Interpelacja nr 1404
Interpelacja w sprawie wsparcia rodzin opiekujących się osobami chorymi na Alzheimera
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (60%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wsparcia rodzin opiekujących się osobami chorymi na Alzheimera
Interpelacja nr 1404
do ministra zdrowia
w sprawie wsparcia rodzin opiekujących się osobami chorymi na Alzheimera
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 08-02-2024
Gdańsk, dnia 8 lutego 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
choroba Alzheimera stanowi ponad 60% przypadków otępienia. W jej przebiegu dochodzi do zniszczenia komórek mózgu i do stopniowej utraty samodzielności w codziennym życiu. Według danych Ministerstwa Zdrowia, problem otępienia dotyczy głównie osób w podeszłym wieku, jednak chorobę coraz częściej wykrywa się też u osób młodszych.
W 2022 roku ówczesny wiceminister zdrowia Waldemar Kraska zapowiedział, że wkrótce ruszy program wsparcia osób z zaburzeniami otępiennymi i ich bliskich w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025. „Zaplanowaliśmy między innymi kampanię edukacyjno-informacyjną, program wczesnego wykrywania oraz usprawnienie systemu leczenia” – mówił wiceminister.
W ramach programu odbywać miały się też szkolenia dla nieformalnych opiekunów chorych na zaburzenia otępienne, zapewnione miało być wsparcie psychologiczne i opracowane miały zostać założenia platformy edukacyjnej oraz przeprowadzone szkolenia dla służb publicznych zawodów niemedycznych na temat zasad postępowania z chorymi. Minister powołał również Krajową Radę ds. Neurologii, której zadaniem jest m.in. opracowanie propozycji działań w zakresie organizacji leczenia nad chorymi z zaburzeniami, w tym chorobą otępienną.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy wdrożony został zapowiadany przez byłego wiceministra Kraskę program wczesnego wykrywania?
Czy w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 odbywają się szkolenia dla nieformalnych opiekunów chorych na zaburzenie otępienne?
Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu dodatkowego wsparcia opiekunów i rodzin osób chorych na otępienie, w tym na chorobę Alzheimera?
Interpelacja nr 1404
do ministra zdrowia
w sprawie wsparcia rodzin opiekujących się osobami chorymi na Alzheimera
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 08-02-2024
Gdańsk, dnia 8 lutego 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
choroba Alzheimera stanowi ponad 60% przypadków otępienia. W jej przebiegu dochodzi do zniszczenia komórek mózgu i do stopniowej utraty samodzielności w codziennym życiu. Według danych Ministerstwa Zdrowia, problem otępienia dotyczy głównie osób w podeszłym wieku, jednak chorobę coraz częściej wykrywa się też u osób młodszych.
W 2022 roku ówczesny wiceminister zdrowia Waldemar Kraska zapowiedział, że wkrótce ruszy program wsparcia osób z zaburzeniami otępiennymi i ich bliskich w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025. „Zaplanowaliśmy między innymi kampanię edukacyjno-informacyjną, program wczesnego wykrywania oraz usprawnienie systemu leczenia” – mówił wiceminister.
W ramach programu odbywać miały się też szkolenia dla nieformalnych opiekunów chorych na zaburzenia otępienne, zapewnione miało być wsparcie psychologiczne i opracowane miały zostać założenia platformy edukacyjnej oraz przeprowadzone szkolenia dla służb publicznych zawodów niemedycznych na temat zasad postępowania z chorymi. Minister powołał również Krajową Radę ds. Neurologii, której zadaniem jest m.in. opracowanie propozycji działań w zakresie organizacji leczenia nad chorymi z zaburzeniami, w tym chorobą otępienną.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy wdrożony został zapowiadany przez byłego wiceministra Kraskę program wczesnego wykrywania?
Czy w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 odbywają się szkolenia dla nieformalnych opiekunów chorych na zaburzenie otępienne?
Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu dodatkowego wsparcia opiekunów i rodzin osób chorych na otępienie, w tym na chorobę Alzheimera?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6026 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPG.050.2.2024.AK
Warszawa, 04 marca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 1404 Pana Jarosława Wałęsy, Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej,
w sprawie wsparcia rodzin opiekujących się osobami chorymi na Alzheimera,
zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie poniższych informacji.
W ostatnich latach w Polsce obserwowany jest nasilający się proces starzenia się
społeczeństwa. Udział osób starszych w populacji mieszkańców naszego kraju
systematycznie rośnie. Zachodzące zmiany demograficzne są istotne także ze względu na
ich wpływ na rozpowszechnienie zaburzeń otępiennych, w tym choroby Alzheimera, gdyż
wiek stanowi główny czynnik ryzyka rozwoju choroby. Dotyka ona głównie osób powyżej
60 roku życia i jest jedną z istotnych przyczyn niepełnosprawności wśród osób starszych.
Według danych Institute for Health Metrics and Evaluation, w 2019 r. w Polsce na chorobę
Alzheimera lub choroby pokrewne chorowało 585 tys. osób (1,5% populacji).
Zgodnie z danymi z „Badania stanu zdrowia osób starszych w Polsce - PolSenior 2”,
opublikowanymi w 2021 r., średnio co szósta osoba po 60 r.ż. w Polsce prezentuje deficyt
poznawczy w stopniu nasuwającym podejrzenie otępienia.
Zaburzenia otępienne stanowią jeden z bardzo istotnych problemów zdrowotnych XXI w.,
dlatego tak ważna jest edukacja społeczeństwa w tym zakresie, a także zapewnienie
odpowiedniego wsparcia osobom chorym oraz ich bliskim.
Odnosząc się do pytania nr 1, uprzejmie informuję, że prace nad rozwiązaniami z zakresu
wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych były prowadzone od kilkunastu miesięcy.
Zgodnie ze wstępnymi założeniami programu pilotażowego, działania w tym obszarze miały
być testowane na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej (AOS) i leczenia szpitalnego. Dokonano wyboru świadczeń, które miały być
realizowane na poszczególnych poziomach i uzyskano opinię Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji.
Jednakże, ze względu na równolegle toczące się ustalenia odnośnie projektów produktów
rozliczeniowych w tym zakresie dla AOS i szpitali, konieczne okazało się przeformułowanie
pierwotnych założeń programu pilotażowego. Obecnie analizowane są możliwości
wprowadzenia w ramach świadczeń gwarantowanych rozwiązań umożliwiających
usprawnienie diagnostyki pacjentów z podejrzeniem deficytu funkcji poznawczych na
poziomie POZ. Pomocne w tym procesie będą materiały opracowane podczas
projektowania wspomnianego programu pilotażowego i wyniki ich oceny.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W kwestii pytania dotyczącego szkoleń dla nieformalnych opiekunów chorych na
zaburzenie otępienne, zaplanowanych do realizacji w ramach Narodowego Programu
Zdrowia na lata 2021-2025, uprzejmie informuję, że założeniem zadań z tego zakresu było
opracowanie wytycznych/materiałów szkoleniowych, które następnie będą mogły zostać
wykorzystane przy prowadzeniu działań lokalnie. Należy wskazać, iż działania w tym
zakresie realizowane są obecnie przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH -
Państwowy Instytut Badawczy, który w ramach umowy zawartej z Ministerstwem Zdrowia
przygotowuje wzorcowy zakres szkolenia do wykorzystania dla regionów/innych
podmiotów publicznych, planujących szkolenia dla opiekunów nieformalnych osób
starszych. Projekt ww. materiałów będzie konsultowany z Ministerstwem Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej. Ostateczny produkt z realizacji przedmiotowej umowy powinien być
dostępny w 2024 r.
W zakresie pytania nr 3, chciałbym podkreślić, że dostrzegając szczególne potrzeby osób
z zaburzeniami otępiennymi, w tym konieczność zapewnienia tej grupie holistycznego
wsparcia, opracowywany jest pierwszy interdyscyplinarny dokument strategiczny
poświęcony problemowi demencji – Plan wobec Demencji.
Biorąc pod uwagę złożoność procesu przygotowania programu dedykowanego osobom
z demencją i ich bliskim, a także czasochłonność wdrażania poszczególnych działań ujętych
w tym dokumencie, staramy się – w pełni wykorzystując dostępne środki – na bieżąco
realizować uzasadnione działania ukierunkowane na wsparcie osób z chorobami
otępiennymi.
W Polsce dużym problemem jest brak wiedzy o chorobach otępiennych – zarówno po
stronie osób zagrożonych demencją oraz ich bliskich, jak i osób pracujących w instytucjach,
które mogą mieć kontakt z osobami chorymi i ich bliskimi, w tym personelu medycznego.
Dlatego tak ważne są działania świadomościowe, na co też wyraźnie wskazuje Światowa
Organizacja Zdrowia (WHO).
Z powodu braku świadomości społecznej – ludzie często lekceważą symptomy zaburzeń
otępiennych, nie zgłaszają się do lekarza, izolują chorych bliskich i siebie od otoczenia, co
ma ogromny wpływ na przebieg choroby i zdolność przygotowania się do jej przebiegu.
Dlatego też w latach 2022-2023 r. Ministerstwo Zdrowia prowadziło kampanię
informacyjno-edukacyjną na temat zaburzeń otępiennych, w tym choroby Alzheimera
której hasło przewodnie brzmiało „Zostań dłużej na scenie życia”. Kampania była
finansowana w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 i miała na celu
zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat zaburzeń otępiennych, w tym ich
objawów, wagi wczesnego rozpoznania choroby, a także kształtowanie właściwych postaw
wobec chorych i ich bliskich.
Z badań towarzyszących ww. działaniom informacyjno-edukacyjnym wynika, iż aż 40%
respondentów w wieku powyżej 40 lat nie ma świadomości istnienia chorób otępiennych.
Należy również wskazać, że planowane są działania na rzecz osób z chorobami
otępiennymi, w tym chorobą Alzheimera, oraz ich bliskich, ze środków Programu Fundusze
Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPG.050.2.2024.AK
Warszawa, 04 marca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 1404 Pana Jarosława Wałęsy, Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej,
w sprawie wsparcia rodzin opiekujących się osobami chorymi na Alzheimera,
zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie poniższych informacji.
W ostatnich latach w Polsce obserwowany jest nasilający się proces starzenia się
społeczeństwa. Udział osób starszych w populacji mieszkańców naszego kraju
systematycznie rośnie. Zachodzące zmiany demograficzne są istotne także ze względu na
ich wpływ na rozpowszechnienie zaburzeń otępiennych, w tym choroby Alzheimera, gdyż
wiek stanowi główny czynnik ryzyka rozwoju choroby. Dotyka ona głównie osób powyżej
60 roku życia i jest jedną z istotnych przyczyn niepełnosprawności wśród osób starszych.
Według danych Institute for Health Metrics and Evaluation, w 2019 r. w Polsce na chorobę
Alzheimera lub choroby pokrewne chorowało 585 tys. osób (1,5% populacji).
Zgodnie z danymi z „Badania stanu zdrowia osób starszych w Polsce - PolSenior 2”,
opublikowanymi w 2021 r., średnio co szósta osoba po 60 r.ż. w Polsce prezentuje deficyt
poznawczy w stopniu nasuwającym podejrzenie otępienia.
Zaburzenia otępienne stanowią jeden z bardzo istotnych problemów zdrowotnych XXI w.,
dlatego tak ważna jest edukacja społeczeństwa w tym zakresie, a także zapewnienie
odpowiedniego wsparcia osobom chorym oraz ich bliskim.
Odnosząc się do pytania nr 1, uprzejmie informuję, że prace nad rozwiązaniami z zakresu
wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych były prowadzone od kilkunastu miesięcy.
Zgodnie ze wstępnymi założeniami programu pilotażowego, działania w tym obszarze miały
być testowane na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej (AOS) i leczenia szpitalnego. Dokonano wyboru świadczeń, które miały być
realizowane na poszczególnych poziomach i uzyskano opinię Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji.
Jednakże, ze względu na równolegle toczące się ustalenia odnośnie projektów produktów
rozliczeniowych w tym zakresie dla AOS i szpitali, konieczne okazało się przeformułowanie
pierwotnych założeń programu pilotażowego. Obecnie analizowane są możliwości
wprowadzenia w ramach świadczeń gwarantowanych rozwiązań umożliwiających
usprawnienie diagnostyki pacjentów z podejrzeniem deficytu funkcji poznawczych na
poziomie POZ. Pomocne w tym procesie będą materiały opracowane podczas
projektowania wspomnianego programu pilotażowego i wyniki ich oceny.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W kwestii pytania dotyczącego szkoleń dla nieformalnych opiekunów chorych na
zaburzenie otępienne, zaplanowanych do realizacji w ramach Narodowego Programu
Zdrowia na lata 2021-2025, uprzejmie informuję, że założeniem zadań z tego zakresu było
opracowanie wytycznych/materiałów szkoleniowych, które następnie będą mogły zostać
wykorzystane przy prowadzeniu działań lokalnie. Należy wskazać, iż działania w tym
zakresie realizowane są obecnie przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH -
Państwowy Instytut Badawczy, który w ramach umowy zawartej z Ministerstwem Zdrowia
przygotowuje wzorcowy zakres szkolenia do wykorzystania dla regionów/innych
podmiotów publicznych, planujących szkolenia dla opiekunów nieformalnych osób
starszych. Projekt ww. materiałów będzie konsultowany z Ministerstwem Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej. Ostateczny produkt z realizacji przedmiotowej umowy powinien być
dostępny w 2024 r.
W zakresie pytania nr 3, chciałbym podkreślić, że dostrzegając szczególne potrzeby osób
z zaburzeniami otępiennymi, w tym konieczność zapewnienia tej grupie holistycznego
wsparcia, opracowywany jest pierwszy interdyscyplinarny dokument strategiczny
poświęcony problemowi demencji – Plan wobec Demencji.
Biorąc pod uwagę złożoność procesu przygotowania programu dedykowanego osobom
z demencją i ich bliskim, a także czasochłonność wdrażania poszczególnych działań ujętych
w tym dokumencie, staramy się – w pełni wykorzystując dostępne środki – na bieżąco
realizować uzasadnione działania ukierunkowane na wsparcie osób z chorobami
otępiennymi.
W Polsce dużym problemem jest brak wiedzy o chorobach otępiennych – zarówno po
stronie osób zagrożonych demencją oraz ich bliskich, jak i osób pracujących w instytucjach,
które mogą mieć kontakt z osobami chorymi i ich bliskimi, w tym personelu medycznego.
Dlatego tak ważne są działania świadomościowe, na co też wyraźnie wskazuje Światowa
Organizacja Zdrowia (WHO).
Z powodu braku świadomości społecznej – ludzie często lekceważą symptomy zaburzeń
otępiennych, nie zgłaszają się do lekarza, izolują chorych bliskich i siebie od otoczenia, co
ma ogromny wpływ na przebieg choroby i zdolność przygotowania się do jej przebiegu.
Dlatego też w latach 2022-2023 r. Ministerstwo Zdrowia prowadziło kampanię
informacyjno-edukacyjną na temat zaburzeń otępiennych, w tym choroby Alzheimera
której hasło przewodnie brzmiało „Zostań dłużej na scenie życia”. Kampania była
finansowana w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 i miała na celu
zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat zaburzeń otępiennych, w tym ich
objawów, wagi wczesnego rozpoznania choroby, a także kształtowanie właściwych postaw
wobec chorych i ich bliskich.
Z badań towarzyszących ww. działaniom informacyjno-edukacyjnym wynika, iż aż 40%
respondentów w wieku powyżej 40 lat nie ma świadomości istnienia chorób otępiennych.
Należy również wskazać, że planowane są działania na rzecz osób z chorobami
otępiennymi, w tym chorobą Alzheimera, oraz ich bliskich, ze środków Programu Fundusze
Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --