opublikowała raport „Zero procent prawdy. Inicjacja alkoholowa młodych
Polaków w kontekście szkodliwości reklam alkoholu”. Raport dostępny jest na stronie
internetowej fundacji pod adresem https://growspace.pl/prezentacja-raportu-zero-
procent-prawdy/.
Odnosząc się do pytania trzeciego uprzejmie informuję, że z uwagi na obowiązujące
przepisy ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2255)
wdrażającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą zasady dotyczące
nominalnych ilości produktów w opakowaniach jednostkowych, która w załączniku nr 1
określa dopuszczalne nominalne ilości napojów alkoholowych, nie zidentyfikowano
możliwości wprowadzenia zakazu sprzedaży tzw. „małpek”.
Niemniej jednak w 2021 r. z inicjatywy Ministra Zdrowia do kategorii opłat za zezwolenie
na obrót hurtowy, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy, dodana została opłata
dotycząca zaopatrywania w napoje alkoholowe o ilości nominalnej napoju
nieprzekraczającej 300 ml przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż
detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Opłata wynosi 25 zł za każdy litr 100% alkoholu w ww. opakowaniach, w które zaopatrzono
sprzedawcę detalicznego.
Wpływy z opłaty stanowią w 50% dochód własny gmin. Pozostałe 50% stanowi przychód
Narodowego Funduszu Zdrowia. Wpływy z opłat stanowiące dochód gminy przeznaczają
na działania mające na celu realizację lokalnej międzysektorowej polityki przeciwdziałania
negatywnym skutkom spożywania alkoholu (zatem zadania własne samorządu gminy
związane przykładowo z polityką społeczną, zdrowotną lub inne działania związane z
profilaktyką lub rozwiązywaniem problemów związanych ze spożyciem alkoholu), z kolei
przychody Narodowego Funduszu Zdrowia są przeznaczane na działania profilaktyczne i
świadczenia opieki zdrowotnej związane z opieką psychiatryczną, leczeniem uzależnień
oraz innych następstw zdrowotnych spożycia alkoholu.
Odpowiadając na pytanie czwarte uprzejmie informuję, że obecnie w Ministerstwie
Zdrowia prace w tym zakresie nie są prowadzone. Niemniej jednak propozycja
wprowadzenia ogólnopolskiego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych
do spożycia poza miejscem sprzedaży między godziną 22.00 a 6.00 znalazła się w poselskim
projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (druk nr 2007).
Odpowiadając na pytanie piąte uprzejmie informuję, że takie prace analityczne nie były
prowadzone w Ministerstwie Zdrowia.
Odnosząc się do pytania szóstego, uprzejmie informuję, że skuteczna polityka
przeciwalkoholowa charakteryzuje się wykorzystaniem narzędzi w różnych zakresach
oddziaływania. Rozwiązania proponowane w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych realizują założenia skutecznej
polityki wobec alkoholu rekomendowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO),
która zwraca uwagę na konieczność stosowania spójnej, konsekwentnej i kompleksowej
polityki ograniczania szkód powodowanych piciem alkoholu.
W tym zakresie WHO proponuje pakiet rozwiązań, które wprowadzone całościowo
pozwolą na osiągnięcie najlepszych efektów (SAFER)1. Te działania to:
S - Wzmocnienie ograniczeń dotyczących dostępności alkoholu;
A - Opracowanie i egzekwowanie rozwiązań dla kierowców pod wpływem alkoholu;
F - Ułatwienie dostępu do badań przesiewowych, krótkich interwencji i leczenia;
1 https://www.who.int/initiatives/SAFER.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
E - Egzekwowanie zakazów lub ograniczeń dotyczące reklamy, sponsorowania i promocji
alkoholu;
R - Podniesienie ceny alkoholu poprzez akcyzę i politykę cenową.
Odpowiadając na pytanie siódme, uprzejmie informuję, że obecnie nie jest planowane
powołanie międzyresortowego zespołu, którego celem byłoby wypracowanie całościowych
rozwiązań legislacyjnych i wykonawczych w obszarze ograniczania szkód związanych z
alkoholem.
Rada Ministrów, ze szczególnym uwzględnieniem Ministra Zdrowia, jest właściwa w
zakresie kreowania polityki ograniczania szkód powodowanych przez spożywanie alkoholu,
w tym prowadzenia prac legislacyjnych w tym obszarze. Powyższe prace legislacyjne
prowadzone są z poszanowaniem zasad rządowego procesu legislacyjnego, z
uwzględnieniem szerokiego katalogu interesariuszy zaproszonych do udziału w
konsultacjach publicznych. Wskazać należy, że proces legislacyjny - począwszy od ujęcia
projektu ustawy w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, poprzez
uzgodnienia międzyresortowe i przedłożenie do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady
Ministrów, a skończywszy na przyjęciu projektu ustawy przez Radę Ministrów, wymaga
uzgodnienia jego treści przez wszystkich członków Rady Ministrów.
Współpraca ministrów właściwych, reprezentujących różne działy administracji rządowej,
daje gwarancję przygotowania adekwatnych rozwiązań, uwzględniających zróżnicowane
potrzeby i perspektywy poszczególnych sektorów, a także zapewnia spójność działań w
ramach realizacji polityki rządu.
W związku z tym na obecnym etapie nie ma uzasadnienia do powoływania
międzyresortowego zespołu w omawianym obszarze, ponieważ obowiązujące kompetencje
pozwalają na prowadzenie prac legislacyjnych w ramach istniejących struktur administracji
rządowej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --