Interpelacja nr 13998
Interpelacja w sprawie wsparcia funkcjonowania gmin uzdrowiskowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wsparcia funkcjonowania gmin uzdrowiskowych
Interpelacja nr 13998
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wsparcia funkcjonowania gmin uzdrowiskowych
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 03-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócił się burmistrz Polanicy-Zdroju w sprawie wsparcia gmin uzdrowiskowych.
Gminy uzdrowiskowe pełnią szczególną rolę w krajowym systemie ochrony zdrowia, turystyki i gospodarki. Funkcjonowanie uzdrowisk wymaga utrzymania wysokich standardów środowiskowych, infrastruktury technicznej i sanitarnej, a także zapewnienia odpowiednich warunków do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego. Jednocześnie, z uwagi na ograniczenia wynikające z przepisów dotyczących ochrony środowiska i zagospodarowania przestrzennego, możliwości rozwoju gospodarczego tych gmin są znacznie mniejsze w porównaniu z innymi jednostkami samorządu terytorialnego.
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zapewniała gminom uzdrowiskowym w roku 2025 środki z rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego. W przyjętym przez Sejm RP projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego brak jest propozycji zabezpieczenia takich środków dla gmin uzdrowiskowych na rok 2026.
Dochody własne gmin uzdrowiskowych są często niewystarczające, by pokryć koszty utrzymania infrastruktury i realizacji zadań wynikających ze statusu uzdrowiska. Konieczność zachowania walorów przyrodniczych, czystości powietrza i wód, a także zapewnienia odpowiednich warunków dla kuracjuszy oraz mieszkańców generuje wydatki znacznie przewyższające możliwości finansowe samorządów.
Biorąc pod uwagę szczególny charakter gmin uzdrowiskowych, specyfikę ich funkcjonowania oraz ograniczone możliwości rozwojowe wynikające z obowiązujących przepisów, odpowiednie wsparcie finansowe pozwoliłoby utrzymać wysoki poziom usług uzdrowiskowych oraz zapewnić zrównoważony rozwój tych obszarów.
Panie Ministrze, jakie plany względem gmin uzdrowiskowych ma resort finansów?
Z wyrazami szacunku
MONIKA WIELICHOWSKA
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 13998
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wsparcia funkcjonowania gmin uzdrowiskowych
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 03-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócił się burmistrz Polanicy-Zdroju w sprawie wsparcia gmin uzdrowiskowych.
Gminy uzdrowiskowe pełnią szczególną rolę w krajowym systemie ochrony zdrowia, turystyki i gospodarki. Funkcjonowanie uzdrowisk wymaga utrzymania wysokich standardów środowiskowych, infrastruktury technicznej i sanitarnej, a także zapewnienia odpowiednich warunków do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego. Jednocześnie, z uwagi na ograniczenia wynikające z przepisów dotyczących ochrony środowiska i zagospodarowania przestrzennego, możliwości rozwoju gospodarczego tych gmin są znacznie mniejsze w porównaniu z innymi jednostkami samorządu terytorialnego.
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zapewniała gminom uzdrowiskowym w roku 2025 środki z rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego. W przyjętym przez Sejm RP projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego brak jest propozycji zabezpieczenia takich środków dla gmin uzdrowiskowych na rok 2026.
Dochody własne gmin uzdrowiskowych są często niewystarczające, by pokryć koszty utrzymania infrastruktury i realizacji zadań wynikających ze statusu uzdrowiska. Konieczność zachowania walorów przyrodniczych, czystości powietrza i wód, a także zapewnienia odpowiednich warunków dla kuracjuszy oraz mieszkańców generuje wydatki znacznie przewyższające możliwości finansowe samorządów.
Biorąc pod uwagę szczególny charakter gmin uzdrowiskowych, specyfikę ich funkcjonowania oraz ograniczone możliwości rozwojowe wynikające z obowiązujących przepisów, odpowiednie wsparcie finansowe pozwoliłoby utrzymać wysoki poziom usług uzdrowiskowych oraz zapewnić zrównoważony rozwój tych obszarów.
Panie Ministrze, jakie plany względem gmin uzdrowiskowych ma resort finansów?
Z wyrazami szacunku
MONIKA WIELICHOWSKA
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7456 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 29 grudnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 13998 posłanki Pani Moniki Wielichowskiej w
sprawie wsparcia funkcjonowania gmin uzdrowiskowych
Znak sprawy: ST1.054.27.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 13998 posłanki Pani Moniki Wielichowskiej w
sprawie wsparcia funkcjonowania gmin uzdrowiskowych, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST), w tym gmin uzdrowiskowych
od roku 2025 naliczane są zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024
r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego1.
Założeniem reformy finansów samorządu terytorialnego było, aby dochody
samorządów zwiększały się w sposób przewidywalny. Nowy system dochodów JST,
uwzględnia m.in. specyfikę poszczególnych kategorii JST, obejmując przy tym nie
tylko kwestię zróżnicowań dochodowych ale również kwestię potrzeb
wydatkowych JST wynikających z realizowanych zadań.
Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem dochodów jednostek
samorządu terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła jakościowa zmiana w
strukturze dochodów budżetów samorządowych. Ustawa zwiększyła dochody
własne jednostek samorządu terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy
i stymulacyjny charakter. System zasilania finansowego został oparty na lokalnej
bazie podatników podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatników
podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Dochody JST z tytułu udziału w
podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent od dochodów
podatników danego podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego (do 2024
r. dochód samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był na
podstawie podatku należnego).
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717
-- 1 of 3 --
2/3
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych JST, które to potrzeby
podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT i w mniejszym
stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym do
ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa.
Nowa ustawa wprowadziła także dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów
samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego w budżecie państwa tworzy się rezerwę na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego w wysokości stanowiącej równowartość 1%
kwoty potrzeb finansowych ustalonych dla wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego. Ustawa określa obszary i przypadki, według których rozdzielane
będą środki tej rezerwy.
Dla gmin uzdrowiskowych stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego, w roku 2025 przewidziana została rezerwa na
uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego.
Rezerwa, która w 2025 r. wynosiła 30 000 tys. zł, została podzielona między gminy
uzdrowiskowe, o których mowa w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych2, których obszarowi lub jego części został nadany status
uzdrowiska w trybie określonym w tej ustawie.
Ponadto należy podkreślić, że gminy uzdrowiskowe już obecnie zostały wyposażone
w uprawnienia ustawowe dające możliwość uzyskania dodatkowych środków,
bowiem gmina uzdrowiskowa, w celu realizacji zadań ma prawo do pobierania opłaty
uzdrowiskowej, o której mowa w art. 48 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach
uzdrowiskowych, której wysokość wpływa na ustalaną dotację z budżetu państwa
określoną w art. 49 tej ustawy. Gminy uzdrowiskowe mają możliwość wprowadzenia
na mocy uchwały rady gminy opłaty uzdrowiskowej3 od osób fizycznych
przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych, turystycznych,
wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach znajdujących się na
obszarach, którym nadano status uzdrowiska - za każdą rozpoczętą dobę pobytu.
Stawka opłaty uzdrowiskowej w 2025 r. nie może przekroczyć 6,38 zł dziennie4.
Dotacja z budżetu państwa, o której mowa w ww. art. 49 stanowi dodatkowe źródło
finansowania zadań własnych gminy związanych z zachowaniem funkcji leczniczych
uzdrowiska, w tym tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy ochrony
warunków naturalnych, którą otrzymują w wysokości równej wpływom z tytułu
opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu
ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego.
Na rok 2026 dochody jednostek samorządu terytorialnego zostały ustalone,
zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego oraz ustawie z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o dochodach
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1420 z późn. zm
3 Zgodnie z art.17 ust. 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych (dalej: u.p.o.l.)
4 Zgodnie z art. 19 pkt 1 lit. d u.p.o.l.
-- 2 of 3 --
3/3
jednostek samorządu terytorialnego5. Dla wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego dochody zostały naliczone według tych samych zasad.
Warto zauważyć, że w związku z aktualizacją danych będących podstawą naliczenia
dochodów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2025 z tytułu udziału w
podatku od dochodów osób prawnych, a także aktualizacją kwot potrzeb
oświatowych dokonaną przez Ministra Edukacji, dochody jednostek samorządu
terytorialnego za rok 2025 zostały przeliczone z uwzględnieniem nowych danych.
Zaktualizowane kwoty dochodów za rok 2025 stały się podstawą naliczenia
dochodów na rok 2026.
W 2026 r. gminy uzdrowiskowe (45 jednostek) otrzymają ogółem dochody zgodnie
z obowiązującą ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wyższe o
956.311.434 zł (tj. o 11%) niż kwota ustalonych na 2025 r. zaktualizowanych
dochodów z porównywalnych tytułów. Gminy uzdrowiskowe są zatem w 2026 r.
relatywnie większym beneficjentem reformy dochodów samorządowych, bowiem
wzrost ich dochodów na rok 2026 jest wyższy niż analogiczny wzrost dla wszystkich
gmin (10,2%).
Podkreślenia wymaga, że w systemie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego istnieje rezerwa na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego, która na rok 2026 została zaplanowana w kwocie ponad 2,2 mld zł.
Podział tej rezerwy nastąpi w trakcie roku 2026 na podstawie kryteriów
opracowanych przy udziale strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i
Samorządu Terytorialnego. Gminy uzdrowiskowe, po spełnieniu ustalonych
kryteriów, mogą uzyskać w roku 2026 dodatkowe środki z omawianej rezerwy.
Jednocześnie informuję, że w terminie do 30 czerwca 2026 r. zostanie przedłożona
reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego informacja o skutkach
obowiązywania ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego wraz z ewentualnymi propozycjami jej zmian6.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
5 Dz.U. poz. 1659
6 Art. 119 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 29 grudnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 13998 posłanki Pani Moniki Wielichowskiej w
sprawie wsparcia funkcjonowania gmin uzdrowiskowych
Znak sprawy: ST1.054.27.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 13998 posłanki Pani Moniki Wielichowskiej w
sprawie wsparcia funkcjonowania gmin uzdrowiskowych, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST), w tym gmin uzdrowiskowych
od roku 2025 naliczane są zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024
r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego1.
Założeniem reformy finansów samorządu terytorialnego było, aby dochody
samorządów zwiększały się w sposób przewidywalny. Nowy system dochodów JST,
uwzględnia m.in. specyfikę poszczególnych kategorii JST, obejmując przy tym nie
tylko kwestię zróżnicowań dochodowych ale również kwestię potrzeb
wydatkowych JST wynikających z realizowanych zadań.
Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem dochodów jednostek
samorządu terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła jakościowa zmiana w
strukturze dochodów budżetów samorządowych. Ustawa zwiększyła dochody
własne jednostek samorządu terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy
i stymulacyjny charakter. System zasilania finansowego został oparty na lokalnej
bazie podatników podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatników
podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Dochody JST z tytułu udziału w
podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent od dochodów
podatników danego podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego (do 2024
r. dochód samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był na
podstawie podatku należnego).
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717
-- 1 of 3 --
2/3
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych JST, które to potrzeby
podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT i w mniejszym
stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym do
ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa.
Nowa ustawa wprowadziła także dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów
samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego w budżecie państwa tworzy się rezerwę na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego w wysokości stanowiącej równowartość 1%
kwoty potrzeb finansowych ustalonych dla wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego. Ustawa określa obszary i przypadki, według których rozdzielane
będą środki tej rezerwy.
Dla gmin uzdrowiskowych stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego, w roku 2025 przewidziana została rezerwa na
uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego.
Rezerwa, która w 2025 r. wynosiła 30 000 tys. zł, została podzielona między gminy
uzdrowiskowe, o których mowa w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych2, których obszarowi lub jego części został nadany status
uzdrowiska w trybie określonym w tej ustawie.
Ponadto należy podkreślić, że gminy uzdrowiskowe już obecnie zostały wyposażone
w uprawnienia ustawowe dające możliwość uzyskania dodatkowych środków,
bowiem gmina uzdrowiskowa, w celu realizacji zadań ma prawo do pobierania opłaty
uzdrowiskowej, o której mowa w art. 48 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach
uzdrowiskowych, której wysokość wpływa na ustalaną dotację z budżetu państwa
określoną w art. 49 tej ustawy. Gminy uzdrowiskowe mają możliwość wprowadzenia
na mocy uchwały rady gminy opłaty uzdrowiskowej3 od osób fizycznych
przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych, turystycznych,
wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach znajdujących się na
obszarach, którym nadano status uzdrowiska - za każdą rozpoczętą dobę pobytu.
Stawka opłaty uzdrowiskowej w 2025 r. nie może przekroczyć 6,38 zł dziennie4.
Dotacja z budżetu państwa, o której mowa w ww. art. 49 stanowi dodatkowe źródło
finansowania zadań własnych gminy związanych z zachowaniem funkcji leczniczych
uzdrowiska, w tym tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy ochrony
warunków naturalnych, którą otrzymują w wysokości równej wpływom z tytułu
opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu
ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego.
Na rok 2026 dochody jednostek samorządu terytorialnego zostały ustalone,
zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego oraz ustawie z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o dochodach
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1420 z późn. zm
3 Zgodnie z art.17 ust. 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych (dalej: u.p.o.l.)
4 Zgodnie z art. 19 pkt 1 lit. d u.p.o.l.
-- 2 of 3 --
3/3
jednostek samorządu terytorialnego5. Dla wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego dochody zostały naliczone według tych samych zasad.
Warto zauważyć, że w związku z aktualizacją danych będących podstawą naliczenia
dochodów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2025 z tytułu udziału w
podatku od dochodów osób prawnych, a także aktualizacją kwot potrzeb
oświatowych dokonaną przez Ministra Edukacji, dochody jednostek samorządu
terytorialnego za rok 2025 zostały przeliczone z uwzględnieniem nowych danych.
Zaktualizowane kwoty dochodów za rok 2025 stały się podstawą naliczenia
dochodów na rok 2026.
W 2026 r. gminy uzdrowiskowe (45 jednostek) otrzymają ogółem dochody zgodnie
z obowiązującą ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wyższe o
956.311.434 zł (tj. o 11%) niż kwota ustalonych na 2025 r. zaktualizowanych
dochodów z porównywalnych tytułów. Gminy uzdrowiskowe są zatem w 2026 r.
relatywnie większym beneficjentem reformy dochodów samorządowych, bowiem
wzrost ich dochodów na rok 2026 jest wyższy niż analogiczny wzrost dla wszystkich
gmin (10,2%).
Podkreślenia wymaga, że w systemie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego istnieje rezerwa na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego, która na rok 2026 została zaplanowana w kwocie ponad 2,2 mld zł.
Podział tej rezerwy nastąpi w trakcie roku 2026 na podstawie kryteriów
opracowanych przy udziale strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i
Samorządu Terytorialnego. Gminy uzdrowiskowe, po spełnieniu ustalonych
kryteriów, mogą uzyskać w roku 2026 dodatkowe środki z omawianej rezerwy.
Jednocześnie informuję, że w terminie do 30 czerwca 2026 r. zostanie przedłożona
reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego informacja o skutkach
obowiązywania ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego wraz z ewentualnymi propozycjami jej zmian6.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
5 Dz.U. poz. 1659
6 Art. 119 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego
-- 3 of 3 --