Interpelacja w sprawie przyszłości górniczych orkiestr dętych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13923
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie przyszłości górniczych orkiestr dętych
Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Joanna Frydrych, Iwona Maria Kozłowska, Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 01-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się ponownie z interpelacją w sprawie przyszłości górniczych orkiestr dętych - formacji muzycznych o tradycji sięgającej XIX i XX wieku, stanowiących cenny element polskiego dziedzictwa kulturowego. Przez dziesięciolecia orkiestry te działały przy kopalniach i były finansowane przez zakłady górnicze. Wraz z procesem wygaszania kopalń zespoły te tracą jednak swoje główne źródła utrzymania. Obecnie na terenie kraju funkcjonuje jeszcze kilka takich orkiestr, które mimo coraz trudniejszych warunków starają się kontynuować swoją działalność.
Górnicze orkiestry dęte zostały wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, a w marcu 2024 r. złożono wniosek o ich wpisanie na listę UNESCO. Taki wpis potwierdziłby doniosłą wartość tej tradycji, ale jednocześnie zobowiązuje państwo polskie do jej aktywnej ochrony i wspierania.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Energii, aby wesprzeć górnicze orkiestry dęte, zwłaszcza w obliczu problemów finansowych wynikających z likwidacji kopalń?
Czy ministerstwo zamierza podjąć współpracę z innymi podmiotami - w tym samorządami oraz instytucjami kultury - w celu zapewnienia trwałego finansowania tych orkiestr?
Czy rozważane są dodatkowe formy pomocy finansowej lub organizacyjnej, które umożliwiłyby orkiestrom dalsze funkcjonowanie i ochronę ich wyjątkowego dorobku muzycznego?
Czy analizowane są alternatywne modele finansowania, takie jak dotacje celowe, programy edukacyjne czy partnerstwo z sektorem prywatnym?
Z wyrazami szacunku
Ewa Kołodziej
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3364 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2385428.10466709.9912432
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13923 posłów Ewy Kołodziej, Joanny Frydrych, Iwony Marii
Kozłowskiej i Krzysztofa Piątkowskiego z 5 grudnia 2025 roku w sprawie przyszłości
górniczych orkiestr dętych, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie planuje podejmowania odrębnych
działań finansowych poświęconych wyłącznie górniczym orkiestrom dętym. Jednocześnie
zespoły te, jako element wpisany na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa
Kulturowego, mogą korzystać z ogólnodostępnych instrumentów wsparcia w ramach
specjalnie stworzonych w tym celu mechanizmów w postaci programów Ministra Kultury i
Dziedzictwa Narodowego (m.in. „Kultura ludowa i tradycyjna”, „Muzyka”, „Muzyczny ślad”)
lub programów własnych instytucji podległych (np. program dotacyjny Narodowego
Instytutu Dziedzictwa „Niematerialne – przekaż dalej”), w szczególności programów
wspierających działalność artystyczną, edukację kulturową oraz ochronę dziedzictwa
niematerialnego.
Ad 2.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dostrzega znaczenie współpracy pomiędzy
depozytariuszami niematerialnego dziedzictwa kulturowego, jednostkami samorządu
terytorialnego oraz instytucjami kultury. Ministerstwo nie planuje jednak tworzenia
odrębnych, centralnych mechanizmów finansowania w tym zakresie, uznając, że trwałe
modele funkcjonowania orkiestr powinny być wypracowywane przede wszystkim na
poziomie lokalnym i regionalnym, z uwzględnieniem specyfiki danego środowiska.
Ad 3.
Na obecnym etapie nie są rozważane dodatkowe, specjalne formy pomocy finansowej lub
organizacyjnej poświęcone wyłącznie górniczym orkiestrom dętym. Ochrona i wsparcie tego
rodzaju tradycji realizowane są w ramach istniejących rozwiązań systemowych,
obejmujących m.in. programy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i jego instytucji
podległych oraz działania edukacyjne i animacyjne prowadzone przez wyspecjalizowane
instytucje kultury, w tym Narodowy Instytut Dziedzictwa.
Ad.4.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazuje, że alternatywne modele
finansowania działalności górniczych orkiestr dętych mogą obejmować m.in. dotacje
jednostek samorządu terytorialnego, udział w programach edukacyjnych, a także
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
współpracę z sektorem prywatnym w formule mecenatu lub partnerstw. Rozwiązania te
pozostają w zgodzie z założeniami Konwencji UNESCO z 2003 r., która podkreśla rolę
społeczności lokalnych w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --