Interpelacja w sprawie poprawy dostępu pacjentów z rakiem prostaty do nowoczesnych metod leczenia oraz wsparcia rozwoju terapii spersonalizowanych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13970
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy dostępu pacjentów z rakiem prostaty do nowoczesnych metod leczenia oraz wsparcia rozwoju terapii spersonalizowanych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 02-12-2025
Szanowna Pani Ministro,
listopad jest miesiącem, w którym w sposób szczególny zwracamy uwagę na zdrowie mężczyzn oraz konieczność zwiększania świadomości na temat nowotworów układu moczowo-płciowego, w tym raka prostaty. Z danych Narodowego Portalu Onkologicznego wynika, że rak stercza jest obecnie najczęściej diagnozowanym nowotworem u mężczyzn w Polsce, a jednocześnie drugą najczęstszą przyczyną zgonów onkologicznych w tej grupie. Mimo tak poważnej skali zjawiska, problem ten nadal pozostaje niewystarczająco obecny w debacie publicznej oraz w obszarze działań systemowych.
W onkologii każdy dzień ma znaczenie – zarówno dla skuteczności terapii, jak i dla jakości życia pacjentów. Tymczasem sygnały ze środowiska pacjentów wskazują na istotne trudności w dostępie do nowoczesnych metod leczenia raka stercza, w tym terapii o wysokim profilu skuteczności i bezpieczeństwa.
Fundacja OnkoCafe, od lat aktywnie działająca na rzecz edukacji, profilaktyki i wsparcia pacjentów onkologicznych, kolejny raz zwraca uwagę na bardzo pilne potrzeby tej grupy chorych. Podczas ostatniego spotkania męskiej grupy wsparcia prowadzonej przez fundację, pacjenci ponownie podnosili problem ograniczonego dostępu do nowoczesnych terapii oraz podkreślali kluczową rolę leczenia spersonalizowanego.
Leczenie spersonalizowane – dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, oparte na precyzyjnej diagnostyce, optymalnym doborze terapii oraz nowoczesnych technologiach lekowych – stanowi dziś jeden z najważniejszych i najbardziej perspektywicznych kierunków rozwoju współczesnej onkologii. Pozwala osiągać lepsze efekty terapeutyczne przy jednoczesnym zmniejszaniu działań niepożądanych. Tego oczekują pacjenci: skutecznych, nowoczesnych i dostępnych terapii, które realnie wydłużają życie oraz zapewniają jego godną jakość.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z poniższymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie działań zmierzających do rozszerzenia dostępu pacjentów z rakiem prostaty do nowoczesnych, spersonalizowanych terapii onkologicznych, w tym leków i technologii już stosowanych w innych krajach UE?
Czy jest planowane przeprowadzenie przeglądu obecnych programów lekowych i ich ewentualne uzupełnienie o metody leczenia rekomendowane przez towarzystwa naukowe?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące barier w dostępie do nowoczesnych terapii dla pacjentów z rakiem stercza oraz czy są przewidywane działania naprawcze w tym zakresie?
Czy resort zdrowia rozważa wsparcie i rozwój narzędzi związanych z diagnostyką molekularną, niezbędną do prowadzenia leczenia spersonalizowanego?
Czy ministerstwo przewiduje wzmocnienie działań edukacyjnych i profilaktycznych dotyczących wczesnego wykrywania raka prostaty, w szczególności skierowanych do mężczyzn po 45. roku życia?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21174 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OKSO.050.12.2025.MN
Warszawa, 23 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z Interpelacją nr 13970 Pani Poseł Iwony Marii Kozłowskiej, Pani Poseł Anny
Wojciechowskiej oraz Pani Poseł Ewy Kołodziej, przekazaną 8 grudnia 2025 r., w sprawie
poprawy dostępu pacjentów z rakiem prostaty do nowoczesnych metod leczenia oraz
wsparcia rozwoju terapii spersonalizowanych, proszę o przyjęcie poniższego.
Kwestie związane z refundacją reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 907 z późn. zm.).
Minister Zdrowia ogłasza co do zasady raz na 3 miesiące w drodze obwieszczenia wykazy
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
(dalej jako śsspż) i wyrobów medycznych, dostępny na stronie internetowej:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-
lekowrefundowanych
Zgodnie z zapisami powyżej wskazanej ustawy, objęcie refundacją produktu leczniczego jest
dokonywane w drodze decyzji administracyjnej Ministra Zdrowia w oparciu o wniosek
przedłożony przez podmiot odpowiedzialny (producenta leku, jego przedstawiciela lub
importera). Złożony wniosek jest poddawany ocenie formalno-prawnej, a następnie
konsultowana jest treść programu lekowego, jeśli wnioskowaną kategorią dostępności jest
program lekowy, następnie wniosek przesyłany do oceny Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). Prezes AOTMiT, biorąc pod uwagę stanowisko Rady
Przejrzystości, jakość dostępnych dowodów naukowych oraz wiarygodność porównań i
wyników przeprowadzonych analiz, wydaje rekomendację w sprawie objęcia refundacją
wnioskowanego leku w danym wskazaniu. Następnie prowadzone są negocjacje z Komisją
Ekonomiczną, która prowadzi z podmiotami odpowiedzialnymi negocjacje w zakresie
ustalenia ceny zbytu netto oraz wskazań, w którym lek ma być refundowany. Minister
Zdrowia, mając na uwadze uzyskanie jak największych efektów zdrowotnych w ramach
dostępnych środków publicznych, wydaje decyzję administracyjną o objęciu refundacją i
ustaleniu ceny zbytu netto, przy uwzględnieniu następujących kryteriów:
-- 1 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
1) stanowiska Komisji Ekonomicznej, o której mowa w art. 17,
2) rekomendacji Prezesa Agencji, o której mowa w art. 35 ust. 6,
3) istotności stanu klinicznego, którego dotyczy wniosek o objęcie refundacją,
4) skuteczności klinicznej i praktycznej,
5) bezpieczeństwa stosowania,
6) relacji korzyści zdrowotnych do ryzyka stosowania,
7) stosunku kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych dotychczas
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego, wyrobów medycznych, w porównaniu z wnioskowanym,
8) konkurencyjności cenowej,
9) wpływu na wydatki podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze
środków publicznych i świadczeniobiorców,
10) istnienia alternatywnej technologii medycznej, w rozumieniu ustawy o
świadczeniach, oraz jej efektywności klinicznej i bezpieczeństwa stosowania,
11) wiarygodności i precyzji oszacowań kryteriów, o których mowa w pkt 3-10,
12) mapy potrzeb zdrowotnych, o której mowa w art. 95a ust. 1 ustawy o świadczeniach,
13) wysokości progu kosztu uzyskania dodatkowego roku życia skorygowanego o
jakość, ustalonego w wysokości trzykrotności Produktu Krajowego Brutto na
jednego mieszkańca, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 26 października 2000 r.
o sposobie obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto (Dz.U. z 2021 r.
poz. 151), a w przypadku braku możliwości wyznaczenia tego kosztu - koszt
uzyskania dodatkowego roku życia,
14) zobowiązania do zapewnienia ciągłości dostaw, o którym mowa w art. 25 pkt 4.
Ostatnie lata stanowiły przełom w liczbie nowych terapii obejmowanych refundacją.
Ministerstwo Zdrowia sukcesywnie rozwija listę leków refundowanych, a każde
obwieszczenie przynosi dobre wiadomości dla pacjentów oczekujących na refundację
produktów w schorzeniu, na które cierpią. Zwiększająca się liczba nowych objęć jest
obserwowana szczególnie od 2019 r., gdzie wyraźnie zauważalny jest wzrost obejmowania
refundacją wskazań onkologicznych oraz dotyczących chorób rzadkich. Od początku
istnienia ustawy refundacyjnej najwięcej możliwości w dostępie do innowacyjnych terapii
zaoferowano polskim pacjentom w 2025 r – 152 terapie, w tym 63 dotyczących leczenia
nowotworów.
-- 2 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Niezaprzeczalny wydaje się fakt, iż resort zdrowia przykłada bardzo dużo uwagi do problemu
osób chorych na choroby onkologiczne. Ponadto, zdecydowana większość nowych
cząsteczko-wskazań dotyczy terapii najdroższymi substancjami czynnymi, bo w zakresie
programów lekowych.
Analizując nowe cząsteczko-wskazania refundacyjne onkologiczne z 2025 r. należy wskazać,
że 5 dotyczyło nowotworów układu urologicznego, w tym 2 - raka gruczołu krokowego. W
2024 r. objęto refundacją 5 nowych cząsteczko-wskazań. Natomiast w 2023 r. objęto
refundacją 3 nowe cząsteczko-wskazania. Ponadto Minister Zdrowia rozszerzył dostęp do
leków refundowanych przenosząc substancję czynne, tj. cabazitaxel, radium dichloride
(223ra), octan abirateronu z programów lekowych do katalogu leków refundowanych w
chemioterapii. Szczegóły zamieszczono w poniższej tabeli.
Programy lekowe i chemioterapia
Nowe wskazania onkologiczne / zmiany kategorii dostępności
Lp. Nazwa leku Substancja czynna Numer
załącznika Nazwa załącznika Doprecyzowanie wskazania
2025
1. Akeega niraparyb +
abirateron B.56
LECZENIE CHORYCH NA
RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10:
C61)
w skojarzeniu z prednizonem lub
prednizolonem u dorosłych
pacjentów z opornym na kastrację
rakiem gruczołu krokowego z
przerzutami (mCRPC) i mutacjami
genów BRCA 1/2 (germinalną i/lub
somatyczną) u których nie jest
wskazana chemioterapia
2. Talzenna talazoparib B.56
LECZENIE CHORYCH NA
RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10:
C61)
w monoterapii u dorosłych
pacjentów z opornym na kastrację
rakiem gruczołu krokowego z
przerzutami (mCRPC) i mutacjami
w genach HRR (BRCA2, ATM,
CDK12, CHECK2, BRCA1, PALB2,
RAD51C), u których chemioterapia
nie jest klinicznie wskazana
2024
-- 3 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
1. Orgovyx relugoliks - Apteka
Nowotwory złośliwe -
zaawansowana postać
hormonozależnego raka gruczołu
krokowego u pacjentów dorosłych.
Nowa substancja czynna
refundowana w leczeniu raka
gruczołu krokowego w ramach
aptecznej kategorii dostępności.
Relugoliks jest niepeptydowym
antagonistą receptora GnRH.
2. Nubeqa darolutamid B.56.
LECZENIE CHORYCH NA
RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10:
C61)
Leczenie darolutamidem w
skojarzeniu z docetakselem i
deprywacją androgenową chorych
na hormonowrażliwego raka
gruczołu krokowego z przerzutami
(ang. metastatic hormone-sensitive
prostate cancer, mHSPC).
3. Xofigo dichlorek radu-223 B.56.
LECZENIE CHORYCH NA
RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10:
C61)
Leczenie dichlorkiem radu-223
chorych na opornego na kastrację
raka gruczołu krokowego z
przerzutami (ang. metastatic
castration-resistant prostate
cancer, mCRPC), z objawowymi
przerzutami do kości bez
stwierdzonych przerzutów
trzewnych, z progresją po
uprzednim zastosowaniu, z powodu
przerzutowego raka gruczołu
krokowego, hormonoterapii lekiem
nowej generacji (nowe
antyandrogeny lub octan
abirateronu) i chemioterapii albo
brak możliwości lub medycznego
uzasadnienia do ich zastosowania.
4. Xtandi enzalutamid B.56.
LECZENIE CHORYCH NA
RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10:
C61)
Leczenie enzalutamidem w
skojarzeniu z deprywacją
androgenową chorych na
hormonowrażliwego raka gruczołu
krokowego z przerzutami (ang.
metastatic hormone-sensitive
prostate cancer, mHSPC).
5.
Różne
produkty
handlowe
octan abirateronu C.87.b OCTAN ABIRATERONU
Rozszerzenie wskazań
refundacyjnych o leczenie chorych
w ramach uzupełniającej
hormonoterapii w skojarzeniu z
terapią supresji androgenowej, z
grupy wysokiego ryzyka po
radioterapii radykalnej.
(Wskazanie off-label)
Zmiana kategorii dostępności
1.
Różne
nazwy
handlowe
cabazitaxel C.97 CABAZITAXEL
Zmiana kategorii dostępności
refundacyjnej dla kabazytakselu z
programu lekowego B.56. do
katalogu
chemioterapii C.97.
2.
Różne
nazwy
handlowe
radium (223ra)
dichloride C.98 RADIUM (223RA)
DICHLORIDE
Zmiana kategorii dostępności
refundacyjnej dla dichlorku radu-
223 z programu lekowego B.56. do
katalogu
chemioterapii C.98.
-- 4 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
2023
1. Lynparza
olaparyb B.56
LECZENIE CHORYCH NA
RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10:
C61)
Leczenie chorych na opornego na
kastrację raka gruczołu krokowego
z przerzutami (mCRPC) po
progresji choroby podczas terapii
lekiem hormonalnym nowej
generacji oraz obecnością
patogennej lub prawdopodobnie
patogennej mutacji (germinalnej
lub somatycznej) w genie BRCA1
lub BRCA2
2. Erleada
apalutamid B.56
LECZENIE CHORYCH NA
RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10:
C61)
Leczenie chorych na wrażliwego na
kastrację raka gruczołu krokowego
z przerzutami (mHSPC) o małym
obciążeniu przerzutami (z ang. low
volume disease)
3.
Cabazitaxel
Ever
Pharma
kabazytaksel B.56
LECZENIE CHORYCH NA
RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10:
C61)
Leczenie chorych na opornego na
kastrację raka gruczołu krokowego
z przerzutami (mCRPC)
kabazytakselem, leczonych
wcześniej docetakselem
Zmiana kategorii dostępności
1. octan
abirateronu
OCTAN
ABIRATERONU
C.87.a
C.87.b OCTAN ABIRATERONU
Zmiana kategorii dostępności
refundacyjnej dla octanu
abirateronu z programu lekowego
B.56 - LECZENIE CHORYCH
OPORNEGO NA KASTRACJĘ
RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO
(ICD-10: C61) do katalogów
chemioterapii C.87.a i C.87.b.
Aktualnie, na zaawansowanym etapie postępowania refundacyjnego znajduje się lek
Pluvicto (
Lutetii (177Lu) vipivotidi tetraxetanum). Biorąc pod uwagę całość zgromadzonej
dokumentacji oraz kryteria ustawowe wskazane w art. 12 ustawy o refundacji, Minister
Zdrowia wyda decyzję administracyjną (pozytywne lub negatywne) w przedmiotowej
sprawie.
W tym miejscu warto podkreślić, iż zgodnie z publicznie dostępnymi danymi zawartymi w
Analizie Weryfikacyjnej Agencji, zamieszczonej w BIP AOTMIT dla leku Pluvicto,
prognozowany wzrost wydatków całkowitych płatnika publicznego związany z
finansowaniem terapii Pluvicto we wnioskowanym wskazaniu wyniesie ok. 88 mln zł w roku
2026 r. oraz ok. 126 mln zł w roku 2027 r.1 Kwestie refundacji nowych leków dla pacjentów
zmagających się z chorobami nowotworowymi nie pozostają obojętne, czego wyrazem jest
1 https://bip.aotm.gov.pl/zlecenia-mz-2025/1054-materialy-2025/9031-78-2025-
zlc?highlight=WyJwbHV2aWN0byJd
Rekomendacja nr 110/2025 z dnia 6 sierpnia 2025 r. Prezesa AOTMiT w sprawie objęcia
refundacją produktu leczniczego Pluvicto (wipiwotydtetraksetan lutetu [177Lu]) w programie
lekowym B.56 „Leczenie chorych na raka gruczołu krokowego (ICD-10: C61)”, str. Nr 5:
(…)Wyniki analizy podstawowej wskazują, że objęcie refundacją wnioskowanej technologii może
wiązać się ze znacznym wzrostem wydatków płatnika [mln zł] o 88,11 (MIN: 71,39; MAX: 101,91)
oraz 125,76 (MIN: 112,30; MAX: 160,31) odpowiednio w I i II roku;
-- 5 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
trwale rosnąca liczba dostępnych terapii w różnych nowotworach. Niemniej, w kontekście
ograniczonego budżetu na refundacje produktów leczniczych i skali szacowanego wpływu
dodatkowego na budżet wspomnianej wyżej technologii, decyzja o objęciu refundacji
wymaga szerszej analizy, również w kontekście skutków finansowych w dalszych latach w
kontekście wartości dodanej względem dziś refundowanych nowoczesnych metod leczenia
raka prostaty.
Odnosząc się do kwestii przeglądów aktualnie obowiązujących programów lekowych należy
zauważyć, iż program lekowy to świadczenie gwarantowane, którego opis obejmuje
informacje dotyczące kryteriów kwalifikacji do programu lekowego, kryteriów wyłączenia z
programu, dawkowania leków w ramach programu, monitorowania wyników leczenia,
monitorowania wyników programu, a także czasu leczenia w programie. Warunkiem
włączenia do programu lekowego jest spełnienie kryteriów kwalifikacji zawartych w jego
opisie jak i wykluczenie czynników wyłączających. W tym miejscu należy wskazać, że decyzja
o kwalifikacji i włączeniu do programu lekowego i wyłączeniu chorego z programu, leży w
kompetencji lekarza prowadzącego terapię pacjenta. Ministerstwo Zdrowia nie posiada
uprawnień do brania udziału w kierowaniu procesem diagnostyczno- leczniczym pacjenta,
dlatego też nie ma wpływu na sposób ich diagnozowania i leczenia.
Co ważne, zapisy programu lekowego są konstruowane przez podmioty odpowiedzialne
(producenta leku, jego przedstawiciela lub importera) na podstawie kryteriów badania
klinicznego danego leku, w których dany lek okazał się skuteczny i bezpieczny do
zastosowania w danej grupie chorych, jak również w oparciu o aktualne rekomendacje
kliniczne. Ponadto, zapisy programu lekowego są konsultowane z Konsultantami Krajowymi
oraz Konsultantami Wojewódzkimi z danej dziedziny medycyny, w tym przypadku program
lekowy B.56 był konsultowany ze specjalistami z dziedziny onkologii klinicznej oraz urologii.
Dodatkowo treści programów lekowych są poddawane ocenie przez AOTMiT, która
uwzględnia również zasady medycyny opartej na dowodach naukowych (EBM) oraz ocenie
technologii medycznych (HTA).
Opiniowanie nowego wskazania klinicznego będącego w procesie refundacyjnym jest
możliwe nie tylko podczas konsultacji zewnętrznych Ministra Zdrowia z Konsultantami w
zakresie opinii treści programu lekowego, jak również eksperci mają szanse zgłaszania uwag
na innych jego etapach:
w BiP AOTMiT podczas opublikowania Analizy Weryfikacyjnej Agencji (AWA) dla
konkretnego cząsteczko-wskazania,
kolejno podczas publikacji projektu obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
oraz wyrobów medycznych.
-- 6 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Aktualna treść programu lekowego B.56. LECZENIE CHORYCH NA RAKA GRUCZOŁU
KROKOWEGO (ICD-10: C61) jest wynikiem współpracy podmiotów odpowiedzialnych,
AOTMiT, jak również Konsultantów Krajowych i Wojewódzkich z Ministerstwem Zdrowia.
Program lekowy B.56 na przełomie ostatnich 2 lat był pięciokrotnie poddawany złożonym i
wieloetapowym konsultacjom. Każda zmiana nawet ta podyktowana włączeniem nowej
terapii oznacza rewizję programu na kilku etapach postępowania oraz wydania ostatecznych
stanowisk przez ekspertów klinicznych.
W trakcie przygotowywania kształtu aktualnej wersji programu lekowego żadna ze stron
opiniodawczych Ministra Zdrowia nie zgłosiła uwag. Tym samym, na dziś nie są planowane
zmiany w przedmiotowym zakresie.
W przypadku raka prostaty pacjenci mają dostęp do szeroko rozumianej diagnostyki
molekularnej, również w trybie ambulatoryjnym. Jeśli chodzi o profilaktykę raka prostaty, jak
wskazano w Rekomendacji nr 40/2025 z dnia 31 marca 2025 r. Prezesa AOTMiT w sprawie
zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzanych w ramach programów
polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji tych programów, dotyczących profilaktyki
nowotworów gruczołu krokowego , badania przesiewowe z wykorzystaniem pomiaru
stężenia PSA u bezobjawowych mężczyzn nie mają poparcia w dowodach naukowych i mogą
prowadzić do nadwykrywalności i wdrażania niepotrzebnego leczenia. W związku z tym
towarzystwa naukowe nie zalecają prowadzenia populacyjnych badań przesiewowych w
zakresie RGK z wykorzystaniem testu PSA. Dopuszczają natomiast możliwość realizacji z
użyciem tego testu tzw. przesiewu oportunistycznego, czyli stosowanego tylko u pacjentów,
u których występuje podwyższone ryzyko zachorowania na raka gruczołu krokowego.
Ponadto, jak zalecają urolodzy, wynik badania PSA należy skonsultować i uzupełnić o
badanie palpacyjne. Badanie PSA jest dostępne w podstawowej opiece zdrowotnej oraz
ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS). Badanie palpacyjne może wykonać m.in.
lekarz specjalista medycyny rodzinnej lub urolog.
W ramach nowego świadczenia w POZ pn. „Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej”
(dostępne od 5 maja 2025 r.), które obejmuje populację pacjentów w wieku 20-49 lat (bilans
realizowany nie częściej niż co 5 lat) oraz dla osób w wieku 50 lat i więcej (realizowany co 3
lata) zapewnia się kompleksową ocenę stanu zdrowia, opartą na pogłębionym wywiadzie z
użyciem wystandaryzowanych kwestionariuszy, wraz z zestawem badań laboratoryjnych.
Zebrane z wywiadu informacje oraz wyniki badań służą do przygotowania Indywidualnego
Planu Zdrowotnego (IPZ), w którym planowane są interwencje prozdrowotne. Pierwszym
etapem świadczenia jest udzielenie przez pacjenta odpowiedzi w ankiecie (KBZD –
kwestionariusz bilansu zdrowia dorosłych) w zakresie czynników ryzyka wystąpienia chorób
cywilizacyjnych oraz nowotworowych. Następnie, na podstawie zlecenia uzyskanego w
-- 7 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
placówce POZ, pacjent wykonuje badania laboratoryjne. W ramach bilansu wykonuje się
podstawowe badania laboratoryjne oraz badania z zakresu rozszerzonego, w zależności od
wyników ankiety, wieku i płci w tym m.in. stężenie całkowite antygenu specyficznego dla
prostaty (PSA) we krwi u mężczyzn powyżej 50 r.ż.
W ramach wizyty podsumowującej omawiane są wyniki badań oraz identyfikowane czynniki
ryzyka rozwoju chorób, ogólne zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia, diety i aktywności
fizycznej oraz badań profilaktycznych. Wizyta podsumowująca jest połączona z
przygotowaniem Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ). Bilans zdrowia pozwala
kompleksowo ocenić stan zdrowia i wdrożyć odpowiednie interwencje prozdrowotne
zgodne z indywidulnymi potrzebami. Dotychczasowa liczba wypełnionych ankiet
potwierdza skuteczność przyjętej strategii.
Ponadto, w Polsce realizowany jest pilotażowy projekt PRAISE-U (Prostate cancer
Awareness and Initiatives for Screening in the European Union- pl. “Świadomość Na temat
raka prostaty i inicjatywy w zakresie badań przesiewowych w Unii Europejskiej”), zgodny z
zaleceniami Komisji Europejskiej, obejmujący badania przesiewowe w grupach wysokiego
ryzyka (m.in. Dolny Śląsk). Jest realizowany przez 25 instytucji z 12 krajów. Wspierana przez
Europejskie Towarzystwo Urologiczne inicjatywa ma na celu wypracowanie modelowej
ścieżki badań skriningowych w kierunku raka prostaty, która zapewni właściwą opiekę
pacjentowi od skriningu do wykluczenia lub potwierdzenia diagnozy.
W Polsce partnerami projektu są NIZP PZH – PIB oraz Dolnośląskie Centrum Onkologii,
Pulmonologii i Hematologii z siedzibą we Wrocławiu, które pełni rolę ośrodka pilotażowego.
Przeprowadzenie badania PRAISE-U Polska jest realizacją zaleceń Komisji Europejskiej
spójnych z Narodową Strategią Onkologiczną i eksperymentem medycznym, który może dać
odpowiedź na pytanie o skuteczność zaproponowanego adaptacyjnego modelu badań
przesiewowych w kierunku raka stercza.
Do udziału w screeningu nie są prowadzone zapisy, nie można zgłosić się do niego
indywidualnie. Uczestnicy programu zapraszani są poprzez imienne listowne zaproszenie, w
którym opisana jest dalsza droga postępowania. Z badań w ramach PRAISE-U będzie mogło
skorzystać 3500 potencjalnie zdrowych mężczyzn z terenu Dolnego Śląska, do których takie
zaproszenie zostanie wysłane.
Informuję również, że w Ministerstwie Zdrowia planowane są prace związane z utworzeniem
warunków do realizacji kompleksowej opieki onkologicznej dla pacjentów z nowotworami
urologicznymi - w tym kompleksowa opieka onkologiczna: model organizacji diagnostyki i
leczenia raka gruczołu krokowego. Model organizacji diagnostyki i leczenia raka gruczołu
krokowego będzie oparty o wyspecjalizowane jednostki koordynujące (Centrum
-- 8 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
Kompetencji) w ramach których prowadzona będzie kompleksowa diagnostyka i leczenie
pacjentów.
Powyższe ma stanowić odpowiedź na:
1. zidentyfikowane problemy w obszarach diagnostyki (oczekiwane zwiększenie
udziału rozpoznań we wczesnym stadium choroby w ogólnej liczbie nowych
przypadków tego nowotworu),
2. potrzebę poprawy jakości skuteczności diagnostyki (oczekiwana poprawa
postępowań klinicznych, oraz skutecznej szybkiej diagnostyki),
3. poprawę wyników leczenia onkologicznego poprzez prowadzenie całego procesu w
wyspecjalizowanych jednostkach.
Przedmiotowy model kompleksowej opieki onkologicznej będzie opracowywany przy
udziale ekspertów klinicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 9 of 9 --