Interpelacja w sprawie działań mogących zapobiec przekroczeniu progu ostrożnościowego zadłużenia publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13962
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie działań mogących zapobiec przekroczeniu progu ostrożnościowego zadłużenia publicznego
Zgłaszający: Krzysztof Tchórzewski
Data wpływu: 02-12-2025
Zaktualizowana strategia zarządzania długiem publicznym przewiduje szybki wzrost zadłużenia kraju. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że już w 2028 roku relacja długu do PKB może przekroczyć 55%.
Rząd obecnej koalicji rządzącej znacznie przyspieszył proces zadłużania wewnętrznego i zewnętrznego Polski.
Jakie działania podejmie ministerstwo w celu zapobieżenia przekroczeniu progu ostrożnościowego?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5173 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 16 grudnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 13962 Poseł Krzysztof Tchórzewski
Znak sprawy: PM7.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria Ministerstwa Finansów
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Interpelacja nr 13962
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13962 Posła na Sejm Pana Krzysztofa
Tchórzewskiego, przedstawiam następujące informacje i wyjaśnienia.
Obecna sytuacja fiskalna w Polsce to efekt decyzji rządu o koniecznych, znaczących
inwestycjach w zwiększenie zdolności obronnych Polski, zgodnie z zaleceniami Rady
UE, a także konsekwencja trendów w gospodarce. Szybsza od oczekiwanej
dezinflacja (zarówno w 2024 r. 3,6% vs 6,6% założonej w ustawie budżetowej na
2024 r.; oraz prawdopodobnie 3,7% w 2025 r. vs 5,0% założonej w ustawie
budżetowej na 2025 r.), w połączeniu z utrzymującymi się wysokimi stopami
procentowymi, zwiększa skłonność społeczeństwa do oszczędzania, tym samym
ograniczając konsumpcję i dochody podatkowe. Zgodnie z danymi Eurostatu stopa
oszczędności gospodarstw domowych w Polsce, w I kwartale br. osiągnęła (poza
rokiem covidowym) rekordowe poziomy od blisko 25 lat.
W przytoczonej przez Pana Posła Strategii zarządzania długiem sektora finansów
publicznych na lata 2026-2029 zaprezentowany został scenariusz, zakładający brak
dodatkowych działań konsolidacyjnych. Rząd jednak będzie podejmował działania
-- 1 of 3 --
2/3
na rzecz ograniczenia deficytu, czego konsekwencją będzie niższa od zakładanej
w Strategii ścieżka długu.
Polska jako kraj objęty procedurą nadmiernego deficytu musi dwa razy w roku
(wiosną i jesienią) raportować Komisji Europejskiej nt. działań podejmowanych dla
realizacji, zatwierdzonej przez Radę UE w styczniu br., ścieżki wydatków netto.
Ścieżka ta umożliwi stopniowe obniżenie deficytu sektora instytucji rządowych
i samorządowych poniżej 3% PKB oraz utrzymanie długu sektora na bezpiecznym
poziomie w średnim okresie.
Dlatego w dniu 21 października 2025 r. Rada Ministrów przyjęła Informację
o działaniach podjętych przez Polskę w celu realizacji zalecenia Rady w ramach procedury
nadmiernego deficytu (dalej Informacja), gdzie szczegółowo zostały przedstawione
działania już zawarte w projekcie ustawy budżetowej na 2026 rok wynoszące 0,4%
PKB. Ponadto, zaprezentowane zostały dodatkowe rozwiązania stanowiące
pozytywny czynnik ryzyka dla prognozy przedstawionej w projekcie ustawy
budżetowej na 2026 rok oraz w Strategii. Będą się one koncentrowały na dwóch
kluczowych kierunkach. Po pierwsze, na usprawnieniu procesów egzekucji
administracyjnej poprzez skrócenie czasu reakcji organów oraz zwiększeniu liczby
stosowanych środków egzekucyjnych. Po drugie, na wprowadzeniu zmian mających
na celu uszczelnienie systemu podatkowego w wybranych sektorach gospodarki.
Informacja zawiera również prognozowane tempo wzrostu wydatków
w latach 2024-2026, które zgodnie z szacunkami MF będzie wyższe od tempa
zaleconego przez Radę UE, jednak odchylenie to (wynoszące 0,4% PKB) będzie się
mieściło w przyznanej Polsce w lipcu br. elastyczności na wydatki obronne (tzw.
krajowej klauzuli wyjścia). Podobną ocenę przedstawiła KE w pakiecie jesiennym,
opublikowanym w listopadzie 2025 r. Tym samym Komisja utrzymała zawieszenie
EDP w przypadku Polski. Oznacza to, że na ten moment nie będą podejmowane
dalsze kroki, ale procedura pozostaje otwarta (tzn. deficyt nie został trwale
obniżony poniżej 3% PKB). Kraje, których EDP jest zawieszone pozostają
zobowiązane do przestrzegania rekomendacji Rady, a Komisja ponownie oceni
sytuację wiosną przyszłego roku, po pojawieniu się danych za 2025 rok.
W celu realizacji ścieżki ograniczania deficytu, obok działań wzmacniających stronę
dochodową, będą także podejmowane działania racjonalizujące wydatki państwa
oraz działania zwiększające przejrzystość i efektywność wydatków. Zaliczyć do nich
można utworzenie Rady Fiskalnej, która od 2026 r. będzie pełnić rolę niezależnej
instytucji fiskalnej oraz zinstytucjonalizowanie przeglądów wydatków, w tym
wzmocnienie roli Rady Ministrów.
W kolejnych latach ograniczanie deficytu i długu sektora wymuszać będzie zestaw
krajowych i unijnych reguł budżetowych. Stabilizująca reguła wydatkowa, zawarta
w art. 112aa ustawy o finansach publicznych, poprzez automatyczny mechanizm
korygujący zapewnia spójność ex ante tempa wzrostu wydatków SRW netto
(bez kosztów obsługi długu i działań dyskrecjonalnych z tytułu podatków lub
składek) z rekomendowanym przez Radę UE maksymalnym tempem wzrostu
-- 2 of 3 --
3/3
wydatków netto. W zależności od kształtowania się sytuacji budżetowej, wzrostu
gospodarczego i faktycznych skutków już zaplanowanych działań, przedstawiane
będą odpowiednie środki zapewniające realizację wymogów SRW w Sprawozdaniach
z wdrażania Średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego na lata 2025-2028
(dalej Plan) oraz projektach ustaw budżetowych na kolejne lata.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --