Interpelacja nr 13897
Interpelacja w sprawie przywrócenia wydziałów gospodarczych w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i Sądzie Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim w woj. lubuskim
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przywrócenia wydziałów gospodarczych w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i Sądzie Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim w woj. lubuskim
Interpelacja nr 13897
do ministra sprawiedliwości
w sprawie przywrócenia wydziałów gospodarczych w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i Sądzie Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim w woj. lubuskim
Zgłaszający: Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Krzysztof Mulawa
Data wpływu: 28-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie pilnej potrzeby naprawienia błędu systemowego, który od ponad dekady paraliżuje sprawny dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla przedsiębiorców z województwa lubuskiego. Chodzi o przywrócenie wydziałów gospodarczych w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i w Sądzie Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim.
Obecny stan prawny jest wyjątkiem w skali naszego kraju. Decyzje o przeniesieniu wydziałów gospodarczych, motywowane wówczas pozornymi oszczędnościami, doprowadziły do „prawnej amputacji” kluczowych organów wymiaru sprawiedliwości w woj. lubuskim.
Fakty prawne i historyczne prezentują się następująco:
Likwidacja w Gorzowie Wielkopolskim: Na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia sądów gospodarczych (Dz. U. Nr 222, poz. 1769) z dniem 1 stycznia 2010 r. sprawy z okręgu gorzowskiego zostały przekazane do Sądu Okręgowego w Szczecinie.
Likwidacja w Zielonej Górze: Na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 marca 2011 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 339), z dniem 1 lipca 2011 r. zniesiono Wydział Gospodarczy w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze, przekazując jego właściwość Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.
Warto przypomnieć, że już w 2011 roku decyzje te budziły ogromne kontrowersje. Sam ówczesny prezes Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim negatywnie opiniował te zmiany. Wskazywano wówczas (m.in. w zapytaniu poselskim nr 9392), że obciążenie sprawami w likwidowanym wydziale w Zielonej Górze było porównywalne do wydziałów, które pozostawiono (np. w Częstochowie czy Olsztynie). Ówczesne ministerstwo przyznało, że oszczędności z tej operacji były marginalne (szacowane na 300–350 tys. zł rocznie z tytułu likwidacji dodatków funkcyjnych), co w zderzeniu z gigantycznymi kosztami po stronie przedsiębiorców czyni tę decyzję ekonomicznie nieracjonalną.
Stan ten został usankcjonowany i trwa do dziś, co potwierdza m.in. tekst jednolity rozporządzenia z 2023 r. (Dz. U. 2023 poz. 2544). W efekcie województwo lubuskie zostało „rozbiorowo” podzielone: północ regionu musi szukać sprawiedliwości w Szczecinie (woj. zachodniopomorskie), a południe w Poznaniu (woj. wielkopolskie).
Dla lubuskiego biznesu oznacza to konieczność wielogodzinnych podróży (w przypadku Zielonej Góry i Poznania to często wyprawa całodniowa, a odległości przekraczają 200 km w jedną stronę dla mieszkańców południa województwa). Generuje to ogromne koszty, utrudnia kontakt z sądem i stawia podmioty z woj. lubuskiego w gorszej pozycji konkurencyjnej względem firm z Wielkopolski czy Zachodniopomorskiego.
Należy również wskazać na diametralną zmianę realiów gospodarczych, która zaszła na przestrzeni ostatniej dekady. W momencie, gdy zapadały decyzje o likwidacji przedmiotowych wydziałów (lata 2009–2011), w województwie lubuskim funkcjonowało około 45 tysięcy podmiotów gospodarczych. Dziś liczba aktywnych przedsiębiorstw w regionie przekracza 65 tysięcy. Oznacza to, że obecna, dysfunkcyjna struktura sądownicza, musi obsłużyć o blisko połowę większy wolumen podmiotów niż w chwili wprowadzania tych niekorzystnych zmian. Wzrost ten jednoznacznie dowodzi, że skala wykluczenia i zapotrzebowanie na lokalne orzecznictwo gospodarcze drastycznie wzrosły, czyniąc ówczesne kalkulacje całkowicie nieadekwatnymi do dzisiejszych potrzeb lubuskiego biznesu.
Województwo lubuskie dysponuje odpowiednią bazą lokalową oraz kadrą sędziowską, która i tak orzeka w sądach rejonowych lub w innych wydziałach sądów okręgowych. Przywrócenie normalności nie wymaga skomplikowanej ścieżki ustawodawczej – wystarczy, wzorem decyzji ministra z lat 2009-2011, wydanie stosownego rozporządzenia.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega dysfunkcjonalność obecnego rozwiązania, w którym jedno z województw jest pozbawione wydziałów gospodarczych szczebla okręgowego w obu swoich stolicach, i czy planuje wydać rozporządzenie przywracające te wydziały w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i w Sądzie Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim?
Jak ministerstwo ocenia skutki podjętych decyzji z perspektywy czasu, biorąc pod uwagę, że deklarowane wówczas oszczędności rzędu kilkuset tysięcy złotych są niewspółmierne do wielomilionowych kosztów społecznych i biznesowych ponoszonych przez lubuskich przedsiębiorców przez ostatnie ponad 15 lat?
Czy ministerstwo dysponuje informacjami, ile spraw właściwych miejscowo dla woj. lubuskiego aktualnie jest toczonych przed Sądem Okręgowym w Poznaniu i Sądem Okręgowym w Szczecinie w wydziałach gospodarczych?
Czy ministerstwo dysponuje analizą porównawczą czasu trwania postępowań gospodarczych dla podmiotów z województwa lubuskiego (rozpatrywanych w Poznaniu i Szczecinie) w porównaniu do średniej krajowej i czy dojazdy stron oraz świadków z odległych miejscowości wpływają na przedłużanie się tych postępowań?
Jaki jest szacowany czas potrzebny na operacyjne odtworzenie struktur wydziałów gospodarczych w Gorzowie Wlkp. i Zielonej Górze od momentu podjęcia decyzji politycznej?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Michał Wawer
Interpelacja nr 13897
do ministra sprawiedliwości
w sprawie przywrócenia wydziałów gospodarczych w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i Sądzie Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim w woj. lubuskim
Zgłaszający: Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Krzysztof Mulawa
Data wpływu: 28-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie pilnej potrzeby naprawienia błędu systemowego, który od ponad dekady paraliżuje sprawny dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla przedsiębiorców z województwa lubuskiego. Chodzi o przywrócenie wydziałów gospodarczych w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i w Sądzie Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim.
Obecny stan prawny jest wyjątkiem w skali naszego kraju. Decyzje o przeniesieniu wydziałów gospodarczych, motywowane wówczas pozornymi oszczędnościami, doprowadziły do „prawnej amputacji” kluczowych organów wymiaru sprawiedliwości w woj. lubuskim.
Fakty prawne i historyczne prezentują się następująco:
Likwidacja w Gorzowie Wielkopolskim: Na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia sądów gospodarczych (Dz. U. Nr 222, poz. 1769) z dniem 1 stycznia 2010 r. sprawy z okręgu gorzowskiego zostały przekazane do Sądu Okręgowego w Szczecinie.
Likwidacja w Zielonej Górze: Na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 marca 2011 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 339), z dniem 1 lipca 2011 r. zniesiono Wydział Gospodarczy w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze, przekazując jego właściwość Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.
Warto przypomnieć, że już w 2011 roku decyzje te budziły ogromne kontrowersje. Sam ówczesny prezes Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim negatywnie opiniował te zmiany. Wskazywano wówczas (m.in. w zapytaniu poselskim nr 9392), że obciążenie sprawami w likwidowanym wydziale w Zielonej Górze było porównywalne do wydziałów, które pozostawiono (np. w Częstochowie czy Olsztynie). Ówczesne ministerstwo przyznało, że oszczędności z tej operacji były marginalne (szacowane na 300–350 tys. zł rocznie z tytułu likwidacji dodatków funkcyjnych), co w zderzeniu z gigantycznymi kosztami po stronie przedsiębiorców czyni tę decyzję ekonomicznie nieracjonalną.
Stan ten został usankcjonowany i trwa do dziś, co potwierdza m.in. tekst jednolity rozporządzenia z 2023 r. (Dz. U. 2023 poz. 2544). W efekcie województwo lubuskie zostało „rozbiorowo” podzielone: północ regionu musi szukać sprawiedliwości w Szczecinie (woj. zachodniopomorskie), a południe w Poznaniu (woj. wielkopolskie).
Dla lubuskiego biznesu oznacza to konieczność wielogodzinnych podróży (w przypadku Zielonej Góry i Poznania to często wyprawa całodniowa, a odległości przekraczają 200 km w jedną stronę dla mieszkańców południa województwa). Generuje to ogromne koszty, utrudnia kontakt z sądem i stawia podmioty z woj. lubuskiego w gorszej pozycji konkurencyjnej względem firm z Wielkopolski czy Zachodniopomorskiego.
Należy również wskazać na diametralną zmianę realiów gospodarczych, która zaszła na przestrzeni ostatniej dekady. W momencie, gdy zapadały decyzje o likwidacji przedmiotowych wydziałów (lata 2009–2011), w województwie lubuskim funkcjonowało około 45 tysięcy podmiotów gospodarczych. Dziś liczba aktywnych przedsiębiorstw w regionie przekracza 65 tysięcy. Oznacza to, że obecna, dysfunkcyjna struktura sądownicza, musi obsłużyć o blisko połowę większy wolumen podmiotów niż w chwili wprowadzania tych niekorzystnych zmian. Wzrost ten jednoznacznie dowodzi, że skala wykluczenia i zapotrzebowanie na lokalne orzecznictwo gospodarcze drastycznie wzrosły, czyniąc ówczesne kalkulacje całkowicie nieadekwatnymi do dzisiejszych potrzeb lubuskiego biznesu.
Województwo lubuskie dysponuje odpowiednią bazą lokalową oraz kadrą sędziowską, która i tak orzeka w sądach rejonowych lub w innych wydziałach sądów okręgowych. Przywrócenie normalności nie wymaga skomplikowanej ścieżki ustawodawczej – wystarczy, wzorem decyzji ministra z lat 2009-2011, wydanie stosownego rozporządzenia.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega dysfunkcjonalność obecnego rozwiązania, w którym jedno z województw jest pozbawione wydziałów gospodarczych szczebla okręgowego w obu swoich stolicach, i czy planuje wydać rozporządzenie przywracające te wydziały w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i w Sądzie Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim?
Jak ministerstwo ocenia skutki podjętych decyzji z perspektywy czasu, biorąc pod uwagę, że deklarowane wówczas oszczędności rzędu kilkuset tysięcy złotych są niewspółmierne do wielomilionowych kosztów społecznych i biznesowych ponoszonych przez lubuskich przedsiębiorców przez ostatnie ponad 15 lat?
Czy ministerstwo dysponuje informacjami, ile spraw właściwych miejscowo dla woj. lubuskiego aktualnie jest toczonych przed Sądem Okręgowym w Poznaniu i Sądem Okręgowym w Szczecinie w wydziałach gospodarczych?
Czy ministerstwo dysponuje analizą porównawczą czasu trwania postępowań gospodarczych dla podmiotów z województwa lubuskiego (rozpatrywanych w Poznaniu i Szczecinie) w porównaniu do średniej krajowej i czy dojazdy stron oraz świadków z odległych miejscowości wpływają na przedłużanie się tych postępowań?
Jaki jest szacowany czas potrzebny na operacyjne odtworzenie struktur wydziałów gospodarczych w Gorzowie Wlkp. i Zielonej Górze od momentu podjęcia decyzji politycznej?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Michał Wawer
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
50%
Konkretność
50%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwe” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwe”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8605 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
Warszawa, 22 grudnia 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.536.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13897 Panów Posłów Michała Wawra,
Witolda Tumanowicza i Krzysztofa Mulawy w sprawie przywrócenia wydziałów
gospodarczych w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i Sądzie Okręgowym w Gorzowie
Wielkopolskim w woj. Lubuskim.
Ad 1 i 2
Przesłanki tworzenia wydziałów w sądach powszechnych zostały określone w art. 19 § 1
ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334,
ze zm.; dalej ustawa).
Zgodnie z ww. przepisem Minister Sprawiedliwości tworzy wydziały oraz wydziały i ośrodki
zamiejscowe sądów mając na względzie „potrzebę zapewnienia racjonalnej organizacji
sądownictwa, w szczególności przez dostosowanie liczby, rodzaju i wielkości wydziałów
do obciążenia wpływem spraw, właściwą skalę etatyzacji, ekonomię postępowania
sądowego oraz konieczność prawidłowego wykonywania czynności nadzorczych, w celu
zagwarantowania realizacji prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym
terminie”.
-- 1 of 5 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Jednocześnie w zakresie spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa
gospodarczego i cywilnego, należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych
ustaw, na mocy art. 20 pkt 3 ustawy Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii
Krajowej Rady Sądownictwa, może przekazać jednemu sądowi okręgowemu
rozpoznawanie ww. kategorii spraw z właściwości lub części obszarów właściwości innych
sądów okręgowych, działających na obszarze tej samej apelacji.
Realizacją powyższego uprawnienia jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia
7 października 2014 r. w sprawie przekazania niektórym sądom okręgowym i sądom
rejonowym rozpoznawania spraw gospodarczych z obszarów właściwości innych sądów
okręgowych i sądów rejonowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2544), zgodnie z którym sprawy
gospodarcze oraz inne sprawy z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego, należące
do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw z obszaru właściwości Sądu
Okręgowego w Zielonej Górze rozpoznawane są w Sądzie Okręgowym w Poznaniu, zaś
z obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim w Sądzie Okręgowym
w Szczecinie.
Zlokalizowanie wydziałów orzeczniczych (w niniejszym przypadku – gospodarczych)
w określonych (nie wszystkich) sądach okręgowych, zakłada takie rozmieszczanie kadry
sędziowskiej, aby wydolność wymiaru sprawiedliwości była jak największa,
a rozpoznawanie spraw odbywało się w jak najszybszym terminie, bez zbędnej zwłoki,
przy zachowaniu odpowiedniego dostępu obywateli do sądu.
Obecna struktura rozpoznawania spraw gospodarczych na poziomie sądów okręgowych
ma na celu funkcjonowanie dużych ośrodków sądowych, w których orzeka
wyspecjalizowana w tej kategorii spraw kadra orzecznicza i urzędnicza. Ze względów
organizacyjnych, a także z uwagi na potrzebę zapewnienia ekonomii postępowania
sądowego, strukturę rozpoznawania spraw gospodarczych ograniczono do największych
jednostek sądowych w poszczególnych apelacjach.
-- 2 of 5 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
W przedmiotowej sprawie należy mieć bowiem na uwadze, że konstytucyjna zasada
dostępu do sądu realizowana jest przede wszystkim poprzez zapewnienie sprawnego
rozpoznania sprawy przez właściwy merytorycznie sąd, co niekoniecznie oznaczać musi
jego fizyczną bliskość.
W rezultacie sprawy gospodarcze na poziomie sądów okręgowych rozpoznawane są
jedynie w 21 z 47 sądów, a zatem Sąd Okręgowy w Zielonej Górze ani Sąd Okręgowy
w Gorzowie Wielkopolskim nie są jedynymi sądami tego szczebla, w których nie
rozpoznaje się tej kategorii spraw.
Co istotne, działanie takie nie jest właściwe jedynie dla spraw gospodarczych, podobny
mechanizm organizacyjny funkcjonuje w odniesieniu np. do spraw zgodności z prawdą
oświadczeń lustracyjnych, z zakresu ochrony unijnych znaków towarowych i wzorów
wspólnotowych czy w sprawach własności intelektualnej.
W ostatnich latach nie odnotowano wpływu wniosku o zmianę właściwości sądów
okręgowych apelacji poznańskiej ani szczecińskiej w zakresie rozpoznawania spraw
gospodarczych ani sygnałów, że obecna struktura rozpoznawania spraw gospodarczych w
ww. apelacjach jest nieefektywna, co mogłoby stanowić podstawę do wszczęcia prac
analitycznych i koncepcyjnych w omawianym zakresie.
Limit etatów sędziowskich w wydziałach gospodarczych:
1) w Sądzie Okręgowym w Poznaniu wynosi:
- IX Wydział Gospodarczy - 10 etatów sędziowskich i 3 etaty referendarzy sądowych,
- X Wydział Gospodarczy Odwoławczy – 9 etatów sędziowskich,
2) w Sądzie Okręgowym w Szczecinie w VIII Wydziale Gospodarczym - 13 etatów
sędziowskich i 2,4 etatu referendarza sądowego a zatem są to wydziały o optymalnej
wielkości ergo w ujęciu organizacyjnym brak jest niezbędnej potrzeby ich podziału poprzez
ograniczenie zakresu rozpoznanych w nich spraw.
-- 3 of 5 --
4
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Ad 3
Ewidencja spraw gospodarczych ogółem w zakresie Sądów Okręgowych:
Wpływ Załatwienie Pozostałość na następny
okres
Wyszczególnienie I i II inst. w tym I inst. I i II inst. w tym I inst. I i II inst. w tym I inst.
2024
Polska 85 749 59 709 84 830 58 366 41 428 31 532
w tym
Apelacja Poznańska SO w Poznaniu 7 132 4 639 7 374 4 940 2 871 2 198
Apelacja Szczecińska SO w Szczecinie 3 496 2 248 3 660 2 176 1 951 1 321
III kwartały 2025
Polska 66 700 45 922 65 384 45 895 42 744 31 559
w tym
Apelacja Poznańska SO w Poznaniu 5 768 3 691 5 421 3 653 3 218 2 236
Apelacja Szczecińska SO w Szczecinie 2 842 1 792 2 688 1 756 2 105 1 357
Ad 4
Dane statystyczne z zakresu średniego czasu trwania postępowania sądowego dla spraw
gospodarczych procesowych (repertorium GC) od dnia pierwszej rejestracji w sądzie
I instancji do uprawomocnienia się sprawy w I instancji (łącznie z czasem trwania mediacji)
w zakresie Sądów Okręgowych:
Wyszczególnienie 2024 I półrocze
2025
Polska 20,7 21,6
w tym
Apelacja Poznańska SO w Poznaniu 21,2 19,8
Apelacja Szczecińska SO w Szczecinie 18,1 20,7
Jednocześnie wyjaśniam, że sprawozdania statystyczne sporządzane są z działalności
danego sądu zgodnie z jego właściwością miejscową. Zatem mając na względzie art.
10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, gdzie sąd
-- 4 of 5 --
5
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
okręgowy tworzy się dla obszaru właściwości co najmniej dwóch sądów rejonowych
wskazuje, że zakres działania sądów nie odzwierciadla podziału administracyjnego
naszego kraju. Dlatego też w przypadku sądów okręgowych nie ma możliwości
wyodrębnienia danych dotyczących jedynie spraw rozpoznawanych dla województwa
lubuskiego, w związku z czym informacje przedstawione w pkt 3 i 4 niniejszej odpowiedzi
prezentują ewidencję spraw będącą w zakresie obszaru właściwości tychże sądów.
Ad 5
Ponowne utworzenie wydziałów gospodarczych wymaga nie tylko formalnego utworzenia
wydziałów, co dzieje się na mocy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości, ale także
konieczna byłaby nowelizacja rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości – w omawianym
przypadku rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie
ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów
rejonowych oraz zakresu rozpoznawanych przez nie spraw (Dz.U. z 2025 r. poz. 925)
oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r. w sprawie
przekazania niektórym sądom okręgowym i sądom rejonowym rozpoznawania spraw
gospodarczych z obszarów właściwości innych sądów okręgowych i sądów rejonowych
(Dz.U. z 2023 r. poz. 2544), co wymaga przeprowadzenia pełnego procesu legislacyjnego
właściwego dla tego rodzaju aktu prawnego.
Pokreślić jednak należy, że jakkolwiek czas trwania poszczególnych etapów procesu
legislacyjnego wynika z przepisów odrębnych, to termin wprowadzonych w strukturze
sądów zmian każdorazowo określany jest w porozumieniu z prezesami właściwych sądów
i determinowany jest potrzebą zapewnienia odpowiedniego czasu na dokonanie
niezbędnych czynności organizacyjnych.
Łączę wyrazy szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
Podsekretarz Stanu Dariusz Mazur
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
Warszawa, 22 grudnia 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.536.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13897 Panów Posłów Michała Wawra,
Witolda Tumanowicza i Krzysztofa Mulawy w sprawie przywrócenia wydziałów
gospodarczych w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze i Sądzie Okręgowym w Gorzowie
Wielkopolskim w woj. Lubuskim.
Ad 1 i 2
Przesłanki tworzenia wydziałów w sądach powszechnych zostały określone w art. 19 § 1
ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334,
ze zm.; dalej ustawa).
Zgodnie z ww. przepisem Minister Sprawiedliwości tworzy wydziały oraz wydziały i ośrodki
zamiejscowe sądów mając na względzie „potrzebę zapewnienia racjonalnej organizacji
sądownictwa, w szczególności przez dostosowanie liczby, rodzaju i wielkości wydziałów
do obciążenia wpływem spraw, właściwą skalę etatyzacji, ekonomię postępowania
sądowego oraz konieczność prawidłowego wykonywania czynności nadzorczych, w celu
zagwarantowania realizacji prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym
terminie”.
-- 1 of 5 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Jednocześnie w zakresie spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa
gospodarczego i cywilnego, należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych
ustaw, na mocy art. 20 pkt 3 ustawy Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii
Krajowej Rady Sądownictwa, może przekazać jednemu sądowi okręgowemu
rozpoznawanie ww. kategorii spraw z właściwości lub części obszarów właściwości innych
sądów okręgowych, działających na obszarze tej samej apelacji.
Realizacją powyższego uprawnienia jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia
7 października 2014 r. w sprawie przekazania niektórym sądom okręgowym i sądom
rejonowym rozpoznawania spraw gospodarczych z obszarów właściwości innych sądów
okręgowych i sądów rejonowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2544), zgodnie z którym sprawy
gospodarcze oraz inne sprawy z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego, należące
do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw z obszaru właściwości Sądu
Okręgowego w Zielonej Górze rozpoznawane są w Sądzie Okręgowym w Poznaniu, zaś
z obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim w Sądzie Okręgowym
w Szczecinie.
Zlokalizowanie wydziałów orzeczniczych (w niniejszym przypadku – gospodarczych)
w określonych (nie wszystkich) sądach okręgowych, zakłada takie rozmieszczanie kadry
sędziowskiej, aby wydolność wymiaru sprawiedliwości była jak największa,
a rozpoznawanie spraw odbywało się w jak najszybszym terminie, bez zbędnej zwłoki,
przy zachowaniu odpowiedniego dostępu obywateli do sądu.
Obecna struktura rozpoznawania spraw gospodarczych na poziomie sądów okręgowych
ma na celu funkcjonowanie dużych ośrodków sądowych, w których orzeka
wyspecjalizowana w tej kategorii spraw kadra orzecznicza i urzędnicza. Ze względów
organizacyjnych, a także z uwagi na potrzebę zapewnienia ekonomii postępowania
sądowego, strukturę rozpoznawania spraw gospodarczych ograniczono do największych
jednostek sądowych w poszczególnych apelacjach.
-- 2 of 5 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
W przedmiotowej sprawie należy mieć bowiem na uwadze, że konstytucyjna zasada
dostępu do sądu realizowana jest przede wszystkim poprzez zapewnienie sprawnego
rozpoznania sprawy przez właściwy merytorycznie sąd, co niekoniecznie oznaczać musi
jego fizyczną bliskość.
W rezultacie sprawy gospodarcze na poziomie sądów okręgowych rozpoznawane są
jedynie w 21 z 47 sądów, a zatem Sąd Okręgowy w Zielonej Górze ani Sąd Okręgowy
w Gorzowie Wielkopolskim nie są jedynymi sądami tego szczebla, w których nie
rozpoznaje się tej kategorii spraw.
Co istotne, działanie takie nie jest właściwe jedynie dla spraw gospodarczych, podobny
mechanizm organizacyjny funkcjonuje w odniesieniu np. do spraw zgodności z prawdą
oświadczeń lustracyjnych, z zakresu ochrony unijnych znaków towarowych i wzorów
wspólnotowych czy w sprawach własności intelektualnej.
W ostatnich latach nie odnotowano wpływu wniosku o zmianę właściwości sądów
okręgowych apelacji poznańskiej ani szczecińskiej w zakresie rozpoznawania spraw
gospodarczych ani sygnałów, że obecna struktura rozpoznawania spraw gospodarczych w
ww. apelacjach jest nieefektywna, co mogłoby stanowić podstawę do wszczęcia prac
analitycznych i koncepcyjnych w omawianym zakresie.
Limit etatów sędziowskich w wydziałach gospodarczych:
1) w Sądzie Okręgowym w Poznaniu wynosi:
- IX Wydział Gospodarczy - 10 etatów sędziowskich i 3 etaty referendarzy sądowych,
- X Wydział Gospodarczy Odwoławczy – 9 etatów sędziowskich,
2) w Sądzie Okręgowym w Szczecinie w VIII Wydziale Gospodarczym - 13 etatów
sędziowskich i 2,4 etatu referendarza sądowego a zatem są to wydziały o optymalnej
wielkości ergo w ujęciu organizacyjnym brak jest niezbędnej potrzeby ich podziału poprzez
ograniczenie zakresu rozpoznanych w nich spraw.
-- 3 of 5 --
4
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Ad 3
Ewidencja spraw gospodarczych ogółem w zakresie Sądów Okręgowych:
Wpływ Załatwienie Pozostałość na następny
okres
Wyszczególnienie I i II inst. w tym I inst. I i II inst. w tym I inst. I i II inst. w tym I inst.
2024
Polska 85 749 59 709 84 830 58 366 41 428 31 532
w tym
Apelacja Poznańska SO w Poznaniu 7 132 4 639 7 374 4 940 2 871 2 198
Apelacja Szczecińska SO w Szczecinie 3 496 2 248 3 660 2 176 1 951 1 321
III kwartały 2025
Polska 66 700 45 922 65 384 45 895 42 744 31 559
w tym
Apelacja Poznańska SO w Poznaniu 5 768 3 691 5 421 3 653 3 218 2 236
Apelacja Szczecińska SO w Szczecinie 2 842 1 792 2 688 1 756 2 105 1 357
Ad 4
Dane statystyczne z zakresu średniego czasu trwania postępowania sądowego dla spraw
gospodarczych procesowych (repertorium GC) od dnia pierwszej rejestracji w sądzie
I instancji do uprawomocnienia się sprawy w I instancji (łącznie z czasem trwania mediacji)
w zakresie Sądów Okręgowych:
Wyszczególnienie 2024 I półrocze
2025
Polska 20,7 21,6
w tym
Apelacja Poznańska SO w Poznaniu 21,2 19,8
Apelacja Szczecińska SO w Szczecinie 18,1 20,7
Jednocześnie wyjaśniam, że sprawozdania statystyczne sporządzane są z działalności
danego sądu zgodnie z jego właściwością miejscową. Zatem mając na względzie art.
10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, gdzie sąd
-- 4 of 5 --
5
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
okręgowy tworzy się dla obszaru właściwości co najmniej dwóch sądów rejonowych
wskazuje, że zakres działania sądów nie odzwierciadla podziału administracyjnego
naszego kraju. Dlatego też w przypadku sądów okręgowych nie ma możliwości
wyodrębnienia danych dotyczących jedynie spraw rozpoznawanych dla województwa
lubuskiego, w związku z czym informacje przedstawione w pkt 3 i 4 niniejszej odpowiedzi
prezentują ewidencję spraw będącą w zakresie obszaru właściwości tychże sądów.
Ad 5
Ponowne utworzenie wydziałów gospodarczych wymaga nie tylko formalnego utworzenia
wydziałów, co dzieje się na mocy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości, ale także
konieczna byłaby nowelizacja rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości – w omawianym
przypadku rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie
ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów
rejonowych oraz zakresu rozpoznawanych przez nie spraw (Dz.U. z 2025 r. poz. 925)
oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r. w sprawie
przekazania niektórym sądom okręgowym i sądom rejonowym rozpoznawania spraw
gospodarczych z obszarów właściwości innych sądów okręgowych i sądów rejonowych
(Dz.U. z 2023 r. poz. 2544), co wymaga przeprowadzenia pełnego procesu legislacyjnego
właściwego dla tego rodzaju aktu prawnego.
Pokreślić jednak należy, że jakkolwiek czas trwania poszczególnych etapów procesu
legislacyjnego wynika z przepisów odrębnych, to termin wprowadzonych w strukturze
sądów zmian każdorazowo określany jest w porozumieniu z prezesami właściwych sądów
i determinowany jest potrzebą zapewnienia odpowiedniego czasu na dokonanie
niezbędnych czynności organizacyjnych.
Łączę wyrazy szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
Podsekretarz Stanu Dariusz Mazur
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --