Interpelacja w sprawie masowego zamierania starych drzewostanów w Polsce, a szczególnie na Podkarpaciu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13916
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie masowego zamierania starych drzewostanów w Polsce, a szczególnie na Podkarpaciu
Zgłaszający: Andrzej Tomasz Zapałowski
Data wpływu: 01-12-2025
Pani Minister,
według aktualnych szacunków na terenie Polski zamiera obecnie około 360 milionów metrów sześciennych drzewa sosnowego, a na obszarze Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie – około 8 milionów metrów sześciennych jodły pospolitej. Dodatkowym czynnikiem powodującym taki stan poza obniżeniem poziomu wód gruntowych jest masowo rozsiewająca się jemioła.
Według ekspertów szacunkowa wartość ekonomiczna drewna, które ulega zamieraniu, wynosi dla całej Polski około 97 miliardów złotych, a dla samej jodły w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie około 2 miliardów złotych.
Obecnie poza zmianami gospodarki wodnej na terenie lasów czynnikiem wpływającym na taki stan rzeczy jest intensyfikacja wzrostu biomasy naziemnej kosztem systemów korzeniowych, co czyni drzewa bardziej podatnymi na stres wodny.
Wspomniane trendy są opisywane przez środowiska naukowe i praktyków, których się jednak ignoruje. Istotnym elementem wpływającym na wymieranie drzewostanów ma fakt, iż drzewa zasadniczo budują swój system korzeniowy do ok. 40 roku życia. Starsze drzewa w razie obniżenia poziomu wód gruntowych obumierają.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska narzuca zmiany w sposobie gospodarowania lasami, kierując się często ideologicznymi przesłankami, a nie faktami naukowymi. To w konsekwencji doprowadza do masowego wyłączania gruntów z gospodarczego użytkowania bez uwzględnienia konsekwencji ekologicznych i społecznych. Wstrzymywanie zabiegów ochronnych, takich jak cięcia sanitarne i pielęgnacyjne, prowadzi do degradacji lasów, które przestają pełnić swoje funkcje. Tylko w regionie krośnieńskim dochodzi do rekordowego zamierania jodły. To sugeruje konieczność pilnego uznania tego obszaru za zagrożony katastrofą ekologiczną związaną z masowym zamieraniem lasów.
W związku z powyższym proszę odpowiedzieć na następujące pytania:
Jakie działania prowadzi Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby ograniczać miliardowe straty dla gospodarki narodowej poprzez obumieranie starych drzewostanów?
Czy ministerstwo planuje na terenach zagrożonych masowym obumieraniem drzew wprowadzenie stanu katastrofy ekologicznej?
Czy ministerstwo ma zintegrowaną politykę leśną państwa uwzględniającą zmiany klimatu i konieczność zachowania funkcji wielofunkcyjnych lasu?
W jaki sposób ministerstwo neutralizuje masowe rozprzestrzenianie się jemioły na starodrzewu jodłowym?
Odpowiedź na te pytania będzie ważnym dokumentem. Z jednej strony, jako poseł odpowiedzialny za dbanie o interesy gospodarcze państwa, sygnalizuję zagrożenie powstania wielomiliardowych strat dla Skarbu Państwa wskutek niewłaściwego gospodarowania mieniem państwa, a z drugiej – w razie wystąpienia takich strat – wnoszę o podjęcie działań w kierunku pociągnięcia do odpowiedzialności karnej osób za to odpowiedzialnych.
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5637 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.110.2025.BW
4120757.16612629.13619345
Warszawa, 23-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Andrzeja Tomasza Zapałowskiego
(znak: K10INT13916).
Temat: masowe zamieranie starych drzewostanów w Polsce, a szczególnie na Podkarpaciu
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT13916 Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Tomasza
Zapałowskiego, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad. 1.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej także: „MKiŚ”) dostrzega problem przyśpieszenia
zamierania drzewostanów w Polsce, analizuje skalę i dynamikę tego zjawiska, jak również
środki, które mogą zminimalizować negatywne skutki procesów związanych z zamieraniem
lasów dla ekosystemów leśnych, PGL Lasy Państwowe oraz całej gospodarki.
Kluczowym elementem tych działań jest przyśpieszenie przebudowy drzewostanów
szczególnie narażonych na zamieranie, w szczególności lasów na gruntach porolnych.
MKiŚ zleciło realizację ekspertyzy dotyczącej wpływu różnych scenariuszy przyśpieszenia
przebudowy drzewostanów zagrożonych zamieraniem na podaż surowca drzewnego.
Wyniki analiz prowadzone przez MKiŚ wskazują, że przyśpieszenie przebudowy może
skompensować zmniejszenie podaży surowca drzewnego wynikające ze wzmocnienia
funkcji przyrodniczych i społecznych 20% polskich lasów. W dłuższej perspektywie może
mieć także korzystny wpływ na stabilny, zrównoważony rozwój przedsiębiorstw z branży
drzewnej, papierniczej, meblarskiej oraz zakładów usług leśnych działających na polskim
rynku, przy jednoczesnej realizacji międzynarodowych zobowiązań oraz krajowych celów
związanych z ochroną różnorodności biologicznej, adaptacją lasów do zmiany klimatu oraz
zwiększeniem ilości węgla trwale magazynowanego w ekosystemach leśnych.
Ponadto, 28.10.2025 MKiŚ przekazało do DGLP pismo zobowiązujące do Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych do:
a. przeglądu istniejących instrumentów wewnętrznych umożliwiających intensyfikację
działań na rzecz adaptacji do zmiany klimatu, mitygacji zmiany klimatu oraz ochrony
różnorodności biologicznej, jak również opracowanie wytycznych dla jednostek
organizacyjnych Lasów Państwowych dotyczących zakresu oraz stosowania dostępnych
instrumentów wewnętrznych (do 28.11.2025 roku);
-- 1 of 3 --
b. identyfikacji ograniczeń wewnętrznych oraz zewnętrznych dla intensyfikacji działań w
wymienionych zakresach oraz uzupełnienie instrumentów wewnętrznych umożliwiających
adekwatną reakcję i dostosowanie do aktualnych uwarunkowań strategicznych,
społecznych, w szczególności dostosowanie tempa przebudowy drzewostanów do
dynamiki procesu przeciwdziałania zamierania lasów, uzupełnienie wytycznych dla
jednostek dotyczących dostępnych instrumentów oraz sposobu ich stosowania (do
31.01.2026 roku);
c. identyfikacji dobrych praktyk wypracowanych przez jednostki organizacyjne Lasów
Państwowych, szeroka promocja dobrych praktyk (w szczególności wewnątrz organizacji),
usprawnienie transferu wiedzy, budowanie platform współpracy z podmiotami
zewnętrznymi w zakresie adaptacji do zmiany klimatu, mitygacji zmiany klimatu oraz
ochrony różnorodności biologicznej (do 31.03.2026 roku);
d. opracowania krótko, średnio i długookresowej strategii pozyskania drewna (perspektywa
2030, 2025, 2050) przez Lasy Państwowe z uwzględnieniem aktualnych uwarunkowań oraz
celów strategicznych, społecznych, klimatycznych i gospodarczych, w szczególności
potrzeby stabilnego, zrównoważonego rozwoju PGL Lasy Państwowe oraz całej krajowej
branży leśno-drzewnej (do 30.06.2026 roku).
Ad. 2.
W obowiązującym w Polsce porządku prawnym nie istnieje pojęcie stanu katastrofy
ekologicznej. Jednocześnie informuję, że na chwilę obecną nie istnieją przesłanki prawne do
wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na terenach zagrożonych masowym obumieraniem
drzew.
Ad. 3.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przystąpiło do opracowania Narodowego Programu
Leśnego (dalej: NPL), który ma stanowić odpowiedź na zmianę klimatycznych, społecznych
i gospodarczych uwarunkowań funkcjonowania polskich lasów i leśnictwa. NPL będzie
dokumentem strategicznym, który określi długofalową wizję, cele i kierunki rozwoju
leśnictwa w Polsce w perspektywie krótko-, średnio- i długookresowej. Dokument ten
będzie uwzględniał konieczność adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu oraz
wzmocnienia wielofunkcyjnego charakteru polskich lasów oraz usług ekosystemowych
świadczonych przez polskie lasy.
Ad 4.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie dysponuje środkami umożliwiającymi „neutralizację”
masowego rozprzestrzeniania się jemioły. Biorąc pod uwagę aktualny stan wiedzy naukowej
nie istnieją metody całkowitej eliminacji zjawiska rozprzestrzeniania się jemioły. Zjawisko to
jest ściśle skorelowane z postępującą zmianą klimatu i należy spodziewać się jego nasilenia
w kolejnych latach. W związku z potrzebą opracowania spójnej i skutecznej strategii walki z
jemiołą Lasy Państwowe prowadzą badania i monitoring wraz z jednostkami badawczymi,
w szczególności z Instytutem Nauk Leśnych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.
-- 2 of 3 --
Celem jest wypracowanie i doskonalenie efektywnych metod inwentaryzacji i zwalczania
jemioły oraz ocena skutków przyrodniczych i gospodarczych jej występowania.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --