Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13901
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych
Zgłaszający: Jan Warzecha, Fryderyk Sylwester Kapinos
Data wpływu: 28-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach z całej Polski docierają liczne sygnały od dyrektorów oraz pracowników szpitali powiatowych wskazujące na pogarszającą się sytuację finansową tych placówek. Szczególne zaniepokojenie budzi narastające zadłużenie wynikające z braku terminowych płatności za nadwykonania oraz świadczenia nielimitowane, które szpitale są zobowiązane realizować w trosce o bezpieczeństwo zdrowotne obywateli.
Placówki te podkreślają, że obecny poziom finansowania nie pozwala im na stabilne funkcjonowanie, a dalsze utrzymywanie się zatorów finansowych może skutkować ograniczeniem dostępności do świadczeń, a w konsekwencji - realną groźbą zapaści całego systemu ochrony zdrowia na poziomie lokalnym. NFZ od kilku miesięcy nie płaci szpitalom, dlatego kierownicy placówek sami zaczęli nakładać limity. Nie są w stanie dłużej kredytować leczenia pacjentów.
Zgodnie z prognozami Ministerstwa Zdrowia, w 2026 roku luka finansowa NFZ może wynieść nawet 23 miliardy złotych. To oznacza, że w kolejnych latach sytuacja finansowa szpitali i dostępność leczenia mogą się jeszcze pogorszyć, a pacjenci będą zmuszeni czekać na pomoc dłużej.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu zapewnienia szpitalom powiatowym pełnego i terminowego finansowania zrealizowanych świadczeń, w tym nadwykonań?
2. Czy resort przewiduje wprowadzenie mechanizmów stabilizujących budżety tych placówek w najbliższej perspektywie?
3. Jakie działania są planowane w celu zapobieżenia dalszemu pogarszaniu się kondycji finansowej szpitali powiatowych i ewentualnej utracie ciągłości świadczeń dla pacjentów?
Z poważaniem
Jan Warzecha
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8152 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.80.2025.SK
Warszawa, 17 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
związku z interpelacją Posłów Jana Warzechy i Fryderyka Kapinosa, z dnia 2 grudnia 2025 r.,
w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych (nr 13901), uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
Na wstępie wyjaśniam, że finansowanie przez Narodowy Fundusz Zdrowia zrealizowanych
przez świadczeniodawców świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie
z postanowieniami umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
art. 132 ust. 5 ustawy o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z
którymi wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych ze
świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym Funduszu;
§ 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którymi
Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń udzielonych w okresie
rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy określonej
w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco działania zmierzające
do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
zarówno na wniosek świadczeniodawców, jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego
NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania
te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych
na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej –
w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej
liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Ponadto informuję, że w planie NFZ na 2025 r. pierwotna wysokość środków zapisana
na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 183,6 mld zł, tj. była wyższa o 26,07
mld zł w porównaniu do pierwotnego planu finansowego NFZ na 2024 rok. W wyniku
dokonanych w trakcie bieżącego roku zmian ww. planu, środki te wzrosły już o ponad
18,7 mld zł do wysokości ponad 202,3 mld zł.
Zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ na 2025 r.
wyniosła 18,35 mld zł (ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r.),
natomiast dzięki decyzjom Minister Zdrowia oraz Ministra Finansów, środki te wynoszą
aktualnie ponad 31,8 mld zł.
Dzięki decyzji Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025 r., zostały przyznane środki finansowe
dla NFZ w kwocie blisko 1,58 mld zł, przeznaczone na zwiększenie funduszu zapasowego
NFZ.
Minister Finansów i Gospodarki wyemitował obligacje skarbowe przeznaczone na
podwyższenie funduszu zapasowego Narodowego Funduszu Zdrowia. Wyemitowane
obligacje o łącznej wartości nominalnej 922 mln zł zostały przekazane 20 listopada 2025
roku.
Jednocześnie należy wskazać, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 czerwca
2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej, wprowadziło przepis umożliwiający wypłatę w 2025 r.
specjalnych dodatków do ryczałtu PSZ świadczeniodawcom, którzy za poprzedni okres
rozliczeniowy (2024 r.) wykazali tzw. nadwykonania tego ryczałtu w wysokości 27% wartości
wypracowanych świadczeń powyżej wartości ryczałtu, z jednoczesnym uwzględnieniem
kwot dodatków wypłaconych w 2024 r. (dodatkowe pieniądze dla szpitali PSZ w łącznej
wysokości 300 mln zł).
Ponadto wejście w życie nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym, której celem jest m.in.
zwiększenie limitu określonego na 2025 r. na finansowanie nadwykonań świadczeń opieki
zdrowotnej udzielanych osobom do ukończenia 18. roku życia, będzie oznaczało dodatkowe
środki Funduszu Medycznego w wysokości 3,56 mld zł, możliwe do przekazania NFZ jeszcze
w bieżącym roku.
Jednocześnie pragnę wskazać, że Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania systemowe,
mające na celu poprawę sytuacji finansowej szpitali między innymi w zakresie rentowności
i płynności finansowej. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
leczniczej, wprowadza szereg zmian, mających na celu umożliwienie podejmowania działań
zmierzających do poprawy sytuacji finansowej szpitali. Rozwiązania zawarte w ww. ustawie
uelastyczniają funkcjonowanie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia
świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ) i polegają na tym, że świadczeniodawcy uzyskają,
za zgodą Prezesa NFZ, możliwość:
zamiany danego profilu w trybie hospitalizacji na hospitalizację planową/leczenie
jednego dnia;
rezygnacji z danego profilu.
Takie zmiany powinny przyczynić się do koncentracji świadczeń szpitalnych, udzielanych
w warunkach pełnej gotowości całodobowej, w ośrodkach dysponujących większym
doświadczeniem i potencjałem kadrowym, a zatem również do lepszego wykorzystania
ograniczonych zasobów, zwłaszcza kadrowych. Pozwolą także na lepsze dostosowanie
działalności szpitali PSZ do lokalnych potrzeb zdrowotnych, z uwzględnieniem zmian
demograficznych.
Zmiany obejmują także proces sporządzania, opiniowania i zatwierdzania programów
naprawczych, mające na celu podniesienie jakości ich przygotowania oraz zwiększenie
nadzoru podmiotów tworzących w procesie ich przyjmowania.
Ponadto w ww. ustawie, w art. 3 ust. 1, zawarto regulację stanowiącą, że w latach 2025–2029
korekta wysokości ryczałtu systemu zabezpieczenia, o której mowa w art. 136 c ust. 4 ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej, w przypadku zmiany zakresu działalności leczniczej
świadczeniodawcy dokonanej na podstawie art. 159a ust. 4 tej ustawy nie może przekroczyć
50% wartości ryczałtu systemu zabezpieczenia przypadającej na część okresu
rozliczeniowego po dokonaniu tej zmiany, odpowiadającej świadczeniom udzielanym
w ramach wykreślonego profilu systemu zabezpieczenia. Oznacza to, że szpitale, które
skorzystają z możliwości rezygnacji z określonego profilu systemu zabezpieczenia,
na podstawie nowego przepisu wprowadzonego w art. 159a ust. 4 ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej, zachowają część środków finansowych przypadających na taki profil
do końca bieżącego okresu rozliczeniowego.
Równocześnie w art. 3 ust. 2 ww. ustawy zawarto regulację, zgodnie z którą przy ustalaniu
wartości ryczałtu systemu zabezpieczenia w latach 2026–2029, dla świadczeniodawcy,
który dokonał zmiany zakresu działalności leczniczej, realizowanej w ramach PSZ,
polegającej na rezygnacji z udzielania świadczeń w ramach danego profilu systemu
zabezpieczenia, uwzględnia się dodatkowo nie więcej niż 50% liczby świadczeń opieki
zdrowotnej zrealizowanych w ramach wykreślonego profilu systemu zabezpieczenia.
Mając na względzie powyższe informacje pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia
wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia nieustannie podejmuje działania mające na celu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
zachowanie stabilności finansowej świadczeniodawców oraz zapewnienie bezpieczeństwa
zdrowotnego świadczeniobiorców.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --