Interpelacja nr 13983
Interpelacja w sprawie uruchomienia programu wsparcia na rzecz gminy miejskiej Nowa Ruda mającego na celu ograniczenie niskiej emisji przez dofinansowanie kompleksowej termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w 21 budynkach komunalnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uruchomienia programu wsparcia na rzecz gminy miejskiej Nowa Ruda mającego na celu ograniczenie niskiej emisji przez dofinansowanie kompleksowej termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w 21 budynkach komunalnych
Interpelacja nr 13983
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie uruchomienia programu wsparcia na rzecz gminy miejskiej Nowa Ruda mającego na celu ograniczenie niskiej emisji przez dofinansowanie kompleksowej termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w 21 budynkach komunalnych
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 03-12-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło pismo burmistrza Nowej Rudy dotyczące złej jakości powietrza.
Nowa Ruda, jako gmina o specyficznej lokalizacji w kotlinie oraz zwartej zabudowie wielomieszkaniowej, zmaga się z ekstremalnym zanieczyszczeniem powietrza (niską emisją), szczególnie w okresie grzewczym. Badania jakości powietrza prowadzone przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska konsekwentnie wykazują w sezonie grzewczym wielokrotne przekroczenia dopuszczalnych norm dla pyłów zawieszonych (PM10, PM2,5) oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu. Nowa Ruda jest także wykazywana na pierwszych miejscach w rankingach Polskiego Alarmu Smogowego, jako najbardziej zanieczyszczone miasto według wskaźników jakości powietrza określonych na podstawie Państwowego Monitoringu Środowiska.
Na terenie miasta Nowa Ruda znajduje się blisko 4800 instalacji niespełniających wymagań obecnej uchwały antysmogowej, w tym znaczna część w budynkach wielorodzinnych: wspólnotach mieszkaniowych i budynkach komunalnych. Dane prowadzonej Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków wskazują na blisko 1200 takich instalacji w lokalach komunalnych na terenie miasta, co stanowi ogromne wyzwanie dla gminy, przede wszystkim finansowe.
Budynki, wskazane w niniejszym wniosku (21 budynków komunalnych), posiadają obecnie stare, wysokomisyjne kotły węglowe (tzw. kopciuchy), które nie spełniają żadnych norm.
Skupienie programu na budynkach komunalnych ma głęboki sens społeczny i wspiera najuboższych mieszkańców miasta. Mieszkańcy zasobu komunalnego to często osoby o niskich dochodach, dla których koszty wymiany źródeł ciepła stanowią barierę niemożliwą do pokonania bez zewnętrznego wsparcia. Kompleksowa termomodernizacja wraz z wymianą źródła ciepła przyniesie redukcję zużycia energii cieplnej przekładającą się na oszczędność w opłatach za ogrzewanie, bezpośrednio zmniejszając obciążenie budżetów najuboższych rodzin. Inwestycja poprawi również komfort cieplny, eliminując problem zawilgocenia, co ma kluczowe znaczenie dla godnych warunków mieszkaniowych.
Proponowany program dopasowany jest do celów NFOŚiGW oraz zobowiązań ustawowych i klimatycznych Rzeczypospolitej Polskiej.
Wypełnianie zobowiązań antysmogowych polegających na termomodernizacji i wymianie pieców jest najbardziej efektywną metodą realizacji postanowień uchwały antysmogowej dla województwa dolnośląskiego, a gmina miejska Nowa Ruda, jako właściciel zasobu komunalnego, ma obowiązek bezwzględnego dostosowania go do obowiązujących przepisów.
Włączenie miasta Nowa Ruda do programu specjalnego potwierdzi zaangażowanie NFOŚiGW w pilotażowe wspieranie gmin aktywnie walczących z problemem ubóstwa energetycznego w zasobie własnym. Centralne zarządzanie inwestycją przez urząd miasta (w ramach jednego programu dla 21 budynków) gwarantuje wyższą efektywność kosztową i terminowość realizacji w porównaniu do indywidualnych wniosków mieszkańców.
Gmina miejska Nowa Ruda jest liderem proekologicznych działań i stale wskazuje wielkie zaangażowanie w poprawę jakości życia mieszkańców i ochronę środowiska. Miasto regularnie prowadzi akcje informacyjne i edukacyjne dla mieszkańców, wdraża dostępne programy dotacyjne oraz ma aktualne, spójne plany działania na rzecz ochrony powietrza i gospodarki niskoemisyjnej. Urząd miejski w Nowej Rudzie uczestniczył w każdym dostępnym programie wspierającym działania na rzecz poprawy jakości powietrza: „Czyste Powietrze“, „Ciepłe Mieszkanie“, „Ograniczenie niskiej emisji na obszarze województwa dolnośląskiego“, „Termomodernizacja budynków mieszkalnych wielorodzinnych w Gminie Miejskiej Nowa Ruda", „Wymiana wysokoemisyjnych źródeł ciepła w budynkach i lokalach mieszkalnych na terenie wybranych gmin Aglomeracji Wałbrzyskiej“, „Przyjazna przestrzeń dla mieszkańców – Inteligentna Nowa Ruda“, „Łagodzenie skutków zmian klimatu poprzez rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury na terenie miasta Nowa Ruda“, „Ograniczenie niskiej emisji na obszarze województwa dolnośląskiego“, w wyniku których zostało zlikwidowanych blisko 1280 tzw. kopciuchów. Na działania na rzecz poprawy jakości powietrza w latach 2017–2024 zostało wydatkowanych 65,2 mln zł. W roku 2025 zostało wydatkowanych 3,5 mln zł, w tym 602,7 tys. zł ze środków własnych gminy. Ponadto w latach 2025–2026 zrealizowane zostaną inwestycje polegające na kompleksowej termomodernizacji budynków wielorodzinnych wraz z wymianą wysokoemisyjnych źródeł ciepła na kwotę 28 mln zł.
Gmina miejska Nowa Ruda posiada pełną gotowość organizacyjną i kompetencyjną do natychmiastowego rozpoczęcia i zarządzania inwestycjami. Niestety, ze względu na historyczne obciążenia strukturalne oraz ograniczone dochody własne, charakterystyczne dla małych miast pogórniczych, zarówno budżet gminy, jak i możliwości finansowe mieszkańców są niewystarczające do udźwignięcia ciężaru kosztownych i pilnych wymian nieefektywnych źródeł ciepła na poziomie wymaganym uchwałami antysmogowymi dla obszaru województwa dolnośląskiego oraz pozwalającym na ograniczenie niskiej emisji do wymaganych poziomów wskaźników jakości powietrza. Gmina miejska Nowa Ruda położona jest na Dolnym Śląsku, który choć jako region jest uznawany za jeden z najbogatszych w Polsce, to jego południowa część, czyli subregion wałbrzyski, gdzie leży Nowa Ruda, osiąga dziś niewiele ponad 50% średniej unijnej PKB na mieszkańca, podczas gdy stolica regionu, Wrocław, to ponad 120% średniej unijnej.
Istotną barierą w wymianie w sposób indywidualny wysokoemisyjnych źródeł ciepła jest konieczność termomodernizacji budynków wielorodzinnych, w których właściciele lub najemcy chcieliby przeprowadzić wymianę źródła ciepła, a ze względu na zły stan techniczny budynku nie przeprowadzają tej inwestycji.
Brakuje dedykowanych źródeł finansowania przeznaczonych dla samorządów gminnych na kompleksową, systemową modernizację energetyczną i wymianę wysokoemisyjnych źródeł ciepła w budynkach stanowiących w 100% komunalny zasób mieszkaniowy.
Kompleksowa inwestycja dla wskazanych 21 budynków w znaczący sposób przybliży nas do osiągnięcia tych celów. Wsparcie NFOŚiGW w ramach programu specjalnego nie będzie jedynie dotacją, lecz kluczowym katalizatorem umożliwiającym przełamanie tej bariery finansowej i rozpoczęcie realnej, systemowej transformacji energetycznej, która w innym przypadku byłaby odłożona na wiele lat, kosztem zdrowia publicznego.
Kompleksowa realizacja proponowanych działań przełoży się na wymierne rezultaty środowiskowe i społeczne, tj. poprawę jakości powietrza: osiągnięcie znaczącej redukcji emisji pyłów zawieszonych (PM10 i PM 2,5) oraz benzo(a)pirenu, co jest bezpośrednim efektem eliminacji wysokoemisyjnych palenisk węglowych.
Pani Minister, proszę o informację:
1. Z jakich programów wsparcia może skorzystać taka gmina jak Nowa Ruda?
2. Czy resort będzie realizował 3 nabór programu „Ciepłe Mieszkanie“?
3. Czy w programie „Ciepłe Mieszkanie“ nastąpią zmiany przez dodanie gmin i ich jednostek do katalogu beneficjentów końcowych programu?
Zmiana ta pozwoli na pełniejsze wykorzystanie środków w programie oraz przyspieszy i zwiększy skalę działań modernizacyjnych. Program „Ciepłe Mieszkanie“ w obecnym kształcie nie wykorzystuje w pełni swojego potencjału w szczególności w odniesieniu do mieszkań komunalnych. Dodanie gmin i ich jednostek do katalogu beneficjentów przyniesie duży efekt ekologiczny, społeczny i ekonomiczny.
4. Czy resort rozważy dodatkową punktację dla samorządów, które mają problem z jakością powietrza?
Z wyrazami szacunku
Monika Wielichowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 13983
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie uruchomienia programu wsparcia na rzecz gminy miejskiej Nowa Ruda mającego na celu ograniczenie niskiej emisji przez dofinansowanie kompleksowej termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w 21 budynkach komunalnych
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 03-12-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło pismo burmistrza Nowej Rudy dotyczące złej jakości powietrza.
Nowa Ruda, jako gmina o specyficznej lokalizacji w kotlinie oraz zwartej zabudowie wielomieszkaniowej, zmaga się z ekstremalnym zanieczyszczeniem powietrza (niską emisją), szczególnie w okresie grzewczym. Badania jakości powietrza prowadzone przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska konsekwentnie wykazują w sezonie grzewczym wielokrotne przekroczenia dopuszczalnych norm dla pyłów zawieszonych (PM10, PM2,5) oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu. Nowa Ruda jest także wykazywana na pierwszych miejscach w rankingach Polskiego Alarmu Smogowego, jako najbardziej zanieczyszczone miasto według wskaźników jakości powietrza określonych na podstawie Państwowego Monitoringu Środowiska.
Na terenie miasta Nowa Ruda znajduje się blisko 4800 instalacji niespełniających wymagań obecnej uchwały antysmogowej, w tym znaczna część w budynkach wielorodzinnych: wspólnotach mieszkaniowych i budynkach komunalnych. Dane prowadzonej Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków wskazują na blisko 1200 takich instalacji w lokalach komunalnych na terenie miasta, co stanowi ogromne wyzwanie dla gminy, przede wszystkim finansowe.
Budynki, wskazane w niniejszym wniosku (21 budynków komunalnych), posiadają obecnie stare, wysokomisyjne kotły węglowe (tzw. kopciuchy), które nie spełniają żadnych norm.
Skupienie programu na budynkach komunalnych ma głęboki sens społeczny i wspiera najuboższych mieszkańców miasta. Mieszkańcy zasobu komunalnego to często osoby o niskich dochodach, dla których koszty wymiany źródeł ciepła stanowią barierę niemożliwą do pokonania bez zewnętrznego wsparcia. Kompleksowa termomodernizacja wraz z wymianą źródła ciepła przyniesie redukcję zużycia energii cieplnej przekładającą się na oszczędność w opłatach za ogrzewanie, bezpośrednio zmniejszając obciążenie budżetów najuboższych rodzin. Inwestycja poprawi również komfort cieplny, eliminując problem zawilgocenia, co ma kluczowe znaczenie dla godnych warunków mieszkaniowych.
Proponowany program dopasowany jest do celów NFOŚiGW oraz zobowiązań ustawowych i klimatycznych Rzeczypospolitej Polskiej.
Wypełnianie zobowiązań antysmogowych polegających na termomodernizacji i wymianie pieców jest najbardziej efektywną metodą realizacji postanowień uchwały antysmogowej dla województwa dolnośląskiego, a gmina miejska Nowa Ruda, jako właściciel zasobu komunalnego, ma obowiązek bezwzględnego dostosowania go do obowiązujących przepisów.
Włączenie miasta Nowa Ruda do programu specjalnego potwierdzi zaangażowanie NFOŚiGW w pilotażowe wspieranie gmin aktywnie walczących z problemem ubóstwa energetycznego w zasobie własnym. Centralne zarządzanie inwestycją przez urząd miasta (w ramach jednego programu dla 21 budynków) gwarantuje wyższą efektywność kosztową i terminowość realizacji w porównaniu do indywidualnych wniosków mieszkańców.
Gmina miejska Nowa Ruda jest liderem proekologicznych działań i stale wskazuje wielkie zaangażowanie w poprawę jakości życia mieszkańców i ochronę środowiska. Miasto regularnie prowadzi akcje informacyjne i edukacyjne dla mieszkańców, wdraża dostępne programy dotacyjne oraz ma aktualne, spójne plany działania na rzecz ochrony powietrza i gospodarki niskoemisyjnej. Urząd miejski w Nowej Rudzie uczestniczył w każdym dostępnym programie wspierającym działania na rzecz poprawy jakości powietrza: „Czyste Powietrze“, „Ciepłe Mieszkanie“, „Ograniczenie niskiej emisji na obszarze województwa dolnośląskiego“, „Termomodernizacja budynków mieszkalnych wielorodzinnych w Gminie Miejskiej Nowa Ruda", „Wymiana wysokoemisyjnych źródeł ciepła w budynkach i lokalach mieszkalnych na terenie wybranych gmin Aglomeracji Wałbrzyskiej“, „Przyjazna przestrzeń dla mieszkańców – Inteligentna Nowa Ruda“, „Łagodzenie skutków zmian klimatu poprzez rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury na terenie miasta Nowa Ruda“, „Ograniczenie niskiej emisji na obszarze województwa dolnośląskiego“, w wyniku których zostało zlikwidowanych blisko 1280 tzw. kopciuchów. Na działania na rzecz poprawy jakości powietrza w latach 2017–2024 zostało wydatkowanych 65,2 mln zł. W roku 2025 zostało wydatkowanych 3,5 mln zł, w tym 602,7 tys. zł ze środków własnych gminy. Ponadto w latach 2025–2026 zrealizowane zostaną inwestycje polegające na kompleksowej termomodernizacji budynków wielorodzinnych wraz z wymianą wysokoemisyjnych źródeł ciepła na kwotę 28 mln zł.
Gmina miejska Nowa Ruda posiada pełną gotowość organizacyjną i kompetencyjną do natychmiastowego rozpoczęcia i zarządzania inwestycjami. Niestety, ze względu na historyczne obciążenia strukturalne oraz ograniczone dochody własne, charakterystyczne dla małych miast pogórniczych, zarówno budżet gminy, jak i możliwości finansowe mieszkańców są niewystarczające do udźwignięcia ciężaru kosztownych i pilnych wymian nieefektywnych źródeł ciepła na poziomie wymaganym uchwałami antysmogowymi dla obszaru województwa dolnośląskiego oraz pozwalającym na ograniczenie niskiej emisji do wymaganych poziomów wskaźników jakości powietrza. Gmina miejska Nowa Ruda położona jest na Dolnym Śląsku, który choć jako region jest uznawany za jeden z najbogatszych w Polsce, to jego południowa część, czyli subregion wałbrzyski, gdzie leży Nowa Ruda, osiąga dziś niewiele ponad 50% średniej unijnej PKB na mieszkańca, podczas gdy stolica regionu, Wrocław, to ponad 120% średniej unijnej.
Istotną barierą w wymianie w sposób indywidualny wysokoemisyjnych źródeł ciepła jest konieczność termomodernizacji budynków wielorodzinnych, w których właściciele lub najemcy chcieliby przeprowadzić wymianę źródła ciepła, a ze względu na zły stan techniczny budynku nie przeprowadzają tej inwestycji.
Brakuje dedykowanych źródeł finansowania przeznaczonych dla samorządów gminnych na kompleksową, systemową modernizację energetyczną i wymianę wysokoemisyjnych źródeł ciepła w budynkach stanowiących w 100% komunalny zasób mieszkaniowy.
Kompleksowa inwestycja dla wskazanych 21 budynków w znaczący sposób przybliży nas do osiągnięcia tych celów. Wsparcie NFOŚiGW w ramach programu specjalnego nie będzie jedynie dotacją, lecz kluczowym katalizatorem umożliwiającym przełamanie tej bariery finansowej i rozpoczęcie realnej, systemowej transformacji energetycznej, która w innym przypadku byłaby odłożona na wiele lat, kosztem zdrowia publicznego.
Kompleksowa realizacja proponowanych działań przełoży się na wymierne rezultaty środowiskowe i społeczne, tj. poprawę jakości powietrza: osiągnięcie znaczącej redukcji emisji pyłów zawieszonych (PM10 i PM 2,5) oraz benzo(a)pirenu, co jest bezpośrednim efektem eliminacji wysokoemisyjnych palenisk węglowych.
Pani Minister, proszę o informację:
1. Z jakich programów wsparcia może skorzystać taka gmina jak Nowa Ruda?
2. Czy resort będzie realizował 3 nabór programu „Ciepłe Mieszkanie“?
3. Czy w programie „Ciepłe Mieszkanie“ nastąpią zmiany przez dodanie gmin i ich jednostek do katalogu beneficjentów końcowych programu?
Zmiana ta pozwoli na pełniejsze wykorzystanie środków w programie oraz przyspieszy i zwiększy skalę działań modernizacyjnych. Program „Ciepłe Mieszkanie“ w obecnym kształcie nie wykorzystuje w pełni swojego potencjału w szczególności w odniesieniu do mieszkań komunalnych. Dodanie gmin i ich jednostek do katalogu beneficjentów przyniesie duży efekt ekologiczny, społeczny i ekonomiczny.
4. Czy resort rozważy dodatkową punktację dla samorządów, które mają problem z jakością powietrza?
Z wyrazami szacunku
Monika Wielichowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
6 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.3 / 1k zn.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10258 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DPN-WWM.050.68.2025.MM
4123263.16762337.13627837
Warszawa, 29-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Moniki Wielichowskiej (znak:
K10INT13983)
Temat: uruchomienia programu wsparcia na rzecz gminy miejskiej Nowa Ruda mającego
na celu ograniczenie niskiej emisji przez dofinansowanie kompleksowej
termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w 21 budynkach komunalnych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w zawiązku z interpelacją nr K10INT13983 Posłanki Moniki Wielichowskiej przekazuję
poniżej odpowiedź.
1. Z jakich programów wsparcia może skorzystać taka Gmina jak Nowa Ruda?
W ramach aktualnie funkcjonujących narzędzi wsparcia gmina Nowa Ruda może
skorzystać z programów ukierunkowanych na poprawę efektywności energetycznej
budynków, redukcję niskiej emisji oraz modernizację infrastruktury publicznej i
mieszkaniowej. Podstawowymi źródłami finansowania dla gminy mogą być:
a) Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS)
Gmina może ubiegać się o wsparcie w ramach programu FEnIKS, w tym w szczególności
w działaniu 10.2 RESTORE, które umożliwia odbudowę i modernizację infrastruktury
użyteczności publicznej zniszczonej na skutek powodzi, przy dofinansowaniu sięgającym
95% kosztów kwalifikowanych. Alokacja na powyższe działanie wynosi 70 mln euro, tj.
295 mln zł. Dofinansowanie udzielane jest w formie dotacji a nabór wniosków trwa od
23.06.2025 do 31.03.2026.
b) Regionalne Programy Operacyjne
Regionalne środki dostępne w ramach Funduszy Europejskich dla Dolnego Śląska 2021–
20271, gdzie przewidziano łącznie ponad 1 mld 734 mln euro plus dodatkowe 581 mln
euro z nowego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) na rozwój regionu.
Znacząca część przeznaczona jest na działania związane z transformacją energetyczną,
poprawą jakości powietrza, ograniczeniem emisji oraz rozwój zrównoważonego
transportu. Środki te obejmują m.in. termomodernizację budynków, instalację
1 https://funduszeuedolnoslaskie.pl/poradnik/4659-fundusze-europejskie-dla-dolnego-slaska-2021-
2027
-- 1 of 4 --
odnawialnych źródeł energii, wymianę źródeł ciepła oraz inwestycje w transport
publiczny.
c) Program TERMO, obsługiwany przez Bank Gospodarstwa Krajowego
Program TERMO ma przyczynić się do poprawy efektywności energetycznej budynków
oraz wzrostu wykorzystania odnawialnych źródeł energii. W programie udostępniamy
różne formy dofinansowań - premie lub granty na przedsięwzięcia remontowe,
termomodernizacyjne i odnawialne źródła energii. Źródłem finansowania premii są środki
pochodzące z budżetu państwa, którymi rozporządza Minister Finansów i Gospodarki.
Granty są finansowane ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
(KPO). Program funkcjonuje na podstawie ustawy o wspieraniu termomodernizacji
i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków2.
Pomoc finansowa, w ramach dysponowanych przez fundusz środków oferowana jest w
postaci:
premii termomodernizacyjnej,
premii remontowej
premii kompensacyjnej,
premii na poprawę stanu technicznego Mieszkaniowego Zasobu Gmin (MZG),
premii powodziowej.
Aktualnie czasowo wstrzymano nabór w trzech komponentach: premii
termomodernizacyjnej, remontowej i MZG, z powodu wyczerpania alokacji na rok 2025
w Funduszu Termomodernizacji i Remontów. Wznowienie przyjmowania wniosków
nastąpi po przywróceniu dostępności środków w 2026 r. i obejmie przyjmowanie
wniosków o wsparcie, przyznawanie grantów oraz wypłaty środków beneficjentom.
W 2026 r. planowane jest zakończenie realizacji inwestycji i osiągnięcie wskaźnika dla
inwestycji - instalacja odnawialnych źródeł energii i termomodernizacja w 10 885
budynkach wielorodzinnych, oraz wykorzystanie całej alokacji inwestycji, wynoszącej
obecnie 240 mln euro. W zakresie inwestycji, w ramach programu TERMO planowana
kwota wypłat w 2026 r. z przeznaczeniem na granty wynosi 982 009 578,00 zł.
d) programy realizowane przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki
wodnej (WFOŚiGW)
· pilotażowy program wsparcia Spółdzielni Energetycznych
Celem programu jest rozwój spółdzielni energetycznych poprzez tworzenie lokalnych
źródeł zasilania energią, opartych na energii odnawialnej (tzw. OZE). Program ma wspierać
lokalne społeczności i gminy w obniżaniu oraz stabilizowaniu kosztów energii, zwiększać
ich niezależność energetyczną, a także wspomagać pracę Operatorów Sieci
Dystrybucyjnej. Kluczowym celem jest także budowanie bezpieczeństwa energetycznego
danego regionu.
Nabór rozpoczął się 24 listopada 2025 r. i trwa do 31 stycznia 2026 r. lub do wyczerpania
alokacji środków.
· projekt Doradztwa Energetycznego
2 Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej
ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1419)
-- 2 of 4 --
W celu ułatwienia mieszkańcom i samorządom dostępu do tych programów funkcjonuje
ogólnopolski projekt Doradztwa Energetycznego realizowany we współpracy
z 16 WFOŚiGW. W każdym funduszu funkcjonuje Zespół Doradców Energetycznych.
Jednym z głównych zadań projektu jest promocja, doradztwo i podnoszenie świadomości
oraz wiedzy mieszkańców, przedsiębiorców i władz lokalnych m.in. w zakresie
efektywności energetycznej i wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
· Ogólnopolski System Operatorski w Programie „Czyste Powietrze”
Wraz z nową odsłoną Programu „Czyste Powietrze” (PPCP) od 31 marca 2025 r. wdrażany
jest Ogólnopolski System Operatorów PPCP. Operatorem może zostać gmina, a w celu
zapewnienia dostępu do wsparcia w całym kraju, taką funkcję pełnią także WFOŚiGW.
Operatorzy pomagają beneficjentom na każdym etapie realizacji przedsięwzięcia – od
decyzji o modernizacji, przez realizację inwestycji, aż po jej rozliczenie. Do ich zadań należy
także identyfikacja gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym, osób
starszych czy wymagających pomocy w przeprowadzeniu termomodernizacji. W ramach
powiązanych z PPCP porozumień gminy otrzymują środki za każdy zrealizowany wniosek
w Programie i zyskują większe kompetencje w procesie realizacji Programu „Czyste
Powietrze” na swoim obszarze.
Wynagrodzenie jest następujące:
prowadzenie Punktu Konsultacyjno – Informacyjnego (PKI) - maksymalna, możliwa do
uzyskania przez gminę kwota to 35 000 zł na uruchomienie i prowadzenie punktu
Programu „Czyste Powietrze”. Środki mogą być przeznaczone m.in. na działania
edukacyjno-promocyjne, koszty zatrudnienia, wyposażenia, prowadzenie działań w
PKI, oznakowanie punktu. Jeśli gmina posiada podpisane porozumienie na
prowadzenie PKI otrzymuje środki za wystawione zaświadczenie na podstawie art.
411 ust. 10h ustawy Prawo ochrony środowiska;
pełnienie roli operatora (PPCP) - za każdy złożony i realizowany wniosek gmina
otrzymuje dofinasowanie w wysokości 1 700 zł (udział operatora jest obowiązkowy
dla wniosków w najwyższym poziomie dofinansowania oraz przy wniosku z
prefinansowaniem, a fakultatywnie z podwyższonego poziomu dofinansowania).
Według danych z WFOŚiGW we Wrocławiu3, w województwie dolnośląskim, którym jest
łącznie 169 gmin, 84 gmin przystąpiło do programu operatorskiego. Oznacza to, że około
49% gmin w regionie realizuje zadania operatora. Niestety miasto Nowa Ruda wciąż nie
przystąpiło do roli operatora programu „Czyste Powietrze”. Serdecznie zachęcamy
Państwa do przystąpienia. W razie pytań czy wątpliwości, pozostajemy, jako Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, do Państwa dyspozycji.
· Specjalny nabór w ramach Programu „Czyste Powietrze” dla właścicieli budynków
jednorodzinnych zniszczonych podczas powodzi we wrześniu 2024 r.
Adresowany jest on do mieszkańców województw: dolnośląskiego, opolskiego, lubuskiego
i śląskiego. Finansowany ze środków FEnIKS 2021–2027, obsługiwany przez WFOŚiGW
w Katowicach, Opolu, Wrocławiu i Zielonej Górze. Zakres dofinansowania obejmuje:
ocieplenie budynku, wymianę źródła ciepła, montaż OZE. Nabory wniosków prowadzone
są do 28.02.2026 r.
2. Czy resort będzie realizował 3 nabór programu Ciepłe Mieszkanie?
3 https://wfosigw.wroclaw.pl/czyste-powietrze/operatorzy
-- 3 of 4 --
Obecnie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej prowadzi
ewaluację programu oraz ustala jego nowe ramy, tak aby dostosować go do
obowiązujących przepisów. Decyzja dotycząca ogłoszenia trzeciego naboru Programu
„Ciepłe Mieszkanie” zostanie podjęta po zakończeniu tych prac.
Rok 2026 jest rokiem rozliczeniowym zarówno dla gmin, jak i dla WFOŚiGW. Łączna
wartość pierwotnie zawartych umów wyniosła 1 589 019 330,00 zł, natomiast po
uwzględnieniu aneksów aktualna wartość to 1 071 239 347,60 zł.
3. Czy w programie Ciepłe Mieszkanie nastąpią zmiany poprzez dodanie gmin i ich jednostek
do katalogu beneficjentów końcowych programu?
4. Czy resort rozważy dodatkową punktację dla samorządów, które mają problem z jakością
powietrza?
Od początku trwania Programu „Ciepłe Mieszkanie” wprowadzono dodatkowe 5%
w intensywności dofinansowania dla lokali mieszkalnych, w budynkach wielorodzinnych
położonym w miejscowości znajdującej się na liście gmin, w których występują
równocześnie przekroczenia poziomu dopuszczalnego dla pyłu PM10 i PM2,5 oraz
poziomu docelowego dla benzo(a)pirenu, określonych zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Środowiska4.
W ramach prowadzonego procesu oceny realizacji Programu Ciepłe Mieszkanie
i opracowywania nowych założeń programu, postulaty zgłoszone przez przedstawicieli
miasta Nowa Ruda zostaną wzięte pod uwagę i poddane konsultacjom. Narodowy
Fundusz będzie konsultował kwestie dotyczące możliwości, zasad i formuły nowych
naborów, z przedstawicielami gmin, WFOŚiGW oraz Ministerstwem Klimatu i Środowiska,
a także innymi interesariuszami procesu opracowywania mechanizmu wsparcia.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KRPM.
4 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych
substancji w powietrzu (Dz. U. tj. z 2021 r. poz. 845)
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DPN-WWM.050.68.2025.MM
4123263.16762337.13627837
Warszawa, 29-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Moniki Wielichowskiej (znak:
K10INT13983)
Temat: uruchomienia programu wsparcia na rzecz gminy miejskiej Nowa Ruda mającego
na celu ograniczenie niskiej emisji przez dofinansowanie kompleksowej
termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w 21 budynkach komunalnych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w zawiązku z interpelacją nr K10INT13983 Posłanki Moniki Wielichowskiej przekazuję
poniżej odpowiedź.
1. Z jakich programów wsparcia może skorzystać taka Gmina jak Nowa Ruda?
W ramach aktualnie funkcjonujących narzędzi wsparcia gmina Nowa Ruda może
skorzystać z programów ukierunkowanych na poprawę efektywności energetycznej
budynków, redukcję niskiej emisji oraz modernizację infrastruktury publicznej i
mieszkaniowej. Podstawowymi źródłami finansowania dla gminy mogą być:
a) Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS)
Gmina może ubiegać się o wsparcie w ramach programu FEnIKS, w tym w szczególności
w działaniu 10.2 RESTORE, które umożliwia odbudowę i modernizację infrastruktury
użyteczności publicznej zniszczonej na skutek powodzi, przy dofinansowaniu sięgającym
95% kosztów kwalifikowanych. Alokacja na powyższe działanie wynosi 70 mln euro, tj.
295 mln zł. Dofinansowanie udzielane jest w formie dotacji a nabór wniosków trwa od
23.06.2025 do 31.03.2026.
b) Regionalne Programy Operacyjne
Regionalne środki dostępne w ramach Funduszy Europejskich dla Dolnego Śląska 2021–
20271, gdzie przewidziano łącznie ponad 1 mld 734 mln euro plus dodatkowe 581 mln
euro z nowego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) na rozwój regionu.
Znacząca część przeznaczona jest na działania związane z transformacją energetyczną,
poprawą jakości powietrza, ograniczeniem emisji oraz rozwój zrównoważonego
transportu. Środki te obejmują m.in. termomodernizację budynków, instalację
1 https://funduszeuedolnoslaskie.pl/poradnik/4659-fundusze-europejskie-dla-dolnego-slaska-2021-
2027
-- 1 of 4 --
odnawialnych źródeł energii, wymianę źródeł ciepła oraz inwestycje w transport
publiczny.
c) Program TERMO, obsługiwany przez Bank Gospodarstwa Krajowego
Program TERMO ma przyczynić się do poprawy efektywności energetycznej budynków
oraz wzrostu wykorzystania odnawialnych źródeł energii. W programie udostępniamy
różne formy dofinansowań - premie lub granty na przedsięwzięcia remontowe,
termomodernizacyjne i odnawialne źródła energii. Źródłem finansowania premii są środki
pochodzące z budżetu państwa, którymi rozporządza Minister Finansów i Gospodarki.
Granty są finansowane ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
(KPO). Program funkcjonuje na podstawie ustawy o wspieraniu termomodernizacji
i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków2.
Pomoc finansowa, w ramach dysponowanych przez fundusz środków oferowana jest w
postaci:
premii termomodernizacyjnej,
premii remontowej
premii kompensacyjnej,
premii na poprawę stanu technicznego Mieszkaniowego Zasobu Gmin (MZG),
premii powodziowej.
Aktualnie czasowo wstrzymano nabór w trzech komponentach: premii
termomodernizacyjnej, remontowej i MZG, z powodu wyczerpania alokacji na rok 2025
w Funduszu Termomodernizacji i Remontów. Wznowienie przyjmowania wniosków
nastąpi po przywróceniu dostępności środków w 2026 r. i obejmie przyjmowanie
wniosków o wsparcie, przyznawanie grantów oraz wypłaty środków beneficjentom.
W 2026 r. planowane jest zakończenie realizacji inwestycji i osiągnięcie wskaźnika dla
inwestycji - instalacja odnawialnych źródeł energii i termomodernizacja w 10 885
budynkach wielorodzinnych, oraz wykorzystanie całej alokacji inwestycji, wynoszącej
obecnie 240 mln euro. W zakresie inwestycji, w ramach programu TERMO planowana
kwota wypłat w 2026 r. z przeznaczeniem na granty wynosi 982 009 578,00 zł.
d) programy realizowane przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki
wodnej (WFOŚiGW)
· pilotażowy program wsparcia Spółdzielni Energetycznych
Celem programu jest rozwój spółdzielni energetycznych poprzez tworzenie lokalnych
źródeł zasilania energią, opartych na energii odnawialnej (tzw. OZE). Program ma wspierać
lokalne społeczności i gminy w obniżaniu oraz stabilizowaniu kosztów energii, zwiększać
ich niezależność energetyczną, a także wspomagać pracę Operatorów Sieci
Dystrybucyjnej. Kluczowym celem jest także budowanie bezpieczeństwa energetycznego
danego regionu.
Nabór rozpoczął się 24 listopada 2025 r. i trwa do 31 stycznia 2026 r. lub do wyczerpania
alokacji środków.
· projekt Doradztwa Energetycznego
2 Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej
ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1419)
-- 2 of 4 --
W celu ułatwienia mieszkańcom i samorządom dostępu do tych programów funkcjonuje
ogólnopolski projekt Doradztwa Energetycznego realizowany we współpracy
z 16 WFOŚiGW. W każdym funduszu funkcjonuje Zespół Doradców Energetycznych.
Jednym z głównych zadań projektu jest promocja, doradztwo i podnoszenie świadomości
oraz wiedzy mieszkańców, przedsiębiorców i władz lokalnych m.in. w zakresie
efektywności energetycznej i wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
· Ogólnopolski System Operatorski w Programie „Czyste Powietrze”
Wraz z nową odsłoną Programu „Czyste Powietrze” (PPCP) od 31 marca 2025 r. wdrażany
jest Ogólnopolski System Operatorów PPCP. Operatorem może zostać gmina, a w celu
zapewnienia dostępu do wsparcia w całym kraju, taką funkcję pełnią także WFOŚiGW.
Operatorzy pomagają beneficjentom na każdym etapie realizacji przedsięwzięcia – od
decyzji o modernizacji, przez realizację inwestycji, aż po jej rozliczenie. Do ich zadań należy
także identyfikacja gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym, osób
starszych czy wymagających pomocy w przeprowadzeniu termomodernizacji. W ramach
powiązanych z PPCP porozumień gminy otrzymują środki za każdy zrealizowany wniosek
w Programie i zyskują większe kompetencje w procesie realizacji Programu „Czyste
Powietrze” na swoim obszarze.
Wynagrodzenie jest następujące:
prowadzenie Punktu Konsultacyjno – Informacyjnego (PKI) - maksymalna, możliwa do
uzyskania przez gminę kwota to 35 000 zł na uruchomienie i prowadzenie punktu
Programu „Czyste Powietrze”. Środki mogą być przeznaczone m.in. na działania
edukacyjno-promocyjne, koszty zatrudnienia, wyposażenia, prowadzenie działań w
PKI, oznakowanie punktu. Jeśli gmina posiada podpisane porozumienie na
prowadzenie PKI otrzymuje środki za wystawione zaświadczenie na podstawie art.
411 ust. 10h ustawy Prawo ochrony środowiska;
pełnienie roli operatora (PPCP) - za każdy złożony i realizowany wniosek gmina
otrzymuje dofinasowanie w wysokości 1 700 zł (udział operatora jest obowiązkowy
dla wniosków w najwyższym poziomie dofinansowania oraz przy wniosku z
prefinansowaniem, a fakultatywnie z podwyższonego poziomu dofinansowania).
Według danych z WFOŚiGW we Wrocławiu3, w województwie dolnośląskim, którym jest
łącznie 169 gmin, 84 gmin przystąpiło do programu operatorskiego. Oznacza to, że około
49% gmin w regionie realizuje zadania operatora. Niestety miasto Nowa Ruda wciąż nie
przystąpiło do roli operatora programu „Czyste Powietrze”. Serdecznie zachęcamy
Państwa do przystąpienia. W razie pytań czy wątpliwości, pozostajemy, jako Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, do Państwa dyspozycji.
· Specjalny nabór w ramach Programu „Czyste Powietrze” dla właścicieli budynków
jednorodzinnych zniszczonych podczas powodzi we wrześniu 2024 r.
Adresowany jest on do mieszkańców województw: dolnośląskiego, opolskiego, lubuskiego
i śląskiego. Finansowany ze środków FEnIKS 2021–2027, obsługiwany przez WFOŚiGW
w Katowicach, Opolu, Wrocławiu i Zielonej Górze. Zakres dofinansowania obejmuje:
ocieplenie budynku, wymianę źródła ciepła, montaż OZE. Nabory wniosków prowadzone
są do 28.02.2026 r.
2. Czy resort będzie realizował 3 nabór programu Ciepłe Mieszkanie?
3 https://wfosigw.wroclaw.pl/czyste-powietrze/operatorzy
-- 3 of 4 --
Obecnie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej prowadzi
ewaluację programu oraz ustala jego nowe ramy, tak aby dostosować go do
obowiązujących przepisów. Decyzja dotycząca ogłoszenia trzeciego naboru Programu
„Ciepłe Mieszkanie” zostanie podjęta po zakończeniu tych prac.
Rok 2026 jest rokiem rozliczeniowym zarówno dla gmin, jak i dla WFOŚiGW. Łączna
wartość pierwotnie zawartych umów wyniosła 1 589 019 330,00 zł, natomiast po
uwzględnieniu aneksów aktualna wartość to 1 071 239 347,60 zł.
3. Czy w programie Ciepłe Mieszkanie nastąpią zmiany poprzez dodanie gmin i ich jednostek
do katalogu beneficjentów końcowych programu?
4. Czy resort rozważy dodatkową punktację dla samorządów, które mają problem z jakością
powietrza?
Od początku trwania Programu „Ciepłe Mieszkanie” wprowadzono dodatkowe 5%
w intensywności dofinansowania dla lokali mieszkalnych, w budynkach wielorodzinnych
położonym w miejscowości znajdującej się na liście gmin, w których występują
równocześnie przekroczenia poziomu dopuszczalnego dla pyłu PM10 i PM2,5 oraz
poziomu docelowego dla benzo(a)pirenu, określonych zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Środowiska4.
W ramach prowadzonego procesu oceny realizacji Programu Ciepłe Mieszkanie
i opracowywania nowych założeń programu, postulaty zgłoszone przez przedstawicieli
miasta Nowa Ruda zostaną wzięte pod uwagę i poddane konsultacjom. Narodowy
Fundusz będzie konsultował kwestie dotyczące możliwości, zasad i formuły nowych
naborów, z przedstawicielami gmin, WFOŚiGW oraz Ministerstwem Klimatu i Środowiska,
a także innymi interesariuszami procesu opracowywania mechanizmu wsparcia.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KRPM.
4 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych
substancji w powietrzu (Dz. U. tj. z 2021 r. poz. 845)
-- 4 of 4 --