Interpelacja nr 13968
Interpelacja w sprawie planów reorganizacji systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planów reorganizacji systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich
Interpelacja nr 13968
do ministra sprawiedliwości
w sprawie planów reorganizacji systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich
Zgłaszający: Szymon Szynkowski vel Sęk
Data wpływu: 02-12-2025
W związku z otrzymanymi od Związku Zawodowego NSZZ Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych zrzeszonego w Forum Związków Zawodowych niepokojącymi informacjami o planowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości reorganizacjach systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich, zwracam się z następującymi pytaniami do Pana Ministra:
1. Czy w ramach przygotowywanej reorganizacji systemu dojdzie do likwidacji placówek resocjalizacyjnych dla nieletnich, podległych Ministerstwu Sprawiedliwości, a dokładniej Departamentowi Wykonywania Orzeczeń i Probacji?
2. Czy departament kieruje się dobrostanem tych placówek i ich wychowanków, odbywających merytoryczne przygotowanie do bezkonfliktowego wejścia w egzystencje w życiu społecznym, co w następstwie przekłada się na bezpieczeństwo wszystkich obywateli (niechlubnym przykładem jest stopniowe wygaszanie Zakładu Poprawczego w Świdnicy i w przyszłości związane z tym zwolnienia wykwalifikowanego personelu placówki)?
3. Proszę o informację, jaka liczba istniejących placówek: zakładów poprawczych, schronisk dla nieletnich i okręgowych ośrodków wychowawczych w Polsce zostanie zlikwidowana? Jakie jest podstawowe kryterium działań departamentu w kierunku reorganizacji systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich?
4. Na czym będzie polegać nowelizacja ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich?
Interpelacja nr 13968
do ministra sprawiedliwości
w sprawie planów reorganizacji systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich
Zgłaszający: Szymon Szynkowski vel Sęk
Data wpływu: 02-12-2025
W związku z otrzymanymi od Związku Zawodowego NSZZ Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych zrzeszonego w Forum Związków Zawodowych niepokojącymi informacjami o planowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości reorganizacjach systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich, zwracam się z następującymi pytaniami do Pana Ministra:
1. Czy w ramach przygotowywanej reorganizacji systemu dojdzie do likwidacji placówek resocjalizacyjnych dla nieletnich, podległych Ministerstwu Sprawiedliwości, a dokładniej Departamentowi Wykonywania Orzeczeń i Probacji?
2. Czy departament kieruje się dobrostanem tych placówek i ich wychowanków, odbywających merytoryczne przygotowanie do bezkonfliktowego wejścia w egzystencje w życiu społecznym, co w następstwie przekłada się na bezpieczeństwo wszystkich obywateli (niechlubnym przykładem jest stopniowe wygaszanie Zakładu Poprawczego w Świdnicy i w przyszłości związane z tym zwolnienia wykwalifikowanego personelu placówki)?
3. Proszę o informację, jaka liczba istniejących placówek: zakładów poprawczych, schronisk dla nieletnich i okręgowych ośrodków wychowawczych w Polsce zostanie zlikwidowana? Jakie jest podstawowe kryterium działań departamentu w kierunku reorganizacji systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich?
4. Na czym będzie polegać nowelizacja ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5353 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.15.2026
Warszawa, 17 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13968 w sprawie planów reorganizacji systemu placówek
resocjalizacji dla nieletnich, którą złożył Pan Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk,
przedstawiam następujące informacje.
Minister Sprawiedliwości jest organem prowadzącym okręgowe ośrodki wychowawcze,
zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich. W ramach bieżącego nadzoru,
monitorowane są potrzeby w zakresie liczby miejsc w poszczególnych typach placówek.
W razie konieczności podejmowana jest na przykład decyzja o przekształceniu zakładu
poprawczego i schroniska dla nieletnich w okręgowy ośrodek wychowawczy.
Wszystkie działania prowadzone są z najwyższą starannością i zachowaniem zasady
transparentności. Decyzje związane z przyszłością placówek i zakresem ich
funkcjonowania wynikają z liczby orzekanych przez sądy środków wychowawczych,
poprawczych i tymczasowych.
-- 1 of 4 --
2
Od lat widoczna jest tendencja spadkowa wykorzystania miejsc w zakładach poprawczych
i schroniskach dla nieletnich. W 2024 r. średnie wykorzystanie miejsc w zakładach
poprawczych wynosiło jedynie 36%, a w schroniskach dla nieletnich – 34%. W 2025 r.
(wg stanu na 4 grudnia) odpowiednio 36% i 29%.
Wynika to bezpośrednio z coraz mniejszej liczby spraw poprawczych rozpoznawanych
przez sądy rodzinne. Coraz rzadziej wydawane są również postanowienia o zastosowaniu
środka tymczasowego, jakim jest umieszczenie nieletniego w schronisku dla nieletnich.
Stosowanie środka poprawczego bez zawieszenia na przestrzeni ostatnich lat wynosiło:
w 2010 r. – 409, w 2015 r. – 210, w 2018 r. – 115, w 2020 r.– 100, w 2022 r. – 95, w 2023
r. – 45, w 2024 r. – 45, a w III kwartale 2025 r. – 34.
W takiej sytuacji podejmowane są niezbędne decyzje o reorganizacji sieci zakładów
dla nieletnich m.in. poprzez zmniejszenie liczby działających placówek lub ich
przekształcenie.
Przywołany w interpelacji Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w Świdnicy
od 24 marca 2022 r. nie prowadził działalności resocjalizacyjnej. Pełnił funkcję
tymczasowego miejsca zakwaterowania obywateli Ukrainy, w tym dzieci i osób starszych,
w porozumieniu z Gminą Miasta Świdnica. W tym czasie do placówki nie byli kierowani
nieletni, co było wynikiem zawieszenia działalności regulaminowej zakładu i schroniska.
W okresie poprzedzającym zawieszenie, placówka – dysponująca 96 miejscami
dla nieletnich - była wykorzystywana w bardzo małym stopniu. W 2020 r. przebywało
w niej średnio niespełna 14 wychowanków, w 2021 r. – niespełna 12, a w 2022
(do 24 marca) – zaledwie około trzech.
Natomiast koszty utrzymania Zakładu Poprawczego i Schronisko dla Nieletnich w Świdnicy
znacząco rosły. W 2025 r. przekroczyły 10 mln zł. Decyzja o zniesieniu placówki była więc
podyktowana koniecznością racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.
-- 2 of 4 --
3
Reorganizacja systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich to złożony proces. Spadek
stosowania przez sądy rodzinne izolacyjnych środków wychowawczych oraz środka
poprawczego wymusza potrzebę dostosowania placówek do nowych wyzwań
wychowawczych i organizacyjnych. Chodzi także o poszukiwanie innowacyjnych form
pracy z nieletnimi, zwłaszcza z osobami uzależnionymi od środków psychoaktywnych.
Pracę wychowawczą projektuje się w oparciu o współczesną wiedzę nauk społecznych
(psychologii, psychiatrii, pedagogiki, kryminologii) z uwzględnieniem indywidualnych
potrzeb nieletniego. Ważnym narzędziem są szkolenia i kursy specjalistyczne kadry
pedagogicznej oraz współpraca ze środowiskiem lokalnym w zakresie działań
profilaktycznych. Szczególnie istotna jest gotowość pracowników placówki do podjęcia
nowych wyzwań i zadań związanych z reorganizacją. Powyższe aspekty są kluczowe
w procesie przekształcenia placówki.
Minister Sprawiedliwości dostrzega potrzebę podjęcia prac nad zmianą przepisów
dotyczących postępowania w sprawach nieletnich. W tym celu powołał Pełnomocnika
do spraw Nieletnich, który analizuje praktyczne działanie obecnych regulacji i propozycje
nowych rozwiązań.
Przygotowywana jest zmiana ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji
nieletnich. Nowelizacja spowodowuje, że działania podejmowane wobec nieletnich,
którzy dopuszczają się czynów karalnych lub wykazujących demoralizację, będą bardziej
skuteczne. Przygotowywane przepisy kładą nacisk na wychowywanie i zapewnienie
specjalistycznej pomocy psychoterapeutycznej oraz społeczną readaptację
wychowanków.
Zaprojektowano założenia systemu wychowawczego opartego na wielodyscyplinarnym
podejściu do nieletniego. Tak, aby miał szansę stać się samodzielną, uspołecznioną
i pozytywnie aktywną osobą. Celem jest odejście od modelu odwetowego oddziaływania
wobec nieletniego na rzecz metodycznego wychowania, które inicjuje jego rozwój
osobowy i społeczny. W projektowanych przepisach uwzględniono również rozwiązanie
-- 3 of 4 --
4
problematycznych kwestii m.in. związanych z kierowaniem nieletnich do młodzieżowych
ośrodków wychowawczych, a także z możliwościami stosowania środka leczniczego.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.15.2026
Warszawa, 17 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13968 w sprawie planów reorganizacji systemu placówek
resocjalizacji dla nieletnich, którą złożył Pan Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk,
przedstawiam następujące informacje.
Minister Sprawiedliwości jest organem prowadzącym okręgowe ośrodki wychowawcze,
zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich. W ramach bieżącego nadzoru,
monitorowane są potrzeby w zakresie liczby miejsc w poszczególnych typach placówek.
W razie konieczności podejmowana jest na przykład decyzja o przekształceniu zakładu
poprawczego i schroniska dla nieletnich w okręgowy ośrodek wychowawczy.
Wszystkie działania prowadzone są z najwyższą starannością i zachowaniem zasady
transparentności. Decyzje związane z przyszłością placówek i zakresem ich
funkcjonowania wynikają z liczby orzekanych przez sądy środków wychowawczych,
poprawczych i tymczasowych.
-- 1 of 4 --
2
Od lat widoczna jest tendencja spadkowa wykorzystania miejsc w zakładach poprawczych
i schroniskach dla nieletnich. W 2024 r. średnie wykorzystanie miejsc w zakładach
poprawczych wynosiło jedynie 36%, a w schroniskach dla nieletnich – 34%. W 2025 r.
(wg stanu na 4 grudnia) odpowiednio 36% i 29%.
Wynika to bezpośrednio z coraz mniejszej liczby spraw poprawczych rozpoznawanych
przez sądy rodzinne. Coraz rzadziej wydawane są również postanowienia o zastosowaniu
środka tymczasowego, jakim jest umieszczenie nieletniego w schronisku dla nieletnich.
Stosowanie środka poprawczego bez zawieszenia na przestrzeni ostatnich lat wynosiło:
w 2010 r. – 409, w 2015 r. – 210, w 2018 r. – 115, w 2020 r.– 100, w 2022 r. – 95, w 2023
r. – 45, w 2024 r. – 45, a w III kwartale 2025 r. – 34.
W takiej sytuacji podejmowane są niezbędne decyzje o reorganizacji sieci zakładów
dla nieletnich m.in. poprzez zmniejszenie liczby działających placówek lub ich
przekształcenie.
Przywołany w interpelacji Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w Świdnicy
od 24 marca 2022 r. nie prowadził działalności resocjalizacyjnej. Pełnił funkcję
tymczasowego miejsca zakwaterowania obywateli Ukrainy, w tym dzieci i osób starszych,
w porozumieniu z Gminą Miasta Świdnica. W tym czasie do placówki nie byli kierowani
nieletni, co było wynikiem zawieszenia działalności regulaminowej zakładu i schroniska.
W okresie poprzedzającym zawieszenie, placówka – dysponująca 96 miejscami
dla nieletnich - była wykorzystywana w bardzo małym stopniu. W 2020 r. przebywało
w niej średnio niespełna 14 wychowanków, w 2021 r. – niespełna 12, a w 2022
(do 24 marca) – zaledwie około trzech.
Natomiast koszty utrzymania Zakładu Poprawczego i Schronisko dla Nieletnich w Świdnicy
znacząco rosły. W 2025 r. przekroczyły 10 mln zł. Decyzja o zniesieniu placówki była więc
podyktowana koniecznością racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.
-- 2 of 4 --
3
Reorganizacja systemu placówek resocjalizacji dla nieletnich to złożony proces. Spadek
stosowania przez sądy rodzinne izolacyjnych środków wychowawczych oraz środka
poprawczego wymusza potrzebę dostosowania placówek do nowych wyzwań
wychowawczych i organizacyjnych. Chodzi także o poszukiwanie innowacyjnych form
pracy z nieletnimi, zwłaszcza z osobami uzależnionymi od środków psychoaktywnych.
Pracę wychowawczą projektuje się w oparciu o współczesną wiedzę nauk społecznych
(psychologii, psychiatrii, pedagogiki, kryminologii) z uwzględnieniem indywidualnych
potrzeb nieletniego. Ważnym narzędziem są szkolenia i kursy specjalistyczne kadry
pedagogicznej oraz współpraca ze środowiskiem lokalnym w zakresie działań
profilaktycznych. Szczególnie istotna jest gotowość pracowników placówki do podjęcia
nowych wyzwań i zadań związanych z reorganizacją. Powyższe aspekty są kluczowe
w procesie przekształcenia placówki.
Minister Sprawiedliwości dostrzega potrzebę podjęcia prac nad zmianą przepisów
dotyczących postępowania w sprawach nieletnich. W tym celu powołał Pełnomocnika
do spraw Nieletnich, który analizuje praktyczne działanie obecnych regulacji i propozycje
nowych rozwiązań.
Przygotowywana jest zmiana ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji
nieletnich. Nowelizacja spowodowuje, że działania podejmowane wobec nieletnich,
którzy dopuszczają się czynów karalnych lub wykazujących demoralizację, będą bardziej
skuteczne. Przygotowywane przepisy kładą nacisk na wychowywanie i zapewnienie
specjalistycznej pomocy psychoterapeutycznej oraz społeczną readaptację
wychowanków.
Zaprojektowano założenia systemu wychowawczego opartego na wielodyscyplinarnym
podejściu do nieletniego. Tak, aby miał szansę stać się samodzielną, uspołecznioną
i pozytywnie aktywną osobą. Celem jest odejście od modelu odwetowego oddziaływania
wobec nieletniego na rzecz metodycznego wychowania, które inicjuje jego rozwój
osobowy i społeczny. W projektowanych przepisach uwzględniono również rozwiązanie
-- 3 of 4 --
4
problematycznych kwestii m.in. związanych z kierowaniem nieletnich do młodzieżowych
ośrodków wychowawczych, a także z możliwościami stosowania środka leczniczego.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --