tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.630.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13961 Pana Posła Krzysztofa Tchórzewskiego w sprawie
zlikwidowania luki socjalnej i potrzeby wzmocnienia wsparcia dla gospodarstw domowych
zagrożonych ubóstwem i niedostatkiem, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Kierownictwo Ministerstwa ma świadomość sytuacji osób ubogich i ich rodzin i dokłada
wszelkich starań, by udzielane wsparcie w jak największym stopniu odpowiadało ich
potrzebom i było dostosowane do zmieniającej się sytuacji.
W Ministerstwie powołano Zespół do spraw reformy systemu pomocy społecznej, w skład
którego weszli zarówno eksperci jak i praktycy. Do jego zadań należy ocena skuteczności
funkcjonujących w ramach systemu pomocy społecznej w Polsce rozwiązań, dostępności
świadczeń, usług i innych form wsparcia oraz sytuacji pracowników systemu pomocy
społecznej. Na tej podstawie opracowanie opracowane zostaną propozycje rozwiązań
systemowych i prawnych reformujących system pomocy społecznej.
Weryfikacja kryteriów dochodowych w pomocy społecznej ma istotne znaczenie dla
przeciwdziałania ubóstwu. Ważnym zadaniem wspomnianego zespołu będzie
przygotowanie nowej regulacji dotyczącej ustalania kryteriów dochodowych. Po dogłębnej
analizie aktualnego stanu prawnego opracowane zostaną propozycje zmian prawnych
i innych rekomendacji. Reforma powinna doprowadzić do integracji różnych form wsparcia
oraz zacieśnienia współpracy między instytucjami państwowymi, samorządami,
organizacjami pozarządowymi i lokalnymi społecznościami, co przyczyni się do zwiększenia
skuteczności prowadzonych działań pomocowych. Obecny system weryfikacji kryteriów
dochodowych z pomocy społecznej nie odpowiada w pełni na realne potrzeby osób i rodzin
znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Ostatnie lata ujawniły, że weryfikacja
kryteriów dochodowych, dokonywana co 3 lata powoduje, że z roku na rok zwiększa się
luka między obowiązującymi kryteriami dochodowymi a minimum egzystencji.
Mając to na względzie, Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, we
współpracy z ekspertami i stroną społeczną, podjęło prace zmierzające do ustanowienia
corocznej obowiązkowej weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej. Projekt
znowelizowanej ustawy w tym zakresie skierowano do Zespołu do spraw Programowania
Prac Rządu z prośbą o wpis do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Jednocześnie
informuję, że coroczna weryfikacja kryteriów dochodowych w pomocy społecznej została
wpisana do wykazu priorytetów polityki członków Rady Ministrów.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie
osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, którym nie są one
w stanie sprostać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Instytucja ta ma
charakter pomocniczy, stanowi też dopełnienie świadczeń, które prawnie zabezpieczone są
przez inne systemy. Osoby ubiegające się o pomoc z systemu pomocy społecznej powinny

-- 1 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w pierwszej kolejności skorzystać z uprawnień przysługujących im na gruncie innych
systemów, a także z własnych zasobów (pieniężnych i niepieniężnych) oraz możliwości
działania.
Uprawnienia do świadczeń z pomocy społecznej uzależnione są od wysokości dochodu.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej kryteria
dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań progu
interwencji socjalnej. Kolejna po roku 2021 weryfikacja kryteriów dochodowych została
przeprowadzona w 2024 r., ustanawiając od 1 stycznia 2025 r. następujące progi
dochodowe w pomocy społecznej :
￿ dla osoby samotnie gospodarującej 1 010 zł ( wzrost o 30%, tj. o 234 zł );
￿ dla osoby w rodzinie 823 zł (wzrost o 37%, tj. o 223 zł).
Nowe kryteria oznaczają z jednej strony objęcie wsparciem większej grupy osób i rodzin
o najniższych dochodach, z drugiej zaś transfer wyższych świadczeń, także do osób już
korzystających z pomocy. Zmiana kwot kryteriów dochodowych wpłynęła również na
podwyższenie maksymalnej kwoty zasiłku stałego do 1 229 zł (wzrost o 23%, tj. o 229 zł).
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), dążąc do
poprawy sytuacji bytowej osób samotnych, rodzin, w tym rodzin z dziećmi, osób starszych,
czy osób z niepełnosprawnościami, realizuje programy w obszarze pomocy społecznej
finansowane zarówno ze środków krajowych jak i unijnych, wśród których wymienić można
m.in.: program „Posiłek w szkole i w domu”; program „Opieka 75+”; program „Fundusze
Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027”.
Osoby pochodzące z rodzin zagrożonych ubóstwem i niedostatkiem, często ze względu na
wieloletni brak zatrudnienia, zmagają się nie tylko z trudnościami ekonomicznymi, ale
również z ograniczonym dostępem do usług społecznych, niską samooceną oraz barierami
psychologicznymi utrudniającymi powrót na rynek pracy. W grupie tej są również osoby
z rodzin wielodzietnych czy z niższym poziomem wykształcenia, które potrzebują
indywidulanego wsparcia w powrocie na rynek pracy. Na mocy przepisów ustawy z dnia 20
marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (dalej jako „ustawa o rynku pracy”)
osoby te, po zarejestrowaniu się jako bezrobotne, mogą skorzystać ze wsparcia w zakresie
aktywizacji zawodowej, którego udzielają powiatowe urzędy pracy. Wsparcie obejmuje
m.in.:
— pomoc w znalezieniu pracy, przede wszystkim przez pośrednictwo pracy oraz
poradnictwo zawodowe;
— pomoc w rozwoju zawodowym przez oferowane szkolenia czy bon na kształcenie
ustawiczne;
— pomoc w zdobyciu doświadczenia zawodowego poprzez oferowane staże;
— skierowanie do prac społecznie użytecznych;
— pomoc w podjęciu zatrudnienia subsydiowanego u pracodawcy przez skierowanie do
pracy na refundowane stanowiska pracy;
— pomoc w podjęciu pracy w ramach bonu na zasiedlenie;
— skierowanie do udziału w programie specjalnym w przypadku, gdy istnieje konieczność
zastosowania pozaustawowych form wsparcia;
— pomoc finansową w podjęciu działalności gospodarczej, pozwalającą również na
pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa niezbędnego dla osoby
zakładającej własną firmę;

-- 2 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— pomoc w ramach pakietu aktywizacyjnego, który może łączyć różne formy wsparcia
dostosowane do indywidualnych potrzeb osoby bezrobotnej.
Członkowie rodzin wielodzietnych posiadających Kartę Dużej Rodziny oraz długotrwale
bezrobotni mają pierwszeństwo w skierowaniu do udziału w dostępnych formach pomocy.
Szczególną grupę wśród bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy
stanowią osoby długotrwale pozostające poza rynkiem pracy, korzystające ze świadczeń
pomocy społecznej. Osoby te wymagają kompleksowego wsparcia w procesie powrotu na
rynek pracy. Mając to na względzie wprowadzono możliwość zawierania porozumienia
o współpracy pomiędzy urzędem pracy a instytucjami pomocy społecznej, które ma na celu
zaplanowanie i realizację działań kierowanych do wspólnego klienta. Porozumienie zawierać
ma w szczególności zasady współpracy oraz tryb obowiązkowej wymiany informacji
o udzielonej pomocy i jej efektach oraz planowanych wobec osoby długotrwale
bezrobotnej działaniach. Powiatowy urząd pracy może też skierować osobę długotrwale
bezrobotną do centrum integracji społecznej w celu realizacji indywidualnego programu
zatrudnienia socjalnego.
Powiatowe urzędy pracy mają również możliwość zlecania działań w zakresie reintegracji
społecznej, które realizowane mogą być przede wszystkim w formie indywidualnych lub
grupowych porad specjalistycznych, w tym spotkań z psychologiem, warsztatów
motywacyjnych, grup terapeutycznych lub grup wsparcia. Celem realizowanych form
pomocy jest nie tylko ułatwienie osobom z rodzin dotkniętych ubóstwem i niedostatkiem
wejścia lub powrotu na rynek pracy, ale także poprawa ich ogólnej sytuacji życiowej,
wsparcie w procesie reintegracji zawodowej i społecznej oraz przeciwdziałanie
międzypokoleniowemu przekazywaniu ubóstwa i wykluczenia społecznego.
W najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy znajdują się osoby z niepełnosprawnościami.
Odpowiedzią na ich potrzeby może być opracowanie instrumentu zatrudnienia
wspomaganego w ramach projektu finansowanego Funduszy Europejskich dla Rozwoju
Społecznego (FERS). Projektu realizowany będzie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej - Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Zatrudnienie
wspomagane i wsparcie trenera pracy pozwoliłoby wielu osobom z niepełnosprawnościami
zwiększyć szanse na zatrudnienie poprzez skuteczną, zindywidualizowaną aktywizację
zawodową. Usługa zatrudnienia wspomaganego realizowana będzie przez Agencje
Zatrudnienia Wspomaganego zatrudniające wyspecjalizowany personel merytoryczny,
w tym trenerów pracy. Działania podejmowane na poszczególnych etapach zatrudnienia
wspomaganego obejmą przede wszystkim wsparcie dopasowane do potrzeb i możliwości
osoby z niepełnosprawnością, adekwatne do etapu zatrudnienia. Zatrudnienie wspomagane
uzupełni funkcjonujące instrumenty rynku pracy kierowane do osób
z niepełnosprawnościami, Stanowi ono też odpowiedź na postulaty środowiska i organizacji
działających na rzecz aktywizacji zawodowej tej grupy.
21 sierpnia 2025 r. ogłoszono Program Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
„Wsparcie aktywizacji zawodowej opiekunów osób niepełnosprawnych” – edycja 2025,
kierowany do opiekunów osób z niepełnosprawnościami. Jego głównym celem jest
aktywizacja zawodowa tej grupy osób. Działania realizowane w ramach programu zostały
podzielone na dwa Moduły.
￿ Moduł I - Doradztwo zawodowe i planowanie kariery uczestnika programu oraz pomoc
w uzyskaniu zatrudnienia. Obejmuje m.in.: indywidualne konsultacje z doradcą
zawodowym, analiza kompetencji i wsparcie uczestnika Programu w wyborze ścieżki

-- 3 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zawodowej, wsparcie w poszukiwaniu pracodawców oferujących zatrudnienie na
warunkach umożliwiających łączenie obowiązków zawodowych z obowiązkami
wynikającymi ze sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością;
￿ Moduł II – Wsparcie psychologiczne i społeczne uczestnika programu oraz podnoszenie
jego kwalifikacji przez udział w szkoleniach i kursach. Obejmuje to m.in.: szkolenia lub
kursy z obszaru już posiadanych umiejętności/kwalifikacji, aktualizację wiedzy po
przerwie w wykonywaniu pracy, szkolenia lub kursy zawodowe pozwalające uzyskać
nowe kompetencje i/lub uprawnienia zawodowe, konsultacje z psychologiem i coachem
kariery.
W 2025 r. na realizację działań w ramach programu przewidziano 30 000 000 zł.
Uprawnione w tym zakresie są m.in. podmioty ekonomii społecznej, publiczne służby
zatrudnienia, Ochotnicze Hufce Pracy, agencje zatrudnienia, instytucje szkoleniowe oraz
jednostki samorządu terytorialnego.
Celem szczegółowym programu jest wsparcie aktywności zawodowej opiekunów osób
z niepełnosprawnościami w liczbie nie mniejszej niż 1000 osób. Na etapie oceny
sprawozdań będzie weryfikowane, jaki procent opiekunów objętych prowadzonymi w
ramach programu działaniami znalazł zatrudnienie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Małgorzata Baranowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 4 of 4 --