Interpelacja w sprawie konieczności opracowania Krajowej Strategii przeciwdziałania chrystianofobii i wspierania życia chrześcijańskiego w Polsce na lata 2025-2030
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13924
do ministra sprawiedliwości
w sprawie konieczności opracowania Krajowej Strategii przeciwdziałania chrystianofobii i wspierania życia chrześcijańskiego w Polsce na lata 2025-2030
Zgłaszający: Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek, Michał Moskal
Data wpływu: 01-12-2025
Szanowny Panie Premierze,
w związku z opublikowaniem projektu Krajowej Strategii przeciwdziałania antysemityzmowi i wspierania życia żydowskiego na lata 2025-2030 zwracam się do Pana Premiera z interpelacją dotyczącą braku analogicznej strategii odnoszącej się do największej wspólnoty religijnej w Polsce - chrześcijan. Mimo że chrześcijanie stanowią fundament kulturowy i duchowy naszego państwa, w ostatnich latach obserwujemy systematyczny wzrost aktów agresji, nienawiści i profanacji wymierzonych w tę wspólnotę. Dotyczy to zarówno kościołów, kaplic, krzyży, jak i osób duchownych. Tylko w ostatnich latach odnotowano liczne przypadki: dewastacji miejsc kultu, ataków fizycznych na księży, znieważania symboli religijnych czy publicznej mowy nienawiści. Zjawiska te mają charakter narastający, a reakcje organów państwa są często spóźnione lub niewystarczające.
Państwo ma obowiązek zapewnić równą ochronę wszystkim obywatelom, niezależnie od przynależności religijnej. Skoro rząd przygotował dokument strategiczny dedykowany jednej wspólnocie religijnej, logiczne, sprawiedliwe i konstytucyjnie uzasadnione jest stworzenie analogicznej strategii przeciwdziałania chrystianofobii oraz wspierania życia chrześcijańskiego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy rząd RP planuje przygotowanie Krajowej Strategii przeciwdziałania chrystianofobii i wspierania życia chrześcijańskiego w Polsce na lata 2025-2030?
2. Jeśli tak - w jakim terminie zostanie powołany międzyresortowy zespół odpowiedzialny za jej opracowanie?
3. Jeśli nie - proszę wskazać, dlaczego rząd uznaje, iż największa wspólnota religijna w Polsce nie powinna być objęta analogicznymi działaniami ochronnymi.
4. Czy rząd prowadzi monitoring przestępstw i wykroczeń motywowanych nienawiścią wobec chrześcijan oraz profanacji miejsc kultu? Jeśli tak - proszę o przedstawienie danych z ostatnich 5 lat.
5. Czy rząd zamierza wzmocnić ochronę miejsc kultu chrześcijańskiego oraz zwiększyć skuteczność działań Policji i prokuratury wobec przestępstw motywowanych nienawiścią wobec chrześcijan?
6. Czy przewidywane są kampanie edukacyjne, szkolenia oraz działania społeczne dotyczące przeciwdziałania nienawiści wobec chrześcijan - tak jak przewidziano to w strategii dotyczącej społeczności żydowskiej?
Uważam, że państwo polskie nie może stosować podwójnych standardów i powinno traktować wszystkie wspólnoty religijne z równym szacunkiem oraz zapewnić im pełną ochronę prawną, edukacyjną i społeczną.
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Dariusz Stefaniuk
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7670 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.20.2026
Warszawa, 16 lutego 202616 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13924, w sprawie konieczności opracowania Krajowej
Strategii przeciwdziałania chrystianofobii i wspierania życia chrześcijańskiego w Polsce
na lata 2025-2030, którą złożyli Panowie Posłowie Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek
i Michał Moskal, przedstawiam następujące informacje.
Prace związane z zaprojektowaniem oraz planowanym przyjęciem Krajowej Strategii
przeciwdziałania antysemityzmowi i wspierania życia żydowskiego w Polsce na lata 2025-
2030 (dalej jako: „Strategia”) stanowią bezpośrednie następstwo zobowiązań
międzynarodowych, które spoczywają na Rządzie RP. Chodzi o następujące zobowiązania
i deklaracje:
w 2016 r. Międzynarodowy Sojusz na rzecz Upamiętnienia Holokaustu
(International Holocaust Remembrance Alliance – IHRA), którego jednym
z członków-założycieli jest Polska, przyjął jednogłośnie wspólny tekst roboczej
definicji antysemityzmu IHRA;
6 października 2018 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła, przy udziale Rządu RP,
deklarację w sprawie zwalczania antysemityzmu, w której zachęciła państwa
-- 1 of 5 --
2
członkowskie do przyjęcia całościowej strategii zwalczania wszelkich form
antysemityzmu;
2 grudnia 2020 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła, za zgodą Rządu RP, deklarację
w sprawie uwzględniania walki z antysemityzmem we wszystkich obszarach
polityki, poprzez krajowe strategie zapobiegania i zwalczania wszelkich form
antysemityzmu;
5 października 2021 r. Komisja Europejska ogłosiła strategię UE w sprawie
zwalczania antysemityzmu, wzywając jednocześnie państwa członkowskie
do przyjęcia krajowych strategii do końca 2022 roku oraz zapewnienia
wystarczających zasobów finansowych na ich realizację.
Przyjęcie przez Rząd RP Strategii wynika więc z obowiązku przestrzegania wiążącego
Polskę prawa międzynarodowego oraz zasady lojalnej współpracy państw członkowskich
z Unią Europejską.
Nie ma natomiast analogicznych podstaw i zobowiązań do wszczynania działań
postulowanych w interpelacji. Kościół katolicki ma w Polsce ściśle uregulowany status
prawny. Zapewnia on Kościołowi autonomię, niezależność i pełną swobodę w
prowadzeniu działalności religijnej (także związanej z utrzymywaniem miejsc kultu i
nauczaniem). Zawarte w Konkordacie zapisy nie przewidują dodatkowych działań i
przedsięwzięć, poza tymi, które zostały wyrażone w umowie. Zapewniają one bowiem
wiele ułatwień w funkcjonowaniu Kościoła katolickiego w państwie.
Ministerstwo Sprawiedliwości przestrzega zasad i wytycznych zawartych w Konkordacie,
na czele z zasadą wzajemnej niezależności oraz autonomii Państwa i Kościoła. Stosuje
również zasadę bezstronności światopoglądowej władz publicznych, zapisaną
w Konstytucji RP.
Warto również wskazać, że projektowana uchwała RM w sprawie przyjęcia tekstu Strategii
jest aktem prawa wewnętrznego. Zgodnie z art. 93 Konstytucji uchwały Rady Ministrów
oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i
obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty.
-- 2 of 5 --
3
Oznacza to, że adresatami Strategii są wyłącznie organy administracji państwowej, a jej
celem jest – jak wskazano to w samym projekcie uchwały Rady Ministrów – koordynacja
dotychczasowych działań podejmowanych przez Rząd RP w obszarze, którego dotyczy
projektowana uchwała Rady Ministrów.
Co szczególnie istotne, oznacza to, że Strategia w żaden sposób nie wpływa, ani tym
bardziej nie nowelizuje dotychczasowo obowiązujących przepisów, w szczególności tych
przepisów karnych, które penalizują m.in. nawoływanie do nienawiści na tle różnic
narodowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych lub bezwyznaniowości.
Pojęcie „chrystianofobia” nie posiada definicji legalnej w polskim prawie karnym.
Ewentualne przestępne zachowania motywowane „chrystianofobią”, podobnie jak w
przypadku antysemityzmu, są ścigane na podstawie przepisów, które dotyczą przestępstw
z nienawiści i dyskryminacji. Prawo karne nie różnicuje w żaden sposób sytuacji osób
pokrzywdzonych przestępstwami powodowanymi uprzedzeniami.
Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny przykłada wielką wagę do zwalczania tego
rodzaju przestępczości. Na podstawie zarządzenia Prokuratora Generalnego z 23 kwietnia
2025 r. w prokuraturze wyznaczeni zostali koordynatorzy - krajowy i okręgowi - ścigania
przestępstw motywowanych uprzedzeniami.
Prokurator Generalny wydał też w ubiegłym roku wytyczne w sprawie prowadzenia
postępowań o przestępstwa motywowane uprzedzeniami. Dokument podkreśla,
że przestępstwa z tej kategorii odznaczają się wyjątkowym poziomem szkodliwości
w wymiarze jednostkowym i społecznym. Przestępczość tego rodzaju wywiera negatywny
wpływ na całe społeczeństwo. Prowadzi do obniżenia wrażliwości społecznej, zwiększa
akceptację dla przemocy oraz innych form łamania prawa, wzmacnia poczucie
bezkarności sprawców i obniża zaufanie do instytucji publicznych.
Wytyczne stanowią m.in., że:
w toku postępowania należy przesłuchać każdego pokrzywdzonego, który złożył
zawiadomienie o przestępstwie lub został w nim indywidualnie wymieniony,
o ile możliwe jest ustalenie jego tożsamości;
-- 3 of 5 --
4
czynności z udziałem pokrzywdzonych winny być dokonywane z najwyższą
starannością w zakresie poszanowania ich godności, w sposób zapobiegający
wtórnej wiktymizacji;
każda decyzja kończąca postępowanie o przestępstwo motywowane
uprzedzeniami, powinna być opatrzona wyczerpującym uzasadnieniem,
zrozumiałym dla odbiorcy niebędącego prawnikiem.
Potwierdzeniem zaangażowania Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego w
zwalczanie przestępstw motywowanych uprzedzeniami jest Rozporządzenie Ministra
Sprawiedliwości z dnia 4 lutego 2026 r., poz. 140 w sprawie określenia jednostek
organizacyjnych prokuratury właściwych do prowadzenia postępowań w sprawach o
przestępstwa motywowane uprzedzeniami. W ślad za nim Prokurator Generalny wydał w
dniu 11 lutego 2026 r. zarządzenie Nr 4/26 w sprawie wyznaczenia prokuratorów do
prowadzenia i nadzorowania postępowań o przestępstwa motywowane uprzedzeniami.
Przyjęte rozwiązania spowodują, że sprawy z tej kategorii nie będą już trafiały do
prokuratorów z wszystkich prokuratur rejonowych, lecz do wyspecjalizowanej grupy
około 100 wyznaczonych prokuratorów działających w 49 prokuraturach oraz do
Prokuratury Okręgowej w Warszawie, wskazanej jako wyspecjalizowana jednostka
właściwa do prowadzenia najbardziej pracochłonnych i skomplikowanych sprawy.
Wszystkie te działania stanowią istotny krok w kierunku profesjonalizacji organów
ścigania oraz zwiększenia skuteczności reagowania na przestępstwa motywowane
uprzedzeniami. Ma to na celu chronić wszystkie grupy, niezależnie od ich przynależności
narodowej, etnicznej, rasowej czy wyznaniowej.
Z informacji uzyskanej w Prokuraturze Krajowej wynika, że przestępstwa motywowane
uprzedzeniami popełniane są w szczególności na szkodę osób o narodowości ukraińskiej
oraz żydowskiej.
W załączeniu przedstawiam dostępne w Ministerstwie Sprawiedliwości dane statystyczne
za lata 2020-2024 o liczbie osób osądzonych i skazanych w pierwszej instancji w sądach
rejonowych za przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania. Na podstawie
-- 4 of 5 --
5
danych gromadzonych w ramach sprawozdawczości statystycznej nie jest możliwe
przedstawienie informacji na temat tego, jakiego wyznania dotyczą.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --