Interpelacja nr 14038
Interpelacja w sprawie zmiany przepisów dotyczących poziomu autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Podatki i Finanse (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmiany przepisów dotyczących poziomu autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych
Interpelacja nr 14038
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zmiany przepisów dotyczących poziomu autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 05-12-2025
Szanowna Pani Minister,
spółdzielnie energetyczne są kluczowym narzędziem rozwoju energetyki obywatelskiej oraz lokalnej transformacji energetycznej. Samorządy i mieszkańcy dzięki nim uzyskują niższe koszty energii, większe bezpieczeństwo energetyczne oraz możliwość wykorzystania lokalnych zasobów OZE. W ostatnich miesiącach obserwujemy dynamiczny wzrost liczby tworzonych spółdzielni, a zainteresowanie tym modelem wśród jednostek samorządu terytorialnego stale rośnie.
Obecnie obowiązujący próg autokonsumpcji na poziomie 40% jest możliwy do spełnienia przez większość istniejących oraz nowo tworzonych spółdzielni, co znacząco ułatwia rozwój tego sektora. Próg ten, funkcjonujący w okresie wdrażania nowych rozwiązań prawnych i organizacyjnych, stanowi ważne wsparcie dla inicjatyw lokalnych, pozwalając im na stabilny start, wypracowanie odpowiednich modeli działania oraz dostosowanie infrastruktury zużycia i produkcji energii.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, od 2026 roku poziom autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych ma wynosić co najmniej 70%. W praktyce tak wysoki próg okazuje się trudny do osiągnięcia, szczególnie w gminach, gdzie odbiorcami energii są m.in. szkoły, szpitale czy domy pomocy społecznej – jednostki o nieregularnym i trudnym do przewidzenia profilu zużycia energii. Oznacza to realne ryzyko zahamowania powstawania nowych spółdzielni oraz utratę szans przez samorządy, które nie zdążą zakończyć procesu rejestracji do końca 2025 r.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
Czy resort rozważa wydłużenie obowiązywania dotychczasowego progu autokonsumpcji na poziomie 40% co najmniej do końca 2026 roku?
Czy planowane jest wprowadzenie okresu przejściowego, umożliwiającego stopniowe dochodzenie do wymaganego poziomu 70% autokonsumpcji?
Czy ministerstwo analizuje możliwość uwzględnienia w przepisach specyfiki jednostek samorządu terytorialnego oraz instytucji publicznych, które z uwagi na swoją rolę i charakter pracy nie są w stanie zapewnić stabilnego, wysokiego poziomu bieżącego zużycia energii?
Powyższe działania pozwoliłyby utrzymać tempo rozwoju spółdzielni energetycznych oraz wspierałyby lokalny, obywatelski charakter polskiej transformacji energetycznej
Interpelacja nr 14038
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zmiany przepisów dotyczących poziomu autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 05-12-2025
Szanowna Pani Minister,
spółdzielnie energetyczne są kluczowym narzędziem rozwoju energetyki obywatelskiej oraz lokalnej transformacji energetycznej. Samorządy i mieszkańcy dzięki nim uzyskują niższe koszty energii, większe bezpieczeństwo energetyczne oraz możliwość wykorzystania lokalnych zasobów OZE. W ostatnich miesiącach obserwujemy dynamiczny wzrost liczby tworzonych spółdzielni, a zainteresowanie tym modelem wśród jednostek samorządu terytorialnego stale rośnie.
Obecnie obowiązujący próg autokonsumpcji na poziomie 40% jest możliwy do spełnienia przez większość istniejących oraz nowo tworzonych spółdzielni, co znacząco ułatwia rozwój tego sektora. Próg ten, funkcjonujący w okresie wdrażania nowych rozwiązań prawnych i organizacyjnych, stanowi ważne wsparcie dla inicjatyw lokalnych, pozwalając im na stabilny start, wypracowanie odpowiednich modeli działania oraz dostosowanie infrastruktury zużycia i produkcji energii.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, od 2026 roku poziom autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych ma wynosić co najmniej 70%. W praktyce tak wysoki próg okazuje się trudny do osiągnięcia, szczególnie w gminach, gdzie odbiorcami energii są m.in. szkoły, szpitale czy domy pomocy społecznej – jednostki o nieregularnym i trudnym do przewidzenia profilu zużycia energii. Oznacza to realne ryzyko zahamowania powstawania nowych spółdzielni oraz utratę szans przez samorządy, które nie zdążą zakończyć procesu rejestracji do końca 2025 r.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
Czy resort rozważa wydłużenie obowiązywania dotychczasowego progu autokonsumpcji na poziomie 40% co najmniej do końca 2026 roku?
Czy planowane jest wprowadzenie okresu przejściowego, umożliwiającego stopniowe dochodzenie do wymaganego poziomu 70% autokonsumpcji?
Czy ministerstwo analizuje możliwość uwzględnienia w przepisach specyfiki jednostek samorządu terytorialnego oraz instytucji publicznych, które z uwagi na swoją rolę i charakter pracy nie są w stanie zapewnić stabilnego, wysokiego poziomu bieżącego zużycia energii?
Powyższe działania pozwoliłyby utrzymać tempo rozwoju spółdzielni energetycznych oraz wspierałyby lokalny, obywatelski charakter polskiej transformacji energetycznej
Odpowiedź urzędowa
Minister Paulina Hennig-Kloska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 9 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7238 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DOZE-I.050.13.2025.IL
4127802.16664358.13590365
Warszawa, 18-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr K10INT14038 w sprawie zmiany przepisów
dotyczących poziomu autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych
Temat: Spółdzielnie energetyczne
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z otrzymaniem interpelacji nr K10INT14038 Posłów Tomasza Piotra Nowaka
i Krzysztofa Gadowskiego w sprawie zmiany przepisów dotyczących poziomu
autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych, przekazuję poniższą odpowiedź.
1. Czy resort rozważa wydłużenie obowiązywania dotychczasowego progu
autokonsumpcji na poziomie 40% co najmniej do końca 2026 roku?
Na wstępie doprecyzować należy pojęcie oraz właściwe zrozumienie powyższego
minimalnego progu, który nie stanowi poziomu autokonsumpcji.
Przepisy zawarte w ustawie o odnawialnych źródłach energii stanowią1, że w przypadku gdy
przedmiotem działalności spółdzielni energetycznej jest wytwarzanie energii elektrycznej,
łączna moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii nie
przekracza 10 MW, a ich sprawność wytwarzania energii elektrycznej umożliwia pokrycie
w ciągu roku nie mniej niż 70% potrzeb własnych spółdzielni energetycznej i jej członków.
Jednocześnie, poprzez nowelizację ustawy o odnawialnych źródłach energii2, wprowadzono
w 2023 roku odstępstwo od powyższej zasady, zgodnie z którą wartość 70% obniżona
została do 40% dla spółdzielni, które uzyskają wpis w wykazie spółdzielni energetycznych
Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, dalej „wykaz spółdzielni
energetycznych KOWR” do dnia 31 grudnia 2025 roku.
Mając na uwadze odnośne regulacje stwierdzić należy, że omawiany próg procentowy
utożsamiany powinien być z poziomem samowystarczalności spółdzielni energetycznej,
aniżeli z poziomem autokonsumpcji. Minimalny próg procentowy oznacza w tym przypadku
udział energii elektrycznej wytwarzanej w ramach spółdzielni energetycznej, a następnie
zużytej przez nią i jej członków, w stosunku do całkowitego zapotrzebowania spółdzielni na
energię elektryczną.
1 Art. 38e ust 1. pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2024
poz. 1361)
2 Art. 41 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1762)
-- 1 of 3 --
Zaproponowane czasowe rozwiązanie służyć miało zachęceniu społeczności lokalnych do
tworzenia spółdzielni energetycznych. Na koniec 2023 roku, w którym w życie weszły
przepisy nowelizacji ustawy OZE, w wykazie spółdzielni energetycznych KOWR wpis
posiadało 19 spółdzielni energetycznych o łącznej mocy zainstalowanej nieco poniżej 5,3
MW3. Obecnie, w wykazie tym są łącznie 357 spółdzielni energetycznych o łącznej mocy
310 MW. Chociaż czasowo obniżony do 40% próg samowystarczalności niewątpliwie
wsparł spopularyzowanie koncepcji lokalnego wytwarzania energii w formie spółdzielni
energetycznych, nie był on jedynym czynnikiem, który przyczynił się do sukcesu spółdzielni
energetycznych.
Należy podkreślić w tym miejscu rolę dedykowanego systemu rozliczeń polegającego na
dokonywaniu przez sprzedawcę zobowiązanego rozliczenia ilości energii elektrycznej
wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii pobranej
z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne w stosunku ilościowym 1:0,6. Oznacza to,
że za każdą 1 kWh energii wprowadzonej do systemu elektroenergetycznego, można
później w ciągu 12 miesięcy odebrać tę energię w 60% bez dodatkowych opłat – tzw. net-
metering. Ponadto, energia wygenerowana przez spółdzielnię energetyczną w instalacjach
OZE, a następnie przez nią zużyta, zwolniona jest z opłat dystrybucyjnych zmiennych,
opłaty OZE, mocowej i kogeneracyjnej oraz z podatku akcyzowego, o ile łączna
zainstalowana moc elektryczna wszystkich zainstalowanych źródeł wytwórczych nie
przekracza 1 MW.
Należy jednak podkreślić, że najkorzystniejszym modelem funkcjonowania spółdzielni
energetycznej jest pokrycie 100% zapotrzebowania na energię elektryczną spółdzielni oraz
jej członków. Wobec tego, nie jest rozważane wydłużenie czasu obowiązywania obecnego
progu, wynoszącego 40%.
2. Czy planowane jest wprowadzenie okresu przejściowego, umożliwiającego
stopniowe dochodzenie do wymaganego poziomu 70% autokonsumpcji?
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, nie jest rozważane wprowadzenie okresu
przejściowego.
3. Czy ministerstwo analizuje możliwość uwzględnienia w przepisach specyfiki
jednostek samorządu terytorialnego oraz instytucji publicznych, które z uwagi na
swoją rolę i charakter pracy nie są w stanie zapewnić stabilnego, wysokiego
poziomu bieżącego zużycia energii?
Z informacji, które docierają do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, znaczna większość
spółdzielni energetycznych obecnych w wykazie KOWR stworzona została przez jednostki
samorządu terytorialnego, w tym spółki tworzone przez te jednostki. Obecne przepisy
dedykowane spółdzielniom energetycznym nie stanowią bariery do zakładania
samorządowych spółdzielni energetycznych w kontekście bilansowania wytwarzanej
energii.
Aby wesprzeć jednostki samorządu terytorialnego oraz zachęcić je do zakładania spółdzielni
energetycznych, w ramach w projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach
energii oraz niektórych innych ustaw, który został wpisany do wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów pod numerem UD332, zaproponowana została regulacja
doprecyzowująca, które przepisy stosuje się do procesów zakładania, rejestracji,
przystępowania członków, włączania punktów poboru energii do spółdzielni energetycznej,
3 Na podstawie danych z wykazu spółdzielni energetycznych KOWR sporządzonego w dniu 12
grudnia 2025 roku.
-- 2 of 3 --
a także do późniejszego zarządzania energią elektryczną, jak również biogazem, biogazem
rolniczym, biometanem i ciepłem, poprzez ich bilansowanie, rozliczanie, zakup
i dostarczanie, pomiędzy sprzedawcą, spółdzielnią energetyczną i poszczególnymi
członkami. W szczególności, zaproponowane przepisy precyzują, że do powyższych
procesów zastosowania nie mają przepisy ustawy Prawo Zamówień Publicznych4. Zakres
stosowania tej ustawy podnoszony był przez samorządy jako jedna z barier
powstrzymujących zakładanie przez nie spółdzielni energetycznych i procedowanie
wewnętrznych rozliczeń energii.
Wszelkie postulaty zgłaszane do Ministerstwa Klimatu i Środowiska w kontekście
spółdzielni energetycznych, zarówno te zgłaszane przez samorządy jak i inne podmioty oraz
osoby, są analizowane, a następnie, jeśli zaobserwowano taką konieczność i realną
możliwość, odpowiednio wdrażane. Zapewniam więc, że specyfika jednostek samorządu
terytorialnego jest uwzględniana w prowadzonych pracach analitycznych oraz
legislacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
4 Ustawa z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2024 poz. 1320)
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DOZE-I.050.13.2025.IL
4127802.16664358.13590365
Warszawa, 18-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr K10INT14038 w sprawie zmiany przepisów
dotyczących poziomu autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych
Temat: Spółdzielnie energetyczne
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z otrzymaniem interpelacji nr K10INT14038 Posłów Tomasza Piotra Nowaka
i Krzysztofa Gadowskiego w sprawie zmiany przepisów dotyczących poziomu
autokonsumpcji w spółdzielniach energetycznych, przekazuję poniższą odpowiedź.
1. Czy resort rozważa wydłużenie obowiązywania dotychczasowego progu
autokonsumpcji na poziomie 40% co najmniej do końca 2026 roku?
Na wstępie doprecyzować należy pojęcie oraz właściwe zrozumienie powyższego
minimalnego progu, który nie stanowi poziomu autokonsumpcji.
Przepisy zawarte w ustawie o odnawialnych źródłach energii stanowią1, że w przypadku gdy
przedmiotem działalności spółdzielni energetycznej jest wytwarzanie energii elektrycznej,
łączna moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii nie
przekracza 10 MW, a ich sprawność wytwarzania energii elektrycznej umożliwia pokrycie
w ciągu roku nie mniej niż 70% potrzeb własnych spółdzielni energetycznej i jej członków.
Jednocześnie, poprzez nowelizację ustawy o odnawialnych źródłach energii2, wprowadzono
w 2023 roku odstępstwo od powyższej zasady, zgodnie z którą wartość 70% obniżona
została do 40% dla spółdzielni, które uzyskają wpis w wykazie spółdzielni energetycznych
Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, dalej „wykaz spółdzielni
energetycznych KOWR” do dnia 31 grudnia 2025 roku.
Mając na uwadze odnośne regulacje stwierdzić należy, że omawiany próg procentowy
utożsamiany powinien być z poziomem samowystarczalności spółdzielni energetycznej,
aniżeli z poziomem autokonsumpcji. Minimalny próg procentowy oznacza w tym przypadku
udział energii elektrycznej wytwarzanej w ramach spółdzielni energetycznej, a następnie
zużytej przez nią i jej członków, w stosunku do całkowitego zapotrzebowania spółdzielni na
energię elektryczną.
1 Art. 38e ust 1. pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2024
poz. 1361)
2 Art. 41 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1762)
-- 1 of 3 --
Zaproponowane czasowe rozwiązanie służyć miało zachęceniu społeczności lokalnych do
tworzenia spółdzielni energetycznych. Na koniec 2023 roku, w którym w życie weszły
przepisy nowelizacji ustawy OZE, w wykazie spółdzielni energetycznych KOWR wpis
posiadało 19 spółdzielni energetycznych o łącznej mocy zainstalowanej nieco poniżej 5,3
MW3. Obecnie, w wykazie tym są łącznie 357 spółdzielni energetycznych o łącznej mocy
310 MW. Chociaż czasowo obniżony do 40% próg samowystarczalności niewątpliwie
wsparł spopularyzowanie koncepcji lokalnego wytwarzania energii w formie spółdzielni
energetycznych, nie był on jedynym czynnikiem, który przyczynił się do sukcesu spółdzielni
energetycznych.
Należy podkreślić w tym miejscu rolę dedykowanego systemu rozliczeń polegającego na
dokonywaniu przez sprzedawcę zobowiązanego rozliczenia ilości energii elektrycznej
wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii pobranej
z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne w stosunku ilościowym 1:0,6. Oznacza to,
że za każdą 1 kWh energii wprowadzonej do systemu elektroenergetycznego, można
później w ciągu 12 miesięcy odebrać tę energię w 60% bez dodatkowych opłat – tzw. net-
metering. Ponadto, energia wygenerowana przez spółdzielnię energetyczną w instalacjach
OZE, a następnie przez nią zużyta, zwolniona jest z opłat dystrybucyjnych zmiennych,
opłaty OZE, mocowej i kogeneracyjnej oraz z podatku akcyzowego, o ile łączna
zainstalowana moc elektryczna wszystkich zainstalowanych źródeł wytwórczych nie
przekracza 1 MW.
Należy jednak podkreślić, że najkorzystniejszym modelem funkcjonowania spółdzielni
energetycznej jest pokrycie 100% zapotrzebowania na energię elektryczną spółdzielni oraz
jej członków. Wobec tego, nie jest rozważane wydłużenie czasu obowiązywania obecnego
progu, wynoszącego 40%.
2. Czy planowane jest wprowadzenie okresu przejściowego, umożliwiającego
stopniowe dochodzenie do wymaganego poziomu 70% autokonsumpcji?
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, nie jest rozważane wprowadzenie okresu
przejściowego.
3. Czy ministerstwo analizuje możliwość uwzględnienia w przepisach specyfiki
jednostek samorządu terytorialnego oraz instytucji publicznych, które z uwagi na
swoją rolę i charakter pracy nie są w stanie zapewnić stabilnego, wysokiego
poziomu bieżącego zużycia energii?
Z informacji, które docierają do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, znaczna większość
spółdzielni energetycznych obecnych w wykazie KOWR stworzona została przez jednostki
samorządu terytorialnego, w tym spółki tworzone przez te jednostki. Obecne przepisy
dedykowane spółdzielniom energetycznym nie stanowią bariery do zakładania
samorządowych spółdzielni energetycznych w kontekście bilansowania wytwarzanej
energii.
Aby wesprzeć jednostki samorządu terytorialnego oraz zachęcić je do zakładania spółdzielni
energetycznych, w ramach w projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach
energii oraz niektórych innych ustaw, który został wpisany do wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów pod numerem UD332, zaproponowana została regulacja
doprecyzowująca, które przepisy stosuje się do procesów zakładania, rejestracji,
przystępowania członków, włączania punktów poboru energii do spółdzielni energetycznej,
3 Na podstawie danych z wykazu spółdzielni energetycznych KOWR sporządzonego w dniu 12
grudnia 2025 roku.
-- 2 of 3 --
a także do późniejszego zarządzania energią elektryczną, jak również biogazem, biogazem
rolniczym, biometanem i ciepłem, poprzez ich bilansowanie, rozliczanie, zakup
i dostarczanie, pomiędzy sprzedawcą, spółdzielnią energetyczną i poszczególnymi
członkami. W szczególności, zaproponowane przepisy precyzują, że do powyższych
procesów zastosowania nie mają przepisy ustawy Prawo Zamówień Publicznych4. Zakres
stosowania tej ustawy podnoszony był przez samorządy jako jedna z barier
powstrzymujących zakładanie przez nie spółdzielni energetycznych i procedowanie
wewnętrznych rozliczeń energii.
Wszelkie postulaty zgłaszane do Ministerstwa Klimatu i Środowiska w kontekście
spółdzielni energetycznych, zarówno te zgłaszane przez samorządy jak i inne podmioty oraz
osoby, są analizowane, a następnie, jeśli zaobserwowano taką konieczność i realną
możliwość, odpowiednio wdrażane. Zapewniam więc, że specyfika jednostek samorządu
terytorialnego jest uwzględniana w prowadzonych pracach analitycznych oraz
legislacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
4 Ustawa z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2024 poz. 1320)
-- 3 of 3 --