Interpelacja w sprawie sytuacji sektora koksowniczego w Polsce i możliwych do podjęcia działań ochronnych w tym zakresie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14008
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie sytuacji sektora koksowniczego w Polsce i możliwych do podjęcia działań ochronnych w tym zakresie
Zgłaszający: Katarzyna Stachowicz
Data wpływu: 03-12-2025
Koks jest surowcem strategicznym dla polskiej gospodarki w kontekście przemysłu ciężkiego. Sytuacja sektora koksowniczego w naszym kraju w związku z międzynarodową koniunkturą jest aktualnie szczególnie trudna. Jastrzębska Spółka Węglowa jest jedynym producentem węgla koksowniczego w całej Europie. W ostatnich latach chińskie inwestycje w Indonezji zachwiały równowagą rynkową. Spowodowało to ogromne problemy polskiego przemysłu koksowniczego, a także zalew relatywnie tańszego i gorszego jakościowo indonezyjskiego koksu.
Jednym z instrumentów sprzyjających przywracaniu równowagi na rynku surowców jest przyjęta 21 listopada 2025 roku przez Sejm ustawa wdrażająca mechanizm CBAM. To kluczowy krok w ochronie konkurencyjności polskiego przemysłu i miejsc pracy w kontekście transformacji klimatycznej. Dzięki niemu polskie przedsiębiorstwa nie muszą konkurować z tańszym importem z krajów, które stosują niższe standardy środowiskowe. Przepisami ustawy objętych jest szereg wymienionych enumeratywnie towarów, między innymi cement, nawozy, stal i aluminium.
Biorąc pod uwagę podobny mechanizm ustalania wartości cenowej koksu i uprzywilejowaną pozycję podmiotów eksportujących ten surowiec do Polski (nie ponoszą oni bowiem opłat środowiskowych ETS), zwracam się z pytaniem:
Czy ministerstwo zamierza podjąć działania mające na celu ochronę polskiego przemysłu koksowniczego przez wprowadzenie podobnego mechanizmu wyrównywania cen?
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4835 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.45.2025.KD
4123613.16733755.13630403
Warszawa, 30-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Katarzyny Stachowicz (K10INT14008).
Temat: w sprawie sytuacji sektora koksowniczego w Polsce i możliwych do podjęcia działań
ochronnych w tym zakresie
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do przekazanej interpelacji poselskiej K10INY14008, poniżej przekazuję
stosowne wyjaśnienia.
Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) to zupełnie nowy instrument polityki
klimatycznej, który ma na celu redukcję emisji poza granicami UE, ograniczenie ryzyka
ucieczki emisji oraz stworzenie warunków do uczciwej konkurencji dla europejskich
producentów objętych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) oraz
producentów spoza UE, często mających siedzibę w krajach o łagodniejszej polityce
klimatycznej.
Mechanizm obejmuje aktualnie cement, żeliwo i stal, aluminium, nawozy, wodór i energię
elektryczną. Towary objęte CBAM są szczegółowo wymienione w załączniku I do
Rozporządzenia 2023/956. Zakres towarów, zgodnie z planami Komisji Europejskiej, będzie
się z czasem poszerzał, aby pełniej odzwierciedlać sektory objęte EU ETS.
CBAM jest wprowadzany stopniowo, a jego pierwszym etapem jest okres przejściowy, który
w polskim porządku prawnym wprowadza wspomniana ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o
zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz
niektórych innych ustaw, podpisana 18 grudnia 2025 r. przez Prezydenta RP.
Natomiast 17 grudnia 2025 r. Komisja Europejska opublikowała propozycję rewizji
mechanizmu CBAM, która rozszerza zakres na produkty niższego szczebla w łańcuchu
produkcji ("downstream") w zakresie żelaza i stali. Pośrednio wpływa to na kondycję
przemysłu koksowniczego. Otwarcie dyskusji nad CBAM jest niewątpliwie szansą na zmiany
korzystne dla polskich przedsiębiorstw.
Wpływ transformacji energetyczno-klimatycznej na przemysł jest jednym z głównych
tematów poruszanych ostatnio na forum Unii Europejskiej, szczególnie głośno podnoszony
przez Polskę. Dostrzegamy dużą dynamikę zmian w naszym otoczeniu i konieczność
dostosowań. Kluczowym zadaniem, przed którym stoimy jest zwiększanie produktywności i
konkurencyjności UE przy jednoczesnym zachowaniu europejskiego modelu społecznego. W
tym kontekście priorytetem jest obniżenie cen energii. Wysokie ceny energii to jedna
z głównych przyczyn spadku konkurencyjności UE. Dlatego też od dłuższego czasu
-- 1 of 2 --
postulujemy o przeprowadzenie przez Komisję szczegółowej analizy dotychczasowego
wdrażania pakietu Fit for 55 w państwach członkowskich.
Nacisk Polski przyniósł już skutek w postaci zmiany ukierunkowania działań Komisji, która
zdecydowanie większą uwagę przykłada do spraw konkurencyjności unijnych gospodarek w
realizacji celów klimatycznych czy też akceptowalnych cen energii. Przykładami są m.in.
Czysty Ład Przemysłowy (ang. Clean Industrial Deal), czy Plan w zakresie Przystępnej
Energii (ang. Action Plan for Affordable Energy), które ukierunkowane są m.in. na poprawę
konkurencyjności europejskiego przemysłu i doprowadzenie do odpowiednio niskich cen za
energię.
Również dzięki staraniom m.in. polskiego Rządu, który zwracał uwagę na konieczność
zainicjowania procesu zmiany rewizji EU ETS, Komisja Europejska zaplanowała
kompleksową rewizję systemu na przyszły rok – 2026. Obecnie prowadzone się
przygotowania do tego przeglądu. Prace nad konkretnymi propozycjami rozpoczną się w
przyszłym roku, po przedłożeniu przez KE stosownego wniosku. Jednak już teraz Rząd RP
postuluje m.in. o utrzymanie bezpłatnych uprawnień do emisji zgodnie z obowiązującymi
zasadami, wprowadzenie mechanizmów kontroli cen uprawnień do emisji, wyłączenie
produkcji obronnej z ETS oraz uwzględnienie specyfiki poszczególnych państw
członkowskich i regionów w ramach architektury wsparcia finansowego dla transformacji.
Planowana rewizja systemu EU ETS powinna zostać wykorzystana do możliwie najbardziej
kompleksowego przeglądu, ponieważ wchodzimy w kluczowy okres funkcjonowania
systemu. Celem powinno być przygotowanie najbardziej efektywnego systemu
gwarantującego zachowanie konkurencyjności europejskich gospodarek.
Polska konsekwentnie sprzeciwia się również nowym inicjatywom, które mogłyby
negatywnie wpływać na konkurencyjność krajowej gospodarki oraz aktywnie angażuje się
na rzecz korekty przyjętych regulacji tam, gdzie jest to możliwe.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 2 of 2 --