Interpelacja w sprawie zasad kwalifikacji gmin do programu "Aktywne Place Zabaw 2026" oraz wykluczenia z możliwości aplikowania jednostek samorządu terytorialnego zlecających organizację opieki w formie żłobka na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14015
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad kwalifikacji gmin do programu "Aktywne Place Zabaw 2026" oraz wykluczenia z możliwości aplikowania jednostek samorządu terytorialnego zlecających organizację opieki w formie żłobka na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3
Zgłaszający: Tomasz Głogowski
Data wpływu: 04-12-2025
Warszawa, 4.12.2025 r.
Szanowna Pani Minister,
w związku z ogłoszonym naborem do resortowego programu „Aktywne Place Zabaw 2026”, zwracam się z interpelacją dotyczącą zasad kwalifikacji gmin do udziału w programie oraz wątpliwości interpretacyjnych, które – w świetle obowiązujących przepisów prawa – prowadzą do wykluczenia z konkursu części jednostek samorządu terytorialnego, pomimo spełniania przez nie warunków faktycznych i funkcjonalnych.
Zgodnie z pkt 2.1 ppkt 1 wytycznych programu, gminy mogą ubiegać się o środki w przypadku prowadzenia instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, w tym również wtedy, gdy organizację opieki zleciły innym podmiotom w trybie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.
Jednakże ministerialna interpretacja do programu wskazuje, iż w przypadku zlecenia opieki gmina powinna pozostać podmiotem prowadzącym żłobek i jako taka widnieć w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych. W praktyce oznacza to, że:
gmina zlecająca prowadzenie opieki nie może zostać wpisana jako podmiot prowadzący, ponieważ nie wykonuje działalności regulowanej ani nie prowadzi czynności operacyjnych żłobka,
w systemie rejestrzlobkow.mpips.gov.pl brak jest możliwości umieszczenia informacji o zleceniu zadania w trybie art. 61 ust. 1 ustawy,
tym samym gminy korzystające z przewidzianego ustawowo mechanizmu powierzania zadań publicznych zostają de facto pozbawione prawa aplikowania o środki w ramach programu.
Sytuacja ta dotyczy m.in. gminy Toszek, ale również wielu innych samorządów praktykujących powierzanie realizacji zadania podmiotom, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
W świetle przepisów – w szczególności art. 61 ustawy – zlecenie zadania publicznego jest w pełni legalną formą organizacji opieki nad dziećmi do lat 3, a operator prowadzący żłobek ponosi odpowiedzialność za realizację zadania, zatrudnia personel i prowadzi działalność regulowaną. Gmina pozostaje właścicielem obiektów, w tym placów zabaw, które w programie są przedmiotem finansowania, a modernizacja infrastruktury służy społeczności lokalnej niezależnie od tego, kto jest aktualnym operatorem placówki.
Mimo wcześniejszych konsultacji samorządów z urzędami wojewódzkimi, a także prawnikami oraz sygnalizowanych już w roku bieżącym wątpliwości, program ogłoszono ponownie z zapisem dyskwalifikującym gminy realizujące zadanie w trybie art. 61 ust. 1.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
Czy resort zamierza dokonać zmiany regulaminu programu poprzez usunięcie przypisu ograniczającego możliwość udziału gmin, które zlecają organizację opieki w żłobku na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy?
Czy ministerstwo planuje dostosowanie systemu rejestru żłobków i klubów dziecięcych tak, aby umożliwić uwidocznienie faktu zlecenia realizacji zadania przez gminę innemu podmiotowi?
Czy obecne brzmienie wytycznych, w świetle obowiązującego prawa dotyczącego działalności regulowanej, nie prowadzi do naruszenia zasady równego dostępu do środków publicznych?
Czy ministerstwo rozważy pilną korektę zasad programu, umożliwiającą udział gminom takich jak gmina Toszek, które pozostają właścicielem obiektów i infrastruktury, a jedynie powierzają zadanie publiczne zgodnie z ustawą?
Mając na uwadze krótki termin składania wniosków – do 19 grudnia 2025 r. – proszę o udzielenie odpowiedzi w możliwie najpilniejszym trybie.
Z wyrazami szacunku
Tomasz Głogowski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4174 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.637.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14015 Pana Posła Tomasza Głogowskiego,
w sprawie zasad kwalifikacji gmin do programu "Aktywne Place Zabaw 2026" oraz
wykluczenia z możliwości aplikowania jednostek samorządu terytorialnego zlecających
organizację opieki w formie żłobka na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi
do lat 3, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że nie jest planowana zmiana zasad Regulaminu realizacji Resortowego programu
„Aktywne Place Zabaw” 2026 (dalej – Regulamin). Zgodnie z punktem 1 podrozdziału 2.1.
regulaminu nabór wniosków w ramach programu adresowany jest do gmin prowadzących
instytucje opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w formie żłobka lub klubu dziecięcego, w tym
do gmin, które w trybie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi
w wieku do lat 3 (dalej – ustawa) zleciły organizację opieki podmiotom, o których mowa
w art. 8 ust. 1 wskazanego aktu.
Termin „organizacja” odnosi się do czynności organizatorskich, technicznych, operacyjnych
i wykonawczych. Zlecenie organizacji opieki oznacza zatem w omawianym kontekście
wybór jej „operatora”. Gmina zachowuje prawny status podmiotu prowadzącego (z faktu
utworzenia instytucji opieki) i jako podmiot prowadzący zleca jedynie wykonywanie
czynności związanych z faktycznym funkcjonowaniem placówki (organizacją opieki).
W takim przypadku, mimo zlecenia organizacji opieki, to gmina figuruje w rejestrze żłobków
i klubów dziecięcych lub w wykazie dziennych opiekunów jako podmiot prowadzący.
System rejestr żłobków i klubów dziecięcych działa zgodnie z zapisami ustawy. Zgodnie
z ustawą w rejestrze wskazywane są podmioty, które tworzą i prowadzą instytucje opieki
nad dziećmi w wieku do lat 3. Jeśli gmina przekazuje organizację opieki podmiotom
wyłonionym w trybie art. 61 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, to nadal jest
ona podmiotem tworzącym i prowadzącym instytucje, a podmiot wyłoniony ma jedynie
status operatora zapewniającego obsługę instytucji i organizację opieki.
Program „Aktywne Place Zabaw” 2026 przygotowano w oparciu o ustawę o opiece nad
dziećmi w wieku do lat 3, w tym o art. 63c ust. 1, zgodnie z którym minister właściwy do
spraw rodziny może podejmować działania służące podnoszeniu jakości opieki
sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3 i rozwojowi instytucji opieki nad dziećmi w wieku
do lat 3. Program skierowano więc do gmin prowadzących instytucje opieki nad
najmłodszymi dziećmi celem wsparcia ich w ponoszeniu kosztów przyczyniających się do
spełnienia jednego ze standardów podnoszenia jakości, o którym mowa w rozporządzeniu
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2024 r. w sprawie
standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3, jakim jest aranżowanie
przestrzeni w sposób estetyczny i spójny z planem opiekuńczo-wychowawczo-
edukacyjnym. W działaniu tym nie dostrzegam naruszenia zasady równego dostępu do
środków publicznych, które powinny być kierowane do instytucji prowadzonych przez
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
podmioty publiczne. Zgodnie z logiką finansów publicznych z budżetu państwa mogą być
wypłacane dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego na ich zadania własne.
Prowadzenie instytucji przez podmioty inne niż jst jest działalnością gospodarczą
nastawioną na zysk, która nie powinna być dotowana ze środków budżetu państwa, gdyż
mogłoby to doprowadzić do zaburzenia konkurencji i stać się niedopuszczalną pomocą
publiczną. Z tego powodu wymagane jest, aby gminy, które zleciły organizację opieki
podmiotom wyłonionym w trybie art. 61 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
były podmiotem tworzącym i prowadzącym instytucje.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --