Interpelacja w sprawie nierównego traktowania emerytów urodzonych w 1948 r. w zakresie możliwości ponownego przeliczenia świadczeń emerytalnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14024
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie nierównego traktowania emerytów urodzonych w 1948 r. w zakresie możliwości ponownego przeliczenia świadczeń emerytalnych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Ewa Kołodziej, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 04-12-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się do Pani Ministry z interpelacją w sprawie sygnalizowanego przez obywateli problemu nierównego traktowania emerytów urodzonych w 1948 r. przy stosowaniu przepisów dotyczących możliwości ponownego przeliczenia świadczeń emerytalnych.
Do mojego biura poselskiego wpłynęła skarga pana Mieczysława S., emeryta urodzonego w 1948 r., który wskazuje, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu prawa do ponownego przeliczenia emerytury.
Pan Mieczysław wyjaśnia, że mimo niskiej wysokości przyznanego mu świadczenia kontynuował pracę zawodową, w tym wykonywał pracę jako dozorca w Solcu Kujawskim, a więc opłacał dalsze składki. Zwrócił się do ZUS z wnioskiem o ponowne przeliczenie emerytury, jednak uzyskał informację, że osoby urodzone w 1948 r. są z takiej możliwości wyłączone.
Jednocześnie – co podkreśla w swoim piśmie – emeryci urodzeni w latach sąsiednich, w tym w 1949 r., mogą korzystać z prawa do ponownego przeliczenia świadczeń, co w jego ocenie prowadzi do nieuzasadnionego i krzywdzącego podziału obywateli na lepszych i gorszych.
W swoim liście Pan Mieczysław apeluje o ujednolicenie przepisów oraz stworzenie równych zasad dla wszystkich emerytów, szczególnie tych, którzy — tak jak on — po przejściu na emeryturę nadal pracowali i odprowadzali składki, licząc na możliwość ich późniejszego uwzględnienia. Sygnalizuje również, że sprawa ma charakter systemowy i wymaga interwencji ustawodawczej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje podjęcie prac legislacyjnych mających na celu zrównanie uprawnień emerytów urodzonych w 1948 r. z uprawnieniami roczników późniejszych w zakresie ponownego przeliczenia emerytury?
Na jakiej podstawie prawnej oraz z jakich przyczyn emeryci urodzeni w 1948 r. zostali wyłączeni z przepisów umożliwiających ponowne przeliczenie świadczeń?
Ilu emerytów w skali kraju dotyczy ta nierówność według danych i analiz pozostających w dyspozycji ministerstwa?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie zmian, które umożliwiłyby ponowne przeliczenie emerytury wszystkim emerytom, którzy po jej przyznaniu kontynuowali zatrudnienie i odprowadzali składki?
Czy w ostatnich latach były prowadzone analizy skutków finansowych objęcia osób urodzonych w 1948 r. możliwością ponownego przeliczenia emerytur? Jeżeli tak — jakie są ich wyniki?
Z wyrazami szacunku
Iwona Maria Kozłowska
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4160 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.633.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14024 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej wraz z grupą
posłów, w sprawie nierównego traktowania emerytów urodzonych w 1948 r. w zakresie
możliwości ponownego przeliczenia świadczeń emerytalnych, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Wdrożona 1 stycznia 1999 r. reforma systemu ubezpieczeń społecznych zmieniła koncepcję
świadczenia emerytalnego. Obowiązująca w starym systemie emerytalnym zasada
zdefiniowanego świadczenia jest stosowana tylko do osób, które urodziły się przed 1949 r.,
oraz tych urodzonych po 1948 r., o ile spełniły one warunki uzyskania emerytury w ściśle
określonym terminie. W przypadku pozostałych ubezpieczonych urodzonych po 1948 r.
obowiązuje zasada zdefiniowanej składki na ubezpieczenie emerytalne, natomiast wysokość
emerytury zależy od wieku przejścia na emeryturę oraz kwoty składek wpłaconych w całym
okresie aktywności zawodowej.
Niezależnie od różnic związanych ze sposobem ustalania wysokości emerytury, każdy
emeryt lub rencista, który wykonuje pracę zarobkową i z tego tytułu podlega obowiązkowi
ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, może zawnioskować o ponowne ustalenie
wysokości przyznanego świadczenia. Dotyczy to wszystkich emerytów, bez względu na
datę urodzenia. Kontynuowanie aktywności zawodowej i opłacanie z tego tytułu składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe umożliwia przeliczenie wysokości emerytury
zarówno osobom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. jak i po 31 grudnia 1948 r., a sposób
przeliczenia jest uzależniony od formuły obliczenia emerytury z tzw. starego i nowego
systemu.
Kwotę emerytury, obliczonej zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1749,
dalej: ustawa emerytalna), a więc liczonej wg starych zasad, zwiększa się doliczając do kwoty
świadczenia:
– po 1,3% podstawy wymiaru, ustalonej z uwzględnieniem wszystkich waloryzacji, jakim
było objęte zarówno świadczenie, jak i podstawa jego wymiaru, za każdy rok okresów
składkowych;
– po 0,7% podstawy wymiaru (ustalonej z uwzględnieniem waloryzacji) za każdy rok
okresów nieskładkowych.
Zwiększenie wysokości emerytury z tytułu kontynuowania pracy przez emeryta następuje
zatem poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas okresów składkowych lub
nieskładkowych. Ustalenie wysokości świadczenia z uwzględnieniem doliczonych okresów
następuje od miesiąca, w którym został zgłoszony stosowny wniosek. Natomiast
w przypadku emerytury obliczonej zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej, a więc liczonej wg
nowych zasad, emeryturę powiększa się o kwotę wynikającą z podzielenia składek
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zewidencjonowanych i zwaloryzowanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia
prawa do emerytury przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla
wieku osoby ubezpieczonej w dniu złożenia przez nią wniosku o przeliczenie wysokości
emerytury. Ponowne ustalenie wysokości emerytury następuje na wniosek zgłoszony nie
wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i
rentowych.
Obowiązujące przepisy wykluczają zatem sytuację, w której osoby urodzone w 1948 r. są
pozbawione możliwości przeliczenia emerytury w przypadku, gdy wykonywały pracę
zarobkową i z tego tytułu podlegały obowiązkowi ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Przedstawiony przypadek emeryta urodzonego w 1948 r. wymaga wyjaśnienia, co będzie
możliwe jedynie w przypadku przekazania do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
lub bezpośrednio do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych danych umożliwiających
identyfikację wskazanej sprawy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --