Interpelacja w sprawie realizacji deklaracji składanych w trakcie posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej w zakresie spółdzielni energetycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13976
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi, ministra energii
w sprawie realizacji deklaracji składanych w trakcie posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej w zakresie spółdzielni energetycznych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 02-12-2025
Szanowni Panowie Ministrowie,
spółdzielnie energetyczne są jednym z najważniejszych narzędzi obniżania kosztów energii w rolnictwie, przetwórstwie i na obszarach wiejskich – co potwierdzają zarówno analizy MRiRW i KOWR, jak i opinie ekspertów oraz doświadczenia innych państw UE. W świetle rosnących kosztów energii, presji zagranicznej konkurencji, a także wyzwań związanych z forsowanym przez Komisję Europejską Europejskim Zielonym Ładem rozwój tego modelu jest nie tylko potrzebą, ale koniecznością.
Tym bardziej dziwi fakt, że – mimo jednoznacznych deklaracji składanych w Sejmie przez obecną wiceminister rolnictwa Małgorzatę Gromadzką – brak jest realnych efektów, konkretnych działań oraz wdrożeń, które faktycznie pozwoliłyby polskim rolnikom, gminom i zakładom przetwórczym korzystać z potencjału spółdzielni energetycznych.
Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej przewodnicząca zespołu, a obecnie wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka stwierdziła, że:
„W kwestii rozwoju i polskiej produkcji rolnej, a także przemysłu przetwórczego i szeregu innych gałęzi, energia jest czynnikiem, który wpływa na opłacalność w wielu aspektach, dlatego też bardzo dobrym rozwiązaniem jest tworzenie spółdzielni energetycznych”.
Trudno o bardziej jednoznaczną deklarację, tym bardziej że minister Gromadzka poinformowała również, że 23 stycznia 2025 r. odbyła spotkanie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące właśnie spółdzielni energetycznych.
Skoro zatem Pani Minister, jako poseł i przewodnicząca zespołu, jasno formułowała priorytety, a następnie – jako wiceminister – zapowiadała podjęcie działań, to dziś zasadne jest pytanie: Co zostało faktycznie zrobione?, tym bardziej że podczas tego samego posiedzenia zespołu dyrektor Jarosław Wiśniewski wskazywał:
„Spółdzielczość na obszarach wiejskich jest dobrze znana, ważne, żeby wykorzystać z tej formy prawnej te właściwości, które pozwalają uzyskać korzyści”.
Słusznie – ale samymi deklaracjami korzyści się nie osiągnie.
Rolnicy pytają o konkrety: procedury, terminy, przyłączenia, bariery legislacyjne, wsparcie dla JST, zmiany w PZP, działania szkoleniowe, stan rejestracji spółdzielni, odmowy OSD, średni czas przyłączeń, opodatkowanie nadwyżek energii.
Rolnicy, przedsiębiorcy rolno-spożywczy i JST nie potrzebują deklaracji – potrzebują realnych działań, legislacji i rozwiązań, dzięki którym spółdzielnie energetyczne staną się w Polsce rzeczywistym narzędziem wzmacniania lokalnej gospodarki, a nie tylko pustymi deklaracjami polityków uśmiechniętej koalicji.
W imieniu rolników oraz środowiska polskiej produkcji rolnej proszę o szczegółową odpowiedź na każde z poniższych pytań:
1. Proszę o przedstawienie pełnej informacji dotyczącej spotkania w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 stycznia 2025 r., o którym mówiła minister Małgorzata Gromadzka, w tym:
pełną notatkę ze spotkania,
listę uczestników,
tematykę obrad,
podjęte ustalenia i decyzje,
wskazanie jednostek odpowiedzialnych za ich realizację,
harmonogram wykonania,
dane na temat wykonanych dotąd działań.
2. Ile szkoleń, warsztatów i spotkań informacyjnych dotyczących spółdzielni energetycznych zorganizowało MRiRW, ODR-y oraz jednostki podległe od początku 2024 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?
Proszę o przedstawienie:
dat,
miejsc,
liczby uczestników (z podziałem na rolników, JST, przedsiębiorców, organizacje),
zakresów tematycznych,
materiałów (prezentacje, notatki),
wykładowców,
poniesionych kosztów.
3. Jakie działania zostały podjęte przez MRiRW w zakresie umożliwienia gminom informowania mieszkańców o spółdzielniach energetycznych, o czym mówiła minister Gromadzka? Proszę o wskazanie konkretnych narzędzi, wytycznych, kampanii lub rekomendacji.
4. Jakie zmiany legislacyjne zostały przeprowadzone od 23 stycznia 2025 r. w celu ułatwienia zakładania i funkcjonowania spółdzielni energetycznych?
Proszę o przedstawienie:
zmienionych ustaw,
zmienionych rozporządzeń,
projektów ustaw w toku,
analiz i ocen skutków regulacji.
5. Jakie działania podjęto w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla spółdzielni energetycznych i ich członków? Proszę o opis podjętych kroków i ich efektów.
6. Jakie zmiany w Prawie zamówień publicznych zostały zaproponowane lub wdrożone, aby umożliwić jednostkom samorządu terytorialnego udział w spółdzielniach energetycznych oraz zakup energii od tych spółdzielni?
7. Czy prowadzone są prace legislacyjne mające na celu rozszerzenie zakresu działalności spółdzielni rolników o funkcje spółdzielni energetycznych? Jeżeli tak – proszę o informację o stanie prac.
8. Jakie działania podjęto w zakresie opodatkowania nadwyżek energii oddawanej do sieci przez członków spółdzielni energetycznych (podatek dochodowy od energii niewykorzystanej)? Czy resort przewiduje zmianę tych regulacji?
9. Proszę o przedstawienie pełnej informacji o odmowach wydania warunków przyłączenia dla instalacji planowanych w ramach spółdzielni energetycznych w latach 2024 i 2025, z podziałem na:
operatorów,
województwa,
moc instalacji,
rodzaj źródeł (PV, wiatr, biogaz).
10. Ile warunków przyłączenia wydano w latach 2024–2025, ile z nich wykorzystano, a ile wygasło lub zostało odsprzedanych?
Proszę o dane dotyczące:
skali „handlu warunkami przyłączeniowymi”,
działań podjętych przez MRiRW w celu jego wyeliminowania.
11. Czy ministerstwo wprowadziło lub planuje wprowadzić preferencje przyłączeniowe dla jednostek samorządu terytorialnego oraz spółdzielni energetycznych? Jeżeli tak – w jakim zakresie?
12. Jaki był średni czas oczekiwania na przyłączenie instalacji OZE planowanej w ramach spółdzielni energetycznej w latach 2024–2025?
13. Jak ministerstwo zamierza rozwiązać problem braku przystosowania sieci dystrybucyjnych do przyjmowania nowych źródeł energii, który był sygnalizowany podczas posiedzenia zespołu? Proszę o przedstawienie diagnozy oraz planu działań.
14. Na jakim etapie znajdują się prace nad ujednoliceniem procedur zawierania umów ze sprzedawcami energii oraz nad określeniem zasad i terminów rozliczeń między spółdzielniami energetycznymi a operatorami sieci?
15. Czy przygotowano wzorcowe umowy, procedury i wytyczne dla spółdzielni energetycznych na poziomie krajowym?
16. Jakie działania podjęto w celu skrócenia procedury wpisu spółdzielni energetycznych do wykazu prowadzonego przez KOWR?
Proszę o przedstawienie:
średniego czasu wpisu (2024–2025),
liczby zgłoszeń,
liczby odmów.
17. Ile spółdzielni energetycznych powstało w latach 2024 i 2025?
Proszę o tabelę zawierającą:
nazwy,
lokalizację (gmina, powiat, województwo),
obszar działania (liczba gmin),
liczbę członków (rolnicy, JST, przedsiębiorcy),
moc zainstalowaną i rodzaj instalacji,
stan realizacji inwestycji,
zgłaszane bariery i problemy.
18. Jakie działania podjęto w celu obniżenia kosztów energii dla sektora mleczarskiego, przetwórczego, chłodniczego i innych branż rolnych poprzez rozwój spółdzielni energetycznych?
19. Jaka jest strategia rządu dotycząca rozwoju spółdzielni energetycznych na obszarach wiejskich? Proszę o przedstawienie dokumentu lub informację o jego braku.
20. Jakie postulaty dotyczące spółdzielni energetycznych zostały zgłoszone przez Parlamentarny Zespół ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej oraz przez minister Małgorzatę Gromadzką?
Proszę o wskazanie:
treści postulatu,
daty zgłoszenia,
jednostki odpowiedzialnej,
stanu realizacji każdego postulatu.
Z poważaniem
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (23)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
30322 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 29 grudnia 2025 r.
Znak sprawy: RRE.woze.058.4.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 13976 w sprawie realizacji deklaracji składanych w trakcie
posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej
w zakresie spółdzielni energetycznych
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 13976 z dnia 8 grudnia 2025 r. Pani Poseł Anny
Gembickiej i Pana Posła Jarosława Sachajko przedstawiam następujące informacje.
1. Proszę o przedstawienie pełnej informacji dotyczącej spotkania w Ministerstwie Rolnictwa
z dnia 23 stycznia 2025 r., o którym mówiła minister Małgorzata Gromadzka, w tym:
a. pełną notatkę ze spotkania,
b. listę uczestników,
c. tematykę obrad,
d. podjęte ustalenia i decyzje,
e. wskazanie jednostek odpowiedzialnych za ich realizację,
f. harmonogram wykonania,
g. dane na temat wykonanych dotąd działań.
Spotkanie, które odbyło się w MRiRW w dniu 23 stycznia 2025 r. zostało
zorganizowane z inicjatywy grupy posłów reprezentujących Parlamentarny Zespół
ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej oraz Parlamentarny Zespół
ds. Rozwoju Obszarów Wiejskich. W spotkaniu oprócz Pana Michała Kołodziejczaka
ówczesnego Sekretarza Stanu, ze strony MRiRW udział wzięli Pan Szymon Milewski
-- 1 of 14 --
2
Zastępca Dyrektora Departamentu Rynków Rolnych i Transformacji Energetycznej
Obszarów Wiejskich oraz Pan Jarosław Wiśniewski Radca w Departamencie Rynków
Rolnych i Transformacji Energetycznej Obszarów Wiejskich. Ze strony posłów udział
wzięli: Pani Poseł Małgorzata Gromadzka, Pan Poseł Marek Jan Chmielewski Pan
Poseł Łukasz Horbatowski, Pan Poseł Piotr Kandyba, Pani Poseł Bożena Lisowska.
Spotkanie miało na celu zapoznanie się posłów, przed zaplanowanym na ten dzień
posiedzeniem połączonych Parlamentarnych Zespołów, z tematyką spółdzielni
energetycznych i miało charakter informacyjny. Posłowie zapoznali się
z dotychczasowymi działaniami MRiRW na rzecz rozwoju spółdzielni energetycznych
obejmującymi m.in.:
zrealizowany projekt „RENALDO”, którego celem było zapewnienie wsparcia
eksperckiego dla założenia w Polsce pilotażowych spółdzielni energetycznych,
opracowany kalkulator służący do optymalizacji doboru rodzaju i wielkości
instalacji do energetycznego zapotrzebowania projektowanej spółdzielni
energetycznej,
przygotowany dla zainteresowanych założeniem spółdzielni energetycznej
podręcznik przedstawiający każdy z etapów zakładania spółdzielni
energetycznej oraz przydatne wzory dokumentów,
prowadzone przez KOWR działania informacyjno-szkoleniowe.
2. Ile szkoleń, warsztatów i spotkań informacyjnych dotyczących spółdzielni energetycznych
zorganizowało MRiRW, ODR-y oraz jednostki podległe od początku 2024 r. do dnia
sporządzenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?
Dane zostały przedstawione w załączonej tabeli.
3. Jakie działania zostały podjęte przez MRiRW w zakresie promowania wśród gmin
informowania mieszkańców o spółdzielniach energetycznych, o czym mówiła minister
Gromadzka? Proszę o wskazanie konkretnych narzędzi, wytycznych, kampanii lub
rekomendacji.
Działania informacyjne MRiRW w tym zakresie podejmowane są w ścisłej
współpracy z KOWR, który na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 10 lutego
2017 r.
o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa zobowiązany jest wspierać działania na
-- 2 of 14 --
3
rzecz odnawialnych źródeł energii, w szczególności w rolnictwie. Od początku
2024 r. KOWR realizował następujące działania:
prowadzono dedykowaną zagadnieniom OZE stronę internetową
www.energiazrolnictwa.pl z zakładką „spółdzielnie energetyczne” oraz
komunikację na social media KOWR dotyczącą działań i informacji w zakresie
spółdzielni energetycznych,
przesyłano do jst pocztą elektroniczną zaproszenia do udziału w szkoleniach
nt. biogazowni rolniczych i spółdzielni energetycznych (2025 r.),
przesyłano do wójtów i burmistrzów pismo zapraszające gminy do wzięcia
udziału w ankiecie online dot. funkcjonowania na terenie gminy spółdzielni
energetycznej. Ankieta została rozesłana do 2177 gmin wiejskich i miejsko-
wiejskich. W odpowiedzi uzyskano 1181 wypełnionych ankiet, w których ponad
500 gmin wyraziło chęć założenia lub bycia członkiem spółdzielni energetycznej,
zorganizowano regionalne konferencje, w tym: OT KOWR w Opolu –
Konferencja „Spółdzielnie energetyczne – przyszłość lokalnej energii”, OT
KOWR w Gorzowie Wielkopolskim – Konferencja „Spółdzielnie energetyczne –
dlaczego warto je tworzyć”,
przygotowano i rozdystrybuowano ulotki informacyjno-promocyjne na
wydarzeniach realizowanych przez jst oraz podczas wydarzeń branżowych
skierowanych m.in. do przedstawicieli gmin np. Kongres Społeczności
Energetycznych, Forum Miasteczek, Kongres Biometanu, Kongres Biogazu i
inne,
zrealizowano komplet publikacji w prasie branżowej obejmujących artykuły
o działaniach na rzecz wsparcia OZE, w tym nt. zakładania i funkcjonowania
spółdzielni energetycznych oraz promowania bezpłatnej oferty szkoleniowej
skierowanej także do przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego:
o Wieści Rolnicze (2024 r. – 2 publikacje, 2025 r. – 1 publikacja); artykuły
promowane także na stronie internetowej i mediach społecznościowych
wydawcy,
o Zielona Gmina (2025 r. – 2 publikacje); magazyn dystrybuowany do jst,
podczas targów i konferencji branżowych,
o Strefa Agro (2025 r.- 1 publikacja); magazyn dystrybuowany w ODR-ach,
zrealizowano kampanie w Internecie:
-- 3 of 14 --
4
o w 2024 r. – kampania banerowa promująca OZE na 7 portalach
informacyjnych o zasięgu ogólnopolskim, 16 serwisach informacyjnych
o zasięgu regionalnym oraz 8 portalach branżowych dotyczących tematyki
OZE, rynku energii i treści samorządowych. Przez 6 tygodni promowano
źródło informacyjno-promocyjne – stronę www.energiazrolnictwa.pl.
Uzyskano 600 mln wyświetleń,
o w 2025 r. - kampania na YouTube promująca animacje nt. spółdzielni
energetycznych oraz biogazowni rolniczych, oraz na portalach reklama
banerowa GDN kierująca użytkowników do strony
www.energiazrolnictwa.pl. Uzyskano ponad 700 mln wyświetleń na
portalach oraz ponad 10 mln na YouTube.
zrealizowano kampanię spotową w telewizji ogólnopolskiej obejmującą działania
na rzecz wsparcia OZE, w tym biogazowni rolniczych oraz spółdzielni
energetycznych (2024 r. – promocja spotów o biogazowniach rolniczych
i spółdzielniach energetycznych). Działania prowadzone w kanale tv objęły
emisję dwóch spotów informacyjnych na temat biogazowni rolniczych oraz
jednego spotu na temat spółdzielni energetycznych.
Jednocześnie resort rolnictwa we współpracy z Kujawsko-Pomorskim Ośrodkiem
Doradztwa Rolniczego kontynuował comiesięczne spotkania informacyjne w
ramach Ogólnopolskiego Forum Spółdzielni Energetycznych.
Ponadto, MRiRW skierowało do wojewodów pismo na temat spółdzielni
energetycznych, informujące m.in. o tym, gdzie można znaleźć wszelkie wskazówki
oraz rzetelne informacje, a także najbliższe planowane wydarzenia w tym obszarze,
z prośbą o rozpropagowanie tych informacji wśród jednostek samorządu
terytorialnego.
4. Jakie zmiany legislacyjne zostały przeprowadzone od 23 stycznia 2025 r. w celu
ułatwienia zakładania i funkcjonowania spółdzielni energetycznych?
Proszę o przedstawienie:
1. zmienionych ustaw,
2. zmienionych rozporządzeń,
3. projektów ustaw w toku,
4. analiz i ocen skutków regulacji.
-- 4 of 14 --
5
We wskazanym okresie prowadzone były prace nad szeregiem projektów aktów
prawnych przygotowywanych przez właściwe organy administracji państwowej,
w szczególności w zakresie energii i odnawialnych źródeł energii. MRiRW zgłosiło
następujące propozycje dotyczące:
umożliwienia udziału przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego
w organach tworzonych spółdzielni energetycznych,
wyłączenia z tzw. „obliga giełdowego” energii elektrycznej wytworzonej
w ramach spółdzielni energetycznej lub przez jej członków,
zwolnienia z akcyzy dla zużycia energii elektrycznej wyprodukowanej z OZE
przez spółdzielnie energetyczne,
zagwarantowania możliwości przyłączenia do sieci dla stabilnych źródeł energii
jakimi są biogazownie rolnicze i małe elektrownie wodne,
ograniczania mocy wprowadzanej do sieci elektroenergetycznej lub odłączeniu
instalacji działających w ramach spółdzielni energetycznych lub stabilnych
źródeł energii (biogazowni, małych elektrowni wodnych), w ostatniej kolejności,
trybu i kolejności postępowania tworzonych spółdzielni energetycznych
w odniesieniu do zawieranych umów ze sprzedawcą oraz późniejszej rejestracji
w wykazie KOWR,
zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla spółdzielni energetycznych
w zakresie przekazywania sprawozdań rocznych do KOWR,
zwolnienia wszystkich zamawiających publicznych, w szczególności jednostek
samorządu terytorialnego ze stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych
w przypadku, gdy staną się członkami danej spółdzielni energetycznej.
Powyższe propozycje były zgłaszane w ramach uzgodnień m.in.:
projektu ustawy o likwidacji barier utrudniających funkcjonowanie jednostek
samorządu terytorialnego (UD 309),
projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy
o odnawialnych źródłach energii (UD 284),
projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych
ustaw (UC 84),
projektu ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii
elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw
(UD 162),
-- 5 of 14 --
6
projektu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień od podatku
akcyzowego (Nr 1000).
5. Jakie działania podjęto w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla spółdzielni
energetycznych i ich członków? Proszę o opis podjętych kroków i ich efektów.
Działania podjęte przez MRiRW zostały przedstawione w pkt 4.
6. Jakie zmiany w prawie zamówień publicznych zostały zaproponowane lub wdrożone, aby
ułatwić jednostkom samorządu terytorialnego udział w spółdzielniach energetycznych
oraz zakup energii od tych spółdzielni?
W wyniku uzgodnień z Ministerstwem Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwem
Klimatu i Środowiska, w projekcie ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w
zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (UD 89), w części
dotyczącej zmiany ustawy o odnawialnych źródłach energii, dodano przepis
wyłączający obowiązek stosowania Prawa zamówień publicznych w odniesieniu do:
1) zakładania i rejestracji spółdzielni energetycznej, przystępowania do niej
członków i włączania do niej punktów poboru energii,
2) sumarycznego bilansowania energii elektrycznej wprowadzonej i pobranej przez
spółdzielnię energetyczną oraz jej wszystkich członków,
3) rozliczania lub zakupu energii elektrycznej między sprzedawcą, spółdzielnią
energetyczną oraz jej poszczególnymi członkami,
4) zakupu energii elektrycznej dla punktów poboru energii, włączonych do
spółdzielni energetycznej, od sprzedawcy, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, jej
dystrybucji
i dostarczania w celu pokrycia niedoborów tej energii, pozostałych po
przeprowadzeniu bilansowania i rozliczenia,
5) bilansowania, rozliczania, zakupu lub dostarczania biogazu, biogazu rolniczego,
biometanu lub ciepła, między spółdzielnią energetyczną i jej poszczególnymi
członkami.
Jednocześnie wskazano, że w powyższym zakresie stosuje się wyłącznie przepisy
ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze, ustawy z dnia 4 października
2018 r. o spółdzielniach rolników, ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks
cywilny lub ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne.
-- 6 of 14 --
7
7. Czy prowadzone są prace legislacyjne mające na celu rozszerzenie zakresu działalności
spółdzielni rolników o funkcje spółdzielni energetycznych? Jeżeli tak — proszę o informację
o stanie prac.
Ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1762) rozszerzono przedmiot
działalności spółdzielni rolników o wytwarzanie energii elektrycznej lub biogazu, lub
biogazu rolniczego, lub biometanu, lub ciepła ze źródeł odnawialnych w instalacjach
odnawialnego źródła energii, obrotu nimi lub ich magazynowania, dokonywanego
w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz tej spółdzielni oraz jej
członków (art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach
rolników).
8. Jakie działania podjęto w zakresie opodatkowania nadwyżek energii oddawanej do sieci
przez członków spółdzielni energetycznych (podatek dochodowy od energii
niewykorzystanej)? Czy resort przewiduje zmianę tych regulacji?
MRiRW nie prowadziło dotychczas prac w powyższym zakresie. Wskazać należy, że
w kwestiach związanych z polityką podatkową właściwy jest Minister Finansów i
Gospodarki.
9. Proszę o przedstawienie pełnej informacji o odmowach wydania warunków przyłączenia
dla instalacji planowanych w ramach spółdzielni energetycznych w latach 2024 i 2025 —
z podziałem na:
a. operatorów,
b. województwa,
c. moc instalacji,
d. rodzaj źródeł (PV, wiatr, biogaz).
Informuję, że to pytanie jest poza zakresem właściwości Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.
10. Ile warunków przyłączenia wydano w latach 2024–2025, ile z nich wykorzystano, a ile
wygasło lub zostało odsprzedanych?
Proszę o dane dotyczące:
a. skali „handlu warunkami przyłączeniowymi”,
b. działań podjętych przez MRiRW w celu jego wyeliminowania.
-- 7 of 14 --
8
Informuję, że to pytanie jest poza zakresem właściwości Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.
11. Czy ministerstwo wprowadziło lub planuje wprowadzić preferencje przyłączeniowe dla
jednostek samorządu terytorialnego oraz spółdzielni energetycznych? Jeżeli tak — w jakim
zakresie?
Preferencje dotyczące wydania warunków przyłączenia dla spółdzielni
energetycznych i ich członków zostały już wprowadzone ustawą z dnia 17 sierpnia
2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1762) i są określone w art. 7 pkt 8d14 ustawy z dnia
10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne.
Na podstawie tego przepisu przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się
przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej nie może odmówić wydania
warunków przyłączenia instalacji odnawialnego źródła energii, która będzie
wytwarzać energię elektryczną w ramach spółdzielni energetycznej, jeżeli:
1) o przyłączenie ubiega się podmiot będący członkiem spółdzielni, którego instalacja
będzie wytwarzać energię elektryczną na potrzeby odbiorców końcowych
spółdzielni energetycznej:
a) zasilanych z jednej i tej samej stacji transformatorowej przetwarzającej
średnie napięcie na niskie napięcie co ten podmiot, lub
b) zasilanych z więcej niż jednej stacji transformatorowej przetwarzającej
średnie napięcie na niskie napięcie lub zasilanych z sieci średniego napięcia, które
są ze sobą bezpośrednio połączone, do której będzie podłączony ten podmiot;
2) łączna moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji odnawialnego źródła
energii, które będą wytwarzać energię elektryczną na potrzeby odbiorców
końcowych, o których mowa w pkt 1:
a) nie jest większa niż 80% łącznej mocy określonej w wydanych warunkach
przyłączenia lub w umowach o przyłączenie do sieci dla tych odbiorców
końcowych,
b) umożliwia pokrycie w ciągu każdej godziny nie mniej niż 50% łącznych dostaw
energii elektrycznej do tych odbiorców końcowych.
-- 8 of 14 --
9
12. Jaki był średni czas oczekiwania na przyłączenie instalacji planowanych w ramach
spółdzielni energetycznej w latach 2024–2025?
Informuję, że to pytanie jest poza zakresem właściwości Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.
13. Jak ministerstwo zamierza rozwiązać problem braku przystosowania sieci
dystrybucyjnych do przyjmowania nowych źródeł energii, który był sygnalizowany
podczas posiedzenia zespołu? Proszę o przedstawienie diagnozy oraz planu działań.
Z inicjatywy MRiRW w ramach rewizji KPO i przyjętego planu REPowerEU, na
rozwiązanie problemu braku przystosowania sieci dystrybucyjnych do przyjmowania
nowych źródeł energii przewidziane zostało działanie „G1.1.4. Budowa lub
modernizacja sieci dystrybucyjnych energii elektrycznej na obszarach wiejskich
w celu umożliwiania przyłączania nowych źródeł OZE” z budżetem ponad
970 mln euro. Odpowiedzialnym za wdrażanie tego działania jest Minister Klimatu
i Środowiska. Nabór wniosków prowadzony przez NFOŚiGW trwał od 7 marca
2025 r. do 31 lipca 2025 r.
W grudniu i listopadzie 2025 r. Rada Nadzorcza NFOŚiGW zatwierdziła 10 wniosków
operatorów systemu dystrybucyjnego złożonych w naborze na dofinansowanie
inwestycji na terenach wiejskich. Dzięki wsparciu możliwe będzie przyłączenie do
sieci odnawialnych źródeł energii w wielu lokalizacjach na terenie całego
kraju. Beneficjentami programu są operatorzy: Energa Operator, Tauron
Dystrybucja, PGE Dystrybucja oraz Enea Operator. Dofinansowanie będzie
przyznane w formie dotacji do 75% kosztów kwalifikowanych.
Zakładanymi efektami zrealizowanych przedsięwzięć będą:
budowa lub modernizacja linii elektroenergetycznych na długości 914 km,
budowa lub modernizacja stacji elektroenergetycznych na różnych poziomach
napięć - 24,6 tys.,
zakup i instalacja liczników zdalnego odczytu (LZO) z analizatorami jakości
energii - łącznie 407 tys.,
możliwość przyłączenia do sieci odnawialnych źródeł energii o łącznej mocy
zainstalowanej 1 237 MW.
-- 9 of 14 --
10
14. Na jakim etapie są prace nad ujednoliceniem procedur zawierania umów ze sprzedawcami
energii oraz nad określeniem zasad i terminów rozliczeń między spółdzielniami
energetycznymi a operatorami sieci?
Główne przepisy doprecyzowujące zasady rozliczeń pomiędzy spółdzielnią
energetyczną, a sprzedawcą oraz kwestie umów zawieranych przez sprzedawcę
energii z poszczególnymi członkami spółdzielni energetycznej, a także z operatorem
systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego zostały wprowadzone ustawą
z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz
niektórych innych ustaw.
Kolejne doprecyzowania zostały zawarte w ustawie z dnia 5 sierpnia 2025 r.
o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych
innych ustaw. Ustawa nie uzyskała podpisu Prezydenta RP.
15. Czy przygotowano wzorcowe umowy, procedury i wytyczne dla spółdzielni
energetycznych na poziomie krajowym?
Wzory dotyczące statutu, umowy sprzedaży pomiędzy spółdzielnią a członkiem
odbiorcą oraz członkiem wytwórcą, wzór wniosku do KOWR, wzór sprawozdania do
KOWR oraz wzór planu biznesowego dla spółdzielni energetycznej znajdują się
w podręczniku pn. „Jak założyć i prowadzić Spółdzielnię Energetyczną?"
opracowanym w ramach projektu RENALDO1.
Wzory dokumentów dotyczących uzyskania wpisu do wykazu spółdzielni
energetycznych oraz sprawozdawczości są zamieszczone na stronie internetowej
KOWR2.
16. Jakie działania podjęto w celu skrócenia procedury wpisu spółdzielni energetycznych do
wykazu prowadzonego przez KOWR?
Proszę o przedstawienie:
a. średniego czasu wpisu (2024–2025),
b. liczby zgłoszeń,
c. liczby odmów.
Przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii nie regulują
terminu na dokonanie przez Dyrektora Generalnego KOWR wpisu spółdzielni do
1https://www.gov.pl/web/kowr/podrecznik-renaldo-pn-jak-zalozyc-i-prowadzic-spoldzielnie-energetyczna
2 https://www.gov.pl/web/kowr/zatwierdzenie-w-wykazie-spoldzielni-energetycznych
-- 10 of 14 --
11
wykazu spółdzielni energetycznych. W związku z tym zastosowanie mają w tym
przypadku ogólne przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego,
tj. sprawy załatwiane są bez zbędnej zwłoki. W celu skrócenia procedury wpisu
spółdzielni do wykazu spółdzielni energetycznych:
opracowano i zamieszczono na stronie internetowej KOWR dokument pt.
„Warunki zamieszczenia danych w wykazie spółdzielni energetycznych”,
opisujący procedurę uzyskania wpisu do ww. wykazu,
opracowano i zamieszczono na stronie internetowej KOWR: formularz
Wniosku o zamieszczenie danych w wykazie spółdzielni energetycznych,
formularz Oświadczenia spółdzielni energetycznej, co wpłynęło na ograniczenie
ilości braków formalno-prawnych w dokumentach składanych do KOWR.
W latach 2024 i 2025 średni czas wpisu spółdzielni energetycznej do wykazu
prowadzonego przez Dyrektora Generalnego KOWR wynosił 14 dni
kalendarzowych, tj. 10 dni roboczych, z uwzględnieniem czasu oczekiwania na
korektę lub uzupełnienie wniosku po telefonicznym omówieniu z wnioskodawcą
stwierdzonych braków formalno-prawnych.
W 2024 r. do KOWR wpłynęło łącznie 70 wniosków spółdzielni energetycznych, na
podstawie których KOWR:
zamieścił w wykazie dane 39 spółdzielni energetycznych,
dokonał 26 aktualizacji wpisów zamieszczonych w wykazie,
wydał 5 decyzji o umorzeniu postępowania (na prośbę wnioskodawcy
o wycofanie wniosku).
Od 1 stycznia do 30 listopada 2025 r. do KOWR wpłynęło łącznie 360 wniosków
spółdzielni energetycznych. Na podstawie wniosków złożonych do dnia 30 listopada
2025 r., wobec których postępowanie zostało już zakończone, KOWR:
zamieścił w wykazie dane 244 spółdzielni energetycznych,
dokonał 62 aktualizacji wpisów zamieszczonych w wykazie,
wykreślił z wykazu dane 1 spółdzielni energetycznej (na jej wniosek),
wydał 2 decyzje o umorzeniu postępowania (na prośbę wnioskodawcy
o wycofanie wniosku),
wydał 1 decyzję o odmowie zamieszczenia danych spółdzielni energetycznej
w wykazie (obszar działania spółdzielni obejmował więcej niż 3 gminy wiejskie
i miejsko-wiejskie),
-- 11 of 14 --
12
pozostawił bez rozpoznania 4 wnioski (z powodu nieuzupełnienia wniosków
przez spółdzielnie energetyczne, pomimo otrzymania pisemnego wezwania).
Pozostała część wniosków złożonych w listopadzie (46) była procedowana w grudniu
2025 r.
17. Ile spółdzielni energetycznych powstało w latach 2024 i 2025?
Proszę o tabelę zawierającą:
a. nazwy,
b. lokalizację (gmina, powiat, województwo),
c. obszar działania (lista gmin),
d. liczbę członków (rolnicy, JST, przedsiębiorcy),
e. moc zainstalowaną i rodzaj instalacji,
f. stan realizacji inwestycji,
g. zgłaszane bariery i problemy.
Dane dotyczące lit. a-e znajdują się w Wykazie spółdzielni energetycznych
zamieszczonym na stronie KOWR: https://www.gov.pl/web/kowr/wykaz-
spoldzielni-energetycznych.
Na dzień 22 grudnia 2025 r. w Wykazie spółdzielni energetycznych prowadzonym
przez Dyrektora Generalnego KOWR wpisanych jest 397 spółdzielni energetycznych
posiadających 1785 instalacji OZE o łącznej mocy prawie 327 MW (głównie
instalacje fotowoltaiczne). Spółdzielnie te obejmują 1039 członków oraz 4 674
punktów poboru energii.
MRiRW nie posiada danych na temat stanu realizacji inwestycji, ponieważ są one
realizowane przed uzyskaniem wpisu do wykazu spółdzielni energetycznych.
Wszystkie problemy zgłaszane przez podmioty zainteresowane założeniem
spółdzielni energetycznych są na bieżąco analizowane przez MRiRW, a propozycje
ich rozwiązania opracowywane i przesyłane do właściwych resortów.
18. Jakie działania podjęto w celu obniżenia kosztów energii dla sektora mleczarskiego,
przetwórczego, chłodniczego i innych branż rolnych poprzez rozwój spółdzielni
energetycznych?
Spółdzielnie energetyczne to rozwiązanie skierowane do szerokiego grona
podmiotów, w tym sektora rolno-spożywczego. Będąc członkami spółdzielni
energetycznej przedstawiciele sektora mleczarskiego, przetwórczego, chłodniczego
-- 12 of 14 --
13
i innych branż rolnych mogą skorzystać ze wszystkich rozwiązań przewidzianych dla
spółdzielni energetycznych.
Przedmiotem działania spółdzielni energetycznych jest wspólne wytwarzanie i
zużywanie energii elektrycznej, ciepła lub paliw gazowych. Każda spółdzielnia
energetyczna ma swobodę doboru rodzaju i wielkości instalacji odnawialnych źródeł
energii do własnego zapotrzebowania na dany rodzaj energii. Członkowie spółdzielni
energetycznych samodzielnie ustalają również zasady wzajemnych, wewnętrznych
rozliczeń za wytwarzaną i zużywaną energię.
Spółdzielnie energetyczne korzystają z rożnego rodzaju preferencji, tj.:
systemu rozliczeń na podstawie opustów,
zwolnienia z części opłat dystrybucyjnych,
zwolnienia z podatku akcyzowego gdy moc wszystkich instalacji w ramach
spółdzielni energetycznej nie przekracza 1 MW,
braku konieczności odliczania pomocy publicznej w przypadku pozyskania
wsparcia inwestycyjnego ze środków publicznych.
19. Jaka jest strategia rządu dotycząca rozwoju spółdzielni energetycznych na obszarach
wiejskich? Proszę o przedstawienie dokumentu lub informację o jego braku.
Zapisy dotyczące rozwoju spółdzielczości energetycznej znajdują się w dokumentach
strategicznych: Koncepcja Rozwoju Kraju 2050, Polityka Energetyczna Państwa
do 2040 r., Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030 oraz Strategia
zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa 2030. Działania podejmowane
przez MRiRW koncentrują się na zapewnieniu optymalnych warunków rozwoju
spółdzielni energetycznych na obszarach wiejskich, w szczególności na zapewnieniu:
1) wsparcia eksperckiego dla założenia pilotażowych spółdzielni energetycznych w
Polsce w ramach projektu „RENALDO”, a po jego zakończeniu w postaci
Ogólnopolskiego Forum Spółdzielni Energetycznych,
2) możliwości wsparcia inwestycyjnego w postaci np. programu priorytetowego
Energia dla wsi, realizowanego przez NFOŚiGW,
3) wsparcia legislacyjnego w postaci propozycji zmian przepisów mających na celu
ułatwienie w zakładaniu i funkcjonowaniu spółdzielni energetycznych,
kierowanych do właściwych resortów,
-- 13 of 14 --
14
4) wsparcia informacyjnego m.in. poprzez szkolenia i warsztaty oraz spoty
informacyjne w mediach, prowadzone przez KOWR oraz ODR.
20. Jakie postulaty dotyczące spółdzielni energetycznych zostały zgłoszone przez Zespół ds.
ochrony i rozwoju polskiej produkcji rolnej oraz przez minister Małgorzatę Gromadzką?
Proszę o wskazanie:
a. treści postulatów,
b. daty zgłoszenia,
c. stanu realizacji każdego postulatu.
W trakcie posiedzenia połączonych Zespołów Parlamentarnych w dniu 23 stycznia
2025 r. podnoszono m.in. następujące postulaty:
potrzeba rozpowszechnia wiedzy na temat spółdzielni energetycznych wśród jst,
trudności w przyłączeniu instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej,
doprecyzowanie zasad stosowania Prawa zamówień publicznych przez jst,
konieczność zapewnienia środków na nowe inwestycje OZE działające na rzecz
spółdzielni energetycznych,
konieczność wyjaśniania kwestii finansowych, w tym opodatkowania podatkiem
dochodowym i podatkiem VAT.
Jednocześnie wyjaśniam, że ww. postulaty są zbieżne z dotychczasowymi działaniami
podejmowanymi przez resort rolnictwa.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. Tabela z zestawieniem wydarzeń dotyczących spółdzielni energetycznych
2. Materiały z wydarzeń dotyczących spółdzielni energetycznych
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 14 of 14 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-WPR.053.31.2025.KK
Warszawa, 2026-03-23
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posłów Jarosława Sachajko oraz Anny Gembickiej o numerze
13976 w sprawie realizacji deklaracji składanych w trakcie posiedzenia Parlamentarnego
Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej w zakresie spółdzielni energetycznych,
przekazuję informacje z zakresu działania Ministerstwa Energii.
Ustosunkowując się do zagadnienia ewentualnego handlu warunkami przyłączenia, należy
wskazać, że zjawisko to jest mało prawdopodobne w przypadku spółdzielni energetycznych.
Potencjalnym nabywcą warunków przyłączenia musiałaby zostać inna spółdzielnia
energetyczna, która jednocześnie przejęłaby odbiorców końcowych spółdzielni
odsprzedającej. W praktyce, konieczność zaistnienia wymienionych okoliczności
w przypadku obrotu warunkami przez spółdzielnie energetyczne, znacząco ogranicza
możliwość wystąpienia takiego mechanizmu. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy –
Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (UC84), którego częścią jest szeroka
reforma przyłączeń, przewiduje usprawnienie tego procesu, w tym również w ramach
spółdzielni energetycznych, oraz poprawę efektywności planowania rozwoju sieci
przesyłowych i dystrybucyjnych, a także zwiększenie liczby możliwych do przyłączenia
instalacji, takich jak odnawialne źródła energii i magazyny energii, w tym przez inwestorów
prywatnych lub jednostki samorządu terytorialnego. Proponowane w ustawie rozwiązania
zoptymalizują również koszty i nakłady związane z eksploatacją i rozwojem sieci oraz
poprawią ich elastyczność. Dzięki reformie proces przyłączeniowy będzie bardziej
przejrzysty i mniej podatny na działania spekulacyjne, a istniejąca sieć elektroenergetyczna
będzie wykorzystywana w sposób optymalny i odpowie na zmieniające się potrzeby
wszystkich jej użytkowników.
Rozwiązania dotyczące przystosowania sieci dystrybucyjnych do przyjmowania nowych
źródeł energii przewidziane w przywołanej ustawie obejmują, m.in.:
ułatwienia w rozwoju inwestycji w zakresie magazynowania energii: rozszerzeniu
ulegnie koncepcja „cable pooling”, co umożliwi realizację projektów różnych
instalacji, w tym magazynów energii, w formule współdzielenia przyłącza
i przyłączenie większej ich liczby do jednego punktu przyłączeniowego;
nowe kategorie w zakresie umów o przyłączanie do sieci elektroenergetycznej, czyli
elastyczne i konfigurowalne umowy przyłączeniowe;
zmiany dot. zabezpieczenia zdolności technicznych do nieprzekraczania mocy
przyłączeniowej (tzw. strażnik mocy). W przypadku niepoprawnej pracy strażnika
mocy, przedsiębiorstwo energetyczne będzie mogło wstrzymać wprowadzenie
-- 1 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
energii do sieci lub pobór energii przez podmiot przyłączony do sieci. Projektowane
rozwiązanie dotyczyć będzie także elastycznych umów o przyłączanie do sieci.
Poprawa sposobu wykorzystania istniejących zasobów sieciowych pozwoli na osiągnięcie
bardziej zrównoważonych profili wytwarzania energii, a w konsekwencji przyczyni się do
przyspieszenia procesu transformacji energetycznej.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2026-03-23 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --